پاورپوینت کامل و جامع با عنوان نظام تولید بهنگام (JIT) در 79 اسلاید

پاورپوینت کامل و جامع با عنوان نظام تولید بهنگام (JIT) در 79 اسلاید درست به موقع یا سر وقت (به انگلیسی: Just in Time) که مخفف آن جی‌آی‌تی (به انگلیسی: jit) می‌باشد یک انگاشت (concept) یا اصل (principle) سر-وقتی (Just in Time) راهبردی برای کنترل موجودیست که از طریق کاهش موجودی در فرایند و در نتیجه کاهش هزینه موجودی سبب بهبود بازگشت سرمایه در سازمانها می‌شود. برای دستیابی به این راهبرد، بایستی فرایند، سیگنالهایی در مورد آنچه در قسمتهای دیگر و در داخل فرایند در جریان است داشته باشد. یعنی سیستم بوسیله سیگنالهایی هدایت می‌شود که این سیگنالها در هر فرایند تولید نشان دهنده زمانی هستند که بایستی قطعه بعدی تولید شود. این سیگنالها که در ژاپنی کانبن نامیده می‌شوند می‌توانند پیام ساده‌ای مانند وجود یا عدم وجود قطعه‌ای در یک شلف باشند. هرگاه JIT در سازمانهای تولیدی به درستی بکار گرفته شود، می‌تواند بهبود دهنده فاکتورهایی مانند بازگشت سرمایه، کیفیت یا کارایی باشد. برخی پیشنهاد داده‌اند که سر-وقتی عبارت مناسبتری است چرا که بر تولید اقلام در زمان نیاز و نه زودتر و نه دیرتر تأکید دارد. اطلاع از مصرف موجودی قدیمی که سفارش موجودی جدید را سبب می‌گردد کلید اصلی سر-وقتی و کاهش موجودی است که سبب صرفه جویی در فضای انبار و هزینه‌ها می‌گردد. هر چند که سطح موجودی توسط پیشینه تقاضا معین می‌گردد ولی هرگونه تقاضای ناگهانی موجب بالاتر رفتن تقاضا از تقاضای پیشبینی شده می‌گردد و موجودی شرکت سریعتر به پایان می‌رسد. اخیرآ متخصصان دریافته‌اند که میانگین تقاضای یک دوره ۱۳ هفته‌ای بهترین مدلهای پیشبینی برای سیستمهای سر-وقتی است. فلسفه به موقع فلسفه به موقع بسیار ساده‌است، موجودی جزو زایدات است. سیستم موجودی JIT، نحوه تعامل با موجودی را مشخص می‌نماید و نه راه حلی ساده. بلکه سازمان بایستی یک روش کلی جهت حصول به نتایج را تعقیب نماید. ایده‌های مورد استفاده در این روش از رشته‌های علمی متفاوتی نظیر آمار، مهندسی صنایع، مدیریت تولید و علوم رفتاری بدست می‌آید. موجودی به عنوان هزینه یا زایدات بشمار می‌رود. سازمانها جسارت پیدا می‌کنند تا موجودی را کاهش دهند و بطور مستمر سبب پیشرفت فرایندها شوند تا بتوانند وجود موجودی کمتر را تحمل نمایند. ضمناً عادت به نگهداری موجودی سبب اعتیاد مدیران به آن می‌گردد، چرا که مدیران برای مخفی نگه داشتن مشکلاتی در تولید مانند عدم قابلیت اعتماد به ماشین آلات، تغییرپذیری فرایندها و عدم انعطاف لازم نسبت به نگهداری موجودی تمایل دارند. بصورت خلاصه سیسیتم موجودی به موقع، داشتن «کالای بجا، در زمان و مکان بجا و به مقدار مناسب است، بدون اینکه نیازی به ذخیره ایمنی وجود داشته باشد.» موجودی سر-وقتی به موجودی به همراه فاکتورهای زمان انتظار، تولید بیش از اندازه، حرکت، شکست محصول و حمل و نقل به عنوان تلفات می‌نگرد. موجودی صفر به معنای عدم محافظت سیستم از شکهای بیرون سازمانیست. هر شک خارجی که قطع کننده کالاهای ورودی به سازمان باشد می‌تواند تأثیرات نامطلوب بر جای گذارد. به عنوان مثال تویوتا به دلیل عدم تعهد یکی از شرکتهای تهیه‌کننده مواد اولیه تعدادی از سفارشات خود را در سال ۱۹۹۷ از دست داد. در سال ۱۹۹۲، برخورد قطارها با یکدیگر سبب تعطیلی کارخانه جنرال موتورز با ۷۵۰۰۰ کارگر به دلیل نبود مواد اولیه شد. نوسانات قیمت و کیفیت سر-وقتی فرض می‌کند که قیمت مواد اولیه از یک ثبات نسبی برخوردار است و ترجیحاً مواد اولیه را به قیمت روز خریداری می‌نماید اما در زمان افزایش قیمتها ذخیره کردن مواد اولیه مطلوب خواهد بود. ضمناً فرض این سیستم بر این است که کیفیت مواد اولیه ثابت خواهد ماند و در صورت کاهش کیفیت، سازمان از انبار کردن مواد با کیفیت بالا استقبال خواهد نمود. تأثیرات نتیجه سر-وقتی در تویوتا در ابتدای امر وحشتناک بود اما در مقایسه با سرمایه‌ای که از حذف موجودی در فرایند ایجاد می‌نمود رضایت مدیران ارشد را جلب کرد. تأثیر شگفت‌انگیز دیگر آن کاهش زمان پاسخگویی کارخانجات به تقاضاها در یک روز بود که سبب رضایت مشتریان می‌گردید. همچنین بسیاری از خودروها بر مبنای ساخت بر سفارش تولید شدند که ریسک عدم فروش رفتن آنها را از میان برمی‌داشت. اتنخابی برای مونتاژگران وجود نداشت، هر قطعه بایستی دقیقاً در جای خود نصب می‌شد و کیفیت محصولات بطور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت. عاقبت تویوتا اقدام به طراحی مجدد کلیه قطعات خودروها نمود تا خطاها حذف شوند و همزمان کنترلهای آماری دقیق و کنترل کیفیت را بکار گرفت. تویوتا به آموزش و آزمایش تأمین کنندگان جهت کیفیت و تحویل به موقع قطعات پرداخت و در برخی موارد از بعضی از تأمین کنندگان صرفنظر نمود. هرگاه مشکلی در تولید بوجود می‌آمد، کل خط تولید را متأثر می‌کرد و گاهی کل خط تولید متوقف می‌شد. در ابتدا بسیاری در تویوتا می‌اندیشیدند که این روش به دلیل توقف مکرر خط تولید کنار گذاشته خواهد شد. در هفته اول تقریباً خط تولید هر ساعت متوقف می‌شد. پس از یکماه توقفها به چند بار در روز خلاصه می‌شد و بعد از شش ماه توقف خط تولید تأثیر اقتصادی کمی بر کارخانه داشت تا آنجا که هر کاگر قادر بود کل خط را در صورت بروز مشکل فنی یا کیفی متوقف کند و با این وجود توقف خط تولید به چند بار در هفته منتهی شد. بدین رویه تویوتا به مباهات دنیای صنعتی بدل شد. سر-وقتی به بخشهای دیگر زنجیره تأمین صنایع مختلف نیز سرایت نمود و باعث حذف یک یا کلیه انبارهای میان کارخانه‌ها و خرده فروشان گردید. مزیت‌ها سودهای اصلی سر-وقتی: زمان تنظیم آماده کردن تجهیزات در کاخانه کاهش می‌یابد. کم کردن زمان نصب به شرکت اجازه می‌دهد که خط پایین را بهبود ببخشند و بهره‌ور کنند و تمرکز خود را رو ی دیگر بخش‌ها که به بهبود نیاز دارند معطوف سازند. جریان کالاها از انبارها به قفسه‌ها بهبود می‌یابد. بخاطر اینکه کارمندان روی قسمت خاصی تمرکز می‌کنند. یه آنها اجازه می‌دهد که سریتر پروسه کالاها را انجام دهند و شکستی بخاطر اجام کارهای همزمان توسط کارگرها پیش نیاید. کارگرانی که مهارت‌های چندگانه دارند بسیار بهره ورتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. بخاطر اینکه کارگران برای کار کردن در قسمت‌های مختلف تربیت شده‌اند به شرکت اجازه می‌دهد که از آنها در جایی که نیاز دارند استفاده کنند. سر-وقتی زمانبندی بهترو کار با ثباتی فراهم می‌کند. اگر اجرا برای محصولی وجود نداشته باشد کارکنان کاری برای انجام دادن ندارند. این پول شرکت را نگه می‌دارد. یا به کارکنان پولی داده نمی‌شود یا برای کاری دیگر از آنها استفاده می‌شود. افزایش تأکید بر روابط با تأمین کنندگان وجود دارد. شرکت بدون موجودی ترمز سیستم با موجودی را نمی‌خواهد که کمبود تولید بیافریند. این رابطه با تأمین کننده را پراهمیت می‌کند. تدارکات کارکنان را بسمت پرحاصل بودن و تمرکز روی تغییرو تبدیل معطوف می‌دارند. تمرکز مدیریت روی ضرب‌العجل‌ها باعث کار بیشتر کارکنان برای رسیدن شرکت به هدفش می‌شود. فهرست مطالب: مشخصه های تولید دستی مشخصه های تولید انبوه نظام سنتی تولید ظهور تولید ناب سیستم های مختلف تولید معرفی نظام بهنگام پیدایش نظام بهنگام تعریف نظام بهنگام فلسفه نظام بهنگام ویژگیهای نظام بهنگام اصول نظام بهنگام مقایسه نظام بهنگام و نظام سنتی از ثبت سفارش تا تحویل سفارش اهداف نظام بهنگام مزایای نظام بهنگام بلوکهای سازنده تولید بهنگام طراحی محصول طراحی فرایند هدف غایی: هموارسازی تولید عناصر ساختاری/ انسانی برنامه ریزی و کنترل ساخت و ساز روشها و اقدامات کلیدی نظام بهنگام مدیریت و کنترل موجودی موجودی در نظام سنتی موجودی در نظام بهنگام ضایعات و اتلافها در تولید بهنگام تعریف ضایعات و اتلافات انواع ضایعات و اتلافها علل پیدایش ضایعات سیستم کششی در تولید بهنگام سیستم تولیدی فشاری و کششی ویژگیهای سیستم کششی در تولید بهنگام چیدمان کارخانه چیدمان کارخانه در نظام بهنگام سلول ساخت نمونه تکنولوژی گروهی: ابزار تولید سلولی و... دریافت فایل پاورپوینت کامل و جامع با عنوان نظام تولید بهنگام (JIT) در 79 اسلاید

تحلیل زبانی سرود انگد روشنان مانوی

تحلیل زبانی سرود انگد روشنان مانوی چکیده «انگدروشنان» یکی از سرودهای بلند مانوی است که به تقلید از زبور مانی و پس از درگذشت وی به زبان پهلوی اشکانی سروده شده و قطعاتی از آن به زبان سغدی نیز به دست آمده است. در این سرود سخن از روح سرگردانی است که در آرزوی رستگاری نهایی است. زبان پهلوی اشکانی که از زبان‌های ایرانی میانه است، در شمال و شمال شرق ایران متداول بود ولی از صورت باستانی آن اثری به دست نیامده است. در این زبان با از میان رفتن تدریجی پایانه‌های صرفی، زبان ساده‌تر و از حالت تصریفی به حالت تحلیلی تبدیل شد. اگرچه این متن بارها توسط ایران‌شناسان برای بررسی عقاید مانوی مورد مطالعه قرار گرفته اما در این مطالعات کمتر به ویژگی‌های زبانی آن پرداخته شده است، لذا هدف از انجام این پژوهش بررسی مسائل آوایی، ساخت‌واژی، ریشه‌شناختی و تاحدودی بررسی نحوی زبان پهلوی اشکانی بر پایه متن «انگدروشنان» است. کلیدواژه‌ها: انگدروشنان، زبان پهلوی اشکانی، مانوی، صرف، نحو  فهرست مطالب فصل 1: کلیات12 1-1- مقدمه13 1-2- بیان مسئله و اهمیت آن15 1-3- هدف تحقیق16 1-4- پرسش‌های تحقیق17 1-5- پیشینه تحقیق17 1-6- روش پژوهش19 1-7- تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی طرح19 فصل 2: آوانویسی و ترجمه سرود انگد روشنان20 فصل 3: ویژگی­های دستوری زبان پهلوی اشکانی در متن انگد روشنان115 3-1- مقدمه116 3-2- اسم116 3-2-1- اسامی بسیط117 3-2-2- اسامی مشتق118 3-2-3- اسامی مرکب120 3-3- صفت121 3-3-1- صفات بسیط121 3-3-2- صفات مشتق121 3-3-3- صفات مرکب123 3-4- قید124 3-4-1- قیدهایی که تنها نقش قیدی داشته‌اند124 3-4-2- قیدهایی که به عنوان پیشوند فعلی و یا حرف اضافه هم به کار ‌رفته‌اند‌124 3-4-3- قیدهایی که اسم یا صفت بوده‌اند و به عنوان قید هم به کار ‌رفته‌اند‌124 3-5- فعل125 3-5-1- ماده مضارع125 3-5-2- ماده ماضی127 3-6- نحو اسم و ضمیر129 3-7- نحو صفت132 3-8- نحو قید132 3-9- ساخت ارگاتیو(ماضی متعدی)133 فصل 4: تجزیه و تحلیل واژه‌ها و ریشه­شناسی135 4-1- مقدمه136 فصل 5: نتیجه­گیری207 کتابنامه216  کلیات   1-1- مقدمه زبان‌هایی که در ایران از گذشته تا امروز متداول بوده‌اند، از نظر ویژگی­های زبانی وجوه مشترکی دارند هر چند که این زبان‌ها در سرزمین‌های گوناگونی از ایران رواج داشته­اند. این مجموعه زبان‌ها را اصطلاحا گروه زبان‌های ایرانی می­نامند که خود منشعب از زبانی فرضی به نام هندوایرانی است که اصل زبان‌های اقوام هندی و ایرانی، پیش از جدا شدن از یکدیگر و سکونت در هند و ایران بوده است. شاخه هندوایرانی نیز خود یکی از شاخه­های زبان فرضی دیگری به نام هندواروپایی است که مادر اغلب زبان‌های اقوامی است که در سرزمین­های واقع در شبه قاره هند تا شمال اروپا به سر می­برند یا به سر می­برده­اند. از نظر تاریخی، زبان‌های ایرانی را به سه دسته عمده تقسیم می‌کنند: زبان‌های دوره باستان، زبان‌های دوره میانه و زبان‌های دوره نو. زبان‌های دوره میانه که در فاصله­ای میان حدود 300 ق.م. تا حدود 700 م. بوده است، در واقع به زبان‌هایی که پس از سقوط هخامنشیان تا آغاز اسلام در ایران بزرگ رایج بوده، گفته می‌شود که گونه­های تحول یافته زبان‌های ایرانی باستان محسوب می‌شدند. از گروه زبان‌های ایرانی میانه غربی از دو زبان آثار عمده­ای در دست است: زبان پهلوی اشکانی (یا پهلوانیگ[1] یا پهلوانی اشکانی) و فارسی میانه یا پهلوی. زبان پهلوی اشکانی زبان رایج دوره اشکانیان (از حدود 250 ق.م. تا حدود 224 م.) بوده که تا اوایل دوره ساسانی نیز آثاری بدان تألیف می­شده است. این زبان در شمال و شمال شرق ایران متداول بوده و از صورت باستانی آن اثری بدست نیامده است. از دیگر زبان‌های ایرانی میانه که با زبان پهلوی اشکانی هم­خانواده بودند، می‌توان از سغدی، خوارزمی، سکایی (با دو گویش خُتَنی و تُمشُقی)، بلخی( از شاخه شرقی) و فارسی میانه (شاخه جنوب غربی) نام برد. کهن­ترین آثار موجود به زبان پهلوی اشکانی متعلق به سده نخست پیش از میلاد است. این زبان تا حدود سده ششم میلادی زنده بود و سپس به تدریج رو به خاموشی نهاد. آخرین آثار موجود به زبان پهلوی اشکانی، آثار مانوی است که اکثرا به پیش از سده نهم میلادی/ سوم هجری تعلق دارد. آثار پهلوی اشکانی مانوی حتی تا سده سیزدهم میلادی/ هفتم هجری نیز به نگارش در می­آمد، اما چون این آثار را در زمانی نوشته­ شدند که پهلوی اشکانی زبانی مرده بود، در آنها اشتباهات و گاه آمیختگی­هایی با فارسی میانه دیده می­شود. هر چند از ادبیات ایرانی دوره میانه اشعار زیادی بر جای نمانده، اما بازمانده دو منظومه درخت آسوریک و یادگار زریران و دیگر سرودهای پهلوی اشکانی و فارسی میانه وجود یک سنت شعری پایدار را در این دوره به اثبات می­رساند؛ با این وجود از ادبیات شفاهی دوره اشکانی اطلاعات چندانی در دست نیست. بخش بزرگی از اشعار ایرانی دوره میانه را سرودهای مانوی تشکیل می­دهد که آنها را عمدتا با آلات موسیقی در جشن‌ها و مراسم دینی می­خوانده­اند. این اشعار دارای وزن ضربی یا تکیه­ای بودند و تکیه روی هجاهای آخر دو کلمه اصلی هر مصراع قرار داشت. سرودهای مانوی را به طور کلی به سه دسته سرودهای بلند، سرودهای دینی و سرودهای کوتاه تقسیم کرده‌اند که از سرود‌های بلند، منظومه­های «هویدگمان» و «انگدروشنان» باز مانده است. شعرهای مانوی در نسخه­ها غالبا به صورت نثر نوشته شده است و معمولا آخر ابیات را با نقطه­ای رنگین مشخص کرده­اند، اما در انگدروشنان هر بیتی دارای دو مصرع است و در میان هر مصراع یک یا دو نقطه گذاشته شده که مصراع را به دو پاره تقسیم می­کند و میان ابیات، فاصله سفید است. سرود مانوی انگدروشنان به تقلید از دو زبور مانی و به زبان پهلوی اشکانی سروده شده و امروزه قطعاتی از آن به زبان سغدی نیز در دست است. این عنوان از نخستین کلمه بیت اول این مجموعه­ گرفته شده است: angad rOSnAn fryAnag… «ای یار روشنان کامل...». انگدروشنان دارای هشت بخش(اندام/ هَندام) است که در آن سخن از روح سرگردان و پریشانی است که گرفتار حمله­های دشمن شده و در آرزوی نجات دهنده­ای است تا رستگار گردد. روح نومید است و فریاد می­کشد «چه کسی نجاتم خواهد بخشید؟»