![]() استراتژیهای رد کردن در زبان فارسی در جامعه زبانی شیراز بر مبنای جنسیت گویشورانچکیده رد کردن تقاضا، دعوت، پیشنهاد یا تعارف، از کنشهای به مخاطره اندازی وجهه میباشد، بنابراین در عمل ردکردن، گویشوران هر زبان از راهبردهای برخورد با آن آگاهی دارند و سعی دارند تا سرحد امکان تهدید را کاهش دهند و یک تعامل ملایم داشته باشند. انتخاب استراتژی های ردکردن به عواملی چون نوع کنش گفتار ( تقاضا، دعوت، پیشنهاد و تعارف) و عواملی چون جنسیت، سن، وجهه و فاصله اجتماعی بستگی دارد. پژوهش حاضر، به بررسیاستراتژیهای ردکردن در زبان فارسی در جامعه زبانی شیراز بر مبنای جنسیت گویشوران پرداختهاست. بدین منظور، ابتدا پرسشنامهای با سوالات باز طراحی و در میان اقشار مختلف توزیع گردیدهاست. سپس بر اساس نتایج به دست آمده، پرسش نامهای چندگزینهای طراحی و در دو گروه زنان و مردان به منظور تعیین تاثیر جنسیت توزیع و داده های بدست آمده مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتهاست. نتایج نشان میدهد که استراتژیهای ردکردن در جامعه زبانی شیراز، از دودسته مستقیم و غیرمستقیم تشکیل شدهاست. مردان بیشتر از زنان استراتژیهای مستقیم استفاده کردهاند و در خصوص استراتژیهای غیرمستقیم ردکردن، زنان نسبت به مردان بیشتر از استراتژیهای تشکروقدردانی و معذرتخواهی استفاده کردهاند. از آن سو مردان بیشتر از زنان، دلیل و بهانه را بر دیگر استراتژیها مقدم کردهاند. کلمات کلیدی: استراتژیهای ردکردن، جنسیت، نظریه ادب، کاربردشناسی زبان فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول : مقدمه 1-1- طرح موضوع تحقیق.. 2 1-2-اهمیت و ضرورت تحقیق..... 4 1-3-هدف تحقیق.... 5 1-4- روش تحقیق... 5 1-5-سؤالات تحقیق ... 6 فصل دوم: مبانی نظری تحقیق 2-1- مقدمه..... 8 2-2- نظریه ادب.. 8 2-3 نظریه کنشهای گفتاری....................... 12 2-4 جفتهای مجاور .............................. 14 2-5- تاثیر عوامل اجتماعی فرهنگی بر عمل رد کردن17 2-6- بررسی تاثیر جنسیت بر عمل رد کردن.......... 18 2-7- خلاصه مطالب و نتیجهگیری.................... 21 فصل سوم : پیشینه تحقیق 3-1- مقدمه..................................... 24 3-2- محققان غیر ایرانی........................ 24 3-3- محققان ایرانی............................. 29 3-4 تاثیر جنسیت بر زبان........................ 33 3-5 - خلاصه ی مطالب و نتیجه گیری................ 35
فصل چهارم : بحث و بررسی دادهها 4-1- مقدمه................................... 39 4-2- استراتژیهای رد کردن در شرایط و موقعیتهای مختلف40 4-2-1- ردکردن تقاضا............................ 40 4-2-2- رد کردن دعوت............................ 47 4-2-3- ردکردن پیشنهاد......................... 53 4-2-4- ردکردن تعارف............................ 59 4-3 تاثیر جنسیت بر استراتژیهای ردکردن.......... 63 4-3-1 مقدمه.................................... 63 4-3-2- ردکردن تقاضا............................ 64 4-3-3- رد کردن دعوت............................ 73 4-3-4- ردکردن پیشنهاد......................... 82 4-3-5- ردکردن تعارف............................ 91
