دانلود فایل

بزرگترین مرجع دانلود فایل

دانلود فایل

بزرگترین مرجع دانلود فایل

رابطه هوش سازمانی و استرس های شغلی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران

رابطه هوش سازمانی و استرس های شغلی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران

رابطه هوش سازمانی و استرس های شغلی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران

چکیده

هدف:هدف این تحقیق تعیین رابطه هوش سازمانی و استرس های شغلی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران می باشد.

روش شناسی:روش تحقیق توصیفی و از نظر اجرا پیمایشی و از نظر هدف کاربردی می باشد.شیوه جمع آوری داده ها میدانی و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته می باشد که بر اساس مقیاس فاصله ای لیکرت تدوین شده است.تحقیق شامل 2 پرسشنامه هوش سازمانی آلبرخت و استرس شغلی می باشد که هردو استاندارد می باشند.از آنجا که پرسشنامه استاندارد بوده ،روایی آن مورد تایید می باشد.پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ با استفاده از نرم افزار SPSS16 محاسبه شد. میزان این ضریب برای پرشنامه هوش سازمانی 0.85 و برای پرسشنامه استرس شغلی 0.80 بدست آمد. تعداد جامعه آماری 170 نفر بودند.حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی مورگان 118 نفر انتخاب شد.برای توصیف و تجزیه و تحلیل داده ها جمع آوری شده با استفاده از جدول spss از شاخص های میانگین،انحراف استاندارد،فراوانی،درصد و جدول استفاده شده است. در بخش آمار استنباطی ازآزمون کولموگراف اسمیرنف برای بررسی توزیع نرمال بودن داده ها استفاده شده است. در تجزیه تحلیل داده ها در حالت نرمال از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است.

یافته ها و نتیجه گیری:نتایج تحقیق نشان داد که بین هوش سازمانی و استرس هاس شغلی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران رابطه معنا داری وجود دارد. در واقع همه مؤلفه‌های هوش سازمانی (چشم انداز استراتژیک، سرنوشت مشترک، میل به تغییر، اتحاد و توافق، توسعه دانش، فشار عملکرد) به غیر از روحیه بااسترس شغلی رابطه منفی و معنی داری داشته‌اند.

واژه های کلیدی:هوش سازمانی، استرس های شغلی، ادارات ورزش و جوانان

  فهرست مطالب

عنوان صفحه

 

فصل اول: طرح پژوهش

1-1. مقدمه ...2

1-2. بیان مسئله ...3

1-3. ضرورت و اهمیت پژوهش ...5

1-4. چهارچوب نظری تحقیق..6

1-5. اهداف پژوهش...8

1-6. سوالات تحقیق....9

1-7. فرضیه‌های پژوهش ...10

1-8. پیش فرض های تحقیق.............................................................................................................................................11

1-9. قلمرو تحقیق............................................................................................................................................................11

1-10. محدودیت‌های تحقیق .............................................................................................................................................11

1-11. تعریف واژه‌ها و اصطلاحات پژوهش .......................................................................................................................11

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1. مقدمه .............................................................................................................................................................................15

2-2. تاریخچه هوش سازمانی ..................................................................................................................................................15

2-2-3-استرس و فشار عصبی..................................................................................................................................................37

2-4.پیشینه پژوهش..................................................................................................................................................................66

2-4-1.پژوهش داخلی.............................................................................................................................................................66

2-4-2.پژوهش خارجی...........................................................................................................................................................70

2-5.جمع بندی تحقیق.............................................................................................................................................................73

فصل سوم: روش‌شناسی پژوهش

3-1. مقدمه .............................................................................................................................................................................76

3-2.روش تحقیق.....................................................................................................................................................................76

3-3. جامعه و نمونه آماری ......................................................................................................................................................76

3-4.روش جمع آوری اطلاعات..............................................................................................................................................77

3-5 ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات ..........................................................................................................................................77

3-6. روایی و پایایی............... .................................................................................................................................................78

3-7.متغییر های تحقیق.............................................................................................................................................................79

3-8.روش تجزیه و تحلیل داده ها............................................................................................................................................79

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آماری

4-1. مقدمه .............................................................................................................................................................................81

4-2. توصیف یافته های تحقیق......... ...................................................................................................................................... 81

4-3 آزمون فرضیه های تحقیق................................................................................................................................................ 85

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

5-1. مقدمه .............................................................................................................................................................................96

5-2. خلاصه‌ ی تحقیق............................................................................................................................................................ 96

5-3. یافته های تحقیق ............................................................................................................................................................ 97

5-4.بحث و نتیجه گیری .......................................................................................................................................................101

5-5.محدودیت های تحقیق....................................................... ...........................................................................................104

5-6.پیشنهادهایی مبتنی بر یافته های تحقیق........................ ................................................................................................... 104

 

منابع و پیوست‌ها

منابع و مآخذ ....................................................................................................................................................................... 107

 فهرست شکل‌ها و نمودارها

عنوان صفحه

 

شکل 1-1..................................................................................................................................................................................6

شکل1-2...................................................................................................................................................................................7

شکل 2-1. .......................................... ..................................................................................................................................28

شکل 2-2...............................................................................................................................................................................40

شکل 2-3...............................................................................................................................................................................43

شکل 2-4...............................................................................................................................................................................46

شکل 2-5. ............................................................................................................................................................................ 49

شکل 2-6...............................................................................................................................................................................50

شکل 2-7...............................................................................................................................................................................51

شکل 2-8................................................................................................ ..............................................................................59

شکل2-9.................................................................................................................................................................................60

شکل 2-10............................. ...............................................................................................................................................64

 فهرست جداول

عنوان صفحه

 
 

جدول 3-1.............................................................................................................................................................................78

جدول4-1...............................................................................................................................................................................84

جدول4-2...............................................................................................................................................................................85

جدول 4-3..............................................................................................................................................................................86

جدول 4-4..............................................................................................................................................................................87

جدول4-5...............................................................................................................................................................................88

جدول 4-6..............................................................................................................................................................................89

جدول4-7...............................................................................................................................................................................90

جدول4-8...............................................................................................................................................................................91

جدول4-9...............................................................................................................................................................................92

جدول 4-10............................................................................................................................................................................93

جدول4-11.............................................................................................................................................................................94

جدول5-1...............................................................................................................................................................................98

جدول5-2...............................................................................................................................................................................99

 فهرست نمودارها

عنوان صفحه

 
 

نمودار4-1...............................................................................................................................................................................82

نمودار4-2...............................................................................................................................................................................82

نمودار4-3...............................................................................................................................................................................83

نمودار4-4...............................................................................................................................................................................83

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 1-1)مقدمه

چکیده

هدف:هدف این تحقیق تعیین رابطه هوش سازمانی و استرس های شغلی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران می باشد.

روش شناسی:روش تحقیق توصیفی و از نظر اجرا پیمایشی و از نظر هدف کاربردی می باشد.شیوه جمع آوری داده ها میدانی و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته می باشد که بر اساس مقیاس فاصله ای لیکرت تدوین شده است.تحقیق شامل 2 پرسشنامه هوش سازمانی آلبرخت و استرس شغلی می باشد که هردو استاندارد می باشند.از آنجا که پرسشنامه استاندارد بوده ،روایی آن مورد تایید می باشد.پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ با استفاده از نرم افزار SPSS16 محاسبه شد. میزان این ضریب برای پرشنامه هوش سازمانی 0.85 و برای پرسشنامه استرس شغلی 0.80 بدست آمد. تعداد جامعه آماری 170 نفر بودند.حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی مورگان 118 نفر انتخاب شد.برای توصیف و تجزیه و تحلیل داده ها جمع آوری شده با استفاده از جدول spss از شاخص های میانگین،انحراف استاندارد،فراوانی،درصد و جدول استفاده شده است. در بخش آمار استنباطی ازآزمون کولموگراف اسمیرنف برای بررسی توزیع نرمال بودن داده ها استفاده شده است. در تجزیه تحلیل داده ها در حالت نرمال از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است.

یافته ها و نتیجه گیری:نتایج تحقیق نشان داد که بین هوش سازمانی و استرس هاس شغلی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران رابطه معنا داری وجود دارد. در واقع همه مؤلفه‌های هوش سازمانی (چشم انداز استراتژیک، سرنوشت مشترک، میل به تغییر، اتحاد و توافق، توسعه دانش، فشار عملکرد) به غیر از روحیه بااسترس شغلی رابطه منفی و معنی داری داشته‌اند.

واژه های کلیدی:هوش سازمانی، استرس های شغلی، ادارات ورزش و جوانان

 

 

 

 

فهرست مطالب

عنوان صفحه

 

فصل اول: طرح پژوهش

1-1. مقدمه .......................................................................................................................................................................2

1-2. بیان مسئله ..................................................................................................................................................................3

1-3. ضرورت و اهمیت پژوهش ........................................................................................................................................5

1-4. چهارچوب نظری تحقیق.............................................................................................................................................6

1-5. اهداف پژوهش .........................................................................................................................................................8

1-6. سوالات تحقیق...........................................................................................................................................................9

1-7. فرضیه‌های پژوهش ..................................................................................................................................................10

1-8. پیش فرض های تحقیق.............................................................................................................................................11

1-9. قلمرو تحقیق............................................................................................................................................................11

1-10. محدودیت‌های تحقیق .............................................................................................................................................11

1-11. تعریف واژه‌ها و اصطلاحات پژوهش .......................................................................................................................11

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1. مقدمه .............................................................................................................................................................................15

2-2. تاریخچه هوش سازمانی ..................................................................................................................................................15

2-2-3-استرس و فشار عصبی..................................................................................................................................................37

2-4.پیشینه پژوهش..................................................................................................................................................................66

2-4-1.پژوهش داخلی.............................................................................................................................................................66

2-4-2.پژوهش خارجی...........................................................................................................................................................70

2-5.جمع بندی تحقیق.............................................................................................................................................................73

فصل سوم: روش‌شناسی پژوهش

3-1. مقدمه .............................................................................................................................................................................76

3-2.روش تحقیق.....................................................................................................................................................................76

3-3. جامعه و نمونه آماری ......................................................................................................................................................76

3-4.روش جمع آوری اطلاعات..............................................................................................................................................77

3-5 ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات ..........................................................................................................................................77

3-6. روایی و پایایی............... .................................................................................................................................................78

3-7.متغییر های تحقیق.............................................................................................................................................................79

3-8.روش تجزیه و تحلیل داده ها............................................................................................................................................79

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آماری

4-1. مقدمه .............................................................................................................................................................................81

4-2. توصیف یافته های تحقیق......... ...................................................................................................................................... 81

4-3 آزمون فرضیه های تحقیق................................................................................................................................................ 85

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

5-1. مقدمه .............................................................................................................................................................................96

5-2. خلاصه‌ ی تحقیق............................................................................................................................................................ 96

5-3. یافته های تحقیق ............................................................................................................................................................ 97

5-4.بحث و نتیجه گیری .......................................................................................................................................................101

5-5.محدودیت های تحقیق....................................................... ...........................................................................................104

5-6.پیشنهادهایی مبتنی بر یافته های تحقیق........................ ................................................................................................... 104

 

منابع و پیوست‌ها

منابع و مآخذ ....................................................................................................................................................................... 107

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل‌ها و نمودارها

عنوان صفحه

 

شکل 1-1..................................................................................................................................................................................6

شکل1-2...................................................................................................................................................................................7

شکل 2-1. .......................................... ..................................................................................................................................28

شکل 2-2...............................................................................................................................................................................40

شکل 2-3...............................................................................................................................................................................43

شکل 2-4...............................................................................................................................................................................46

شکل 2-5. ............................................................................................................................................................................ 49

شکل 2-6...............................................................................................................................................................................50

شکل 2-7...............................................................................................................................................................................51

شکل 2-8................................................................................................ ..............................................................................59

شکل2-9.................................................................................................................................................................................60

شکل 2-10............................. ...............................................................................................................................................64

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

عنوان صفحه

 
 

جدول 3-1.............................................................................................................................................................................78

جدول4-1...............................................................................................................................................................................84

جدول4-2...............................................................................................................................................................................85

جدول 4-3..............................................................................................................................................................................86

جدول 4-4..............................................................................................................................................................................87

جدول4-5...............................................................................................................................................................................88

جدول 4-6..............................................................................................................................................................................89

جدول4-7...............................................................................................................................................................................90

جدول4-8...............................................................................................................................................................................91

جدول4-9...............................................................................................................................................................................92

جدول 4-10............................................................................................................................................................................93

جدول4-11.............................................................................................................................................................................94

جدول5-1...............................................................................................................................................................................98

جدول5-2...............................................................................................................................................................................99

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها

عنوان صفحه

 
 

نمودار4-1...............................................................................................................................................................................82

نمودار4-2...............................................................................................................................................................................82

نمودار4-3...............................................................................................................................................................................83

نمودار4-4...............................................................................................................................................................................83


 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1)مقدمه

نیروی انسانی، سرمایه اصلی سازمان‌های عصر نوین است. در حقیقت، بازدهی و بهره‌وری هر سازمان به رفتار و عملکرد نیروی انسانی آن سازمان وابسته است وکارکنان شاغل در سازمان‌ها، از جمله شاخص‌های سنجش میزان برتری سازمان‌ها نسبت به هم هستند (کشتکاران و همکاران، 1388). امروزه پیدایش این دیدگاه که موفقیت واثر بخشی سازمانها در گرو هدایت صحیح منابع به ویژه منابع انسانی است،موجب شده که به بررسی و مطالعه فرهنگ سازمان و تاثیر آن برقوای فکری یعنی هوش کارکنان و مدیران ،توجه زیادی را معطوف خود کرده است (ریلی،2003)2.یکی از انواع هوش که در بحث سازمانها و مدیریت امروز مورد بحث بیشتر کارشناسان برای ارتقاء سطح سازمان مورد استفاده قرار می گیرد هوش سازمانی است. به عنوان یک مفهوم نظری می توان از هوش سازمانی بعنوان یکی از مهمترین نکات در نظریه سازمان یاد کرد.هوش سازمانی بعنوان توانایی یک سازمان در حل مسائل سازمانی تعریف می شود(آلبرخت2003)3.