؛ و سرانجام نجات دهنده‌ای ظاهر می­شود و کلامی مهربان و عاشقانه بر زبان می­راند و به او نوید رهایی می­دهد. دیوان می­گریزند و مژده رستگاری به روح داده می­شود. روح جامه نور بر تن می­کند و از زندان ظلمانی تن آزاد می­شود و به آسمان می­رود. با این حال و به رغم آزاد شدن روان، جهان در رنج و زیبایی ناپایدارش هنوز پابرجاست. از نظر واتر برونو هنینگ و بعدها مری بویس، شیوه سرایش دو سرود هویدگمان و انگدروشنان به گونه­ای است که می­توان گمان برد هر دو از یک سراینده بوده­اند. هنینگ معتقد بود که منظومه هویدگمان را مارامو سروده است و بی­گمان سراینده انگدروشنان از سبک او پیروی کرده است. اما ورنر زوندرمان در سال 1990 با بازخوانی نام «مارخورشید­ وَهمَن اِسپَسَگ» در سرآغاز دست­نوشته M233/r/، ثابت کرد این دو مجموعه را اسقفی مانوی به نام «مار خورشید وَهمَن» سروده است.[2] 1-2- بیان مسئله و اهمیت آن اهمیت زبان پهلوی اشکانی به ویژه در فاصله میان سده نخست پیش از میلاد تا سده چهارم میلادی، سبب شد که واژه­های بسیاری از این زبان علاوه بر فارسی میانه، سغدی و ارمنی به زبان‌های آرامی، سریانی، مندایی و از طریق ارمنی به گرجی نیز راه یابد. این زبان پس از گسترش دین مانوی (216-276 م.) در خراسان و ماوراءالنهر، به کوشش مبلغان مانوی در سده سوم میلادی به عنوان یکی از ابزارهای تبلیغ مورد استفاده مانویان قرار گرفت و کتاب‌هایی به آن زبان تالیف یا ترجمه شد. آثار متاخر مانوی که بخش قابل توجهی از آنها را آثار منظوم تشکیل می­دهد در زمانی به نگارش درآمده که پهلوی اشکانی زبانی مرده بود است. به همین دلیل است که در بسیاری از موارد تأثیر واژ­ه­ها و گاه نکات دستوری فارسی میانه را می­توان در آنها مشاهده کرد. مانی و پیروان او به نوشتن کتب و رسالات اعتقاد و علاقه فراوان داشتند و این امر را یکی از وسایل عمده تبلیغ دین خود می‌دانستند (تفضلی،1376: 333) از آنجا که مانویان به زبان مردمی که در میان آنها قصد تبلیغ داشتند، کتاب می‌نوشتند آثار مانوی به زبان‌های متعددی موجود است. هم‌چنین اکثر آثار مانوی ایرانی به (فارسی میانه و پهلوی اشکانی و سغدی و فارسی دری)، به خط مخصوص مانویان است که از خط سریانی سطرنجیلی گرفته شده است. (تفضلی،1376: 334) ایران‌شناسان این متون را به قصد بررسی عقاید مانوی بارها مورد مطالعه قرار داده­اند، اما در این مطالعات کمتر به ویژگی‌های زبانی و ادبی این متون پرداخته شده است. درباره وزن اشعار مانوی مباحث زیادی مطرح شده و به نظر می­رسد در وزن این اشعار، علاوه بر تعداد هجاهای تکیه­دار، ضرب وزن می­تواند متفاوت باشد. علاوه بر تکنیک‌های ساختاری، مانویان در اشعار خود، که آنها را غالبا همراه با ساز و آواز می­خواندند، برای جذابیت آنها و نیز به منظور بهتر عرضه کردن افکار و عقاید خویش، از صنایع لفظی و صور خیال، خصوصا تشبیه و مجاز استفاده می­کردند. آن بخش از سروده­های مانوی که در این پژوهش مورد بررسی قرار می­گیرد، سرود انگدروشنان(روشنان کامل) و به زبان پهلوی اشکانی است. تمامی این شعر بلند درباره سفر روح است پس از رهایی از زندان تن یا جهان تاریکی به جهان روشنایی و رسیدن به پدر نخستین و مادر زندگان. از آنجا که از زبان پهلوی اشکانی نسبت به زبان فارسی میانه آثار کمتری در دست است، بررسی ویژگی‌های آوایی، ساخت­واژی و نحوی این متون، نکات بسیاری را درباره این زبان ایرانی میانه غربی روشن خواهد کرد. در این پژوهش سعی بر آن است تا سرود انگدروشنان با استفاده از منابع معتبر واج­نویسی شود، جنبه شعری آن به نحوی در فارسی امروز مشخص و در آخر ترجمه­ای از آن بر پایه متن سرود که در صفحات 112 تا 173 کتاب THEMANICHAEANHYMN-CYCLESINPARTHIANنوشته Mary Boyceآمده، به زبان فارسی ارائه شود. هم‌چنین در فرآیند کار تا آنجا که میسر باشد ویژگی­های صرفی و نحوی و ریشه­شناختی واژه­ها و متن مورد بررسی قرار خواهد گرفت. 1-3- هدف تحقیق از آنجا که ‌‌در پژوهش‌های صورت گرفته بر روی متون مانوی آن‌طور که باید و شاید به مسائل زبانی پرداخته نشده و در مورد ریشه‌های بسیاری از لغات ابهام وجود دارد، سعی بر آن است که در این پایان‌نامه تا آنجا که ممکن است به بررسی تحولات زبانی متن پرداخته شود. 1-4- پرسش­های تحقیق 1- با توجه به اینکه متون گونه ادبی زبان پهلوی اشکانی به شمار می­آید، جا به­جایی مقولات دستوری در آنها از ایننظر چگونه است؟ 2- ترجمه­های انگلیسی منتشر شده از این متون تا چه اندازه با محتوای متون هم‌خوانی دارد؟ 3- آن دسته از واژه­هایی که تا به امروز ریشه­شناسی معینی برای آنها ارائه نشده، با توجه با یافته­های جدید تا چه اندازه قابل بررسی و تحلیل ریشه­شناختی هستند؟ 1-5- پیشینه تحقیق آثاری که از مانویان به زبان‌های ایرانی (فارسی میانه و پهلوی اشکانی و سغدی) در دست است، در اوایل قرن بیستم از زیر خرابه­های دیرهای مانویان در واحه تورفان در شمال غرب چین در استان سین­کیانگ[3]، که در زیر شن و خاک مدفون شده بود، به­دست آمده و در کشف و قرائت و ترجمه و تفسیر سهم عمده از آنِ دانشمندان و محققان آلمانی است. بیشتر آثار مکشوفه در تورفان اکنون در برلین محفوظ است و تعداد بسیاری از آن اسناد هنوز منتشر نشده است. در موزه­های شهرهای دیگر مانند لندن، پاریس، سن پطرزبورگ و کیوتو نیز برخی از اوراق مانوی وجود دارد. پژوهش در شعر مانوی را مولر[4]، خاورشناس بلندپایه آلمانی، آغاز کرد. وی در سال 1913 در برلین سرود ششم انگدروشنان و متن و ترجمه سرودنامه­ای مانوی به نام مَهرنامگ را در Ein Doppelblatt aus einem manichäischen Hymnenbuch (ma~rnAmag)منتشر کرد. والتر برونو هنینگ[5] طی سال‌های 1933 تا 1948پاره­های بسیاری از سرودهای مانوی را قرائت کرد و پس از سال­ها پژوهش و بررسی متوجه شد که چهار سرود به پارسی میانه و پهلوی اشکانی وجود داشته که هر یک به بخش­هایی (اندام­ها) تقسیم می­شده است. او بخش­هایی از دو سرود پهلوی اشکانی هویدگمان و انگدروشنان را منتشر کرد و قطعاتی از سرودنامه­های یاد شده را با سرودهای چینی مانوی مطابقت داد و نام سراینده و زمان سرایش اشعار را کشف کرد. [1] نام این زبان در متنی فارسی میانه به صورتpahawAnIgآمده است. (بویس، 1975: 39-42)  [2] زوندرمان،1990: 9 [3]Xinjiang [4] Fredrich W. K. Müller (1863-1930) [5] Walter Bruno Henning (1908-1967) دریافت فایل تحلیل زبانی سرود انگد روشنان مانوی

شناسایی گونه‌های جنسLarinus spp. (Col.: Curculionidae) و مطالعه برخی از ویژگی های زیستی گونه غالب در منطقه کرمان

شناسایی گونه‌های جنسLarinus spp. (Col.: Curculionidae) و مطالعه برخی از ویژگی های زیستی گونه غالب در منطقه کرمان کلید واژه­ها: Larinus، Lixini، کرمان، Echinops، شاخص تنوع شانون، شاخص یکنواختی شانون، شاخص موریسیتا-هورن، بیولوژی چکیده: گونه­های سرخرطومی­های جنسLarinus spp. (Col.: Curculionidae)از دانه­های طبق گل علف­های هرز تیره Asteraceae تغذیه کرده و در کنترل علف­های هرز متعلق به این تیره موثر می­باشند. در این تحقیق گونه­های جنس Larinusبا نمونه­برداری­های منظم در طی مراحل مختلف رشدی علف­های هرز تیره Asteraceae طی سال­های 1389 و 1390 جمع­آوری شدند. در این مطالعه، هفت گونه لارینوس به نام­های علمی Larinus affinis Fremuth،L. nidificans Guibourt ، L. onopordi (Fabricius)، L. syriacus Gyllenhal، L. grisescens Gyllenhal، L. liliputanus Faust و Larinus sp. شناسایی شدند. تمامی گونه­ها برای برای اولین بار از کرمان گزارش می­شوند. درصد فراوانی گونه­های لارینوس روی شش گونه علف هرز تیره Asteraceaeمحاسبه شد. نتایج نشان داد که L. affinis بیشترین فراوانی نسبی (89 تا 91 درصد) را روی گیاه میزبان Echinops aucheri Boiss، L. nidificansبیشترین فـراوانی نسبی (51 تا 61 درصد) را روی گیاه میزبانEchinops longipenicillatus Mozaff. &Ghahr و Larinus sp.بیشترین فراوانی نسبی (5/87 تا 88 درصد) را روی گیاه میزبان Cousinis stocksii Winkler داشت. شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی شش گونه علف هرز تیره Asteraceaeمحاسبه شد. نتایج نشان داد که شاخص تنوع و یکنواختی شانون در هر دو سال مورد مطالعه برای گونه­های لارینوس روی E. aucheri و C. stocksii در مقایسه با سایر علف­های هرز به طور معنی­داری کمتر بود. همچنین شاخص تنوع و یکنواختی شانون به ترتیب در طی مراحل رشدی جوانه­دهی، رشدونمو جوانه­ها، گلدهی و رسیدگی طبق­های E. aucheriو C. stocksii در دو سال مورد مطالعه کاهش یافت. شاخص شباهت تنوع گونه­ای موریسیتا- هورن روی شش گونه علف هرز تیره Asteraceaeمحاسبه شد. نتایج نشان داد که شاخص شباهت تنوع گونه­ای موریسیتا- هورن برای گونه­های لارینوس بین (1) E. aucheri و پنج گونه بعدی علف هرز (کمتر از 1/0)، (2) C. stocksii و پنج گونه بعدی علف هرز (کمتر از 1/0) و (3) E. longipenicillatusو پنج گونه بعدی علف هرز (024/0 تا 310/0 بسته به گونه علف هرز) پایین­تر بود. درصورتی­که شاخص شباهت تنوع گونه­ای موریسیتا- هورن بین E. lalesarensis - C. oxyachantha ، E. lalesarensis - O. leptolepis وC. oxyachantha - O. leptolepis بیشتر از 5/0 بود. در این تحقیق ویژگی­های چرخه زندگی سرخرطومی L. affinis روی علف هرز E. aucheri در منطقه کرمان در سال­های 1389 و 1390 مطالعه شد. این سرخرطومی دارای یک نسل در سال بود و به صورت حشرات کامل در زیر بقایای گیاهی زمستان­گذارنی می­کرد. طول دوره مراحل نابالغ به ترتیب 4/66 تا 2/67 روز در دو سال مورد مطالعه تعیین شد. میانگین زادآوری این سرخرطومی3/40 تا 6/60 تخم به ازای یک فرد ماده به ترتیب در دو سال مورد مطالعه تعیین شد. ماده­ها تخم­ها را به صورت انفرادی درون طبق گل گیاه میزبان قرار می­دادند. همچنین، طول عمر حشرات کامل ماده خارج شده از پناهگاه زمستانی 9/45 تا 6/48 روز در دو سال مورد مطالعه تعیین شد. تراکم جمعیت سرخرطومی L. affinis در طی دو سال 1389 و 1390 مطالعه شد. نتایج نشان داد که تراکم حشرات کامل زمستان­گذران در هر دو سال مورد مطالعه در مرحله جوانه­دهی و رشد و نمو جوانه­های کل به طور معنی­داری بیشتر بود. جمعیت تخم­ها در سال 1389 در مرحله جوانه­دهی و در سال 1390 در مرحله جوانه­دهی و رشد و نمو جوانه­های کل به طور معنی­داری بیشتر از سایر مراحل رشدی بود. جمعیت لاروها در سال 1389 در مرحله گل­دهی و در سال 1390 در مرحله رشد و نمو جوانه­ها و گل­دهی بیشتر از سایر مراحل رشدی بود. اوج جمعیت شفیره­ها و حشرات کامل تازه ظاهر شده به ترتیب در اوایل و اواخر رسیدگی طبق­های گل مشاهده گردید. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که سرخرطومی L. affinis به طور اختصاصی آفت علف هرز E. aucheri است. بنابراین، این سرخرطومی می­تواند به عنوان عامل بیوکنترل در مدیریت تلفیقی این علف هرز در منطقه کرمان مفید باشد.  فهرست مطالب فصل اول1 1- مقدمه و مروری بر تحقیقات گذشته2 1-1- مقدمه 2 1-2- جایگاه سرخرطومی‌های جنس LarinusDejean, 1821 در رده­بندی جانوری 4 1-3- ریخت شناسی سرخرطومی‌های خانواده (Curculionidae) 4 1-4- سرخرطومی­های زیرخانواده Lixinae 6 1-4-1- ویژگی‌های ریخت شناسی سرخرطومی­های زیرخانواده Lixinae 7 1-5- سرخرطومی­های Larinus در مناطق مختلف ایران و جهان 9 1-6- سرخرطومی‌های LarinusDejean, 1821. 