فصل پنجم : نتیجهگیری و پیشنهادات 5-1 مقدمه...................................... 101 5-2- خلاصه مطالب............................... 101 5-3 پاسخ به پرسشهای تحقیق ..................... 102 5-4 پیشنهاداتی برای پژوهشهای بعدی.............. 105 فهرست منابع و ماخذ منابع فارسی.................................... 106 منابع انگلیسی ................................. 107 فهرست جدول ها عنوان صفحه جدول (1) استرتـژی های ردکردن در موقیعت شماره یک65 جدول (2) استراتـژی های ردکردن در موقیعت شماره دو68 جدول (3) استراتـژی های ردکردن در موقیعت شماره سه71 جدول (4) استراتـژی های ردکردن در موقیعت شماره چهار 74 جدول (5) استراتـژی های ردکردن در موقیعت شماره پنج 77 جدول (6) استراتـژی های ردکردن در موقیعت شماره شش80 جدول (7) استرتـژی های ردکردن در موقیعت شماره هفت83 جدول (8) استراتـژی های ردکردن در موقیعت شماره هشت 86 جدول (9) استراتـژی های ردکردن در موقیعت شماره نه89 جدول (10) استرتـژی های ردکردن در موقیعت شماره ده92 جدول (11) استرتـژی های ردکردن در موقیعت شماره یازده95 جدول (12) استرتـژی های ردکردن در موقیعت شماره دوازده98 فصل اول مقدمه 1-1- طرح موضوع تحقیق فراگیری یک زبان نه تنها فقط به خاطر سپردن کلمات، به کاربردن کلمات در جمله، کاربرد دستور و یافتن معانی نیست، بلکه به معنای درک زبان به عنوان یک رفتار اجتماعی میباشد (ولفسان[1]: 1989).فراگرفتن دانش اجتماعی زبان مقصد، امری بسیار مهم و قابل توجه است. از این رو چنانچه سخنوران در تعامل دو زبان، قانونهای یکسانی را در به کار بردن زبان به کار نبرند، ممکن است از سوی یکدیگر گستاخ یا بی ادب تلقی شوند. در نتیجه، سوء تفاهم زبانی در میان فرهنگها، غیر قابل اجتناب به نظر میرسد و گاهی ممکن است به توهینهای جدی به یک جامعهی زبانی منجر شود. یکی از محتملترین سوءتفاهمهای زبانی در یک تعامل اجتماعی، ممکن است در "رد کردن" اتفاق بیافتد. ردکردن یک تقاضا، دعوت، پیشنهاد یا تعارف، یکی از کنشهای به مخاطره اندازی وجهه میباشد. بنابراین در عمل ردکردن، مردم باید از راهکارهای آن آگاه باشند، تا سرحد امکان تهدید را کاهش دهند و یک تعامل ملایم داشته باشند. علاوه بر آن عوامل اجتماعی مانند جنسیت، وجهه اجتماعی2 و فاصله اجتماعی3، بر عمل ردکردن تقاضا، دعوت، پیشنهاد یا تعارف اثر می گذارد (ناگروهو4 : 2000). بررسی این تحقیق بر اساس تئوری ادب5 براون و لوینسون6 (1989) که وجهه7 را مد نظر قرار می دهد، استوار است. به طور کلی ادب را مربوط به مفاهیمی از قبیل "سنجیده عمل کردن"، "فروتن بودن" و "مؤدب بودن" با دیگران میدانیم. در مطالعه مؤدب بودن به لحاظ زبانی،مهمترین مفهوم وجهه است و وجهه همان تصور از خود عمومی است، یعنی آن حس عاطفی و اجتماعی از خود که هر کسی آن را داراست، و انتظار دارد که افراد دیگر به آن ارج بگذراند. مؤدب بودن را میتوان به منزله آگاهی از مراعات کردن وجهه شخص دیگر تعریف کرد. اگر سخنی بگویید که تصوری از خود شخصی را در معرض خطر قرار دهد، این عمل را کنش به مخاطره اندازی وجهه1 مینامند. برای مثال اگر کنش کلامی مستقیمی را برای مجبور کردن کسی به کار ببرید، (برای مثال: آن نمکدان را به من بده! ) در این صورت به گونهای رفتار کردهاید که گویی قدرت اجتماعی بیشتری از آن شخص دارید. اگر به واقع آن قدرت اجتماعی را نداشته باشید، ( یعنی افسر ارتش یا زندانبان نباشید )، در آن صورت یک کنش به مخاطره اندازی وجهه را به کار بردهاید. یک کنش کلامی غیر مستقیم که به صورت سوالی "میتوانید نمکدان را به من دهید؟" مطرح میشود، فرض مبنی بر قدرت اجتماعی را از بین میبرد. شما در این جمله میگویید اگر ممکن است این کار را بکن، این کار باعث میشود که تقاضا و درخواست شما کمتر برای وجهه شخصی دیگر مخاطره آمیز باشد. هرزمانی که چیزی را بیان میکنید که باعث میشود که خطر احتمالی به وجهه شخص دیگر کمتر شود، آن را کنش حفظ وجهه[2] مینامند (یول3 :135 :1985). در کاربردشناسی دو نوع وجهه مورد نظر قرار میگیرد.