در دنیای امروزی ارتقاءهوش سازمانی[1] یکی از الزامات غیر قابل انکار برای اغلب سازمانهاست تا بتوانند از طریق کسب و تجزیه و تحلیل اطلاعات و همچنین افزایش دانش و ایجاد آگاهی بر قابلیتهای خود بیفزایند.افزایش هوش سازمانی موجب می گردد سازمانها اطلاعات محیط اطراف خود را سریع تر و با دقت بیشتری تجزیه و تحلیل کرده و نتایج حاصل را به طریق سودمند ذخیره و در مواقع مقتضی در دسترس تصمیم گیرندگان قرار دهند(مومنی،1391).

ازطرفی استرس یک عامل موثر در ناکارآمدی سازمانی، جابجایی نیروی انسانی، غیبت های ناشی از کار، کاهش کیفیت و کمیت کار، افزایش هزینه های مراقبت از سلامتی و کاهش رضایت از شغل می باشد. در طی دهه های گذشته درتحقیقات متعددی نشان داده شده است که وظایف سازمانی یا شغلی که توام با بارکاری زیاد و نیازها و مسئولیتهای بیش از حد می باشند منجر به بروز ریسکهای سلامتی زیادی می گردند.لازم بذکر است که همه ی نتایج استرس منفی نیستند و گاهی استرس می تواند نتایج مثبتی نیز بدنبال داشته باشد؛ واکنش بدن ما به استرس کمک می کند تا تمرکز کنیم و کار را بطور صحیح انجام دهیم؛ درصورتیکه فرصت استراحت و یا فرار از شرایط استرس زا نباشد، استرس می تواند منفی باشد(صادقی،1387).با توجه به مطالب گفته شده و اینکه اداره ورزش و جوانان نقش موثر و غیرقابل انکاری در پیشرفت و توسعه ورزش و به تبع آن اخلاق و کردار نیک در سطح جامعه را برخوردار است در نتیجه کارمندان این اداره باید از لحاظ عملکرد در آرامش و به دور از استرس شغلی باشند تا بتوانند به اهداف تعیین شده دست پیدا کنند. با توجه به مطالب گفته شدهدر این تحقیق محقق برآن است تا ارتباط هوش سازمانی با استرس شغلی را مورد بررسی قرار دهد.

1-2) بیان مسأله

امروزه سازمانها با تغییرات سریع و گسترده در محیط سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، تکنولوژیکی و اقتصادی روبرو می شوند.واکنش موفق سازمانها در یک جو بسیار پویا و متغییر، بستگی به توانایی آنها جهت فراهم کردن اطلاعات و یافتن راه حل های مناسب برای مشکلاتی است که با آنها روبرو هستند. اکنون ضرورت آموزش که متناسب با نیازهای در حال تغییر فرد و جامعه باشد بیش از هر زمان دیگری احساس می شوددر این شرایط، توجه نظریه پردازان و مدیران سازمانی بر روی یک جنبه متمرکز می گردد.روی طراحی آن چه توانایی فکری یک سازمان نامیده می شود (سیمیک[2]، 2005).

آلبرخت[3](2003) نیز اظهار می دارد پس از مو جهای اول، دوم و سوم (زراعت، صنعت، اطلاعات) موج چهارم هوشیاری و مغز است.در دنیای امروزی ارتقاءهوش سازمانی[4] یکی از الزامات غیر قابل انکار برای اغلب سازمانهاست تا بتوانند از طریق کسب و تجزیه و تحلیل اطلاعا ت و همچنین افزایش دانش و ایجاد آگاهی بر قابلیتهای خود بیفزایند.افزایش هوش سازمانی موجب می گردد سازمانها اطلاعات محیط اطراف خود را سریع تر و با دقت بیشتری تجزیه و تحلیل کرده و نتایج حاصل را به طریق سودمند ذخیره و در مواقع مقتضی در دسترس تصمیم گیرندگان قرار دهند.

مطالعاتاخیردرحوزهمنابعانسانینشانداده‌اندکهپنجویژگیشخصیت،استعداد،علاقه،هوشومهارتبهعنوانموفقیتنیرویانسانیدرپیشبرداهدافسازمانیوایجادرضایت شغلی،یادگیریسازمانی،گرایشدانشوضریبآفرینشوارزیابیکارکنانمؤثرهستند (کاوسی و رزقی­شیرسوار، 1389).

از طرفی استرش شغلی امروزه یکی از پدیده های مهم در زندگی اجتماعی و تهدیدی جدی برای سلامتی نیروی کار در جهان می باشد بنحوی که سازمان بین المللی کار استرس شغلی را بعنوان شناخته شده ترین پدیده ی تهدید کننده ی سلامتی کارگران معرفی نموده است. استرس شغلی از جهت ایمنی در محیط کار نیز اهمیت ویژه ای دارد.از طرفی سازمان بهداشت جهانی متذکر شده است که بهداشت حرفه ای و رفاه اجتماعی کارگران عنصر بسیار مهم و پیش نیاز حیاتی در بهره وری، توسعه اجتماعی-اقتصادی و توسعه پایدار است(چان کانگ،2005).

یکی از سازمان‌هایبسیار مهم و حساس در جامعه که از اهمیت والایی برخوردار است و در وضعیت فعلی و آینده جامعه تأثیر به سزایی دارد اداره ورزش و جوانان است. ادارات ورزش و جوانانمانند تمام سازمان‌های دیگر دارای عوامل استرس‌زای مخصوص به خود است. زیرا با برنامه ای درست و همگانی برای اقشار مختلف جامعه در روند سلامت و رشد جامعه گام مثبتی دارد. ورزش و فعالیت بدنی برای حفظ سلامت و شادابی انسان از اهمیت خاصی برخوردار است. ورزش باید به معنای واقعی آن، دربرگیرنده تمامی اقشار جامعه از زن و مرد، پیر و جوان و سالم و ناسالم باشد.اداره ورزش و جوانان می تواند با داشتن کارکنان موفق و برنامه ریزی استراتژیک به سلامت جامعه کمک کند.در واقع تربیت بدنی در ساختار جامعه وجود داشته، تحول و تکامل پیدا کرده، قوانین و مقررات و آئین‎نامه‎های خاص خود را دارد و بر اساس آنها برنامه‎های خود را اجرامی‎نماید .تربیت بدنی و ورزش به عنوان یک واقعیت اجتماعی با پدیده‎های اجتماعی دیگر، روابط متقابل برقرار می‎کند، کارکردهای خاص خود را در جامعه بر عهده می‎گیرد و کل ساختار جامعه و هر یک از ابعاد اجتماعی از حاصل و ثمرة فعالیت‎های آن بهره‎برداری می‎نمایند.در نتیجه با کاهش فشارهای روحی و روانی در بین افراد شاغل در این اداره و بالا بردن توانایی های فکری آنان می توان گامی برای رسیدن اهداف و ماموریت سازمانی این اداره برداشت.

در این پژوهش محقق با مطالعه در شاخص های 7 گانه هوش سازمانی در نظر دارد تا به بررسی جداگانه مولفه های هوش سازمانی و عوامل استرس زای شغلی در بین کارکنان پرداخته و اثرگذاری مثبت و منفی مولفه ها بر استرس شناسایی کند در این تحقیق، محقق به دنبال بررسی ارتباط میان مولفه های هوش سازمانی و عوامل استرس زای شغلی در بین کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران هست تا از این طریق بتوانند با استفاده از ارتباط بین هوش سازمانی و استرس های شغلی راههای مناسبی برای مقابله با عوامل استرس های شغلی در بین کارکنان ادارات ورزش و جوانانپیدا کند .

بر این اساس این پژوهش درصدد پاسخ یه این سوال اصلی است آیا بین هوش سازمانی و استرس های شغلی در بین کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران رابطه ای وجود دارد؟

 

[1]organization intelligence

[2]Simic

[3]Alberecht

[4]organization intelligence

 میزان برتری سازمان‌ها نسبت به هم هستند (کشتکاران و همکاران، 1388). امروزه پیدایش این دیدگاه که موفقیت واثر بخشی سازمانها در گرو هدایت صحیح منابع به ویژه منابع انسانی است،موجب شده که به بررسی و مطالعه فرهنگ سازمان و تاثیر آن برقوای فکری یعنی هوش کارکنان و مدیران ،توجه زیادی را معطوف خود کرده است (ریلی،2003)2.یکی از انواع هوش که در بحث سازمانها و مدیریت امروز مورد بحث بیشتر کارشناسان برای ارتقاء سطح سازمان مورد استفاده قرار می گیرد هوش سازمانی است. به عنوان یک مفهوم نظری می توان از هوش سازمانی بعنوان یکی از مهمترین نکات در نظریه سازمان یاد کرد.هوش سازمانی بعنوان توانایی یک سازمان در حل مسائل سازمانی تعریف می شود(آلبرخت2003)3.

در دنیای امروزی ارتقاءهوش سازمانی[1] یکی از الزامات غیر قابل انکار برای اغلب سازمانهاست تا بتوانند از طریق کسب و تجزیه و تحلیل اطلاعات و همچنین افزایش دانش و ایجاد آگاهی بر قابلیتهای خود بیفزایند.افزایش هوش سازمانی موجب می گردد سازمانها اطلاعات محیط اطراف خود را سریع تر و با دقت بیشتری تجزیه و تحلیل کرده و نتایج حاصل را به طریق سودمند ذخیره و در مواقع مقتضی در دسترس تصمیم گیرندگان قرار دهند(مومنی،1391).

ازطرفی استرس یک عامل موثر در ناکارآمدی سازمانی، جابجایی نیروی انسانی، غیبت های ناشی از کار، کاهش کیفیت و کمیت کار، افزایش هزینه های مراقبت از سلامتی و کاهش رضایت از شغل می باشد. در طی دهه های گذشته درتحقیقات متعددی نشان داده شده است که وظایف سازمانی یا شغلی که توام با بارکاری زیاد و نیازها و مسئولیتهای بیش از حد می باشند منجر به بروز ریسکهای سلامتی زیادی می گردند.لازم بذکر است که همه ی نتایج استرس منفی نیستند و گاهی استرس می تواند نتایج مثبتی نیز بدنبال داشته باشد؛ واکنش بدن ما به استرس کمک می کند تا تمرکز کنیم و کار را بطور صحیح انجام دهیم؛ درصورتیکه فرصت استراحت و یا فرار از شرایط استرس زا نباشد، استرس می تواند منفی باشد(صادقی،1387).با توجه به مطالب گفته شده و اینکه اداره ورزش و جوانان نقش موثر و غیرقابل انکاری در پیشرفت و توسعه ورزش و به تبع آن اخلاق و کردار نیک در سطح جامعه را برخوردار است در نتیجه کارمندان این اداره باید از لحاظ عملکرد در آرامش و به دور از استرس شغلی باشند تا بتوانند به اهداف تعیین شده دست پیدا کنند. با توجه به مطالب گفته شدهدر این تحقیق محقق برآن است تا ارتباط هوش سازمانی با استرس شغلی را مورد بررسی قرار دهد.

1-2) بیان مسأله

امروزه سازمانها با تغییرات سریع و گسترده در محیط سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، تکنولوژیکی و اقتصادی روبرو می شوند.واکنش موفق سازمانها در یک جو بسیار پویا و متغییر، بستگی به توانایی آنها جهت فراهم کردن اطلاعات و یافتن راه حل های مناسب برای مشکلاتی است که با آنها روبرو هستند. اکنون ضرورت آموزش که متناسب با نیازهای در حال تغییر فرد و جامعه باشد بیش از هر زمان دیگری احساس می شوددر این شرایط، توجه نظریه پردازان و مدیران سازمانی بر روی یک جنبه متمرکز می گردد.روی طراحی آن چه توانایی فکری یک سازمان نامیده می شود (سیمیک[2]، 2005).

آلبرخت[3](2003) نیز اظهار می دارد پس از مو جهای اول، دوم و سوم (زراعت، صنعت، اطلاعات) موج چهارم هوشیاری و مغز است.در دنیای امروزی ارتقاءهوش سازمانی[4] یکی از الزامات غیر قابل انکار برای اغلب سازمانهاست تا بتوانند از طریق کسب و تجزیه و تحلیل اطلاعا ت و همچنین افزایش دانش و ایجاد آگاهی بر قابلیتهای خود بیفزایند.افزایش هوش سازمانی موجب می گردد سازمانها اطلاعات محیط اطراف خود را سریع تر و با دقت بیشتری تجزیه و تحلیل کرده و نتایج حاصل را به طریق سودمند ذخیره و در مواقع مقتضی در دسترس تصمیم گیرندگان قرار دهند.

مطالعاتاخیردرحوزهمنابعانسانینشانداده‌اندکهپنجویژگیشخصیت،استعداد،علاقه،هوشومهارتبهعنوانموفقیتنیرویانسانیدرپیشبرداهدافسازمانیوایجادرضایت شغلی،یادگیریسازمانی،گرایشدانشوضریبآفرینشوارزیابیکارکنانمؤثرهستند (کاوسی و رزقی­شیرسوار، 1389).

از طرفی استرش شغلی امروزه یکی از پدیده های مهم در زندگی اجتماعی و تهدیدی جدی برای سلامتی نیروی کار در جهان می باشد بنحوی که سازمان بین المللی کار استرس شغلی را بعنوان شناخته شده ترین پدیده ی تهدید کننده ی سلامتی کارگران معرفی نموده است. استرس شغلی از جهت ایمنی در محیط کار نیز اهمیت ویژه ای دارد.از طرفی سازمان بهداشت جهانی متذکر شده است که بهداشت حرفه ای و رفاه اجتماعی کارگران عنصر بسیار مهم و پیش نیاز حیاتی در بهره وری، توسعه اجتماعی-اقتصادی و توسعه پایدار است(چان کانگ،2005).