16 1-7- بیواکولوژی سرخرطومی­های جنس Larinus 17 1-8- نقش سرخرطومی­های جنس Larinus در کنترل بیولوژیک علف‌های هرز 18 1-9- نقش سرخرطومی­های جنس Larinus در تولید مان 20 1-10- تلفیق استفاده از سرخرطومی­های Larinus با سایر عوامل بیوکنترل در کنترل علف­های هرز 22 1-11- گیاهان میزبان سرخرطومی‌های جنس Larinus 23 1-12- پارازیتوییدهای سرخرطومیLarinus 24 1-13-اهداف و ضرورت تحقیق 25 فصل دوم26 2- مواد و روش تحقیق27 2-1- جمع‌آوری و شناسایی گونه‌های جنس Larinus 27 2-2- تعیین درصد فراوانی گونه‌های لارینوس و شاخص تنوع گونه­ای 30 2-2-1- تعیین درصد فراوانی هر کدام از گونه‌های لارینوس31 2-2-2- شاخص تنوع و یکنواختی شانون برای هر کدام از گیاهان میزبان و مراحل رشدی آنها32 2-2-3- شاخص تنوع شانون کل برای هر کدام از گیاهان میزبان33 2-2-4- شاخص شباهت تنوع گونه­ای موریسیتا- هورن در بین گیاهان میزبان33 2-3- تراکم جمعیت L. affinis در مراحل مختلف رشدی گیاه E. aucheri33 2-3-1- تعیین تعداد نمونه33 2-3-2- مطالعه­ی تراکم جمعیت سرخرطومی L. affinis34 2-4- ویژگی­های چرخه زندگی سرخرطومی L. affinisروی گیاه میزبان E. aucheri35 2-5- شناسایی پارازیتوییدهای سرخرطومی‌ L. affinis 38 2-6- تجزیه آماری 39 فصل سوم40 3- نتایج41 3-1- شناسایی گونه‌های سرخرطومی جنس Larinus از مراتع و مزارع استان کرمان 41 3- 2- کلید شناسایی برای گونه­های جنس Larinus در منطقه کرمان 41 3-3- توصیف مختصر ویژگی‌های ریخت‌شناسی و پراکنش گونه‌های جمع‌آوری شده 42 3-4- درصد فراوانی گونه‌های جنس Larinus روی گیاهان میزبان مختلف 52 3-5- شاخص تنوع و یکنواختی شانون برای گونه­های Larinus در مراحل مختلف رشدی گیاهان میزبان 56 3-6- شاخص تنوع شانون کل برای گونه­های Larinus روی شش گونه گیاه میزبان 60 3-7- شاخص یکنواختی شانون کل برای گونه­های Larinus روی شش گونه گیاه میزبان 60 3-8- شاخص شباهت تنوع گونه­ای موریسیتا-هورن برای گونه­های Larinus در بین گیاهان میزبان 61 3-9- پارامترهای زیستی سرخرطومی L. affinis روی گونه گیاهی E. aucheri در منطقه کرمان 63 3-10- تراکم جمعیت سرخرطومی L. affinisروی گیاه میزبان E. aucheri67 3-11- شکارگرها و پارازیتوییدهای سرخرطومی L. affinis 70 4- بحث71 4-1- گونه­های سرخرطومی جنس Larinus در منطقه کرمان 71 4-2- فراوانی نسبی و تنوع گونه­ای جنس Larinus روی گیاهان میزبان مختلف 72 4-3- پارامترهای زیستی سرخرطومی L. affinis روی علف هرز E. aucheriدر منطقه کرمان 77 4-4- تراکم جمعیت سرخرطومی L. affinis روی علف هرز E. aucheri80 5- پیشنهادات83 منابع مورد استفاده84  فهرست شکل­ها شکل 1-1- سر از نمای پهلویی در سرخرطومی­ها .... 5 شکل 1-2- ساق و پنجه پا در سرخرطومی­ها .. 6 شکل 1-3- شکل­های مختلف ناخن­های پنجه در سرخرطومی­ها ... 6 شکل 1-4- شکم در سرخرطومی­ها ...... 6 شکل 1-5- ناخن پنجه­پا در زیر­خانواده Lixinae........................................................................................ 7 شکل 1-6- خرطوم در زیر­خانواده Lixinae............................................................................................. 7 شکل 1-7- شیارشاخکی در قبیله Cleonini............................................................................................. 8 شکل 1-8- شیارشاخکی در قبیله Lixini................................................................................................. 8 شکل 1-9- جنس Larinus با بدن تخم مرغی شکل .................................................................................... 9 شکل 1-10- جنس Lixus با بدن کشیده و سیلندری ..................................................................................... 9 شکل 2-1- نقشه استان کرمان .............................................................................................................. 29 شکل 2-2- تصاویری از رویشگاههای گیاهان میزبان ................................................................................... 30 شکل2 -3- شکم در جنس ماده سرخرطومی Larinus affinis.....................................................................30 شکل 2-4- شکم در جنس نر سرخرطومی Larinus affinis.......................................................................30 شکل 2-5- ظروف پرورش تخم­های سرخرطومی L. affinis.......................................................................35 شکل 2-6- ذربین X30 برای مشاهده دقیق تخم­ها ..................................................................................... 35 شکل 2-7- قفس لیوانی، جهت بررسی چرخه زیستی سرخرطومی L. affinis....................................................36 شکل 2-8- ظرف پرورش لارو سرخرطومی L. affinis..............................................................................37 شکل 2-9- ظرف پرورش شفیره سرخرطومی L. affinis............................................................................37 شکل 2-10- قفس لیوانی، جهت بررسی تخم­گذاری سرخرطومی L. affinis.....................................................38 شکل 2-11- جدا کردن قفس لیوانی و انتقال دادن آن روی طبق­های گل سالم ...................................................... 38 شکل 2-12- قرار دادن طبق­های گل تخم­گذاری شده درون کیسه­ی پلاستیکی ..................................................... 38 شکل 2-13- ظرف پرورش پارازیتوئیدها ................................................................................................. 38 شکل 2-14- قراردادن پارازیتوئیدهای درون الکل 75درصد جهت شناسایی ......................................................... 38 شکل 3-1- حشره کامل جوان L. nidificans.........................................................................................43 شکل 3-2- حشرات کامل مسن L. nidificans.......................................................................................43 شکل 3-3- گیاه میزبان سرخرطومی L. nidificans..................................................................................44 شکل 3-4- حشره کامل جوان سرخرطومی L. onopordi...........................................................................45 شکل 3-5- حشره کامل مسن L. onopordi...........................................................................................45 شکل 3-6- حشره کامل جوان سرخرطومی L. affinis...............................................................................46 شکل 3-7- حشره کامل L. affinis از نمای پهلویی ................................................................................... 46 شکل 3-8- گیاه میزبان سرخرطومی L. affinis........................................................................................47 شکل 3-9- حشره کامل جوان L. grisescens روی گیاه میزبان .................................................................... 47 شکل 3-10- نمای پشتی از خرطوم L. grisescens..................................................................................47 شکل 3-11- خارهای انتهای ساق پا در سرخرطومی L. grisescens..............................................................47 شکل 3-12- گیاه میزبان سرخرطومی L. grisescens................................................................................48 شکل 3-13- حشره کامل Larinus sp.................................................................................................49 شکل 3-14- سطح شکمی بدن در سرخرطومی Larinus sp........................................................................50 شکل 3-15- خارهای روی ساق پا در سرخرطومی Larinus sp.. ................................................................. 50 شکل 3-16- شاخک و شیار شاخکی در سرخرطومی Larinus sp.. ............................................................... 50 شکل 3-17- گیاه میزبان سرخرطومی Larinus sp...................................................................................51 شکل 3-18- سطح پشتی بدن در سرخرطومی L. liliputanus.....................................................................51 شکل 3-19- حشرات­کامل سرخرطومی L. syriacus از نمای پشتی ............................................................... 51 شکل 3-20- حشره­کامل L. syriacus از نمای شکمی ............................................................................... 51 شکل 3-21- گیاه میزبان سرخرطومی L. syriacus...................................................................................52 شکل 3-22- درصد فراوانی گونه­های سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان E. aucheri. .......................... 54 شکل 3-23- درصد فراوانی گونه­های سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان E. lalesarensis....................54 شکل 3-24- درصد فراوانی گونه­های سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان E. longipenicillatus.............54 شکل 3-25- درصد فراوانی گونه­های سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان C. stocksii...........................55 شکل 3-26- درصد فراوانی گونه­های سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان C. oxyachantha...................55 شکل 3-27- درصد فراوانی گونه­های سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان O. leptolepis........................55 شکل 3-28- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. aucheri در سال 1389 ........................................... 56 شکل 3-29- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. aucheri در سال1390 ............................................ 56 شکل 3-30- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. lalesarensis در سال 1389 ..................................... 57 شکل 3-31- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. lalesarensis در سال 1390 ..................................... 57 شکل 3-32- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. longipenicillatus در سال 1389 ............................. 57 شکل 3-33- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. longipenicillatus در سال1390 .............................. 57 شکل 3-34- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Cousinia stocksii در سال 1389 ................................. 58 شکل 3-35- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Cousinia stocksii در سال1390 .................................. 58 شکل 3-36- - شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Carthamus oxyachantha در سال 1389 ................... 58 شکل 3-37- - شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Carthamus oxyachantha در سال 1390 ................... 58 شکل 3-38- - شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Onopordun leptolepis در سال 1389 ....................... 59 شکل 3-39- - شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Onopordun leptolepis در سال 1390 ....................... 59 شکل 3-40- حشره­کامل جوان و مسن سرخرطومی L. affinis.....................................................................65 شکل 3-41- استقرار حشره­کامل خارج شده از پناهگاه زمستانی روی بوته­های گیاه میزبان ....................................... 66 شکل 3-42- حشره­کامل در حال تغذیه از گیاه میزبان .................................................................................. 66 شکل 3-43- جفت­گیری حشرات­کامل روی گیاه میزبان ............................................................................... 66 شکل 3-44- حشره ماده در حال سوراخ کردن جوانه طبق گل جهت تخم گذاری ................................................. 66 شکل 3-45- تخم­گذاری حشره ماده روی جوانه طبق گل ............................................................................. 66 شکل 3-46- محل تخم­گذاری و پوشش ترشحات سیاه رنگ روی تخم ............................................................. 66 شکل 3-47- تخم ............................................................................................................................ 67 شکل 3-48- لارو سن اول ................................................................................................................. 67 شکل 3-49- لارو سن آخر ................................................................................................................. 67 شکل 3-50- اوایل مرحله شفیرگی ........................................................................................................ 67 شکل 3-51- اواخر مرحله شفیرگی ....................................................................................................... 67 شکل 3-52- خروج حشره­کامل نسل جدید از درون طبق گل ......................................................................... 67 شکل 3-53- مورچه در حال شکار تخم .................................................................................................. 70  فهرست جدول­ها جدول 3-1- مقایسه میانگین شاخص تنوع شانون روی شش گیاه میزبان در دو سال 1389 و 1390 .................................. 60 جدول 3-2- مقایسه میانگین شاخص یکنواختی شانون روی شش گیاه میزبان در دو سال 1389 و 1390 ............................ 61 جدول 3-3- شاخص شباهت تنوع گونه­ای موریسیتا-هورن برای گونه­های Larinusدر بین گیاهان میزبان در سال 1389 ........ 