وجهه مثبت و وجهه منفی. وجهه منفی همان نیاز به مستقل بودن وآزاد بودن از تحمیل است. وجهه مثبت همان لزوم به متصل بودن، متعلق بودن و عضو یک گروه بودن است. عمل "رد کردن" یک تهدید جدی برای وجهه مثبت مخاطب است. در نتیجه تلاش برای کاهش این تهدید لازم مینماید. سخنور باید استراتژیهایی را به کار گیرد که با استراتژی های ادب همخوانی داشته باشد (ناگروهو :2000). طبق نظر براون و لوینسون (1989) برای کاهش تهدید وجهه مثبت و منفی مخاطب، باید ادب مثبت و منفی را مد نظر قرار داد. ادب مثبت یک عامل شتابدهنده اجتماعیست که نشان میدهد شخص میخواهد با نشان دادن شباهتها، (در نقطه نظرات و اهداف، هدیه دادن، ابراز علاقه کردن و....) به مخاطب نزدیک شود (1989:101). افراد در موقعیتهایی که لازم است به درخواست، دعوت، پیشنهاد و تعارف پاسخ منفی بدهند، ازشیوههایی که کمتر وجهه شخص را مورد تهدید قرار میدهد استفاده میکنند. این شیوهها اصطلاحاًًًًًًًٌٌ استراتژی نامیده میشود. افراد بسته به عوامل اجتماعی و فرهنگی نظیر سن، جنسیت و طبقه اجتماعی، از نوع و میزان متفاوت از استراتژیهای رد کردن استفاده میکنند. چنانکه اشاره شد، یکی از عواملی که در فصل دوم به تفصیل به آن پرداخته خواهد شد، عامل جنسیت است، به همین منظوراین پژوهش برآن است تا استراتژیهای ردکردن در زبان فارسی را با توجه به جامعه زبانی شیراز و بر مبنای جنسیت گویشوران بررسی کند. 1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق کشف و استخراج استراتژیهای ردکردن میتواند به جهات مختلفی مؤثر باشد. یکی از این موارد کاربرد آن در آموزش فارسی به غیر فارسیزبانان است. با آموزش استراتژیهای ردکردن میتوان این زبانآموزان را در جلوگیری از سوءتفاهمهایی که بر اثرعدم آگاهی از این استراتژیها موجب میشود یاری کرد. همچنین کشف استراتژیهای ردکردن خصوصاًً با توجه به جنسیتهای متفاوت میتواند ایرانیان را در تعاملات اجتماعی یاری کند. این پژوهش با توجه به اینکه در شهر شیراز صورت میگیرد، میتواند مبنایی برای مقایسه این استراتژیها در این شهر، با سایر پژوهشهایی از این دست که در تهران و سایر شهرستانها صورت میگیرد، باشد. از آنجا که تاکنون پژوهش نظاممندی در رابطه با استراتژیهای ردکردن در زبان فارسی بر مبنای جنسیت گویشوران صورت نگرفته است، اهمیت این تحقیق در بررسی این امر را نشان میدهد. علاوه بر کشف استراتژیهای ردکردن در این پژوهش، میتوان اهمیت توجه به این مهم در تعاملات اجتماعی را بیش از پیش نشان داد. 1-3-هدف تحقیق پژوهشگر بر آن است تا روشهایی که سخنوران فارسی زبان، یک تقاضا، دعوت، پیشنهاد و یا تعارف را رد میکنند، بررسی کند. وی با در نظر گرفتن عامل اجتماعی جنسیت، نقش جنسیت در انتخاب استراتژیهای مورد نظر را بررسی میکند. هدف از این پژوهش در مجموع بررسی لایه دیگری از زبان فارسی که کشف و استخراج یکی ازعوامل کاربرد شناختی زبان است، میباشد.