یکی از سازمان‌هایبسیار مهم و حساس در جامعه که از اهمیت والایی برخوردار است و در وضعیت فعلی و آینده جامعه تأثیر به سزایی دارد اداره ورزش و جوانان است. ادارات ورزش و جوانانمانند تمام سازمان‌های دیگر دارای عوامل استرس‌زای مخصوص به خود است. زیرا با برنامه ای درست و همگانی برای اقشار مختلف جامعه در روند سلامت و رشد جامعه گام مثبتی دارد. ورزش و فعالیت بدنی برای حفظ سلامت و شادابی انسان از اهمیت خاصی برخوردار است. ورزش باید به معنای واقعی آن، دربرگیرنده تمامی اقشار جامعه از زن و مرد، پیر و جوان و سالم و ناسالم باشد.اداره ورزش و جوانان می تواند با داشتن کارکنان موفق و برنامه ریزی استراتژیک به سلامت جامعه کمک کند.در واقع تربیت بدنی در ساختار جامعه وجود داشته، تحول و تکامل پیدا کرده، قوانین و مقررات و آئین‎نامه‎های خاص خود را دارد و بر اساس آنها برنامه‎های خود را اجرامی‎نماید .تربیت بدنی و ورزش به عنوان یک واقعیت اجتماعی با پدیده‎های اجتماعی دیگر، روابط متقابل برقرار می‎کند، کارکردهای خاص خود را در جامعه بر عهده می‎گیرد و کل ساختار جامعه و هر یک از ابعاد اجتماعی از حاصل و ثمرة فعالیت‎های آن بهره‎برداری می‎نمایند.در نتیجه با کاهش فشارهای روحی و روانی در بین افراد شاغل در این اداره و بالا بردن توانایی های فکری آنان می توان گامی برای رسیدن اهداف و ماموریت سازمانی این اداره برداشت.

در این پژوهش محقق با مطالعه در شاخص های 7 گانه هوش سازمانی در نظر دارد تا به بررسی جداگانه مولفه های هوش سازمانی و عوامل استرس زای شغلی در بین کارکنان پرداخته و اثرگذاری مثبت و منفی مولفه ها بر استرس شناسایی کند در این تحقیق، محقق به دنبال بررسی ارتباط میان مولفه های هوش سازمانی و عوامل استرس زای شغلی در بین کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران هست تا از این طریق بتوانند با استفاده از ارتباط بین هوش سازمانی و استرس های شغلی راههای مناسبی برای مقابله با عوامل استرس های شغلی در بین کارکنان ادارات ورزش و جوانانپیدا کند .

بر این اساس این پژوهش درصدد پاسخ یه این سوال اصلی است آیا بین هوش سازمانی و استرس های شغلی در بین کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان مازندران رابطه ای وجود دارد؟

 

[1]organization intelligence

[2]Simic

[3]Alberecht

[4]organization intelligence





ارتباط کمالگرایی با اضطراب شناختی و جسمانی ورزشکاران رشته های رزمی شهر شیراز

ارتباط کمالگرایی با اضطراب شناختی و جسمانی ورزشکاران رشته های رزمی شهر شیراز

ارتباط کمالگرایی با اضطراب شناختی و جسمانی ورزشکاران رشته های رزمی شهر شیراز

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول – کلیات تحقیق

1-1-مقدمه 2

1-2- بیان مسئله 4

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش 8

1-4- اهداف پژوهش 13

1-4-1- اهداف کلی ... 13

1-4-2- اهداف اختصاصی ... 13

1-5- فرضیه های پژوهش ... 14

1-5-1- فرضیه اصلی .... 14

1-5-2- فرضیه های فرعی .. 14

1-6- تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها ..... 15

1-6-1- تعاریف نظری متغیرها .................................................. 15

1-6-2- تعاریف عملیاتی متغیرها .................................................. 16

فصل دوم : مبانی نظری و ادبیات نظری وپیشینه پژوهش

 عنوان صفحه

2-1- مقدمه .................................................. 19

2-2- مبانی نظری اضطراب .................................................. 20

2-2-1-اضطراب شناختی .................................................. 23

2-2-2- اضطراب جسمانی .................................................. 23

2-3- انواع اضطراب .................................................. 23

2-4- نظریه های اضطراب .................................................. 24

2-4-1- نظریه اضطراب چند بعدی .................................................. 25

2-4-2- نظریه فاجعه .................................................. 25

2-4-3- نظریه اضطراب بهینه .................................................. 26

2-5- چگونگی اندازه گیری اضطراب .................................................. 26

2-6- نشانه های اضطراب .................................................. 27

2-7- سبب شناسی و درمان اضطراب از دیدگاه روان کاوی ، رفتاری و شناختی .................. 27

2-7-1- نظریه روان پویشی .................................................. 27

2-7-2- نظریه رفتاری .................................................. 28

2-7-3- نظریه شناختی .................................................. 29

2-7-4- نظریه طرحواره بک .................................................. 32

 

عنوان صفحه

2-8- مدل شناختی کلارک و ولز .................................................. 32

2-8- 1- الگوی شناختی اضطراب اجتماعی راپی و هیمبرگ ( 1997 ) .................................................. 33

2-9- مبانی نظری کمالگرایی .................................................. 34

2-10- دیدگاههای مختلف درباب کمالگرایی .................................................. 39

2-10-1- زیگموند فوید 1856-1939 .................................................. 39

2-10-2- کارن هونای 1852-1885 .................................................. 41

2-10-3- آلفرد آدلر 1870-1937 .................................................. 42

2-10-4- آلبرت الیس 1913 .................................................. 42

2-10-6- اریک اریکسون 1902-1190 .................................................. 43

2-10-6- ویکتور فرانکل 1905 .................................................. 43

2-11- کمالگرایی به عنوان سازه ای تک بعدی .................................................. 44

2-12- کمالگرایی به عنوان سازه ای چند بعدی .................................................. 45

2-12-1- دیدگاه فراست و همکاران .................................................. 46

2-12-2- دیدگاه هویت و فلت .................................................. 47

2-12-3- دیدگاه اسلانی و همکاران .................................................. 49

2-12-4- دیدگاه اسنوبر و همکاران .................................................. 50

2-13- کمالگرایی به عنوان یک ویژگی ناسازگارانه .................................................. 50

عنوان صفحه

2-14-کمالگرایی به عنوان یک ویژگی سازگارانه .................................................. 56

2-15- تفاوتهای بین کمالگرایی سازگارانه و ناسازگارانه .................................................. 58

2-16- پیشینه سنجش کمالگرایی .................................................. 60

2-17- مدل و تئوری سنجش کمالگرایی .................................................. 61

2-18- مروری بر پژوهشهای پیشین .................................................. 63

2-18-1- تحقیقات انجام شده در داخل کشور .................................................. 63

2-18-2- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور .................................................. 69

2-19- جمع بندی سوابق پژوهش و چشم انداز .................................................. 74

فصل سوم : روش پژوهش

3-1- مقدمه .................................................. 76

3-2- طرح پژوهش .................................................. 76

3-3- جامعه آماری پژوهش .................................................. 76

3-4- نمونه و روش نمونه گیری .................................................. 76

3-5- ابزارهای گردآوری اطلاعات .................................................. 78

3-5-1- پرسشنامه کمالگرایی هیل و همکاران .................................................. 78

3-5-1-1- روش نمره گذاری ............................................... 79

 

عنوان صفحه

3-5-1-2- پایایی و روایی .................................................. 79

3-6- پرسشنامه اضطراب شناختی و جسمانی .................................................. 81

3-6-1- شیوه نمره گذاری .................................................. 81

3-6-2- پایایی و روایی .................................................. 82

3-7- روش گردآوری اطلاعات .................................................. 83

3-8- مراحل اجرای پژوهش .................................................. 83

3-9- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات .................................................. 84

3-10- ملاحظات اخلاقی .................................................. 85

فصل چهارم : یافته های پژوهش

مقدمه .................................................. 86

4-1- داده های توصیفی .................................................. 86

4-3- فرض اول : بین کمالگرایی با خصوصیات جمعیت شناختی ورزشکاران ارتباط معناداری وجود دارد .................................................. 100

4-4- فرض دوم : بین اضطراب شناختی و جسمانی و ویژگی های دموگرافیک ورزشکاران ارتباط معنی داری وجود دارد .................................................. 101

4-5- فرض سوم : بین کمالگرایی با اضطراب جسمانی ورزشکاران ارتباط معنی داری وجود دارد ............................. 102

4-6- فرض چهارم : بین کمالگرایی و نگرانی ورزشکاران ارتباط معنی داری وجود دارد ...................... 102

 

عنوان صفحه

4-7- فرض پنجم : بین کمالگرایی و عدم تمرکز ورزشکاران رابطه معنی داری وجود دارد ......................... 103

4-8- فرض ششم :کمالگرایی اضطراب شناختی و جسمانی را به طور معنی داری پیش بینی میکند............................... 104

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری

5-1- مقدمه .................................................. 105

5-2- خلاصه پژوهش .................................................. 105

5-3- یافته های پژوهش .................................................. 106

5-3-1-یافته های توصیفی .................................................. 106

5-3-2- یافته های استنباطی .................................................. 107

5-4- بحث و نتیجه گیری .................................................. 108

5-5- محدودیت ها .................................................. 115

5-5-1- محدودیتهای قابل کنترل .................................................. 115

5-5-2- محدودیتهای غیر قابل کنترل .................................................. 116

5-6- پیشنهادات .................................................. 116

5-6-1- پیشنهادات کاربردی .................................................. 116

5-6-2-پیشنهادات پژوهشی .................................................. 117

5-7- نتیجه گیری .................................................. 117

منابع و مآخذ .................................................. 119

عنوان صفحه

پیوستها .................................................. 125

چکیده انگلیسی .................................................. 134

 فهرست جداول

عنوان صفحه

3-4-1- تناسب جامعه و نمونه انتخاب شده 77

3-5-1-1-روش نمره گذاری 79

3-5-1-2-1-عوامل ششگانه 80

3-5-1-2-2- ابعاد کمالگرایی (کمالگرایی انطباقی، غیر انطباقی) 80

3-6-1- نمره گذاری 81

4-1- مشخصات فردی کل آزمودنی‎ها 87

4-1-4- وضعیت پاسخ به متغیرهای اصلی پژوهش مربوط به کل آزمودنی‎ها 89

4-2-1- نتایج آزمون کولموگروف- اسمیرنوف 94

4-2-2-1- نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط حساسیت بین فردی 95

4-2-2-2-نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به تلاش برای عالی بودن 95

4-2-2-3-نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها

با تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به نظم و سازماندهی 96

4-2-2-4- نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به ادراک فشار از سوی والدین 96

4-2-2-5- نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

عنوان صفحه

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به هدفمندی 97

4-2-2-6- نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به استانداردهای بالا برای دیگران 97

4-2-2-7- نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به کمال‎گرایی 98

4-2-2-8- نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به اضطراب جسمانی 98

4-2-2-9- نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به اضطراب شناختی (نگرانی) 99

4-2-2-10- نتایج آزمون کراسکال والیس برای بررسی تفاوت بین آزمودنی‎ها با

تحصیلات مختلف در پاسخ به سوالات مربوط به عدم تمرکز 99

4-3- ارتباط بین کمال گرایی و ویژگی‎های جمعیت شناختی ورزشکاران 100

4-4- ارتباط بین اضطراب شناختی وجسمانی و ویژگی‎های دموگرافیک ورزشکاران 101

4-5- ارتباط بین کمالگرایی و اضطراب جسمانی ورزشکاران 102

4-6- ارتباط بین کمالگرایی و اضطراب جسمانی ورزشکاران 102

4-7- ارتباط بین کمالگرایی و عدم تمرکز ورزشکاران 103

4-8- نتایج آزمون رگرسیون خطی در خصوص متغیرهای پیش بین فرهنگ سازمانی 104

 فهرست نمودارها

عنوان صفحه

3-4-2- متغیر ملاک و پیش بین 77

4-1-2-درصد آزمودنی‎ها به تفکیک رده سنی 88

4-1-3- درصد آزمودنی‎ها به تفکیک میزان تحصیلات 88

4-1- 4-1- وضعیت پاسخ به پرسشنامه هیل مربوط به آزمودنی‎های 15 تا 19 سال 130

4-1- 4-2- وضعیت پاسخ به پرسشنامه هیل مربوط به آزمودنی‎های 20 تا 24 سال 130

4-1- 4-3- وضعیت پاسخ به پرسشنامه هیل مربوط به آزمودنی‎های 25 تا 29 سال 131

4-1- 4-4- وضعیت پاسخ به پرسشنامه هیل مربوط به آزمودنی‎های 30 تا 34 سال 131

4-1- 4-5- وضعیت پاسخ به پرسشنامه اضطراب شناختی و جسمانی مربوط

به آزمودنی‎های 15 تا 19 سال 132

4-1- 4-6- وضعیت پاسخ به پرسشنامه اضطراب شناختی و جسمانی مربوط

به آزمودنی‎های 20 تا 24 سال 132

4-1- 4-7- وضعیت پاسخ به پرسشنامه اضطراب شناختی و جسمانی مربوط

به آزمودنی‎های 25 تا 29 سال 133

4-1- 4-8- وضعیت پاسخ به پرسشنامه اضطراب شناختی و جسمانی مربوط

به آزمودنی‎های 30 تا 34 سال 133

 پیوستها

عنوان صفحه

 الف) توصیف نظرات نمونه های پژوهش در پاسخ به سوال های پرسشنامه هیل 125

ب) توصیف نظرات نمونه های پژوهش در پاسخ به سوال های پرسشنامه SAS 128

ج) سطوح اضطراب 129

چکیده

هدف از مطالعه حاضر بررسی ارتباط بین کمالگرایی با اضطراب شناختی و جسمانی ورزشکاران رشته های رزمی شهر شیراز بود. از بین ورزشکاران رزمی 200 نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و جدول مورگان انتخاب شدند . ابزار های تحقیق شامل؛ پرسشنامه کمال گرایی هیل و پرسشنامه اضطراب شناختی- جسمانی بود.. داده های جمع آوری شده توسط نرم افزار 16SPSSتجزیه و تحلیل شدند ، آزمون های توصیفی، فراوانی، میانگین و آزمون های استنباطی همبستگی پیرسون و کروسکال والیس برای بررسی فرضیه های تحقیق استفاده شدند. نتایج تحقیق نشان داد که بین کمال گرایی با ویژگی های دموگرافیک، اضطراب شناختی و جسمانی ورزشکاران ارتباط معنی داری وجود دارد . همچنین نتایج تحقیق نشان داد که بین کمال گرایی با تمرکز ورزشکاران نیز ارتباط معنی دار معکوسی وجود دارد. قابل ذکر است که کمال گرایی 2/56 درصد از میزان تغییرات اضطراب رقابتی(شناختی و جسمانی)را پیش گویی می کند. با توجه به یافته های تحقیق حاضر می توان اضطراب جسمانی و شناختی را از جنبه های منفی کمال گرایی و به طور اختصاصی به واکنش های منفی و ناکامل بودن افراد کمال گرا نسبت داد. خواسته­های کمال­گرایی از درون خود افراد یا از سایر افراد سر چشمه گرفته و از دیگر جنبه های منفی آن می توان کاهش تمرکز و آشفتگی باشد.