62 جدول 3-4- شاخص شباهت تنوع گونه­ای موریسیتا-هورن برای گونه­های Larinusدر بین گیاهان میزبان در سال 1389 ....... 63 جدول 3-5- مقایسه (±SE) برخی از پارامترهای زیستی سرخرطومی L. affinis روی گیاه میزبان E. aucheriدر دو سال 1389 و 1390 .............................................................................................................................................. 64 جدول 3-6- مقایسه میانگین (±SE)طول دوره­ی نشو و نمای مراحل نابالغ سرخرطومی L. affinis روی گیاه میزبان E. aucheriدر دو سال 1389 و 1390 ........................................................................................................... 65 جدول 3-7- مقایسه میانگین (±SE) تراکم سرخرطومی L. affinis روی گیاه میزبان E. aucheri. ............................... 68 جدول 3-8- مقایسه میانگین (±SE) تراکم جمعیت مراحل مختلف زیستی سرخرطومی L. affinis در مراحل مختلف رشدی گیاه میزبان E. aucheri در دو سال مورد مطالعه .................................................................................................. 69 جدول 3-9- درصد آلودگی طبق­های گل گیاه میزبان E. aucheri توسط سرخرطومی L. affinis در مراحل مختلف رشدی گیاه میزبان ................................................................................................................................................ 69  فصل اول مقدمه و مروری بر تحقیقات گذشته  1- مقدمه و مروری بر تحقیقات گذشته 1-1- مقدمه گیاهان متعلق به تیره آفتاب‌گردان‌ها[1]، دارای گونه‌های متنوعی هستند که تعدادی از آن­هابه عنوان علف‌های هرز مزارع و مراتع، تعدادی به عنوان گیاهان دارویی و تعدادی نیز جزو محصولات زراعی هستند (نصیرزاده و همکاران، 1384). یکی از جنس­های مهم این تیره که به عنوان علف هرز مطرح می­باشد، جنس Onopordun یا خارپنبه است که حدود 50 گونه از گیاهان این تیره را دربرمی­گیرد (برایس و همکاران[2]، 1990). گونه‌های جنسOnopordun و Centaurea (سوبحین و فورناصری[3]، 1994) فقط توسط بذر تکثیر می­یابند. از جنس Centaurea گونه Centaurea solstitialis L. یا گل ستاره­ای زرد از علف­های هرز مهم در مزارع و مراتع می‌باشد (گروپ و همکاران[4]، 1990؛ شلی و همکاران[5]، 1998؛ دی توماسو[6]، 2005). گونه‌های مختلف علف‌های هرز از جنس Onopordun مثل خارپنبه اغلب در اراضی بایر، حاشیه نهرها و رودخانه‌ها، کنار جاده‌ها، مراتع، چراگاه‌ها و اراضی کشاورزی مختلف به ویژه مزارع غلات می‌رویند (دوی[7]، 1991). رشد این علف‌های هرز در مراتع سبب کاهش تولید علوفه در این اراضی شده و نیز بهره‌برداری از آنها را جهت پرورش دام محدود می‌کند. تراکم زیاد علف‌های هرز خاردار در مراتع مانند یک سد طبیعی مانع از جابجایی احشام شده و دسترسی آنها به منابع غذایی جدید و آب را با مشکل مواجه می‌کند. همچنین کشاورزان به دلیل خاردار بودن برگ و ساقه‌های این گیاهان با مشکلات زیادی در کشاورزی و دامپروری مواجه می‌شوند (سیندل[8]، 1991). جنس‌های دیگری از گیاهان تیره Asteraceae مانندEchinops دارای گونه‌هایی هستند که به عنوان گیاه دارویی مطرح بوده و در درمان بسیاری از بیماری‌های تنفسی و تشنج‌ها کاربرد دارند (زرگری، 1370). برخی از گونه­های این جنس به عنوان گیاه تزئینی در باغبانی نیز کاربرد دارند اما، بیشتر به جنبه‌های دارویی آنها توجه می‌شود (دالیا و همکاران[9]، 2006). به طور کلی علف‌های هرز گیاهان ناخواسته و نامطلوبی هستند که با رقابت در بهره‌برداری انسان از منابع آب و خاک تاثیر منفی روی رفاه و آسایش انسان می‌گذارند. اگرچه علف‌کش‌ها نقش مهم و موثری در کاهش تراکم علف‌های هرز و جلوگیری از خسارت آنها در کشاورزی و مرتعداری دارند، با این حال کاربرد علف‌کش‌ها نگرانی‌ها در مورد ایمن بودن مواد غذایی تولید شده و آلودگی محیط زیست را افزایش داده است و همچنین سبب شده است که کارشناسان کنترل علف‌های هرز به کاربرد روش‌های جایگزین برای کنترل علف‌های هرز روی آورند. به عنوان مثال علف‌هرزC. solstitialis با تراکم بالا در چراگاه‌ها و مراتع، تاکستان‌ها و سایر زیستگاه‌ها بخصوص در غرب ایالت متحده آمریکا مشاهده می‌شود؛ به طوری‌که در کالیفرنیا سطح آلودگی به این علف هرز از 48/0 میلیون هکتار در سال 1958 به 2/3 میلیون هکتار در سال 1985 رسید (مدوکس و همکاران[10]، 1985). از آنجا که کنترل شیمیایی در سطوح وسیع باعث آلودگی محیط زیست می‌شود، لذا برای کنترل این علف هرز در سطح وسیع از عوامل بیوکنترل استفاده می‌شود (سوبحین و فورناصری، 1994). با توجه به اینکه این علف هرز فقط توسط بذر تکثیر می‌شود، لذا حشرات بذرخوار از عوامل بیوکنترل مطلوب این علف هرز هستند (سوبحین و فورناصری، 1994). استفاده از عوامل بیوکنترل برای کنترل علف‌های هرز به عنوان یک روش جایگزین و مطلوب در مدیریت علف‌های هرز نقش بسیار مهمی دارد. حشرات تک‌خواری[11] که از گونه‌های خاصی از علف‌های هرز به عنوان منبع غذایی تغذیه می‌کنند جزو عوامل بیوکنترل مناسب برای کنترل علف‌های هرز محسوب می‌شوند. شدت تاثیر عوامل بیوکنترل روی علف­های هرز به شرایط اقلیمی منطقه، زادآوری، اندازه و نحوه‌ی تغذیه حشره بستگی دارد (راوو[12]، 2000). گونه­های سرخرطومی‌ متعلق به جنس Larinus Dejean, 1821 در کنترل اغلب علف‌های هرز تیره Asteraceae نقش مهمی دارند (زولفر[13] و همکاران، 1971 و کومبس[14] و همکاران، 2004). این سرخرطومی‌ها با تغذیه از بذر علف‌های هرز متعلق به جنسOnopordun باعث کنترل آنها می‌شوند (کریم­پور، 1387). این سرخرطومی‌ها از نواحی شرقی حوضه‌ی مدیترانه تا نواحی مرکزی آسیا انتشار دارند (کریم­پور، 1387). تعدادی از گونه‌های این سرخرطومی روی گونه‌های جنسEchinops فعالیت تغذیه‌ای داشته و باعث تولید مان[15] روی آنها می‌شوند (نصیرزاده و همکاران، 1384). مان­ها فرآورده‌های دارویی هستند که در اثر فعالیت این سرخرطومی‌ها روی ساقه گیاه میزبان تولید می‌شوند و از روزگاران قدیم استفاده دارویی دارند (نصیرزاده و همکاران، 1384). از آنجا که اکثر گونه­های سرخرطومی‌ جنس Larinus در کنترل علف‌های هرز و نیز تولید مان (به عنوان فرآورده دارویی) نقش دارند، لذا این تحقیق با هدف شناسایی گونه‌های سرخرطومی جنسLarinus و مطالعه‌ی برخی از ویژگی‌های زیستی گونه غالب در منطقه کرمان انجام گرفت.  1-2- جایگاه سرخرطومی‌های جنس Larinus Dejean, 1821در رده‌بندی حشرات جایگاه سرخرطومی‌های جنسLarinus در رده‌بندی حشرات به ترتیب زیر می‌باشد (تریپل­هورن و جانسون[16]، 2007): Class: Insecta Order: Coleoptera Suborder: Polyphaga Infraorder: Cucujiformia Superfamily: Curculionoidea Family: Curculionidae Subfamily: Lixinae Tribe: Lixini Genus: Larinus Dejean  1-3- ریخت شناسی سرخرطومی‌ها­ی خانواده Curculionidae در این سرخرطومی­ها سر به سمت جلو رشد کرده و خرطوم را به وجود آورده است. خرطوم به صورت کشیده و استوانه­ای شکل و یا کوچک و پهن است. شیار شاخکی[17] در طرفین خرطوم قرار دارد که بند قاعده­ای شاخک در آن قرار می­گیرد (شکل1-1). اندازه خرطوم در تشخیص جنس نر و ماده اهمیت دارد. قطعات دهانی دارای پیش­چانه[18] مشخص است. پالپ­های رشد یافته اتصال مفصلی با پیش­چانه دارند. پالپ­های لب پایین 3 بندی، کوتاه و گرد می­باشند. پالپ­ها به صورت شکمی در انتهای پیش­چانه واقع شده­اند و بندهای آنها به گونه­ای با هم جوش خورده­اند که پالپ یک بندی به نظر می­رسد. در سرخرطومی­ها لب بالا وجود ندارد.   شکل1-1- سر از نمای پهلویی درسرخرطومی­ها: bk= خرطوم؛ aqr= شیار شاخکی؛ scp= بند اول شاخک؛ fun= فونیکول شاخک؛ act= قسمت چماقی شاخک (اقتباس از تریپل هورن و جانسون، 2007) شاخک­ها از نوع زانویی- چماقی می­باشند و کم و بیش از قاعده خرطوم فاصله دارند. بند اول شاخک که ممکن است کوتاه یا بلند باشد در شیار شاخکی واقع روی خرطوم قرار می­گیرد (شکل1-1). قسمت چماقی شاخک از تعداد متغیری بند (به طور معمول بیش از 3 بند) تشکیل شده است (شکل1-1). فونیکول شاخک از 5، 6 و یا 7 بند تشکیل شده­است (شکل1-1). پاها در سرخرطومی­ها به خوبی رشد کرده و از قسمت­های پیش­ران[19]، پی­ران[20]، ران[21]، ساق[22]، پنجه[23] و پیش­پنجه[24] تشکیل شده است. پنچه پا 5 بندی و از نوع کریپتو­پنتامر[25] یا چهار بندی مخفی است (شکل1-2). پیش­پنجه دارای 2 ناخن می­باشد که ممکن است در قاعده متصل یا جدا از هم باشند (شکل1-3). ساق پاهای جلویی، میانی و عقبی در قسمت انتهایی معمولا دارای خارهای بزرگی است (شکل1-2).   شکل1-2- ساق و پنجه پا در سرخرطومی­ها (اقتباس از تریپل­هورن و جانسون، 2007) شکل1-3- شکل­های مختلف ناخن­های پنجه در سرخرطومی­ها (اقتباس از تریپل­هورن و جانسون، 2007)  شکم در سرخرطومی­ها پنج بندی است و در انتهای آن پیژیدیوم[26] قرار دارد (شکل1-4). بندهای شکم اغلب توسط موهایی ریز پوشیده شده است. مقعر یا محدب بودن شکم در تشخیص جنس نر و ماده موثر است. شکل1-4- شکم در سرخرطومی­ها py= پیژیدیوم (اقتباس از تریپل­هورن و جانسون، 2007) 41-4- سرخرطومی‌های زیرخانواده ixinae تاکنون حدود 400000 گونه سخت‌بالپوش شناسایی شده است (اسپانگلر[27]، 1982 و هاموند[28]، 1994) که سرخرطومی­ها 5/15 درصد از این تعداد را شامل می­شوند. سرخرطومی‌های بالاخانواده Curculionoidea با 62000 گونه­ی شناخته شده بزرگترین بالاخانواده از راسته سخت­بالپوشان از لحاظ تعداد گونه می­باشد (ابرپریلر و همکاران[29]، 2007). زیرخانواده Lixinae با 1200 گونه در جهان، یکی از بزرگترین زیر­خانواده‌های خانواده Curculionidae از لحاظ تعداد گونه می‌باشد که 700 گونه آن در مناطق پاله‌آرکتیک[30] مشاهده می‌شوند (ترمیناسین[31]، 1967). هنوز تحقیقات فیلوژنتیکی بنیادی در رده‌بندی قبیله‌های این زیرخانواده انجام نشده است (گولتکین[32]، 2010). ترمیناسین (1967) به عنوان یکی از پیشگامان گونه‌شناس زیرخانواده Lixinae، این زیر خانواده را به دو قبیله Lixini Schoenherr, 1823 و Cleonini Schoenherr, 1826 تقسیم کرد.  1-4-1- ویژگی‌های ریخت شناسی سرخرطومی­های زیرخانواده Lixinae ویژگی اصلی این زیر خانواده مربوط به ناخن­های پنجه است، به این ترتیب که ناخن­ها در قاعده به هم جوش خورده ولی به طرف انتها از همدیگر جدا شده­اند (شکل1-5). از ویژگی­های دیگر این زیرخانواده پالپ­های کوتاه و تلسکوپی لب پایین است. بدن این سرخرطومی­ها تخم مرغی شکل یا کشیده است. رشد خرطوم همیشه به سمت جلو است به گونه­ای که خرطوم به پایین خم نشده است (شکل1-6) (بوس و همکاران[33]، 1990). شکل 1-5- ناخن پنجه­پا در زیر خانواده Lixinae (اصل) شکل 1-6- خرطوم در زیر خانواده Lixinae (اصل)  آلونسو-زارازاگا و لیال[34] (1999) قبیله سومی را به نام Rhinocyllini Lacordaire, 1863 در این زیرخانواده معرفی کردند. کولونلی[35] (2003) دو قبیله Rhinocyllini و Lixini را (به دلیل اینکه هیچ حد و مرز ریخت‌شناسی و اکولوژیکی واضحی بین آنها وجود ندارد) با هم ترکیب کرد. دو قبیله Lixini و Cleonini بسیار به هم شبیه هستند، اما آنچه که باعث تفکیک این دو قبیله از هم می‌شود، شیار شاخکیاست. در قبیله Cleonini شیار شاخکی تقریبا تا نوک خرطوم توسعه یافته است (شکل1-7)، در حالی که در قبیله Lixini این شیار معمولا به نوک خرطوم نمی‌رسد (شکل1-8) (ترمیناسین، 1967). شکل1-7- شیار شاخکی در قبیله Cleonini شکل1-8- شیار شاخکی در قبیله Lixini  قبیله Lixini دارای حدود 700 گونه با 150 جنس در سطح جهانی است، که همه­ی گونه­ها­ی آن گیاهخوار می­باشند (ترمیناسین، 1967؛ آلونسو-زارازاگا و لیال، 1999 و 2000). بیش از 300 گونه از این قبیله در مناطق پاله‌آرکتیک و حدود 200 گونه در مناطق آفروتروپیکال[36] گزارش شده­اند (گولتکین، 2010). عمده‌ترین جنس‌های این قبیله دو جنس Lixus Fabricius, 1801 و Larinus Dejean, 1821 می‌باشند (گولتکین، 2010). شناسایی گونه­های این قبیله بر اساس گونه­های تیپ انجام می­شود. فقدان اطلاعات کافی و تنوع بالای گونه‌های مشابه، شناسایی، رده‌بندی و انجام مطالعات بیشتر را با مشکل مواجه کرده است (گولتکین، 2010). در قبیله Lixini دو گروه اصلی اکولوژیکی وجود دارد که عمدتا بر اساس ویژگی­های ریخت­شناسی بدن، چرخه زندگی و اکولوژی لاروها از یکدیگر متمایز می­شوند (گولتکین، 2010). اولین گروه شامل گونه‌های جنس Larinus است که همگی تقریبا در قسمت تاج گل فعالیت دارند و فرم بدن حشرات­کامل معمولا تخم­مرغی یا بیضی شکل است (شکل1-9). گروه دوم شامل گونه‌های جنس Lixus است که در ساقه، ریشه و در محل اتصال برگ به ساقه فعالیت دارند و شکل بدن حشرات­ کامل کشیده و استوانه­ای شکل است (شکل1-10) (ترمیناسین، 1967). گولتکین (2010) گزارش کرد که جایگاه فیلوژنتیکی این جنس‌ها به مطالعات بیشتری نیاز دارد. برخی از گونه‌های زیرخانواده Lixinae به عنوان آفت کشاورزی مطرح بوده و برخی دیگر به عنوان عوامل کنترل بیولوژیکی علف‌های هرز محسوب می­شوند. برخی از گونه‌ها نیز از لحاظ تولید مان نقش دارند (زولفر و همکاران، 1971). شکل1-9- جنس Larinus با بدن تخم مرغی شکل شکل1-10- جنس Lixus با بدن کشیده و سیلندری 1-5- سرخرطومی­های Larinus در مناطق مختلف ایران و جهان فون سرخرطومی‌های Curculionidae در روسیه (لگالو[37]،2010)، ایتالیا (کولونلی و اوسلا[38]، 2009)، رومانی (گوسا و بلاگا[39]، 