|
![]() دانلود پاورپوینت معماری با خاک - انسان، طبیعت، معماری در86 اسلایددر این پروژه پاورپوینت معماری با خاک - انسان، طبیعت، معماری در 86 اسلاید به طور کامل و جامع همراه با شکل و تصاویر طبق شرح زیر بیان شده است: 1- بخش اول -سنتهای تاریخی و مردمی معماری با خاک 2- فصل دوم - استحکام و پایداری معماری با خاک 3- فصل سوم- تنوع فرم در معماری با خاک 4- فصل چهارم- تنوع کارکردهای خانههای خاکی 5- فصل پنجم- معماری خاک معماری جهانی 6- فصل ششم - روشهای ساخت با خاک 7- فصل هفتم - معماری با خاک معماری اغنیا و تهیدستان 8- فصل هشتم - معماری با خاک در شهرسازی 9- فصل نهم - معماری با خاک در ساخت روستاها 10- فصل دهم - آرایههای معماری با خاک 11- فصل یازدهم - شهوت گرایی در معماری با خاک 12- فصل دوازدهم - بلند مرتبگی بناهای خاکی 13- فصل سیزدهم - عظمت بناهای خاکی 14- فصل چهاردهم - آسایش در معماری با خاک 15- فصل پانزدهم - زوال، اعادهی حیثیت وانحراف معماری با خاک 16- فصل شانزدهم- سنت وتجدد درمعماری با خاک 17- بخش دوم - حال و آینده ی معماری با خاک 18- اقدامات اولین پیشگامان در اروپا از سال 1789 19- اولین خانه های ییلاقی در اروپا و ایالات متحده معماری 20- اولین خانه های ییلاقی در اروپا و ایالات متحده معماری 21- نوین با خاک از دیدگاه: لوکوربوزیه، فرانک لوید رایت و شیندلر 22- مسجدی که در سال 1981 توسط معماری مصری در ایالات متحده ساخته شد 23- کلیسا در ایالت متحده 24- گورنا: روستایی مدرن در مصر
|
![]() نقد و بررسی استنادهای قرآنی و احادیث در کتاب کشف المحجوبفهرست مطالب عنوان صفحه چکیده ... 1 فصل اول کلیات : 1-1- مقدمه .... 3 1-2- بیان مسأله ... 5 1-3- ضرورت تحقیق .... 5 1-4- اهداف تحقیق 5 1-5- پیشینة تحقیق .... 6 فصل دوم : جایگاه عرفان و تصوّف 2-1- تصوّف و عرفان .... 9 2-1-1- تعریف تصوّف و معنای واژة صوفی ... 9 2-2- فتوت و تصوّف ... 12 2-2-1- فتوت و جوانمردی ...................... 13 2-3- سماع و تصوّف ............................ 14 2-4- فرقههای صوفیه .......................... 17 2-4-2- قلمرو جغرافیایی حضور قلندریه ......... 17 2-4-3- سیمای قلندر در تاریخ ................. 17 2-4-4- سلسلة قلندری ......................... 18 2-4-5- ملامتیه ............................... 18 2-4-6- محاسبیه .............................. 21 2-4-7- طیفوریه .............................. 21 2-4-8- قصاریه ............................... 21 2-4-9- جنیدیه ............................... 21 2-4-10- نوریه ............................... 21 2-4-11- سهلیه ............................... 22 2-4-12- حکیمیه .............................. 22 2-4-13- خفیفیه .............................. 22 2-4-14- خرازیه .............................. 22 2-4-15- سیاریه .............................. 22 2-4-16- حلولیه .............................. 22 2-5- معنا ومفهوم عرفان ...................... 23 2-5-1- ویژگی عرفان .......................... 24 2-5-2- اشراق و عرفان ........................ 25 2-6- عرفان و ولایت ........................... 26 2-7- جایگاه ولایت و تفاوت آن در میان تصوّف و تشیع 28 2-8- اصول و مسایل تصوّف و عرفان .............. 28 2-8-1- وحدت وجود ............................ 28 2-8-2- معشوق حقیقی و اسماء و صفات آن ........ 29 2-8-3- حسن و عشق ............................ 30 2-8-4- ریاضت ................................ 32 2-8-5- انگیزه و اسباب سیر و سلوک عرفانی ..... 33 2-8-6- شهود و فنایا دیدار و وصال ............ 35 2-8-7- راز .................................. 36