واژگان کلیدی : کمالگرایی، اضطراب شناختی، اضطراب جسمانی

 فصل اول

کلیات پژوهش

 1-1- مقدمه

در طول دهه گذشته، رویکرد تنظیم هدف در صنعت، آموزش و ورزش طرفداران زیادی بدست آورده است. ایده زیر بنایی رویکرد این است که ما در مواجهه با اهداف کلی و گسترده‌ای که قصد دستیابی به آنها را داریم، احتمال دارد فشار شدیدی را احساس کنیم، به طوری که ممکن است انگیزه خود را از دست بدهیم و دچار اضطراب شویم. باورهای رایج و احساس کلی به ما می گویند که باید بین ورزش و انگیزش، اضطراب رابطه مهمی وجود داشته باشد. ورزش معمولا دربر گیرنده رقابتی است که خود باعث ایجاد اضطراب می شود و مشخصه این اضطراب، افزایش انگیزش است. هنگام اضطراب، عملکرد فرد ورزشکاربهتر از شرایط عادی نیست و زمانی که تحت فشار قرار می گیرد، بیشتر مرتکب اشتباه می شود همان طور که جونز[1] (1991) می گوید، در سطوح بالای ورزش (حداقل در بعضی از ورزش ها) تفاوت مهارت های افراد شرکت کننده بسیار اندک است. بنابراین، آنچه باعث برنده یا بازنده شدن ورزشکار می شود، توانایی او برای غلبه بر اضطراب و استرس است.

تحقیقات سواین و جونز[2] (1991) نشان می دهد هر دو نوع اضطراب، قبل از حادثه ورزشی افزایش می یابند و مهم تر این که فراوانی تفکر اضطرابی دقیقا قبل از مسابقه بیشتر
می‌شود. همچنین اعتقاد بر این است که با شروع مسابقه، اضطراب جسمی به سرعت کاهش می‌یابد، اما اضطراب شناختی به نحوه پیشرفت کار بستگی دارد. به همین دلیل، بسیاری از محققان براین فرض هستند که اشتباه عملکرد در ضمن بازی باعث اضطراب شناختی می شود نه جسمی.

کاکس[3] (1998) معتقد بود که اضطراب شناختی با عملکرد رابطه منفی دارد هر چه اضطراب شناختی افزایش یابد، عملکرد سیر نزولی پیدا می کند. با این حال، در مطالعه سواین و جونز (1991) برخی از ورزشکاران گزارش دادند که برای بهتر بودن عملکرد به مقداری اضطراب شناختی نیاز دارند. با توجه به این که اندازه گیری اضطراب شناختی در طول مدت ورزش غیر ممکن است، فقط می توانیم فراوانی و شدت تفکرات اضطرابی را تخمین بزنیم.

پژوهشهای مختلف ارتباط پیچیده ای را بین اضطراب و اجرای حرکتی و ورزش گزارش کرده اند (تجاری 1379)، اضطراب به ویژه اضطراب شناختی و جسمانی که پیش از رقابت یا حین اجرا بوجود می آید کانون مهمی از تحقیقات روانشناسی بوده است. به طور گسترده ای اعتقاد بر این است که اضطراب و کمالگرایی بر جنبه های مختلف اجرا اعم از ورزشی به خصوص در رشته های رزمی اثر می گذارد.

اگر شخصیت را به عنوان ترکیبی از اعمال، افکار، هیجانات و انگیزش های فرد بدانیم، مؤلفه های سازنده ی شخصیت ممکن است در افراد مختلف، متفاوت باشند. از سوی دیگر، امکان دارد این مؤلفه ها به طرق مختلفی ترکیب شده باشند به طوری که الگوهای شخصیتی گوناگونی را به وجود آورند. بسیاری از محققان معتقدند وجود تفاوتهای فردی و ویژگی های شخصیتی متفاوت، واکنش افراد را نسبت به موقعیت ها و فشارزاها متمایز می گرداند. یکی از این ویژگی های شخصیتی، کمال گرایی[4] است (نجاریان و همکاران، 1378).

کمال گرایی عقیده و باوری است که با مجموعه ای از معیارهای بسیار بالا برای عملکرد، گرایش به قانون همه یا هیچ و رسیدن به نتایجی بی نقص و کامل مشخص می شود (مهرابی زاده، هنرمند، باک نژاد، شهنی ییلاق، 1384). کمال گرایی با انتقاد بیش از حد از خود، نگرانی در مورد برآوردن انتظارهای اجتماعی و تمرکز بر سازمان بندی همراه است (فراست، مارتین، لاهارت و روزنبلات[5] ، 1990، چباک، 1998، به نقل از مشهدی و همکاران، 1382).

در حوزه ورزش، برخی از پژوهشگران کمال گرایی را بهنجار و قهرمان ساز می دانند؛ صفتی که به تحقق عملکرد عالی کمک می کند(گالد [6]وهمکاران، 2002). عده ای دیگر، کمال گرایی را برعکس صفتی نابهنجار توصیف می کنند و معتقد هستند باعث تضعیف عملکرد ورزشی می شود و آن را به صورت منفی تحت تاثیر قرار می دهد(فلت و هویت، 2005). بخشی از این یافته های متناقض بر حسب ماهیت ابعادی کمال گرایی قابل توجیه و تبیین هستند، اما در این میان سوالی وجود دارد که آیا کمال گرایی به عنوان یک ویژگی شخصیتی چند بعدی با اضطراب رقابتی (شناختی و جسمانی) و تمرکز رزمیکاران ارتباط دارد؟

1.Jones

2. Jones & G.Swain

3. Cox

[4].Perfectionism

1.Frost & Martin & lahart & Rosenbelat

2 . Gald & et all.





ارتباط حمایت های سازمانی ادراک شده با رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان اداره کل ورزش وجوانان استان یزد

ارتباط حمایت های سازمانی ادراک شده با رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان اداره کل ورزش وجوانان استان یزد

ارتباط حمایت های سازمانی ادراک شده با رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان اداره کل ورزش وجوانان استان یزد

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چکیده.. 1

فصل اول: کلیاتتحقیق

1-1) مقدمه:.. 2

1-2) بیان مسئله:.. 3

1-3) اهمیت و ضرورت انجام تحقیق:.. 8

1-4) اهداف تحقیق:.. 10

1-5) فرضیات تحقیق:.. 11

1-6) قلمرو تحقیق:.. 12

1-7) محدودیت‌های غیر قابل کنترل :.. 12

1-8) پیش‌فرض‌های تحقیق:.. 12

1-9) تعریف واژه‌ها و اصطلاحات تخصصی تحقیق:.. 13

فصل دوم: مبانینظریوادبیاتتحقیق

2-1) مقدمه ای بر تئوری حمایت سازمانی:.. 16

2-2) پیش بینی کننده های حمایت سازمانی.. 20

2-3) پیامد های حمایت سازمانی.. 26

2-4) تفاوتهای جنسیتی و حمایت سازمانی.. 30

2-5) حمایت سازمانی و مدیریت ورزشی.. 31

2-6) رفتارهای مشارکتی و تاریخچه.. 32

2-7) رفتار شهروندی سازمانی.. 35

2-7-1) تعاریف رفتار شهروندی سازمانی.. 37

2-7-2) ویژگیهای رفتارهای شهروندی سازمانی.. 41

2-7-3) ابعاد رفتارهای شهروندی سازمانی.. 42

2-8(عوامل موثر بر بروز رفتارهای شهروندی سازمانی.. 51

2-9) پیامدهای رفتار شهروندی سازمانی.. 65

2-10) نظریههای مرتبط با رفتارهای شهروندی سازمانی.. 68

2-10-1) بازاریابی رابطهمدار.. 68

2-10-2) نظریه بازاریابی داخلی.. 69

2-10-3) نظریه تبادل اجتماعی.. 70

2-10-4) نظریه تبادل رهبر - عضو.. 71

2-10-5) تئوری X,Y :.. 73

2-11) دیدگاه های نوین رفتار شهروندی سازمانی:.. 74

2-12) رفتارهای ضد شهروندی(ACB).. 75

2-13 ) رفتارهای شهروندی سازمانی در ورزش:.. 76

2-14) پیشینه تحقیق.. 77

2-15) معرفی اداره کل ورزش و جوانان استان یزد:.. 92

2-16) حمایت های سازمانی ادراک شده و رفتارهای شهروندی سازمانی: 94

2-17) نتیجه گیری:.. 96

فصل سوم: روششناسیتحقیق

3-1) روش شناسی تحقیق.. 103

3-2) روشهای گردآوری داده ها:.. 104

3-3) پایایی و روایی ابزار تحقیق:.. 106

3-4) روش های آماری تجزیه و تحلیل داده ها:.. 108

3-5) روش اجرای تحقیق:.. 108

فصل چهارم: یافتههایتحقیق

4-1) توصیف آماری داده ها:.. 109

4-1-2) متغیر جنسیت:.. 110

4-1-3) متغیر وضعیت تاهل:.. 111

4-1-4) متغیر مدارک تحصیلی:.. 112

4-1-5) متغیر وضعیت استخدامی:.. 113

4-1-6) متغیر طبقات سابقه خدمت:.. 113

4-2) تحلیل استنباطی داده ها:.. 114

فصل پنجم: بحثونتیجهگیری

5-1) خلاصه ای از پژوهش:.. 127

5-2) نتایج آزمون فرضیات تحقیق:.. 128

5-3) بحث و نتیجهگیریکلی:.. 137

5-4) پیشنهادهای تحقیق:.. 138

5-4-1) پیشنهادهای برخاسته از تحقیق:.. 138

5-4-2) پیشنهادهاییبرایتحقیقاتآینده:.. 140

منابع و مآخذ:.. 141

منابع فارسی:.. 141

منابع لاتین:.. 141

ضمائم و پیوست ها:.. 151

Abstract155

 فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول 2-1- ابعاد رفتار شهروندی سازمانی.. 47

جدول 3-1- شماره سوالات مرتبط با هر یک از ابعاد رفتار شهروندی 105

جدول 3-2- نتایج آزمون پایایی(بل و منگوک):.. 107

جدول 3-3- نتایج آزمون پایایی تحقیق.. 107

جدول 4-1- توزیع فراوانی سن:.. 109

جدول 4-2- توزیع فراوانی جنسیت.. 110

جدول 4-3- توزیع فراوانی وضعیت تاهل.. 111

جدول 4-4- توزیع فراوانی مدرک تحصیلی.. 112

جدول 4-5- توزیع فراوانی وضعیت استخدامی.. 113

جدول 4-6- توزیع فراوانی طبقات سابقه خدمت.. 113

جدول 4-7- نتایج آزمون کلموگروف اسمیرنوف برای توزیع طبیعی داده ها.. 114

جدول 4-8- نتایج آزمون t تک نمونه ای در خصوص اختلاف میانگین ها 114

جدول 4-9- نتایج آزمون t تک نمونه ای در خصوص اختلاف میانگین ها 115

جدول 4-10- نتایج آزمون t تک نمونه ای در خصوص اختلاف میانگین ها 115

جدول 4-11- نتایج ضریب همبستگی رابطه حمایت سازمانی ادراک شده با رفتار شهروندی سازمانی.. 116

جدول 4-12- نتایج آزمون پیرسون رابطه حمایت ادراک شده با مولفه های رفتار شهروندی.. 116

جدول 4-13- ضرایب تعیین و نتیجه آزمون دوربین واتسون.. 117

جدول 4-14-آزمون تحلیل واریانس پیش بینی رفتار شهروندی بر اساس حمایت سازمانی ادراک شده.. 117

جدول 4-15- ضرایب رگرسیون خطی.. 118

جدول 4-16- نتایج آزمون فریدمن الویت بندی مولفه های رفتار شهروندی.. 118

جدول 4-17- آزمون t مستقل تفاوت حمایت سازمانی ادراک شده بر اساس جنسیت.. 119

جدول 4-18- آزمون t مستقل در خصوص تفاوت رفتار شهروندی بر اساس جنسیت.. 119

جدول 4-19- نتیجه آزمون باکس.. 120

جدول 4-20- نتیجه آزمون لامبدا ویکز.. 120

جدول 4-21- تجانس واریانس بین حمایت سازمانی ادراک شده و رفتار شهروندی با توجه به طبقات سابقه خدمت……………….……………………………………………………………………………………..121

جدول 4-22- تحلیل اثرات بین گروهی.. 121

جدول 4-23- نتیجه آزمون باکس.. 121

جدول 4-24- نتیجه آزمون لامبدا ویکز.. 122

جدول 4-25- تجانس واریانس بین حمایت سازمانی ادراک شده و رفتار شهروندی با توجه به وضعیت استخدامی…...…122

جدول 4-26- تحلیل اثرات بین گروهی.. 123

جدول 4-27- نتیجه آزمون باکس.. 123

جدول 4-28- نتیجه آزمون لامبدا ویکز:.. 123

جدول 4-29- تجانس واریانس بین حمایت سازمانی ادراک شده و رفتار شهروندی با توجه بهمدارک تحصیلی……………………………………………………….…………………………………………………..124