2006)، صربیا (پسیک و همکاران[40]، 2005)، ترکیه (گولتکین، 2010) و ایران (قهاری، 2009، مدرس اول و حسین­پور، 2010 و لگالو و همکاران، 2010) مطالعه شده است. فون سرخرطومی‌های ایران به‌ویژه در منطقه ارسباران زیاد مطالعه شده است (مدرس اول و همکاران، 1376؛ قهاری، 2009). قهاری (2009) با مطالعه فون سرخرطومی‌های جنگل‌های ارسباران و مناطق مجاور 26 گونه سرخرطومی متعلق به 7 جنس را شناسایی و گزارش کرد. اغلب گونه‌های شناسایی شده به جنس Larinusتعلق داشتند که گونه‌های شناسایی شده از این جنس در این منطقهL. centaurii (Olivier, 1807)، L. curtus Hochhnth, 1851، L. jaceae (Fabricius, 1775) وL. sturnus (Schaller, 1873) بودند. قهاری (2010) فون سرخرطومی‌های مزارع برنج ایران و چمنزارهای اطراف آن را بررسی کرد و در این مطالعه 45 گونه از 22 جنس را در مناطق مختلف ایران شناسایی و گزارش کرد. ایشان در این تحقیق پنج گونه از جنس Larinus به نام­های L. brevis (Herbst, 1795)،L. cynarae (Fabricius, 1787)، L. latus (Herbst, 1784)، L. rudicolis Petri, 1907 و L. ursus (Fabricius, 1792) را شناسایی و گزارش کردند. مدرس اول و حسین­پور (2010) فون سرخرطومی­های زیر­خانواده Lixinae را در خراسان جنوبی و خراسان رضوی بررسی کرده و 27 گونه متعلق به 15 جنس را شناسایی و گزارش کردند. سه گونه از این سرخرطومی­ها متعلق به جنس Larinus بودند که شامل L. latus، L. melificus Jekel, 1859 و L. sericatus Boheman, 1843 بودند. گوسا و بلاگا (2006) فون سرخرطومی‌های خانواده Curculionidae را در رومانی مطالعه کردند و 93 گونه متعلق به 42 جنس و 3 قبیله و 8 زیرخانواده را شناسایی و گزارش کردند. در این تحقیق پنج گونه Larinus به نام‌های L. beckeri Petri, 1907،L. turbinatus Gyllenhal, 1835، L. sturnus (Schaller, 1873)، L. planus (Fabricius, 1792) و L. obtusus Gyllenhal, 1835شناسایی و گزارش شد. پسیک و همکاران (2005) فون سرخرطومی‌های بالاخانواده Curculionoidea صربیا را مطالعه کردند و 84 گونه متعلق به 47 جنس و 3 قبیله و 15 زیرخانواده و 7 خانواده را شناسایی و گزارش کردند. اغلب گونه‌ها به خانواده Curculionidaeمتعلق بودند. در این تحقیق تنها یک گونه از جنس Larinus به نامL. latus شناسایی و گزارش شد. لگالو و همکاران (2010) تعداد 43 گونه متعلق به جنس Larinus را از ایران به شرح زیر گزارش کرد: Larinus aeruginosus Hochhuth, 1851 در ایران این گونه از استان‌های اصفهان، فارس، گلستان، کرمان، لرستان، مرکزی، سیستان و بلوچستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. این گونه در جنوب غربی اروپا و آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی عمدتا به دو جنس Salsola و Beta متعلق بودند (لگالو و همکاران، 2010). Larinus arabicus Capiomont, 1874 در ایران این گونه از استان‌های فارس، گلستان، اصفهان، خراسان، خوزستان، مازندران، قم، سمنان، سیستان و بلوچستان، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشند. Larinus brevis (Herbst, 1795) در ایران این گونه از استان‌ خوزستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس Carlina می‌باشد (ترمیناسین، 1967). Larinus chaldeus Petri, 1914 در ایران این گونه از استان‌ خراسان جمع‌آوری و گزارش شده است. این گونه فقط در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus cynariae (Fabricius, 1887) در ایران این گونه از استان‌ گیلان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در ایران، آفریقای شمالی و جنوب اروپا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­های Cynara، Cirsium و Onopordun می‌باشد (ترمیناسین، 1967). Larinus hedenborgi Boheman, 1845 در ایران این گونه از استان‌ مازندران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus humeralis Petri, 1907 این گونه فقط از ایران گزارش شده‌است. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus inaequaticollis Caiomont, 1874 در ایران این گونه از استان‌های‌ لرستان، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در ایران، جنوب شرق اروپا و قزاقستان پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی به جنس Echionps (شکرتیغال) تعلق دارند (ترمیناسین، 1967). Larinus iranesis Voss, 1937 در ایران این گونه از استان‌های‌ اردبیل، همدان، کرمان، خراسان، کردستان و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus. sp. pr. iranesis Voss, 1937 در ایران این گونه از استان تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه تنها در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus latus (Herbst, 1784) در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، بوشهر، آذربایجان شرقی، فارس، قزوین، کرمانشاه، کردستان، گلستان، گیلان، همدان، هرمزگان، اصفهان، کرمان، لرستان، مازندران، قم، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در جنوب اروپا و آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­ Onopordun، Carduus و Cynara می‌باشند (ترمیناسین، 1967). Larinus mellificus Jekel, 1859 در ایران این گونه از استان‌های کرمان، ایلام، خراسان، سیستان و بلوچستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس Cotoneaster می‌باشند (لگالو و همکاران، 2010). Larinus onopordi (Fabricius, 1787) در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، بوشهر، آذربایجان شرقی، فارس، گیلان، اصفهان، کرمانشاه، خراسان، کهکیلویه و بویراحمد، خوزستان، لرستان، مرکزی، مازندران، قم، سمنان، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق غربی پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی Onopordun (گل ستاره­ای) و Echinops (شکرتیغال) می‌باشند (ترمیناسین، 1967؛ لگالو و همکاران، 2010). Larinus rudicolis Petri, 1906 در ایران این گونه از استان‌ گلستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آفریقای شمالی و آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشند. Larinus sibiricus Gyllenhal, 1836 در سطح دنیا این گونه در جنوب غربی اروپا، غرب سیبری، آسیای میانی و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشند. Larinus ursus (Fabricius, 1792) در ایران این گونه از استان‌ زنجان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­ Carlina می‌باشند (ترمیناسین، 1967). Larinus centaurea (Olivieri, 1789) در ایران این گونه از استان‌‌های اردبیل، آذربایجان­شرقی، فارس، کرمانشاه، لرستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق مدیترانه و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­های Carthamus، Circium، Centaurea و Peganum می‌باشند (ترمیناسین، 1967؛ لگالو و همکاران، 2010). Larinus grisescens Gyllenhal, 1836 در سطح دنیا این گونه در مناطق جنوب اروپا، آسیای صغیر و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus jaceae (Fabricius, 1775) در ایران این گونه از استان‌‌های اردبیل و گیلان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق غربی و مرکزی پاله‌آرکتیک و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­های Cardus و Centaurea می‌باشند (ترمیناسین، 1967). Larinus lederi Faust, 1889 در ایران این گونه از استان آذربایجان­غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق جنوب شرقی اروپا، ترکمنستان و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus ovaliformis Capiomont, 1874 در ایران این گونه از استان خوزستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق جنوب شرقی اروپا، آسیای صغیر و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus rectipilosus Petri, 1907 در ایران این گونه از استان خوزستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق آسیای میانی پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus scolopax Petri, 1907 در سطح دنیا این گونه در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی از تیره Asteraceae می‌باشند (لگالو و همکاران، 2010). Larinus sturnus (Schaller, 1783) در ایران این گونه از استان‌های قزوین، گیلان، آذربایجان شرقی، همدان، اصفهان، کردستان و مازندران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­های Centaurea، Carduus و Cirsium می‌باشند (ترمیناسین، 1967). Larinus turbinatus Gyllenhal, 1836 در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، آذربایجان شرقی، گلستان، گیلان، همدان، هرمزگان، مازندران، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق غربی و مرکزی پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­های Carduusو Cirsium می‌باشند (ترمیناسین، 1967).  Larinus bardus Gyllenhal, 1836 در ایران این گونه از استان‌های گلستان، خراسان، کردستان و لرستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق غربی و مرکزی پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­های Carduusو Cirsium می‌باشند (ترمیناسین، 1967). Larinus biggsi Marshall, 1944 در ایران این گونه از استان کرمان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus sp. pr. biggis Marshall, 1944 در ایران این گونه از استان کرمان جمع‌آوری و گزارش شده است. پراکنش این گونه در سطح دنیا ناشناخته است. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus crassus Capiomont, 1874 در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، آذربایجان شرقی، قزوین، کرمانشاه، خراسان، خوزستان، مازندران و یزد جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آسیای صغیر و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus curtus Hochhuth, 1851 در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، آذربایجان شرقی، همدان، کرمانشاه، خوزستان، کردستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در جنوب اروپا، آسیای صغیر و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus darsi Copiomont, 1874 در ایران این گونه از استان‌های قزوین، اصفهان، کرمان، لرستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. پراکنش این گونه در سطح دنیا ناشناخته است. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد. Larinus flavescens Germar, 1824 در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، اصفهان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آفریقای شمالی، جنوب اروپا و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­ Carthamus می‌باشند (ترمیناسین، 1967). Larinus lilipitanus Faust, 1890 در ایران این گونه از استان‌های اصفهان، فارس، گلستان، ایلام، خوزستان، مازندران، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آسیای میانی، چین و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­ Arachis می‌باشند (باقری و نصر اصفهانی، 1390؛ لگالو و همکاران، 2010). Larinus minutus Gyllenhal, 1836 در ایران این گونه از استان‌های آذربایجان شرقی، همدان، کهکیلویه و بویراحمد، کردستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق غربی پاله‌آرکتیک و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس­ Ficus می‌باشند (لگالو و همکاران، 2010). Larinus nubeculosus Gyllenhal, 1836 این گونه از ایران جمع‌آوری و گزارش شده است. پراکنش این گونه در سطح دنیا ناشناخته است. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشند. 1- Asteraceae 2- Briese et al.3- Sobhian & Fornasari 4- Groppe et al. 5- Sheleyet al. 6- Ditomaso 7- Dewey 8- Sindle [9]- Dalia et al. 2- Muddox et al 3- Monophage 4- Rao 5- Zowlfer et al 6- Coombs et al.  [15]- Trehala 2- Triplehorn and Johnson 3- Antennary groove 4- Prementum  [17]- 111111- 1- Trochanter 2- Coxa 3- Femur 4- Tibia 5- Tarsus 6- Pretarsus 7- Cryptopantamere 1- Pygidium 2- Spangler 3- Hommond 1- Palaearctic 2- Gultekin 3- Oberprieler et al. 4- Ter-minassian 5- Booth et al. 6- Alonso-Zarazaga and Lyal 7- Colonnelli [36]- Afrotropical 1- Legalove 2- Colonnelli and Osella 3- Gusa and Blag 4- Pesic et al. دریافت فایل شناسایی گونه‌های جنسLarinus spp. (Col.: Curculionidae) و مطالعه برخی از ویژگی های زیستی گونه غالب در منطقه کرمان

اثر استفاده از شیکوریدین به همراه پروتکسین بر عملکرد و برخی فراسنجه های خونی بلدرچین ژاپنی