فصل سوم : بررسی، تفسیر و نقد استنادهای قرآنی و حدیثی کشفالمحجوب 3-1- علم .................................... 40 3-2- فقر .................................... 53 3-3- تصوّف ................................... 63 3-4- مرقعه .................................. 68 3-5- فقر و صفوت ............................. 72 3-6- ملامت ................................... 73 3-7- باب فی ذکر ائمتهم من اهل بیت ........... 77 3-8- اهل صفه ................................ 80 3-9- مقامات عرفانی .......................... 81 3-9-1- رضا .................................. 81 3-9-2- حال و مقام ........................... 84 3-9-3- صحو و سکر ............................ 85 3-10- ایثار ................................. 88 3-11- نفس و هوی ............................. 93 3-12- مجاهدت نفس ............................ 99 3-13- کلام فی حقیقت هوی نفس .................. 105 3-14- ولایت .................................. 108 3-15- کرامت ................................. 110 3-16- تفضیل انبیاء بر اولیاء ................ 115 3-17- فنا و بقا ............................. 118 3-18- غیبت و حضور ........................... 122 3-19- جمع و تفرقه ........................... 125 3-20- حلولیه و کلام دربارة روح ............... 129 3-21- معرفت خدا ............................. 132 3-22- توحید ................................. 141 3-23- ایمان ................................. 145 3-24- طهارت ................................. 148 3-25- توبه .................................. 150 3-26- نماز .................................. 155 3-27- محبت .................................. 157 3-28- زکات .................................. 163 3-29- جود و سخا ............................. 166 3-30- روزه .................................. 167 3-31- حج .................................... 171 3-32- صحبت و آداب آن ........................ 175 3-33- خوردن ................................. 183 3-34- راه رفتن .............................. 187 3-35- خواب در سفر و حضر ..................... 191 3-36- سخن گفتن و خاموشی ..................... 195 3-37- درخواست ............................... 204 3-38- تزویج و تجرید ......................... 206 3-39- اصطلاحات عرفانی ........................ 211 3-39-1- وقت ................................. 211 3-40- سماع .................................. 225