جدول 4-30- تحلیل اثرات بین گروهی.. 124

جدول 4-31- نتیجه آزمون باکس.. 125

جدول 4-32- نتیجه آزمون لامبدا ویکز.. 125

جدول 4-33- تجانس واریانس بین حمایت سازمانی ادراک شده و رفتار شهروندی با توجه به وضعیت تاهل...............126

جدول 4-34- تحلیل اثرات بین گروهی.. 126

 فهرست شکل ها

عنوان صفحه

شکل 1-1- مدل مفهومی حمایت های ادراک شده5

شکل 2-1- مدل شهروندی سازمانی (ون دین و همکاران)65

شکل 2-2- مدل رفتار شهروندی سازمانی (یون و همکاران).......................................................86

شکل 2-3- مدل مفهومی تحقیق ریفای .......................................................................................86

شکل 2-4- مدل رفتار شهروندی سازمانی (پیرسی و همکاران)....................................................87

شکل 2-5- چارت سازمانی اداره کل و جوانان استان یزد.............................................................93


فهرست نمودار ها

عنوان صفحه

نمودار 4-1- توزیع درصدی جنسیت111

نمودار 4-2- توزیع درصدی وضعیت تاهل112

  چکیده:

در سال های اخیر، رفتارهای شهروندی سازمانی به عنوان رفتارهای فرانقشی کارکنان، به دلیل اثرات قابل توجهی که بر اثربخشی و موفقیت سازمان ها داشته اند، بسیار مورد توجه قرار گرفته‎اند. شناسایی و تقویت زمینه های بروز چنین رفتارهایی عملکرد و کارایی سازمان ها را ارتقاء بخشیده و بقای بلندمدت آن ها را تضمین می کند.هدف اصلی از انجام تحقیق حاضر بررسی ارتباط حمایت های سازمانی ادراک شده با رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان اداره کل ورزش وجوانان استان یزد میباشد.تحقیق حاضر از نظر هدف نوع کاربردی میباشد و ماهیت تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی و به لحاظ روابط بین متغیرها از نوع همبستگی است و از نظر جمع آوری داده ها میدانی میباشد. جامعه آماری این تحقیق را همه کارمندان اداره کل ورزش و جوانان استان یزد تشکیل داده اند که تعداد آنها )100(N= نفر می باشد، به دلیل کوچک بودن جامعه آماری تعداد نمونه آماری برابر با جامعه آماری انتخاب شد(n=100).ابزار جمع آوری داده ها در این پژوهش استفاده از پرسشنامه استاندارد شده که شامل بخشهای جمعیت شناختی شامل( سن، جنسیت، وضعیت تاهل، میزان تحصیلات، سابقه شغلی و نوع وضعیت استخدامی) و حمایت سازمانی ادراک شده که شامل 8 گویه و رفتار شهروندی سازمانی که شامل 20 گویه در قالب 5 بعد (نوع دوستی، تکریم و تواضع، وجدان کاری، جوانمردی و رفتار مدنی) میباشد. روایی پرسشنامه ها توسط چند نفر از اساتید و صاحب نظران این رشته تایید شد و پایایی آن ها به روش آلفای کرونباخ (رفتار شهروندی سازمانی= 78/0 و حمایت سازمانی ادراک شده= 71/0 ) تعیین شد.برای محاسبه و تجزیه و تحلیل اطلاعات از آمار توصیفی و استنباطی ( به منظور توصیف داده ها از جدول توزیع فراوانی ، شاخص مرکزی میانگین و شاخص پراکندگی انحراف استاندارد و در بخش دوم نیز جهت آزمون فرضیه های تحقیق از آزمون های کلموگروف اسمیرنوف، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون های t تک نمونه ای و t مستقل و مانووا "تحلیل واریانس چند متغیره"، رگرسیون خطی و آزمون فریدمن ) استفاده گردید. در بررسی آزمون فرضیه‌ها، سطح معنی‌داری برابر با (05/0≥P) در نظر گرفته شد. و عملیات آماری با استفاده از نرم افزار SPSS انجام گردید.نتایج بدست آمده از این پژوهش نشان میدهد که کارکنان اداره کل ورزش وجوانان حمایتهای سازمانی اعمال شده توسط مدیریت سازمان را در حد مطلوبی دانسته و تا حد زیادی اهداف خود را همسو با اهداف سازمان میدانستند، و در نتیجه حمایت سازمانی ادراک شده تاثیر مثبت و معنا داری بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان این اداره میگذارد. با توجه به یافته‌های پژوهش، به مدیران و مسئولان پیشنهاد میگردد با افزایش حمایت سازمانی ادراک شده به تقویت و ارتقا رفتار شهروندی سازمانی کارکنان کمک کنند.

واژگان کلیدی: حمایت سازمانی ادراک شده، رفتار شهروندی سازمانی، کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان یزد.

  فصل اول

کلیات تحقیق

  1-1) مقدمه:

مطالعه رفتار افراد در محیط های کاری از دیر باز مورد توجه اندیشمندان علوم مدیریت بوده است و با ظهور رشته رفتار سازمانی در سالهای نخست دهه 1960 در این امر جدیت بیشتری به عمل آمد. بسیاری از مطالعاتصورت گرفته سعی در تقسیم بندی رفتار ها و علل بروز آنها داشته اند(امینی و همکاران(1386))

بنابراین درک رفتارهای کارکنان به منظور ایفای بهتر نقش ها و وظایف خود باعث بهبود عملکرد و ارتقاء اثربخشی سازمانی خواهد شد(پاراشورمن و همکاران(1996)، روست و همکاران(1995))

تحقیقات متعددی نشان داده است که شناسایی و درک اینگونه رفتارها و فراهم نمودن محیطی مناسب برای ارائه آنها باعث خواهد شد تا نحوه ارائه خدمات سازمان توسط کارکنان آن مطلوبتر، رضایت مشتریان بیشتر گردیده و اثربخشی سازمانی و فردی نیز افزایش یابد (پاراشورمن و همکاران( 1996)، روست و همکاران( 1995)، رز (1990) فورنل و همکاران( 1988))

در طی 15 سال گذشته حجم زیادی از مطالعات رفتار سازمانی و منابع انسانی بر ارتباطات دوطرفه تبادلی بین کارکنان و سازمان هایشان متمرکز شده است (روسیائو(1989)، رابینسون و همکاران(1994)، ایزنبرگر همکاران(2003)) و به طور بسیار ویژه میزان زیادی از ادبیات مرتبط با روابط میان سازمان و کارمند بر حمایتهای سازمانی ادراکشده[1] (POS) تمرکز یافته اند (ایزنبرگر و همکاران(1986))

سطح بالای حمایتهای سازمانی ادراک شده باعث ایجاد تعهد در کارکنان به منظور جبران این امتیازات و منافع خواهد شد که ممکن است در قالب رفتارهای مشارکتی بروز نماید (گراهام و همکاران( 1994)) سازمانها با شناخت این گونه رفتار ها میتوانند کارکنان را برانگیخته و کیفیت خدمات را ارتقا بخشند و موجبات اثربخشی کلی سازمان را فراهم آورند.

آن دسته از رفتارهای شغلی که تاثیر زیادی بر اثربخشی عملیات سازمان دارند، توجه محققان و مدیران زیادی را به خود جلب کرده است. افزایش روزافزون سهم کارکنان در ارزش آفرینی در اکوسسیستم پویای رقابتی کسب و کار، منجر به تغییر نگاه مدیران به کارکنان از یک منبع تولید صرف به یک شهروند سازمانی شده است. در دنیای پر چالش کنونی، سازمانها به منظور رقابت در صحنه جهانی و سازگاری با ماهیت در حال تغییر شغل و ارضای نیازها و انتظارات مشتریان، در تلاشند تا کارکنانی را به کار گیرند که فراتر از وظیفه و نقش تعیین شده در شرح شغلشان عمل کنند زیرا اعتقاد بر این است که این رفتارهای فراتر از نقش در ارزشیابی عملکرد انعکاس می یابد، مشارکت کارکنان در برنامه ها را تحت تاثیر قرار خواهد داد و میتواند عاملی موثر بر درگیری شغلی،تعهد سازمانی و عزت نفس باشد(عباسپور (1385)).

تحقیق حاضر بر آن است تا با درک بهتر حمایت های سازمانی ادراک شده، رابطه آنرا بر رفتار شهروندی کارکنان مورد بررسی قرار داده و مدیریت سازمانها را نسبت به مدنظر قرار دادن اینگونه رفتارها در ارزیابی عملکرد، نوشتن شرح شغل و طراحی سیستمهای پاداش کارکنان آگاه سازد

1-2) بیان مسئله:

کارکنانیکسازمانهمیشهبراساسمیزانارزشیکهسازمانبرایآنهاوایجاد رفاه،آسایشوامنیتآنهاقائلاست،اعتقادوعلاقه خاصی به سازمان پیدا میکنند. ایناعتقادوباورتحتعنواندرکحمایتسازمانیمعرفیشدهاست.(روشا(2008) ، اینگهام (2008) ، آیزنبرگروهمکاران (2001) ).

بهعبارتبهتر، درکحمایتسازمانی،اعتقادوادراکیاستکهیکفرددارد،مبنیبراینکهرفاهو آسایشاوومیزانمشارکتاودرموفقیتسازمان،برایسازمانحائزاهمیت میباشد. (بلومنگوک (2002)).

حمایتسازمانی باعث ایجاد تعهد درکارکنان به منظور جبران این امتیازات و منافع خواهدشدکهممکناستدرقالبرفتارهایمشارکتیورفتارهایشهروندیسازمانیبروزپیداکند. صاحبنظرانرفتارسازمانیعلتتأثیردرکحمایتهایسازمانیبررفتارهایشهروندی سازمانی را در قالب نظریه تبادل اجتماعی مطرح کرده اند. (دکاپ،سیرکاوآندرسون (2003) ) اینتئوریبیان می دارد. افرادهنگامیکهازفعالیتهاواقداماتهرموجودیتیسودومنفعتیکسبمیکنند،خودرامتعهدبهادایدینمیدانندوسعیدرجبرانوواکنشمتقابل دارند(هوانگ و جین و یانگ(2004) )

بهعبارتی،انسانبهدلیلماهیتاجتماعیخود،تمایلداردکهرفتارهایشهروندیسازمانیرادرقبالحمایتهایبهعملآمدهازسوی سازمانازخودنشاندهد. اینتبادلاجتماعیبهعنوانیکتبادلوتعاملبیندوگروهتعریفشدهاستکهدرآنبهطورصریحومشخصمعلومنیستکهچهچیزی مبادله خواهد شد. یک طرفمبادلهباارائهیچیزیباارزشبهطرفمقابلکهازرویتمایلوطیبخاطر میباشد،مانندارائهییکخدمت،ارائهییککالایباارزش،ادای احتراموتحسینطرفمقابلو ... شروعبهاجرایفرایندتبادلاجتماعیمیکند. در ادامه،طرفمقابلنیزبرایجبراناینخدمات،شروعبهعکس العمل نشان دادن میکند. کهاینعکسالعملهامیتوانددرقالبرفتارهایشهروندیسازمانیبروزپیدا کند. (ارگان،پودساکوفومکنزی (2005))

انسانهادوستدارندکههمانطورکهآنهاباسایرینرفتارمیکنند،دیگراننیز درقالب آنانهمانگونهرفتارکنند. اگررفتارسرپرستیباکارمندشمنصفانهباشد، کارمندنیزبرایجبراناینرفتار،سعیدرارتقایعملکردخوددارد. بایدتوجهداشت کهمفهوممعاملهیمتقابلقادربهبهبودطرزتفکرکارکنانرفتارآنانوعملکردشغلی آنهاستوبدینترتیببررویاثربخشیسازمانینیراثرگذارمیباشد. اینامراهمیت مفهوممعاملهمتقابلراکهباعثشکل گیری پدیده تبادلاجتماعیشدهاست،میرساند. (دکاپ سیرکاوآندرسون (2003 )).

اسلگوآیزنبرگردرتحقیقاتخودبررویکیفیتخدماتداخلیخاطرنشان کردند که فعالیتهایحمایتیداخلیسازماندرقبالکارکنانونتایجورفتارهای حاصلازاینحمایتها،رابطهتنگاتنگیبارضایتمشتریانبیرونیسازمان دارد.

ایزنبرگر و همکارانش در مطالعات خود به این نتیجه رسیدند که در حین برقراری تعامل اجتماعی مجموعهای از عقاید، تفکرات و رفتارها بین دوطرف رد و بدل میشود که برای سازمان بسیار حائز اهمیت است. این در حالی است که ارائه هر یک از این عقاید، تفکرات و رفتارها، وابسته به ادراک کارکنان از نحوه قدردانی و ارزشگذاری سازمان در قبال آنهاست (ایزنبرگز و همکاران (2001)).

تحقیقات اظهار میکنند که ادراک زیردستان از عدالت رویه ای که یکی از پیش بین های حمایت سازمانی ادراک شده است ، به ترتیب بر نگرش های آنها نسبت به فرادستان و پیامد های سازمانی تاثیر میگذارد، بنابراین اگر زیردستان احساس کنند که مقامات مافوق در زمان کاربرد قدرت به انصاف رفتار میکنند،تاثیر مثبتی بر پیامد های سازمانی مرئوسان خواهد داشت(عسگری (2008)).

طبق مدل مفهومی ارائه شده در رساله دکتری الستون (2005)و نتایج حاصل از آن، حمایت های ادراک شده، یکی از عوامل مهم مؤثر در نگرشها و رفتار های کاری است.