اثر استفاده از شیکوریدین به همراه پروتکسین بر عملکرد و برخی فراسنجه های خونی بلدرچین ژاپنی  فهرست مطالب عنوان صفحه  چکیده.... 1 فصل اول:کلیات تحقیق 1-1. نقش فرآورده های دامی در زندگی انسانی3 1-2. اهداف تحقیق ( اهداف کلی و جزئی)6 1-3.فرضیات تحقیق7 1-4.سوالات تحقیق.. 7 فصل دوم:مروری بر تحقیقات انجام شده 2-1.پرنده شناسی و تاریخچه ی اهلی شدن بلدرچین... 9 2-1-1. بلدرچین ژاپنی (کوترنیکس ژاپونیکا)....... 9 2-1-2. خصوصیات ظاهری و ارزش غذایی گوشت بلدرچین ژاپنی10 2-1-3. تعیین جنسیت در بلدرچین ژاپنی.................. 11 2-1-4. تغذیه بلدرچین ژاپنی........................... 11 2-2. نیاز به گیاهان دارویی12 2-3. شیکوریدین....................................... 22 2-3-1. گیاه‌شناسی شنبلیله....................... 23 2-3-2. گیاه شناسی کاسنی27 2-3-3.گیاه شناسی رازیانه30 2-4. پروبیوتیک‌ها36 2-4-1. پروتکسین38 فصـل سوم:مواد و روش ها 3-1. مراحل آزمایش‌های مزرعه‌ای42 3-1-1. زمان و محل انجام آزمایش................. 42 3-2. روش پرورش و اجرای طرح تحقیق42 3-3. تیمارهای آزمایشی43 3-4. صفات مورد مطالعه44 3-5. جیره‌های آزمایشی44 3-6. مدیریت و برنامه‌ی دوره‌ی پرورش46 3-6-1. تهیه و آماده‌سازی لوازم، تجهیزات پرورش و مواد خوراکی46 3-6-2. آماده سازی سالن پرورش46 3-6-3. اقدامات اولیه پس از ورود جوجه‌ها به سالن47 3-6-4. تغذیه با جیره‌های آزمایشی47 3-6-5. دما، رطوبت و برنامه‌ی نوری47 3-6-6. اندازه‌گیری صفات مورد مطالعه در دوره‌ی آزمایش48 3-7. عملکرد49 3-7-1. مصرف خوراک روزانه49 3-7-2. افزایش وزن روزانه49 3-7-3. ضریب تبدیل غذایی49 3-8. نحوه‌ی اندازه‌گیری شاخص‌های اجزاء لاشه50 3-8-1. وزن نسبی لاشه50 3-8-2. وزن نسبی سینه50 3-8-3. وزن نسبی ران51 3-9. فراسنجه‌های خونی52 3-9-1. کلسترول52 3-9-2. ‌تری گلیسیرید53 3-9-3.گلوکز.................................... 53 3-9-4.پروتیین تام....................................54 3-9-5.اوره........................................... 54 3-9-6.کلسیم..........................................55 3-9-7.فسفر........................................ .55 3-10. مدل آماری وروش تجزیه آماری داده ها55 3-10-1. مقایسه میانگین ها56 فصل چهارم:نتایج 4-1. عملکرد58 4-1-1. افزایش وزن روزانه58 4-1-2. مصرف خوراک روزانه59 4-1-3. ضریب تبدیل غذایی59 4-2. صفات لاشه61 4-3. فراسنجه‌های خونی63 فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری 5-1. عملکرد66 5-1-1. افزایش وزن روزانه66 5-1-2. مصرف خوراک روزانه67 5-1-3. ضریب تبدیل غذایی68 5-1-4. صفات لاشه، راندمان لاشه69 5-1-5. فراسنجه‌های خونی71 5-2. نتیجه گیری75 5-3. پیشنهادات75 منابع76  فهرست جداول عنوان صفحه  جدول3-1. ترکیب جیره‌ی پایه تیمارهای آزمایشی45 جدول3-2.تغییرات درجه‌ی حرارت سالن در طول دوره‌ی پرورش 48 جدول4-1.اثر مصرف شیکوریدین و پروبیوتیک پروتکسین بر افزایش وزن و مصرف خوراک کل و ضریب تبدیل کل بلدرچین ژاپنی.. .60 جدول4-2.اثر مصرف شیکوریدین و پروبیوتیک پروتکسین بر وزن نسبی اجزای مختلف لاشه بلدرچین ژاپنی.................. 62 جدول4-3. اثر مصرف شیکوریدین و پروبیوتیک پروتکسین بر فراسنجه های خونی در بلدرچین ژاپنی69  چکیده در این تحقیق به منظور بررسی اثر استفاده از شیکوریدین به همراه پروتکسین بر عملکرد و برخی فراسنجه های خونی در بلدرچین ژاپنی از تعداد 240 قطعه بلدرچین هفت روزه در قالب طرح کاملا تصادفی به صورت فاکتوریل 2×4 با 8 تیمار و3 تکرار برای هر تیمار) 10 قطعه بلدرچین( در هر تکرار استفاده گردید. تیمارهای مورد مطالعه در این آزمایش شامل تیمار شاهد، 4 سطح پودر شیکوریدین (0، 100،200 و 300 میلی گرم در کیلو گرم جیره) و 2 سطح پروتکسین(0و100میلی گرم در کیلو گرم) بودند.در این آزمایشمیانگین افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک روزانه، ضریب تبدیل غذایی، وزن زنده نهایی، وزن نسبی لاشه‌ ، وزن سینه، ران، سنگدان، کبد و فراسنجه‌های سرمی خون از قبیل کلسترول،‌ تری گلیسرید، پروتئین تام، اچ دی ال، آلبومین، کلسیم، فسفر و اسید اوریک خون اندازه گیری گردید. نتایج نشان داد با افزایش سطوح مصرف شیکوریدین و پروتکسین سبب افزایش وزن کل شد. هم چنین افزایش سطوح مصرف شیکوریدین و پروتکسین سبب افزایش مصرف خوراک شد. استفاده از شیکوریدین و پروتکسین میزان ضریب تبدیل غذایی در هر دوره کاهش یافت. افزایش مصرف سطوح شیکوریدین سبب کاهش ضریب تبدیل غذایی گردید.نتایج نشان داد درصد وزن زنده با مصرف شیکوریدین به طور معنی داری بالا رفت. اگرچه افزایش مصرف شیکوریدن و مصرف توام شیکوریدین و پروتکسین سبب افزایش وزن و درصد نسبی اندام های لاشه گردید ولی تفاوت های معنی دار در این خصوص مشاهده نشد. نتایج مطالعه حاضر در خصوص تاثیر سطوح مختلف شیکوریدین و پروتکسین بر فراسنجه‌های خونی نشان داد که بیشترین اچ دی ال سرم خون مربوط به جیره حاوی 300 میلی گرم در کیلوگرم شیکوریدین بود. نتایج نشان داد تفاوت های معنی‌داری در خصوص میزان کلسترول و تری گلیسیرید سرم خون بین تیمارهای دریافت کننده سطوح مختلف شیکوریدین و شاهد وجود دارد. در سایرفراسنجه‌های خونی (فسفر، کلسیم، اسید اوریک،پروتیین ،آلبومین)تفاوت معنی‌دار بین گروه شاهد و گروه های دریافت‌کننده شیکوریدین و پروتکسین مشاهده نشد. نتایج این تحقیق نشان داد استفاده از شیکوریدین و پروتکسین در جیره بلدرچین های ژاپنی سبب ایجاد اثرات مفید روی عملکرد وفراسنجه های خونی آن ها شد.  کلمات کلیدی :شیکوریدین،پروتکسین، عملکرد، فراسنجه های خونی، بلدرچین ژاپنی. فصل اول مقدمه 1-1.نقش فرآورده های دامی در زندگی انسانی شکی نیست که پیشرفت همه جانبه بستگی به سلامت روحی و جسمی افراد آن جامعه دارد، و لازمه این سلامت در درجه اول، غذای کافی و کامل است و در میان مواد غذایی مختلف آنچه پیش از هر ماده دیگری مورد نیاز روزانه انسان است، پروتیین به ویژه نوع حیوانی آن است. در اغلب دنیا از جمله در ایران کمبود و فقر پروتیین حیوانی وجود دارد،آمار به خوبی نشان می‌دهند که میزان پروتیین دریافت شده توسط هر فرد ایرانی در روز با مقدار واقعی نیاز بدن آن فرد تفاوت زیادی دارد و این منجر به ایجاد صدمات جسمی و روانی به افراد می‌شود (پوررضا، 1384). با افزایش نیاز به پروتیین در جامعه، رقابت هر چه بیشتری ممکن است بین انسان و دام ایجاد گردد و اگر قرار باشد دام‌ها در چنین رقابتی در آینده موفق باشند باید همه تلاش‌ها را برای تولید دام‌ها با بازده بالاتر به کار گرفت. پروتیین حیوانی به لحاظ دارا بودن تمام اسید های آمینه مورد نیاز بدن انسان و هضم راحت‌تر به همان اندازه ای که ضروری است، نسبت به پروتیین گیاهی هم برتری دارد (پوررضا،1384 و زرگری، 1370). در این راستا بلدرچین که یک پرنده ی اهلی شده به دست انسان است، در برخی نقاط دنیا به صورت صنعتی به منظور استفاده از گوشت و تخم آن پرورش داده می شود. به ویژه مواد مغذی موجود در گوشت بلدرچین به مقادیر قابل توجهی بیش از گوشت جوجه ی گوشتی است که اهمیت پرورش را آشکارتر می کند، به عنوان مثال آهن بیش از 4 برابر، فسفر نزدیک به 2 برابر، روی 2 برابر و مس موجود در آن بیش از 10 برابر می باشند. بلدرچین ژاپنی نژادی است که برای تولید گوشت و تخم پرورش داده می شود و اهمیت نسبی این دو محصول بین کشورها متفاوت است (ولی، 1388). بلدرچین به لحاظ سن پایین قابل عرضه به بازار در 6-5 هفتگی برای مصرف گوشت، تخم گذاری خوب، ضریب تبدیل غذایی مطلوب، نیاز به فضای پرورشی کم نسبت به مرغ، مقاومت نسبت به بیماری ها و دارا بودن هزینه کم برای پرورش، توجه پرورش دهندگان تجاری را نیز به خود جلب کرده است (ولی، 1388). اهمیت تغذیه دام و طیورهنگامی آشکار می‌شود که بدانیم 70 درصد از کل هزینه پرورش طیور مربوط به تامین جیره غذایی آن‌ها است که البته این هزینه در تولید جوجه های گوشتی تا سطح 75 درصد از کل هزینه را به خود اختصاص می‌دهدگیاهان دارویی از ارزش و اهمیت خاصی در تامین بهداشت و سلامتی جوامع از لحاظ درمان و پیشگیری از بیماری‌ها برخوردار بوده و در خیلی از کشورها برای مقاصد دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از راه های افزایش بازدهی و بهره وری در صنعت طیور گوشتی استفاده از محرک‌های رشد است، یکی از این محرک‌های رشد گیاهان دارویی می‌باشد (مکدونالد، 1379). در جوامع بشری استفاده از گیاهان دارویی به این دلیل افزایش یافته است که در پی استفاده از انواع داروهای شیمیایی و آنتیبیوتیک های وسیع الطیف سویه‌های مقاوم میکروبی ظهور یافته است. آنتی‌بیوتیک‌ها در محیط دستگاه گوارش تعداد باکتری‌های گرم مثبت را کاهش داده و در نتیجه باعث افزایش تعداد باکتری‌های گرم منفی همچون اشرشیا کلی[1]می‌شوند.از مهم‌ترین موارد موثر بر بهره وری مواد خوراکی و به دنبال آن رشد حیوان، تامین سلامت دستگاه گوارشی است. قریب نیم قرن است که در صنعت دامپروری و طیور، از فرآورده های موثر در افزایش رشد، استفاده می‌شود. عوامل محرک رشد بیشتر در دستگاه گوارش عمل نموده و بعد از تاثیر در این محل، همراه با مدفوع از بدن خارج می‌شود. هرچند که مکانیسم تاثیر این مواد بر فرآیند رشد کاملا مشخص نیست ولی تصور می‌شود که بسیاری از عوامل محرک رشد با تاثیر مثبتی که بر جمعیت باکتریایی دستگاه گوارشی می‌گذارند، موجب بهبود عملکرد حیوان می‌شوند (نیستاکی و همکاران، 1387). کاربرد آنتی بیوتیک‌ها در پرورش حیوانات اهلی از جمله طیور به دلیل مشکلات زیادی که برای حیوانات و همچنین مصرف کنندگان و نیز محیط زیست بوجود آورده است با انتقادات مختلفی روبرو شده است. به طوری که استفاده از آن‌ها در طیور در کشورهای اروپایی ممنوع شده و تعداد دیگری از کشورها قوانین سخت‌تری را در خصوص جلوگیری و یا کاهش استفاده از آن‌ها در جیره های غذایی طیور اتخاذ کرده‌اند و در کنارآن،جایگزین‌های مناسبی برای آن‌ها معرفی شده است. از مهم‌ترین این جایگزین‌هامی‌توان به گیاهان دارویی و فراورده های حاصله از آن‌ها اشاره کرد. گیاهان دارویی از سال‌های گذشته برای درمان بیماری‌ها در انسان مورد استفاده قرار گرفته و حتی امروزه نیز علی رغم پیشرفت‌های علمی و صنعتی، منشاء بسیاری از داروها، گیاهان می‌باشند.از جمله مزایای استفاده از گیاهان دارویی می‌توان به ساده بودن کاربرد و نداشتن اثرات جانبی سوء بر عملکرد حیوانات و نیز باقی نماندن بقایای مضر در فرآورده های تولیدی اشاره نمود. در ضمن، با استفاده از این نوع فرآورده های گیاهی، می‌توان از مزایای مختلف آن‌ها از جمله خواص درمانی شان در مصرف کنندگان سود برد (امید بیگی، 1379).  پروبیوتیک‌ها با تحریک رشد باکتری‌های مفید روده به کاهش بیماری‌زایی میکروب‌های مضر کمک می‌کنند. برخلاف آنتی‌بیوتیک‌ها، پروبیوتیک‌ها موجودات زنده هستند که مکانیسم عمل آن‌ها متکی به جایگزینی و زنده ماندن در دستگاه گوارش است (چیچلووسکی و همکاران ، 2007). پروبیوتیک‌ها باعث افزایش جمعیت میکرو فلور طبیعی روده‌ها می‌شوند و با ممانعت از رشد گونه‌های بیماری‌زا همانند سالمونلا، اشریشیاکلی، لیستریا، کلستریدیوم‌ها باعث بهبود راندمان هضم و جذب مواد مغذی و هم چنین قابلیت دسترسی انرژی می‌شوند (پاترسون و بورخولدر، 2003 ؛ الخالف و همکاران، 2010). 1.E coli دریافت فایل اثر استفاده از شیکوریدین به همراه پروتکسین بر عملکرد و برخی فراسنجه های خونی بلدرچین ژاپنی

تحلیل زبانشناختی گویش جوشانی

تحلیل زبانشناختی گویش جوشانی چکیده: گویش جوشانی متعلق به روستای جوشان، از روستاهای بخش گلباف دراستان کرمان است. در پژوهش حاضر تلاش شده است گویش جوشانی بررسی و تحلیل زبان­شناختی شود. داده­های پژوهش حاضر در مدت 4 سال زندگی پژوهشگر در منطقه­ی جوشان و رابطه­ی نزدیک با گویشوران جمع­آوریشده­اند که بیشتر آن­ها مسن، بی سواد و سفر نکرده بودند. حاصل بررسی این داده­ها در چهار بخش اصلی واج­شناسی، ساختواژه (صرف)، نحو و واژگان دسته­بندی شدند که به تفکیک عبارتند از: دستگاه واجی (واکه­ها و همخوان­های جوشانی)، الگوی هجایی، فرایندهای واجی (قلب، افزایش، حذف، کاهش، ابدال، کاهش واکه­ای، سایشی شدگی، همگونی و واکرفتگی)، ساختواژه­ی اسمی (فرایند کشش یا دوواکه­ای­شدگی و پسوند /u/ در آخر اسامی اشخاص)، ساختواژه­ی فعلی (ساختار « فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی» و تبدیل /u/ و /ɑ/ به /ɪ/ در فعل و صورت فعلی نادر)، نحو (حذف نقش­نمای اضافه در ساخت­های اضافی و وصفی) و واژگان (شیوه­ی شمارش اعداد در جوشانی و واژه­های باقی­مانده از فارسی میانه).نتایج به دست آمده در هر بخش با گونه­ی فارسی معیار مقایسه شدند و پس از مشاهده­ی تفاوت­ها در حوزه­های مختلف، بر مبنای تعاریف علمی، اصطلاح "گویش" برای این گونه­ی زبانی انتخاب شد. واژگان کلیدی: تحلیل زبان­شناختی، گویش جوشانی، واج­شناسی، ساختواژه(صرف) ، نحو، واژگان فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول: طرح مسأله ... 1 1-1 مقدمه . 2 1-2 بیان مسأله... 4 1-3 اهداف پژوهش ... 5 1-4 ضرورت انجام پژوهش ..5 1-5 استفاده کنندگان از نتایج پژوهش. 6 1-6 پرسش­های پژوهش ... 7 1-7 فرضیه­های پژوهش .. 7 1-8 تعریف مفاهیم کلیدی ............................................................................................................................... 8 ساختار پژوهش .................................................................................................................................................. 8 فصل دوم: بررسی پیشینه­ی تحقیق .................................................................................................................... 10 2-1 مقدمه ..................................................................................................................................................... 