فصل چهارم : نتیجهگیری 4-1- نتیجهگیری .............................. 245 4-2- پیشنهادات .............................. 248 فهرست منابع ................................ 249 چکیده لاتین ................................. 254 موضوع این پایاننامه استنادهای قرآنی و حدیثی است که هجویری در کتاب کشفالمحجوب ازآن استفاده کرده است، قرآن، آیات، و احادیث را مبنای گفتار و سخنان خویش قرار داده است. در این نوشته پس از مقدمات لازم فصلی تحت عنوان کلیات و فصل اول پایان نامه نوشته شده، فصل دوم را هم به جایگاه عرفان و تصوّف و فرقههای صوفیه اختصاص داده است. فصل سوم که بدنهی اصلی پایاننامه بوده، به ترتیب عناوین فصول و مطالب کشفالمحجوب میباشد، ابتدا ذیل هر عنوان مقدمه گونه بیان شده، و پس از آن هم آیاتی که هجویری در آن زمینه ذکر کرده آمده است. برای اینکه مقایسهای صورت گیرد و معلوم شود که هجویری در این استنادها تا چه میزان دقیق بوده گفتار او با چند کتاب عرفانی دیگر و نیز کتابهای تفاسیر زیادی مقایسه شده است. واژگان کلیدی : کشفالمحجوب هجویری، استنادهای قرآنی، استنادهای حدیثی فصل اول : کلیات 1. 1. مقدمه : هدف از نوشتن این رساله بررسی، تفسیر، ونقد شواهد قرآنی موجود در کشفالمحجوب است. این کتاب از آثار تعلیمی صوفیه و متعلق به دورة نخستین نثر فارسی است. اهمیت کتاب در این است که اطلاعات فراوانی از تصوّف و موضوعات مربوط به آن در اختیار خواننده قرار می دهد. نثر آن در قسمتهای مختلف متفاوت است و با موضوع سخن ارتباط مستقیمی دارد؛ با وجود تنوع موضوعات و گوناگونی نثر در کشف المحجوب، این کتاب ساختاری منسجم و یکپارچه دارد. کشفالمحجوب هجویری یکی از متون استثنایی قرن پنجم و از نخستین کتابهای فارسی در موضوع تصوّف است. در کشف و المحجوب دو ساختار عمده قابل تشخیص است : 1- ساختار متن 2- ساختار روایت؛ ساختار متن کل کتاب را در بر می گیرد و ساختار روایت به حکایتها اختصاص دارد و این دو از شبکة در هم تنیدهای از روابط میان اجزای متن به وجود میآیند و به آن وحدت و انسجام میبخشند؛ این کتاب را میتوان با رویکردهای گوناگون مورد بررسی قرار داد؛ یکی از موضوعات بسیار مهم، استناد فراوان به آیات، احادیث، حکایتها و ... میباشد. نویسندة آن با به کار گیری شیوههای- به طور خودآگاه یا ناخودآگاه- در تبیین اندیشههای خود و تأثیر برمخاطب بسیار موفق عمل کرده است. تأویل مباحث و شیوة خاص هجویری در تبیین و تفصیل مطالب مهمتری عواملی است که در پیوند دادن اجزای مختلف کشفالمحجوب – هم اجزای اصلی و هم فرعی – به یکدیگر نقش دارند. در این پژوهش اطلاع بر سبب فرود آمدن آیه که از آن به شأن نزول تعبیر میکنند در تفسیر، روشنگری معنی آیه، و دریافتن موقعیت زمانی آن مدخلیت فراوان دارد، و روشنگر مسیر فکری مفسر و محقق در فهم معنی آیه و استنباط احکام آن میباشد. نگارنده در مواردی که شأن نزول سوره یا آیه ای در اخبار متقدمان آمده آن را به شرح نقل کرده است. این رساله در چهار فصل تنظیم شده است. فصل اول: تحت عنوان کلیات شامل بیان مسأله، ضرورت تحقیق، اهداف تحقیق، پیشینة تحقیق و چگونگی گردآوری مطالب میباشد. فصل دوم : پیرامون تعریف تصوّف و معنای واژة صوفی، و مروری بر فرقههای صوفیه به ویژه دو فرقة قلندریه و ملامتیه که از معروفیت بهتری برخوردار بودهاند، و همچنین به معنا و مفهوم اصطلاحی عرفان که سبب میشود عارف با کشف و شهود و اشراق به حقایق امور آن گونه که هستند اطلاع پیدا کنند تا به علوم ظاهر و باطن دست یابد، اشاره شده است و به صورت مختصر، رابطة بین اشراق و عرفان و به روش مفصلتری، ارتباط ولایت و عرفان، اصول و مسائل اساسی تصوّف و عرفان شامل وحدت وجود، معشوق حقیقی و اسماء و صفات او، حسن و عشق، عشق حقیقی و مجازی، انگیزه و اسباب سیر و سلوک