 شکل 1-1 : مدل مفهومی حمایت های ادراک شده (الستون، 2005)

شرایط کاملاً متحول و حاکم بر سازمان ها، افزایش رقابت و لزوم اثربخشی آن ها در چنین شرایطی نیاز آن ها را به نسل ارزشمندی از کارکنان، بیش از پیش آشکار نموده است، نسلی که از آن ها به عنوان سربازان سازمانی[2] یاد می‌شود. این کارکنان بی تردید، وجه ممیز سازمان‌های اثربخش از غیراثربخش هستند چراکه سازمان را وطن خود می‌دانند و برای تحقق اهداف آن، بی هیچ چشم داشتی افزون بر نقش رسمی خود عمل نموده و از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنند. امروزه از تلاش‌های فراتر از حد انتظار، داوطلبانه، سودمند و مفید، تحت عنوان رفتارهای افزون بر نقش یا رفتار‌های شهروندی سازمانی و یاد می‌کنند. اکثر مدیران نیز خواهان کارکنانی هستندکه بیش از وظایف شرح شغل خود فعالیت می‌کنند. آن ها به‌دنبال کارکنانی هستند که به فراسوی انتظارات می‌روند، به میل و خواست خود به رفتارهایی دست می‌زنند که جزو وظایف رسمی شغلی شان نیست و به‌طور کلی رفتارشهروندی سازمانی بالایی دارند. چنین رفتارهایی (نقشی و فرانقشی) بر اساس ادراک از واقعیت شکل می‌گیرد نه خود واقعیت. در این راستا، چنانچه ادراک افراد از واقعیت بر مبنای انصاف و عدالت باشد رفتار‌های فرانقشی یا رفتار‌های شهروندی سازمانی(رفتار) بروز پیدا خواهد کرد.

هرچندواژهرفتارشهروندیسازمانی اولینباربه وسیلهبتمنوارگان[3]مطرحگردیدولیاینمفهوماز نوشتارهایبارنارد[4]درموردتمایلبههمکاریومطالعاتکتزوکان[5] درموردعملکردورفتارهایخودجوش[6]و فراترازانتظاراتنقش[7]ناشیشدهاست(خاخا (2008)). اصطلاحاتیکه در دهه‌های اخیر برایتشریحچنینرفتارهاییبه کار برده شده است عبارت است از: رفتارپیشاجتماعی،رفتارفرانقشیوخود جوشیسازمانیوعملکردزمینه‌ای.هرچندهرکدامازاینمفاهیمخواستگاهمتفاوتیداشتهاند،ولیبهطورکلیبهمفهومیکسانیاشاره دارندکهدراین تحقیق به عنوانرفتارشهروندیسازمانی،طبقه بندی می شوندو منظورآندستهازفعالیتهایمرتبطبانقشافراددرسازماناستکهفراترازانتظارات وظیفهوشرحشغل[8]،توسطفردانجاممیشودوهرچندکهسیستمپاداشرسمیسازمان اینرفتارهاراشناسایینمیکندولیبرایعملکردخوبسازمانمؤثرهستند. تحقیقات اولیه‌ در زمینه رفتار شهروندی سازمانی بیشتر برای شناسایی مسؤولیت‌ها و یا رفتارهای کارکنان بود اما اغلب توسط ارزیابی های رسمی نادیده گرفته می‌‌شد. با وجود اینکه این رفتارها در ارزیابی های سنتی عملکرد شغلی به طور ناقص اندازه گیری می‌‌شدند و یا حتی گاهی اوقات مورد غفلت قرار می‌‌گرفتند، اما در بهبود اثربخشی[9] سازمانی مؤثر بودند.

ارگان معتقد است رفتار شهروندی سازمانی، رفتاری فردی و داوطلبانه است که مستقیماً به وسیله سیستم های رسمی پاداش در سازمان طراحی نشده است، اما با این وجود باعث ارتقای اثر بخشی و کارایی[10] عملکرد سازمان می شود (کوهن (2004) , اپلبائوم (2004)). به عنوان مثال یک کارگر ممکن است نیازی به اضافه کاری و تا دیر وقت در محل کار ماندن نداشته باشد، اما با وجود این برای بهبود امور جاری و تسهیل شدن جریان کاری سازمان، بیشتر از ساعت کاری رسمی خود در سازمان می‌‌ماند و به دیگران کمک می‌‌کند(کروپانزانو (2000)). این رفتار ها فراتر از شرح شغل افراد می باشند و به صورت داوطلبانه و اختیاری توسط افراد جهت بهبود فعالیت ها و کسب اهداف سازمانی انجام می شوند.

1- Percieved organizational support

1- Organizational Soldier

1- Bateman & Organ

2- Barnard

3- Katz & Kahn

4 -Spontaneous Behaviors

5- Extra-role Behavior

6- Job Description

7- Effectiveness

8- Efficiency





ارتباط استرس شغلی با کیفیت زندگی در مربیان ورزش شهر شیراز

ارتباط استرس شغلی با کیفیت زندگی در مربیان ورزش شهر شیراز

ارتباط استرس شغلی با کیفیت زندگی در مربیان ورزش شهر شیراز

فهرست مطالب

عنوان صفحه

 چکیده... 1

فصل اول: مقدمه و معرفی

1-1. مقدمه... 3

1-2. بیان مساله.. 5

1-3. اهمیت و ضرورت تحقیق.. 8

1-4. اهداف تحقیق.. 10

1-4-1. هدف کلی... 10

1-4-2. اهداف تخصصی... 10

1-5. فرضیه تحقیق.. 11

1-6. محدوده تحقیق.... 11

1-7. تعریف مفاهیم نظری و عملیاتی.............. 12

1-7-1. مفاهیم نظری.......................... 12

1-7-2. مفاهیم عملیاتی....................... 12

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق

2-1. مقدمه.................................... 14

2-2. کیفیت زندگی.............................. 14

2-3. فضای مفهومی کیفیت زندگی .................. 16

2-4. تعریف کیفیت زندگی........................ 18

2-5. ابعاد کیفیت زندگی........................ 19

2-5-1. بعد فیزیکی........................... 19

2-5-2. بعد اجتماعی.......................... 19

2-5-3. بعد روانی ........................... 20

2-5-4. بعد جسمی ............................ 20

2-5-5. بعد روحی............................. 20

2-5-6. بعد محیطی............................ 20

2-6. خاستگاه نظری کیفیت زندگی ................ 20

2-7. استرس.................................... 23

2-7-1. تعاریف استرس ........................ 23

2-7-2. عوامل ایجاد کننده استرس.............. 24

2-8. محیط کاری و روابط حاکم بر محیط کار ...... 25

2-9. عوامل موثر در افزایش میزان استرس در محیط کار26

2-10. مراحل پاسخ دهی به استرس................. 28

2-11. عوامل موثر در واکنش به استرس............ 28

2-12. پیامدهای حاصل از استرس.................. 29

2-13. استرس شغلی.............................. 30

2-14. عوامل استرس زای شغلی ................... 30

2-15. تأثیر استرس در عملکرد کارکنان در محیط کار 31

2-16. راههای مقابله با استرس شغلی ............ 32

2-17. استرس شغلی و راه های پیشگیری از آن...... 32

2-17-1. شرایط کاری.......................... 33

2-17-2. تراکم کاری.......................... 33

2-17-3. ابهام نقش........................... 33

2-17-4. تعارض شغلی.......................... 34

2-17-5. مسئولیت............................. 34

2-17-6. روابط با مافوق...................... 34

2-17-7. روابط با زیردستان................... 35

2-17-8. روابط با همکاران.................... 35

2-17-9. عدم امنیت شغلی...................... 35

2-18. نشانه های استرس شغلی.................... 36

2-19. جمع بندی مبانی نظری..................... 36

2-20. مروری بر پیشینه های تحقیق............... 37

2-20-1. تحقیقات داخلی....................... 37

2-20-2. تحقیقات خارجی....................... 38

2-21. جمع بندی................................ 40

فصل سوم: روش شناسی تحقیق

3-1. مقدمه ................................... 43

3-2. روش تحقیق................................ 43

3-3. جامعه و نمونه آماری...................... 43

3-4. نمونه گیری............................... 43

3-5. روش جمع آوری اطلاعات...................... 44

3-6. متغیرهای وارد در تحقیق................... 44

3-7. روش و ابزار گردآوری اطلاعات............... 44

3-8. روایی و پایایی پرسشنامه.................. 45

3-9. روش تجزیه و تحلیل داده ها................ 45

فصل چهارم: یافته های تحقیق

4-1. مقدمه.................................... 47

4-2. استرس شغلی مربیان........................ 47

4-3. کیفیت زندگی مربیان....................... 48

4-4. بررسی نرمال بودن داده ها................. 48

4-5. بررسی فرضیه های تحقیق.................... 49

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1. مقدمه.................................... 55

5-2. خلاصه تحقیق............................... 55

5-3. بحث و نتیجه گیری......................... 56

5-4. پیشنهادات برخاسته از تحقیق............... 58

5-5. پیشنهادات برای تحقیقات آینده............. 59

منابع و مآخذ

منابع فارسی................................... 61

منابع انگلیسی................................. 64

پیوست‌ها

پرسشنامه کیفیت زندگی.......................... 67

پرسشنامه استرش شغلی........................... 71

چکیده انگلیسی................................. 74

فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول 2-1. خلاصه پیشینه پژوهش...................... 41

جدول 3-1. نحوه امتیاز دهی پرسشنامه استرس شغلی.... 44

جدول 4-1. میزان استرس شغلی مربیان................ 47

جدول 4-2. آمار توصیفی مربوط به کیفیت زندگی مربیان و ابعاد آن48

جدول 4-3. نتایج آزمون کولوموگروف – اسمیرنوف...... 49

جدول 4-4. نتایج آزمون ضریب همبستگی در ارتباط با فرضیه اول تحقیق................................................. 49

جدول 4-5. نتایج آزمون ضریب همبستگی در ارتباط با فرضیه دوم تحقیق................................................. 50

جدول 4-6. نتایج آزمون ضریب همبستگی در ارتباط با فرضیه سوم تحقیق................................................. 50

جدول 4-7. نتایج آزمون ضریب همبستگی در ارتباط با فرضیه چهارم تحقیق............................................ 51

جدول 4-8. نتایج آزمون ضریب همبستگی در ارتباط با فرضیه پنجم تحقیق................................................. 52

جدول 4-9. نتایج آزمون رگرسیون در ارتباط با فرضیه ششم تحقیق 52

جدول 4-10. نتایج آزمون مدل رگرسیون در ارتباط با فرضیه ششم تحقیق................................................. 52

 چکیده

هدف از انجام تحقیق حاضر بررسی رابطه بین استرس شغلی و کیفیت زندگی مربیان شهر شیراز
می باشد. روش تحقیق حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل مربیان مرد به تعداد 2069 و زن به تعداد 1297 بود که از این بین بر اساس جدول حجم نمونه مورگان و براساس انتخاب تصادفی ساده تعداد 327 مرد و 297 زن به عنوان نمونه آماری تحقیق حاضر انتخاب گردیدند. در این پژوهش از دو پرسشنامه استرش شغلی فلیپ ال زایس (1992) و پرسشنامه کیفیت زندگی نسخه جهانی استفاده گردید. به منظور بررسی داده های تحقیق از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن استفاده گردید. نتایج تحقیق نشان داد که بین کیفیت زندگی و استرس شغلی مربیان رابطه معناداری منفی به مقدار 383/0- وجود دارد. نتایج همچنین نشان داد که بین استرس شغلی و ابعاد کیفیت زندگی مربیان نیز رابطه منفی معناداری وجود دارد. بنابراین پیشنهاد می گردد ضمن توجه به غنی سازی کیفیت زندگی مربیان، سطح استرس شغلی آنان را کاهش داد.

 کلمات کلیدی: استرس، کیفیت زندگی، مربیان ورزش

 فصل اول

کلیات تحقیق

1-1. مقدمه

در جوامع امروزی بدون داشتن یک شغل، زندگی کردن امکان پذیر نیست و هر فرد به داشتن شغلی نیازمند است تا بتواند به سازمان اجتماعی وارد شود و در جامعه جایگاه و منزلتی بیابد. اشتغال برای ادامه زندگی و لقای جامعه ضروری و اجتناب ناپذیر است و زندگی هر فرد از راه کار کردن تامین می شود و خود کفایی هر کشور به میزان و نوع عملکرد شاغلان آن بستگی دارد (آریافر،1392). یکی از مباحث مهم در بحث عملکرد شاغلین، استرس شغلی می باشد.

با در نظر گرفتن اهمیت خشنودی شغلی و سلامت فرد؛ وجود منابع متعدد استرس، بر میزان دسترسی کارکنان به سلامت روان و خشنودی اهمیتی بسیار دارد، زیرا استرس زیاد و شدید اصولا سلامت افراد را به مخاطره انداخته و از خشنودی آنها می کاهد(فلانز و اویلی،2006). صرف نظر از این که شغل افراد چه باشد، آنها نسبت به شغل خود، احساسات و نگرش هایی دارند. آنها ممکن است از برخی وجوه کار خود خوشنود و یا ناخشنود باشند و نسبت به مطلوبیت آنچه که انجام می دهند، نظری منفی یا مثبت داشته باشند. کار صرف نظر از تامین مالی، می تواند برخی نیازهای اساسی انسان، نظیر تحرک بدنی ، تماس اجتماعی، احساس خود ارزشمندی، اعتماد و توانمندی را ارضاء کند، اما با این وجود کار می تواند منبع عمده استرس نیز باشد.

در قرن حاضر موضوع فشار روانی و استرس یکی از مهمترین زمینه های پژوهشی در علوم مختلف بوده است و بررسی تاثیرات آن بر زندگی انسانی یکی از گسترده ترین قلمروهای پژوهشی در عصر حاضر را تشکیل می دهد. استرس و اضطراب یکی از اجزای دایم هر روز زندگی هستند. همه ما در هر لحظه با مواردی روبه رو می شویم که ممکن است استرس زا باشند. این موارد شامل شناسایی پریشانی روزمره تا حوادث بزرگ زندگی می شوند و میزان استرس زا بودن هر یک از فردی به فرد دیگر فرق
می کند (تقوی، 1389).

کارکنان ساعات زیادی را در محیط کار سپری می کنند. نارضایتی شغلی و در پی آن استرس ظرف چند سال فرد شاغل را بیمار می کند. برای همین کارشناسان به مدیران پیشنهاد می کنند به مساله استرس در محیط کار اهمیت زیادی بدهند. آنها می توانند افراد دارای استرس را شناسایی کنند و به آنها آموزش دهند. همچنین می توانند در عملی پیشگیرانه عوامل استرس زا را از محیط کار حذف کنند. آیا ترجیح می دهیم کارکنانی شاداب و سالم و راضی داشته باشیم یا کارمندانی که پر از استرس و دچار بیمارهای قلبی، فشار خون و .... هستند (اینالو،1391).