11 2-2 پژوهش­های ایرانی.......... ........................................................................................................................ 12 2-2-1پژوهش­های استان کرمان .................................................................................................................... 12 ز 2-2-2 بررسی اجمالی گویش­ها .....................................................................................................................15 2-2-3 پژوهش­های حوزه­ی صرف و نحو ..................................................................................................... 18 2-2-4 پژوهش­های حوزه­ی واژگان .............................................................................................................. 20 2-2-5 پژوهش­های حوزه­ی واج­شناسی و آواشناسی ...................................................................................... 23 2-3 پژوهش­های خارج از ایران ..................................................................................................................... 25 فصل سوم: روش انجام پژوهش ....................................................................................................................... 30 3-1 مقدمه ..................................................................................................................................................... 31 3-2 نوع تحقیق .............................................................................................................................................. 31 3-3 متغیرها ................................................................................................................................................... 32 3-4 داده­ها .................................................................................................................................................... 32 3-5 شیوه­ی جمع­آوری داده­ها ....................................................................................................................... 32 3-6 گویشوران .............................................................................................................................................. 33 3-7 ابزارهای تحقیق ...................................................................................................................................... 33 فصل چهارم: تحلیل داده­ها .............................................................................................................................. 34 4-1 مقدمه ..................................................................................................................................................... 35 ح 4-2 دستگاه واجی ......................................................................................................................................... 35 4-2-1 همخوان­های گویش جوشانی ............................................................................................................. 35 4-2-2 توصیف و تحلیل همخوان­ها ............................................................................................................... 38 4-2-3 واکه­های گویش جوشانی .................................................................................................................. 42 4-3 الگوی هجایی در گویش جوشانی .......................................................................................................... 45 4-4 فرایندهای واجی ..................................................................................................................................... 45 4-4-1 قلب ................................................................................................................................................... 46 4-4-2 افزایش .............................................................................................................................................. 47 4-4-2-1 افزایش واکه­ای ............................................................................................................................. 47 4-4-2-2 افزایش همخوانی .......................................................................................................................... 48 4-4-3 حذف ............................................................................................................................................... 48 4-4-3-1 حذف /h/ و کشش جبرانی ........................................................................................................... 49 4-4-3-2 حذف /h/ از پایان واژه بعد از واکه­ی کشیده ................................................................................ 49 4-4-3-3 حذف /ʔ/ و کشش جبرانی ........................................................................................................... 50 4-4-3-4 حذف هجایی ............................................................................................................................... 51 4-4-4 کاهش ............................................................................................................................................... 51 4-4-5 ابدال ................................................................................................................................................. 53 ط 4-4-5-1 ابدال واکه­ای .................................................................................................................................. 53 4-4-5-1-1 ابدال /o/یا/u/ به/ɑ/ ....................................................................................................... 53 4-4-5-1-2 ابدال/ɑ/به/o/یا/u/.............................................................................................................. 54 4-4-5-1-3 ابدال/e/به/ᴂ/................................................................................................................... 55 4-4-5-1-4 کاهش واکه­ای ........................................................................................................................... 56 4-4-5-2 ابدال همخوانی .............................................................................................................................. 58 4-4-5-2-1 تبدیل /r/و/l/ به یکدیگر ................................................................................................... 58 4-4-6 سایشی شدگی .................................................................................................................................... 59 4-4-7 همگونی ............................................................................................................................................. 60 4-4-8 واکرفتگی ........................................................................................................................................... 61 4-5 ساختواژه ................................................................................................................................................. 61 4-5-1 ساختواژه­ی اسمی ................................................................................................................................. 62 4-5-1-1 فرآیند کشش یا دو واکه­ای شدگی ................................................................................................. 62 4-5-1-2 پسوند /u/ در آخر اسامی اشخاص ................................................................................................ 62 4-5-2 ساختواژه­ی فعلی ................................................................................................................................. 65 4-5-2-1 شکل خاص صرف ساختار: « فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی» در گویش جوشانی ..................... 65 4-5-2-2 قواعد واجی حاکم بر این ساختار و ساختارهای مشابه با ضمایر متصل................................................ 6 ی 4-5-2-2-1 حذف واکه­ی قبل از جفت شناسه + ضمیر متصل مفعولی ............................................................ 69 4-5-2-2-2 تبدیل واج /e/ به /ᴂ/ قبل از ضمیر متصل مفعولی ...................................................................... 71 4-5-2-3 حذف هجایی ................................................................................................................................. 71 4-5-2-4 صورت­های فعلی یکسان با دو معنی متفاوت .....................................................................................73 4-5-3 تبدیل /u/ و /ɑ/ به /ɪ/ در فعل و صورت فعلی نادر ..................................................................... 75 4-6 نحو ........................................................................................................................................................ 76 4-6-1 حذف نقش­نمای اضافه در ساختهای اضافی و وصفی ............................................................................ 77 4-7 واژگان .................................................................................................................................................... 77 4-7-1 شمارش اعداد در جوشانی ................................................................................................................... 77 4-7-2 واژه­های باقی مانده از فارسی میانه ....................................................................................................... 80  فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری ........................................................................................................................ 82 5-1 مقدمه ...................................................................................................................................................... 83 5-2 پرسش­ها و فرضیه­های پژوهش ................................................................................................................ 83 5-3 نتایج پژوهش .......................................................................................................................................... 89 5-4 مقایسه­ی نتایج پژوهش با مطالعات گذشته ................................................................................................ 92 5-5 محدودیت­های انجام پژوهش ................................................................................................................... 93  ک 5-6 پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده ....................................................................................................... 94  ل فهرست جدول­ها جدول صفحه جدول 1- همخوان­های گویش جوشانی .......................................................................................................... 37 جدول 2- فرآیند کشش یا دو­واکه­ای شدگی ................................................................................................... 45 جدول 3- نمونه­هایی از فرایند قلب در گویش جوشانی و معیار ........................................................................ 46 جدول 4- نمونه­هایی از فرایند افزایش واکه­ای در گویش جوشانی و معیار ....................................................... 47 جدول 5- نمونه­هایی از فرایند افزایش همخوانی در گویش جوشانی و معیار ...................................................... 48 جدول 6- نمونه­هایی از فرایند حذف /h/ و کشش جبرانی در گویش جوشانی و معیار ...................................... 49 جدول 7- نمونه­هایی از حذف /h/ از پایان واژه بعد از واکه­ی کشیده در گویش جوشانی و معیار ...................... 50 جدول 8- نمونه­هایی از فرایند حذف /ʔ/ و کشش جبرانی در گویش جوشانی و معیار ...................................... 50 جدول 9- نمونه­هایی از فرایند حذف هجایی در گویش جوشانی و معیار ........................................................... 