در سال 1970 کارازاک نظریه معروف کنترل تقاضا را ارایه نمود. بر اساس این نظریه استرس شغلی وقتی رخ می دهد که میزان دامنه تصمیم گیری، یا همان کنترل بر روی کار، کم باشد. بدین ترتیب برخی شغل ها دارای استرس بیشتر و برخی کمتر هستند. وی کلیه مشاغل و افراد را به چهار گروه تقسیم نمود: مشاغل با استرس بالا، مشاغل با استرس پایین، مشاغل با استرس فعال و مشاغل با استرس غیر فعال (به نقل از برودنیک و بارنز،2001). انسان ها از بدو پیدایش همواره به دنبال دستیابی به رفاه و آسایش بوده اند (دهنوی،1391) اما با پیشرفت و ارتقای سطح بهداشت جوامع انسانی، توجه به مسایل ذهنی و عینی در مورد رفاه اهمیت زیادی پیدا کرد و واژه طول عمر و درمان در برابر کیفیت زندگی قرار گرفت (فدریکو،2003).

کیفیت زندگی مفهوم وسیعی است که همه ابعاد زندگی را در بر می گیرد. با وجود این مفهوم آن برای هر کس منحصر به فرد و با دیگران متفاوت است. علیرغم اینکه در مورد تعریف کیفیت زندگی چالش های متعددی وجود دارد، ولی متخصصین در محدوده ای از مفاهیم با هم اتفاق نظر دارند. بعضی از متخصصان در مورد ذهنی بودن و پویا بودن این مفهوم توافق دارند. اغلب آنها معتقدند کیفیت زندگی یک مفهوم چند بعدی و در برگیرنده حقایق مثبت و منفی زندگی است. از طرفی عده ای ان را در یک مفهوم فردی قلمداد می نمایند. به این معنا که حتما باید توسط خود شخص و بر اساس نظر او تعیین گردد (شکرکن،1381). فرل و ایزدام و وینزل (1989) نظریه ای از کیفیت زندگی ارایه دادند طبق نظریه آنان کیفیت زندگی عبارت است از پیشگیری و آرام کردن ناراحتی روانی و جسمی، حفظ عملکرد روانی و جسمی و داشتن چارچوب حمایتی. طبق این نظریه کیفیت زندگی 4 بعد دارد: بهزیستی جسمی، بهزیستی روان شناختی، بهزیستی اجتماعی و بهزیستی معنوی (به نقل از آریافر،1392).

در حوزه ورزش نیز تحقیقاتی برروی استرس شغلی و کیفیت زندگی انجام گردیده است. نصری و واعظ موسوی(1385) در تحقیق خود به اهمیت کیفیت زندگی اشاره نمودند و اهمیت این مقوله را در موفقیت مربیان خاطر نشان نمودند. محمد زاده و همکاران (1391) در تحقیق خود به نقش استرس بر عملکرد منفی مریبان اشاره نمود. رمضانی نژاد و همکاران (1375) در تحقیق خود ، مربیان تربیت بدنی بیشتر از حد متوسط با عوامل استرس زا روبرو هستند.. با بررسی تحقیقات مشخص می گردد که کیفیت زندگی مفهومی مهم بر عملکرد مربیان می باشد. یکی از عواملی که تاثیر به سزایی بر مربیان می گذارد استرس شغلی می باشد. ماهیت شغلی مربیان وجود استرس شغلی را مهیا می سازد. با توجه به اهمیت مقوله کیفیت زندگی و استرس شغلی تحقیق حاضر سعی در مطالعه این دو مقوله در حوزه ورزش و در بین مربیان ورزش را دارد.

 1-2. بیان مساله

کیفیت زندگی[1] یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی جهان امروز و از مباحث اساسی در تکوین سیاست‌گذاری اجتماعی محسوب می‌شود که موضوعاتی چون رفاه، ارتقاء کیفیت زندگی سلامت ‌محور، رفع نیازهای اساسی، زندگی رو به رشد و رضایت‌بخش، نوع ‌دوستی و از خود گذشتگی در میان جماعات را در بر می‌گیرد.

با توجه به مهم تلقی کردن کیفیت زندگی برای افراد جامعه، تلاش برای ارتقاء آن از اصلی ترین اصول و اولویت های برنامه ریزان و سیاست گذران اجتماعی و مدیران و مسئولان حکومتی در هر جامعه و کشوری است. لذا به جرات می توان گفت کلیه برنامه ها، سیاست ها و عملیات های اجرایی در یک جامعه در راستای ارتقاء کیفیت زندگی مردم آن جامعه است. کیفیت زندگی مفهومی است که احساس خوب بودن را از نظر جسمانی و روانی دربرمی گیرد. ونگر و فربرگ[2] کیفیت زندگی را به عنوان آن دسته خصوصیاتی تعریف می کنند که برای فرد ارزشمند است و حاصل احساس راحتی یا ادراک «خوب بودن» است و در راستای توسعه و حفظ منطقی عملکرد جسمانی، هیجانی و عقلانی است (بوبس و همکاران، 2001). ارزیابی کیفیت زندگی کمک می کند تا مشکلات افراد و بیماران به طور بنیادی تر مورد توجه قرار گرفته و روش های درمانی مورد تجدید نظر قرار گیرند (باری، 2002). نتایج مطالعات کیفیت زندگی می تواند به ارزیابی سیاست ها، رتبه بندی مکان ها، تدوین استراتژی های مدیریت و برنامه ریزی در هر جامعه ای کمک کرده و درک واولویت بندی مسایل اجتماع برای برنامه ریزان و مدیران آن جامعه را به منظور ارتقای کیفیت زندگی شهروندان تسهیل سازد. همچنین یافته های کیفیت زندگی می تواند برای باز شناسی استراتژی های سیاسی قبلی و طراحی سیاست های برنامه ریزی آینده استفاده شوند (لی، 2008). علاوه بر این، مطالعات کیفیت زندگی می تواند به شناسایی نواحی مسأله دار، علل نارضایتی مردم، اولویت های شهروندان در زندگی، تاثیر فاکتورهای اجتماعی- جمعیتی بر کیفیت زندگی و پایش و ارزیابی کارایی سیاست ها و استراتژی ها در زمینه کیفیت زندگی کمک کند.در رویکردی عملی کیفیت زندگی به عنوان یک مفهوم کلی تعریف می شود که تمام ابعاد زیستی شامل رضایت مادی، نیازهای حیاتی، به علاوه جنبه های انتقالی زندگی نظیر توسعه فردی، خودشناسی و بهداشت اکوسیستم را پوشش می دهد(غفاری و امیدی، 1388). کار نیز جنبه ای از زندگی است که صرف نظر از منابع مالی برخی از نیاز های اساسی آدمی نظیر تحرک روانی و بدنی ، نیاز های اجتماعی و احساسات خود ارزشمندی را ارضاء می کند. با وجود این، کار می تواند منبع فشار روانی نیز باشد. در دهه اخیر موضوع استرس و آثار آن در زندگی انسان مورد توجه بسیار واقع گردیده است (الوانی، 1381). امروزه استرس جز جدایی ناپذیر اکثریت مشاغل از جمله مشاغل ورزشی می باشد.

استرس[3] یکی از عمده ترین مسائل پزشکی و اجتماعی روز است. استرس در مفهوم عام آن عاملى است که همواره تعادل فیزیکى و روانى فرد را به هم زده و با ایجاد مشکلات روان تنى و مشکلات روانى کارآیى فرد را در ابعاد مختلف زندگی- شغلى، خانوادگى و اجتماعى کاهش مى دهد. در روانشناسى استرس به معنى تحت فشار روحى و روانى قرار گرفتن تلقى شده است. در این حالت جسم و روان به تقاضاهاى درونى و بیرونى با فشار پاسخ مى دهند.

[1]- Quality of Life

[2]- Wenger and Ferberg

[3]- Stress





ارتباط بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی و ابعاد سرمایه اجتماعی"

ارتباط بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی و ابعاد سرمایه اجتماعی

ارتباط بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی و ابعاد سرمایه اجتماعی"

چکیده

هدف از تحقیق حاضرتعیین ارتباط بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی و ابعاد سرمایه‌اجتماعی در جوانان 29-15 سال شهر تهران بود.حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر محاسبه و نمونه‌گیری به روش تصادفی خوشه‌ای انجام شد. تحقیق حاضر توصیفی و از نوع همبستگی بود. ابزار جمع‌آوری اطلاعات،بخش سوم پرسشنامه جامع فعالیت جسمانی سازمان بهداشت جهانی و پرسش‌نامه شش بعدی گروترت بود. هر دو ابزار به روش سه مرحله‌ای ترجمه شدند. روایی صوری و محتوایی آنها توسط گروهی از متخصصین حوزه علوم اجتماعی و مدیریت ورزشی بررسی وتأیید شد. برای محاسبه پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که این مقدار برای سرمایه‌اجتماعی 84/0 وبرای مشارکت ورزشی 782/0 بود. به منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌های تحقیق ‌از آمارتوصیفی(میانگین، فراوانی، درصد، انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمونk-s، همبستگی اسپیرمن و پیرسون و رگرسیون تک متغیره) استفاده گردید. بر اساس یافته‌های تحقیق بین مشارکت در ورزش با عضویت در گروه‌ها وشبکه‌ها، اعتماد و اتحاد، فعالیت‌های اشتراکی و همکاری، وابستگی و پیوستگی اجتماعی، توانمندسازی و شرکت در فعالیت‌های سیاسی ارتباط معنی‌دار و مثبتی مشاهده شد. اما متغیر مشارکت در ورزش‌های تفریحی با میزان اطلاعات و ارتباطات رابطه معنی‌داری را نشان نداد. نتایج رگرسیون نشان داد که مشارکت در ورزش‌های تفریحی پیش‌بین معنی‌داری برای سرمایه اجتماعی است. با فراهم ساختن و تدارک سرمایه‌اجتماعی از طریق اطلاع رسانی و آگاه‌سازی به منظور افزایش اعتماد و اتحاد، آموزش جامعه‌پذیری مشارکت، همبستگی‌های اجتماعی در بین جوانان، حمایت ازکانون‌های فرهنگی، برگزاری مسابقات ورزشی باهدف شادی بخشی، تأمین امنیت جوانان به منظور حضور داوطلبانه در نهادها، ارتقای گروه‌های محلی، زمینه سازی، ایجاد و تقویت نهادهای اجتماعی از روش‌های افزایش سرمایه‌اجتماعی است.

واژه‌های کلیدی: سرمایه‌اجتماعی، مشارکت، ورزش‌های تفریحی، جوانان.

  فهرست مطالب

فصل اول: مقدمه و کلیات تحقیق

1-1 مقدمه..2

1-2 بیان مسئله..3

1-3 اهمیت و ضرورت ..8

1-4 اهداف پژوهش ..12

1-5 فرض های پژوهش....13

1-6 محدودیت های پژوهش....13

1-7 محدوده های پژوهش ....14

1-8 تعاریف مفهومی ...14

فصل دوم: ادبیات، مبانی نظری وپیشینه پژوهش

2-1 اوقات فراغت ...17

2-1-1 ریشه لغوی فراغت .. 17

2-2 تعاریف مفهوم و نظریات اوقات فراغت ................................................................................ 18

2-3 تفریح ................................................................................................................................. 24

2-4 ورزش تفریحی ......................................................................................................................... 26

2-5 سرمایه اجتماعی، تعاریف، نظریه‌ها........................................................................................... 30

2-6 تعاریف ارائه شده از سرمایه‌اجتماعی......................................................................................... 32

2-6-1 سرمایه‌اجتماعی از دیدگاه پیرپوردیو....................................................................................... 33

2-6-2 سرمایه‌اجتماعی از دیدگاه جیمز کلمن................................................................................34

2-6-3 سرمایه‌اجتماعی از دیدگاه رابرت پوتنام ............................................................................. 36

2-6-4 سرمایه‌اجتماعی از دیدگاه نان لین ...................................................................................... 38

2-6-5 سرمایه‌اجتماعی از دیدگاه فرانسیس فوکویاما....................................................................... 40

2-7 تعاریف دیگر از سرمایه‌اجتماعی ......................................................................................... 42

2-8 تبار‌شناسی و زمینه تاریخی سرمایه‌اجتماعی .......................................................................... 43

2-9 بررسی نظریه‌های پیرامون سرمایه‌اجتماعی ........................................................................... 47

2-9-1 عوامل ساخت سرمایه‌اجتماعی ........................................................................................... 47

2-9-1-1 عوامل نهادی ................................................................................................................. 47

2-9-1-2 عوامل خودجوش .......................................................................................................... 48

2-9-1-3 عوامل بیرونی ............................................................................................................... 48

2-9-1-4 عوامل طبیعی ............................................................................................................... 49

2-10 سرمایه‌اجتماعی در پژوهش حاضر ..................................................................................... 49

2-10-1 عضویت در گروه‌هاو شبکه‌ها .......................................................................................... 50

2-10-2 اعتماد و اتحاد ................................................................................................................. 51

2-10-3 فعالیت‌های اشتراکی ........................................................................................................ 55

2-10-3-1 مشارکت اجتماعی ...................................................................................................... 56

2-10-4 اطلاعات و ارتباطات ....................................................................................................... 60

2-10-5 وابستگی و شمول اجتماعی .............................................................................................. 61

2-10-6 توانمند سازی و فعالیت سیاسی ......................................................................................... 62

2-11 پیشینه پژوهش .................................................................................................................... 63

2-12 جمع‌بندی پیشینه تحقیق ........................................................................................................ 71

فصل سوم : روش تحقیق

3-1 روش پژوهش ...................................................................................................................... 75

3-2 جامعه آماری پژوهش ........................................................................................................... 75

3-3 نمونه و روش نمونه‌گیری ....................................................................................................... 75

3-4 ابزار‌گردآوری داده‌های پژوهش .............................................................................................77

3-5 روایی پایایی پرسش‌نامه ......................................................................................................... 80

3-5-1 مشارکت در ورزش‌های تفریحی ......................................................................................... 80

3-5-2 سرمایه‌اجتماعی .................................................................................................................. 80

3-5-3 تعیین پایایی پرسش‌نامه‌ها ..................................................................................................... 81

3-6 متغیر‌های پژوهش ................................................................................................................. 82

3-7 روش‌های آماری .................................................................................................................. 82

فصل چهارم : یافته‌های پژوهش

4-1 توصیف ویژگی‌های فردی آزمودنی‌های پژوهش .................................................................... 85

4-1-1 جنسیت ............................................................................................................................... 85

4-1-2 سن ..................................................................................................................................... 86

4-1-3 شغل ................................................................................................................................... 86

4-1-4 وضعیت تحصیلی ................................................................................................................87

4-1-5 میزان درآمد ...................................................................................................................... 87

4-1-6 زمان فراغت در طول روز.................................................................................................... 88

4-1-7 اولویت بندی‌هایی که برای اوقات فراغت در نظر دارند ......................................................... 90

4-2 شاخص‌های توصیفی مربوط به متغیر‌های پژوهش ................................................................. 90

4-2-1 توصیف مشارکت در ورزش‌های تفریحی آزمودنی‌های پژوهش ........................................... 90

4-2-2 توصیف ابعاد سرمایه‌اجتماعی آزمودنی‌ها ............................................................................ 91

4-3 بررسی نرمال بودن توزیع متغیرها ....................................................................................... 97

4-4 آزمون فرضیه‌های پژوهش ................................................................................................ 98

4-4-1 فرضیه اول ........................................................................................................................ 98

4-4-2 فرضیه دوم ....................................................................................................................... 99

4-4-3 فرضیه سوم ....................................................................................................................... 100

4-4-4 فرضیه چهارم .................................................................................................................... 101

4-4-5 فرضیه پنجم ..................................................................................................................... 102

4-4-6 فرضیه ششم ..................................................................................................................... 103

4-4-7 فرضیه هفتم ..................................................................................................................... 104

4-4-8 فرضیه هشتم .................................................................................................................... 105

فصل پنجم :بحث ونتیجه‌گیری

5-1 خلاصه پژوهش ................................................................................................................. 108

5-2 نتایج پژوهش ................................................................................................................... 109

5-2-1 نتایج توصیفی .................................................................................................................. 109

5-2-2 نتایج آزمون فرضیه‌ها ....................................................................................................... 111

5-3 بحث و نتیجه‌گیری .......................................................................................................... 112

5-4 پبشنهادات برخاسته از پژوهش .......................................................................................... 117

5-5 پیشنهاداتی که برای پژوهش آینده ................................................................................... 120

فهرست منابع .............................................................................................................................122

پیوست‌ها

پیوست 1 پرسش‌نامه مشخصات فردی ........................................................................................ 137

پیوست 2 پرسش‌نامه سرمایه‌اجتماعی .......................................................................................... 138

پیوست 3 پرسش‌نامه مشارکت در ورزش‌های تفریحی ................................................................. 141

فهرست جداول

جدول 2-1 خصوصیت ورزش‌های تفریحی و اوقات فراغت ........................................................ 30

جدول 2-2 تعاریف، اهداف، تحلیل و منافع حاصل از سرمایه‌اجتماعی.......................................... 43

جدول 3-2 طبقه بندی عوامل ساخت سرمایه‌اجتماعی .................................................................. 47

جدول 3-1 محل ومناطق توزیع پرسش‌نامه .................................................................................. 76

جدول 3-2 ارزش‌ها برای محاسبه وضعیت فعالیت جسمانی ......................................................... 78

جدول 3-3 نحوه تعیین سطح فعالیت جسمانی ............................................................................ 79

جدول 3-4 ترتیب و شماره گویه‌ها .......................................................................................... 80

جدول 3-5 ضریب آلفای کرونباخ مشارکت در ورزش‌های تفریحی .......................................... 81

جدول 3-6 ضریب آلفای کرونباخ ابعاد سرمایه‌اجتماعی ............................................................ 81

جدول 4-1 جنسیت آزمودنی‌ها..................................................................................................85

جدول 4-2 سن آزمودنی‌ها........................................................................................................86

جدول 4-3 فراوانی شرکت کنندگان به تفکیک وضعیت شغلی................................................... 87

جدول 4-4 وضعیت تحصیل نمونه‌ها ..........................................................................................87

جدول 4-5 میزان درآمد آزمودنی‌ها ..........................................................................................88

جدول 4-6 زمان اوقات فراغت .................................................................................................89

جدول 4-7 اولویت‌های اوقات فراغت ......................................................................................90

جدول 4- 8 توصیف مشارکت در ورزش‌های تفریحی آزمودنی‌ها .............................................91

جدول 4-9 توصیف ابعاد سرمایه‌اجتماعی .................................................................................91

جدول 4-10 تعداد گروه‌ها........................................................................................................92

جدول 4-11 توصیف وضعیت عضویت در گروه‌ها و شبکه‌های جوانان شهر تهران........................93

جدول 4-12 تعداد دوستان صمیمی نمونه‌های مورد پژوهش .......................................................94

جدول 4-13 تعداد دفعات تماس تلفنی و غیره ...........................................................................94

جدول 4-14 دسترسی به منابع اطلاعتی جوانان مورد پژوهش .....................................................95

جدول 4- 15 عوامل خشونت‌زا در شهر تهران از نظر جوانان مورد پژوهش .................................96

جدول 4-16 تعداد دفعاتی که افراد دور هم جمع شده‌اند ..........................................................96

جدول 4-17 آزمون نرمال بودن توزیع داده‌های مشارکت در ورزش‌های تفریحی .....................97

جدول 4-18 آزمون نرمال بودن توزیع داده های سرمایه اجتماعی و ابعاد آن ............................97

جدول 4-19 ماتریس همبستگی بین مشارکت در ورزش های تفریحی با سرمایه اجتماعی جوانان شهرتهران..............................................................................................................................98

جدول 4- 20 ماتریس همبستگی بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی با عضویت در گروه‌ها و شبکه‌ها در جوانان شهر تهران..................................................................................................................99

جدول 4- 21 ماتریس همبستگی بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی با اعتماد و اتحاد در جوانان شهر تهران....................................................................................................................................100

جدول 4- 22 ماتریس همبستگی بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی با فعالیت‌های اشتراکی و همکاری در جوانان شهر تهران.................................................................................................................101

جدول 4- 23 ماتریس همبستگی بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی با اطلاعات و ارتباطات در جوانان شهر تهران............................................................................................................................102

جدول 4- 24 ماتریس همبستگی بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی با وابستگی و شمول اجتماعی در جوانان شهر تهران.................................................................................................................103

جدول 4-25 ماتریس همبستگی بین مشارکت در ورزش‌های تفریحی با توانمندسازی و شرکت در فعالیت‌های سیاسی در جوانان شهر تهران................................................................................104

جدول 4-26 نتایج آزمون رگرسیون برای پیش‌بینی سرمایه‌اجتماعی........................................105

فهرست شکل‌ها

شکل 2-1 هرم مدیریت ورزشی ..........................................................................................27

شکل 2-2 طیف ورزش تفریحی ........................................................................................ 29

شکل 4-1 تأثیر رگرسیونی متغیر مشارکت در ورزش‌های تفریحی بر ابعاد سرمایه‌اجتماعی....106

 فصل اول:

مقدمه و کلیات تحقیق

 1-1 مقدمه

سرمایه‌اجتماعی[1] با دامنه‌ی وسیعی از مفاهیم خود در 20 سال گذشته به طور فزاینده‌ای توجه متخصصان و اندیشمندان علوم اجتماعی را به خود جلب کرده است. این سرمایه منشاء گروه‌هایی است که به طور خودجوش و داوطلبانه سازمان می‌یابند و وجود آن برای کار کرد صحیح نهادهای عمومی و رسمی نیز ضروری و حیاتی است. شبکه‌ها و هنجارهای اجتماعی مرتبط با سرمایه اجتماعی از طریق شکل‌های متفاوت مشارکت در فعالیت‌های مدنی و ارتباطی که شامل تعامل‌های شخصی است، خلق می‌شوند و از این طریق موجب افزایش اعتماد و تعامل می‌شوند. به طور کلی پیامدهای سودآورش در سطح فردی، ارتقاء بهداشت، ایجاد و بهبود فرصت‌های کارآفرینی و در سطح اجتماع افزایش هماهنگی و انسجام اجتماعی و توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی و کاهش نرخ جرم و جنایت و رویه‌های دموکراتیک است (پارسامهرو همکاران، 1392). همواره در جامعه‌ای که از نعمت سرمایه‌اجتماعی چشم گیر برخوردار است همکاری آسان‌تر به نظر می‌رسد (شارع‌پور و حسینی راد، 1387). امروزه این امر مسلم است که رسیدن به توسعه، جامعه مدنی، معیارهای جهان شمول و بستر مناسب برای زیست اجتماعی تنها با وجود سرمایه‌اجتماعی شکل می‌گیرد.فوکویاما[2] زندگی در جامعۀ دارای سرمایه‌اجتماعی را ساده دانسته و نارسایی‌ها و مشکلات رو به رشد کشورهای غربی را ناشی از فرسایش و تحلیل رفتن این سرمایه، به خصوص منبع اصلی آن یعنی خانواده می‌داند (محققی، 1385).

از سوی دیگر عاملی که سبب می‌شود از میان عناصر مختلف اجتماعی در درون یک جامعه، ورزش به طور گسترده مورد توجه بیشتر محققان سرمایه‌اجتماعی قرار گیرد این‌است‌که فعالیت‌های اجتماعی در سطح غیر سازمان یافته این قابلیت را دارند که می‌توانند باعث انگیزش، الهام بخشی و ایجاد روحیه‌ی اجتماعی در جامعه شوند. ورزش می‌تواند به عنوان وسیله‌ای برای ایجاد روابط دوستانه و ارتباط اجتماعی جدید به ویژه بین طبقات مختلف از لحاظ مذهب و قومیت مورد استفاده قرار گیرد. این افراد می‌توانند شامل ورزشکاران، مشارکت کنندگان غیر ورزشکار (تماشاچیان) نیز باشد و در نهایت می‌تواند به افزایش هنجارهای اعتماد و تعامل منجر می شود.

پوتنام[3] مشهورترین نظریه‌پرداز سرمایه‌اجتماعی معتقد است که بیشتر ورزش‌ها با توجه به ماهیتشان فعالیتی ارتباطی محسوب شده و مشارکت در ورزش شامل شرکت آگاهانه افراد به صورت مشارکت کننده و تماشاچی می‌شود که با هم ارتباط متقابل دارند و در اثر این روابط متقابل پاداش‌های اجتماعی میان آنها مبادله می شود. پوتنام عضویت و مشارکت در گروه‌های دارای نظم افقی (مانند باشگاه‌های ورزشی، اتحادیه‌های داوطلبانه و ...) و شبکه‌های مشارکت مدنی را یکی از اشکال ضروری سرمایه‌اجتماعی می‌داند (پارسامهرو همکاران، 1392).

1-2 بیان مسئله

تمدن و پیشرفت روزافزون فناوری‌های مدرن، پدیده‌ای به نام فقر حرکتی را با خود به همراه آوردهاست. برون‌رفت از وضع موجود، نیازمند ابزارهای درخور و شایسته از جمله فعالیت‌های ورزشی به عنوان یک ابزار چند بعدی با تأثیرات گسترده بهداشتی، اقتصادی، اجتماعی، کمک به اوقات فراغت سالم و ایجاد نشاط و شادابی است (رضوی و طاهری، 1388). ورزش‌های تفریحی می‌تواند کم تحرکی زندگی روزمره را در اوقات فراغت جبران کند و از مناسب ترین و شاید ضروری‌ترین گونه‌هایگذراناوقات فراغت در عصر حاضر است. (جلالی فراهانی، 1390). کارکرد اجتماعی ورزش در توسعه و تحکیم روابط اجتماعی، کارکرد زیربنایی و بنیادی است که در کل ساختار جامعه و روابط موجود در اقشار و آحاد اجتماعی اثرات قابل توجهی بر جای می‌گذارد(کریمیان و همکاران، 1392).

ازسوی دیگر یکی از فعالیت‌هایی که افراد می‌توانند در اوقات فراغت خود انجام دهند برقراری ارتباط با دیگر افراد به دلایل مختلف باشد؛ اما به موازات افزایش جمعیت روابط چهره‌به‌چهره کارکرد خود را از دست داده و جای خود را به نوع دیگری از روابط می‌دهند. به اعتقاد زیمل[4]نتیجه چنین شرایطی ناپایداری روابط و کاهش اعتماد اجتماعی است. سرمایه‌اجتماعی از جمله مفاهیم چند وجهی در علوم اجتماعی است که در اوایل قرن بیستم به صورت علمی و آکادمیک مطرح و از سال 1980 وارد متون علوم سیاسی و جامعه شناسی شد. کاربرد مفهوم سرمایه‌اجتماعی بصورت آنچه که امروزه مدنظر است به تدریج در دهه 1990 رایج شده است (شیخی، 1393).

در بسیاری از کشورهای غربی مردم برای جزئی‌ترین مسائل اشتراکی جامعه، گروه و انجمن تشکیل می‌دهند. اما در کشورهای جهان سوم کم بودن این ارتباطات و البته کارایی نامطلوب و غیر کارکردی کانون‌ها و انجمن‌های صنفی یا گروهی، قابل توجه و ملموس است. (محققی، 1385). در این میان ورزش به عنوان یک پدیده اجتماعی و فرهنگی شناخته شده است که افراد را در یک شبکه اجتماعی که دارای روابط اجتماعی پیچیده هستند به تعامل و کنش متقابل وا داشتهو عرصه ظهور رفتارها، نگرش‌ها، بازنمایی‌های معنا دار در قرن حاضر شده است. (فتحی، 1388).

[1].Social capital

[2].Fukuyama

[3].Putnam

 

[4].Simmel