51 جدول 10- نمونه­هایی از فرایند کاهش در گویش جوشانی و معیار ................................................................... 52 جدول 11- نمونه­هایی از فرایند کاهش در گویش جوشانی و معیار 2 ................................................................ 52 جدول 12- ابدال /o/ یا /u/ به /ɑ/ ............................................................................................................. 53 جدول 13- ابدال /ɑ/ به /o/ یا /o:/ یا /u/ ............................................................................................... 55 جدول 14- ابدال /e/ به /ᴂ/ .......................................................................................................................... 56 جدول 15- نمونه­هایی از فرایند کاهش واکه­ای در جوشانی و معیار .................................................................. 56  م جدول 16- نمونه­هایی از کاهش واکه­ای (تبدیل واکه­های بلند به واکه­های کوتاه) در گویش جوشانی و معیار... 58 جدول 17- نمونه­هایی از ابدال همخوانی (تبدیل /r/ و /l/ به یکدیگر) در گویش جوشانی معیار........................ 59 جدول 18- نمونه­هایی از فرایند سایشی شدگی در گویش جوشانی و معیار........................................................ 59 جدول 19- نمونه­هایی از فرایند همگونی در گویش جوشانی و معیار ................................................................. 60 جدول 20- نمونه­هایی از فرایند واکرفتگی در گویش جوشانی و معیار .............................................................. 61 جدول 21- شمارش اعداد در جوشانی (1 تا 20) ............................................................................................... 78 جدول 22- شمارش اعداد در جوشانی (21 تا 30) ............................................................................................ 79 جدول 23- شمارش اعداد در جوشانی (51 تا 59) ............................................................................................ 80 جدول 24- واژه­های باقی مانده از فارسی میانه .................................................................................................. 80 جدول 25- مضارع اخباری ............................................................................................................................ 119 جدول 26- مضارع التزامی ............................................................................................................................. 120 جدول 27- مضارع مستمر .............................................................................................................................. 122 جدول 28- ماضی ساده .................................................................................................................................. 123 جدول 29- ماضی استمراری .......................................................................................................................... 125 جدول 30- ماضی نقلی .................................................................................................................................. 127 جدول 31- ماضی بعید ....................................................................................................................................128 جدول 32- ماضی التزامی .............................................................................................................................. 130  ن جدول 33- ماضی مستمر ............................................................................................................................... 131 جدول 34- ماضی مستمر نقلی ........................................................................................................................ 133  س Abstract: Jooshani dialect belongs to Jooshan village, one of the villages of Golbaf in Kerman. This research tried to linguistically investigate and analyze Jooshani dialect. The data in this research have been gathered during four years of the author living in Jooshan area and through close relation with the informants, most of which were old, illiterate and untraveled. The results of analyzing the data were categorized in four main areas of phonology, morphology, syntax and lexicon, which specifically contain: phonological system (Jooshani vowels and consonants), syllable structure, phonological processes (epenthesis, metathesis, elision, reduction, alternation, vowel reduction, spirantization, assimilation and devoicing), noun word-formation (diphthongization or lengthening and /u/ suffix at the end of personal names), verb word-formation (structure of »verb + inflectional ending + object enclitic pronoun«and alternation of /u/ and /ɑ/ with /ɪ/ and a rare verb form), syntax (elision ofEzafeconstruction) and lexicon (counting numbers in Jooshani and remaining words from middle Persian). The results gained in each part were compared to standard Persian and after observing differences in various parts, the title “dialect”, based on scientific definitions, was chosen for this language variety. Key words: linguistic analysis, Jooshani dialect, phonology, morphology, syntax, lexicon Shahid Bahonar University of Kerman Faculty of Literature and Humanities Department of Foreign Languages  Linguistic Analysis of Jooshani Dialect Prepared by: Muhammad Attarzadeh Supervisor: Dr. Rahimeh Roohparvar Advisor: Dr. Shahram Raiisi Sistani  A Thesis Submitted as a Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Science in Linguistics (M.A)  Summer 2013  فصل اول طرح مسأله  1-1- مقدمه زبان[1] به منظور برآورده کردن نیازهای مردم شکل گرفته و برطبق همین نیاز به شیوه­ای کاربردی سازماندهی شده است (هلیدی، 1994؛ xiii). اگرچه از نظر علمی نمی­توان هیچ زبانی را بر زبان دیگر برتری داد و زبانی را کامل­تر یا ناقص­تر از زبان دیگری دانست، اما می­توان با احتیاط به این گفته استناد کرد که زبان­ها با یکدیگر تفاوت­هایی دارند. علت وجود این تفاوت­ها را می توان بدین صورت توضیح داد. ابتدا باید گفت بر پایه­ی آنچه در حوزه­[2]ی علم زبان­شناسی تاریخی[3] مطرح و بررسی می­شود، هر زبان در طول دوران حیات خود مسیری از تغییر[4] و تکامل[5] را طی می­کند. اگرچه ممکن است تعدادی از زبان­ها در گذشته به صورت یک زبان مادر[6] بوده­اند، به دلیل مهاجرت و دوری زبان­های خویشاوند از یکدیگر، این زبان­ها اکنون شباهت بسیار کمی با یکدیگر دارند. این تفاوت از آنجا ناشی می­شود که سخنوران[7] هر زبان بر طبق نیاز خود از زبان استفاده می­کنند. یعنی برپایه­ی محیط، نیازها و فرهنگ خود، زبان را به شکل مورد استفاده­ی خود شکل می­دهند و واژگان[8] و اصطلاحات[9] خاص فرهنگی، بومی و ملی خود را می­سازند. در مقیاس کوچکتر درون یک جامعه با یک زبان مشترک، گویش[10]ها و لهجه[11]­ها فرایند مشابهی را طی می­کنند که در نهایت سبب متمایز شدن آن­ها از یکدیگر می­شود. البته مشخص است که این تمایز[12] در حد تمایز میان زبان­هایی که زمانی خویشاوند بوده­اند و اکنون از یکدیگر جدا شده­اند نیست، اما با این وجود تفاوت­ها قابل تشخیص است و دلیل اثبات وجود این تفاوت­ها، وجود عینی گویش­ها و لهجه­ها و تمایز بارز میان آنهاست. استان کرمان در حال حاضر بزرگترین استان کشور از نظر مساحت می­باشد که به تبع تعداد زیادی شهرستان، بخش و روستا دارد. این مناطق به دلایل زیادی از جمله بعد مسافت و تفاوت­های فرهنگی عمده از نظر گونه[13]­ی زبانی مورد استفاده بسیار با یکدیگر تفاوت دارند. بعضی از این تفاوت­ها تا حدی است که به طور کامل باعث عدم درک متقابل[14] میان گویشور[15]ان دو منطقه می­شود. به عنوان مثال از گونه­ی مورد استفاده در شهرستان­های جنوبی استان کرمان مثل قلعه­گنج، کهنوج و منوجان بر حسب معیارهای زبان­شناسی[16]، می­توان به عنوان یک زبان متفاوت با فارسی[17] نام برد؛ به این دلیل که این گونه­ی زبانی به هیچ وجه برای گویشوران زبان فارسی در هیچ یک از مناطق دیگر کشور قابل فهم نیست. بر پایه­ی مواردی که در بالا ذکر شد، استان کرمان یکی از مناطق پر تنوع از لحاظ گونه­های زبانی است. گونه­های موجود در این استان تا حد زیادی مطالعه و بررسی شده­اند. اما مسلماً هنوز گستره­ی بسیار وسیعی از گونه­های زبانی خاص در این استان وجود دارد که نیازمند مطالعه و ثبت علمی هستند. گویش جوشانی[18] متعلق به روستای جوشان[19]، از توابع بخش گلباف واقع در استان کرمان است. این روستا در 80 کیلومتری جنوب شهر کرمان واقع شده و تا مرکز بخش گلباف 30 کیلومتر فاصله دارد. این روستا خود شامل 7 روستای کوچکتر است که به ترتیب از شمال به جنوب عبارتند از حسن آباد، پشیش کوئیه، دهوئیه، جوشان، سعد آباد، محسن آباد و هشتادان. محکم­ترین پیش­بینی در مورد نام روستای جوشان این است که این روستا نام خود را از چشمه­ی آب گرمی که در فاصله­ی 4 کیلومتری این روستا واقع شده و از بارزترین ویژگی­های یک چشمه­ی آب گرم یعنی"جوشان" بودن گرفته است. تلفظ[20] معیار نام این روستا به صورت /ʤuʃɑn/ است؛ که البته نام خود روستا در گویش جوشانی /ʤewʃun/است. گویش جوشانی به علت نزدیکی جغرافیایی به مرکز استان کرمان شباهت زیادی به گویش کرمانی پیدا کرده است. اما با این وجود تفاوت­های چشمگیری با این گویش و در مجموع گویش معیار دارد. هر گویش تعداد نسبتأ زیادی واژگان مختص به خود دارد. اما علاوه بر واژگان محلی و بومی، یک گویش، فرایندهای واجی[21] و همچنین نظام دستوری شامل صرف[22] و نحو[23] و بعضاً دستگاه واجی[24] مختص به خود را دارد که روی هم عواملی هستند که لهجه و آهنگ[25] خاص سخن گفتن ساکنین یک منطقه را تشکیل می­دهند.  1-2 بیان مسئله از اصطلاحات پایه­ی حوزه­ی گویش­شناسی می­توان به "لهجه"، "گویش"، "گونه" و "زبان" اشاره کرد. "گونه" اصطلاحی خنثی است که صرف­نظر از تفاوتهای مرتبط به لهجه، گویش و زبان، به آنچه که بدان تکلم می­شود اطلاق می­شود (چمبرز و ترادگیل[26]، 1998: 4). "لهجه" در مواردی به کار می­رود که تفاوت میان یک یا چند گونه، آوایی/واجی باشد (همان). "گویش" به گونه­هایی از یک زبان اطلاق می­شود که علاوه بر تفاوتهای آوایی/واجی، تفاوتهای دستوری و واژگانی نیز داشته باشد و بین گویندگان و شنوندگان گویش­های مختلف برقراری ارتباط – کمابیش- امکان­پذیر باشد (مک­کبه[27]، 274:2011). چنانچه تفاوت میان دو گونه زبان آنقدر زیاد باشد که برقراری ارتباط امکان­پذیر نباشد، آن دو گونه دو "زبان" متفاوت هستند (چمبرز و ترادگیل، 1998: 4). بنابراین، هر زبان ممکن است دارای گویش­ها و لهجه­های مختلف باشد. برای تشخیص زبان و گویش از یکدیگر از دو دسته معیارهای زبانی و غیرزبانی (سیاسی، فرهنگی، جغرافیایی) استفاده می­شود که نه مطلق هستند و نه بر یکدیگر منطبق (مدرسی، 1391 : 168). در پژوهش حاضر تلاش می­شود فرایندهای واجی، آوایی و واج-واژی[28] ویژه گویش جوشانی و همچنین شیوه­ی منحصر به فرد در صرف افعال در زمان[29]های مختلف در یک حالت[30] خاص از فعل[31] که در این گویش به کار می­روند، استخراج و تحلیل[32] زبان­شناختی شوند. به علاوه، این پژوهش سعی دارد علاوه بر ارائه­ی دستگاه واجی گویش جوشانی، تفاوت­های این گویش با گویش معیار را، در حوزه­ی واجی و آوایی، واژگان و همچنین نظام صرفی و نحوی،گردآوری و مطرح کند. 1-3 اهداف پژوهش اهداف اصلی این پژوهش به طور خاص در چند مورد خلاصه می­شوند: الف) بررسی و گردآوری دستگاه واجی گویش جوشانی شامل تمامی واکه[33]­ها و همخوان[34]­هایی که در این گویش در گفتار روزمره به کار می­روند و همچنین محل تولید[35] و شیوه­ی تولید[36] این آواها ب) ذکر فرایندهای واجی فعال در این گویش و ارائه­ی مثال برای هر مورد ج) ارائه و توضیح فرایندهای واج-واژی موجود در گویش جوشانی دـ) ارائه و توضیح شیوه­ی منحصر به فرد صرف افعال در زمان­های مختلف در یک حالت خاص از فعل در این گویش [1] language [2]field [3]historical linguistics [4]change [5]evolution [6] mother language [7]speaker [8] lexicon [9] idiom [10]dialect [11] accent [12]distinction [13] variety [14]mutual understanding [15]informant [16] linguistics [17] Persian [18]Jooshani [19] Jooshan [20] pronunciation [21]phonological processes [22]morphology [23]syntax [24]phonological system [25] tone [26] Chambers, J. C. and Trudgill, P. [27] McCabe, A. [28] morphoneme / morphophoneme [29]tense [30] manner [31]verb [32]analysis [33] vowel [34] consonant [35] place of articulation [36] manner of articulation دریافت فایل تحلیل زبانشناختی گویش جوشانی