عرفانی، ریاضت، راز داری، شهود و فنا، دیدار و وصال، با مراجعه به کتب بسیاری در زمینة عرفان و تصوّف پرداخته است، و در ادامه هم، حاصل یافتههای خود نسبت به هر کدام از موضوعات مذکور از نظر خوانندگان خواهد گذشت. فصل سوم: دارای یک پیش مقدمه شامل مباحثی پیرامون قرآن، حدیث، و اشاره به مؤلفان بزرگ و معروف صوفیه، مانند ابونصر سراج طوسی، کلابادی، قشیری، به ویژه هجویری که طرح جامعی از نظام تصوّف را عرضه کرد و ابواب کتاب خود را به آیات و احادیث زینت داده میباشد. شیوة نویسنده در این فصل به گونهای است که ابتدا عنوان هر باب را تفسیر و بررسی کرده و سپس به ذکر آیات و احادیث مربوط به هر عنوان پرداخته است. از آنجا که هجویری در این کتاب بیشترآیات را دوبار ذکر کرده، نگارنده با نهایت دقت سعی کرده، هر آیهای که یک بار نوشته شده، مجدداً تکرار نشود. بررسی تفسیر آیات و احادیث این رساله با مراجعه به بسیاری از کتب تفاسیر قرآن، از قبیل تفسیر المیزان علامه طباطبایی، تفسیر نمونه مکارم شیرازی، تفسیر قرآن مهر رضایی اصفهانی، تفسیر شریف صافی اثر فیض کاشانی، بهشت کافی و اصول کافی، هر دو از کلینی، احتجاجات و بحارالانوار مجلسی، اسرار آل محمد و تاریخ سیاسی صدر اسلام هر دو از هلالی صورت گرفته است. نگارنده متناسب با درک و فهم خود آن چه از مضامین آیهها و احادیث فهمیده، بیان کرده است، به عنوان مثال، در باب علم ابتدا مطالبی دربارة ارزش و تأثیر علم، آفات علم مانند غرور، کبر، حسد، ذکر کرده و سپس آیات و احادیث مربوط به هر عنوان را مورد بررسی قرار داده است. در باب فقر، به همین منوال به توضیح مطالبی پیرامون آن پرداخته، در ادامه هم آیات و احادیث موضوع فقر را همراه با شرح و بررسی برشمرده است،در بابهای بعدی که شامل تصوّف، صحو و سکر، ایثار، نفس و هوی، مجاهدت نفس، ولایت، کرامات، تفضیل انبیاء بر اولیاء، فنا و بقا، غیبت و حضور، جمع و تفرقه، حلولیه و کلام دربارة روح، معرفت خدا، توحید، ایمان، طهارت، توبه، نماز، محبت، زکات، جود و سخا، روزه، حج، صحبت و آداب آن، خوردن، راه رفتن، خواب در سفر و حضر، سخن گفتن و خاموشی، درخواست، تزویج و تجرید، اصطلاحات عرفانی و سماع میباشد، نگارنده ابتدا به ذکر مطالبی پیرامون هر عنوان پرداخته و سپس آیات و احادیث مورد استناد هجویری حول هر موضوع را مورد تحلیل قرار داده است. در فصل چهارم: هم به نتیجهگیری این مهم پرداخته است. 1-2- بیان مسأله در کتب صوفیه و مشایخ مطالب به ظاهر پراکندهای نوشته شده، ولی بعضی از این مطالب نوعی وحدت درونی دارند و همة سخنان آنها با استناد به قرآن و احادیث و تعابیر دینی بیان شده است. نگارنده سعی دارد در این پایاننامه به بررسی استنادهای قرآنی و حدیثی گفتارهای صوفیانه در کتاب عرفانی کشف المحجوب بپردازد. لذا به توضیحاتی مختصر پیرامون کتاب مذکور بسنده میکنیم: نخستین کتابی که در تصوّف به زبان فارسی نوشته شده کشفالمحجوب است، شیوة هجویری در این کتاب تلفیقی از اللمع و رسالة قشیریه است مثلاً آنجا که هجویری از محبت، و اصل و حقیقت آن سخن میگوید، گفتار خود را براساس این آیة قرآنی مستند میسازد: یا ایُهاالذّینَ آمنوا مَنْ یَرْتَدَّ مِنکُم عَنْ دینهِ فَسَوْفَ یأتیِ اللهُ یُحِبِهُّم و یُحِبونَهُ، نکته قابل توجه این است که، بخش پایانی این آیة شریفه یعنی یأتی اللهُ بِقْومِ یُحِبهُّمْ و یُحِبّونَهُ با این مفهوم که خدا ایشان را دوست دارد و آنها خدا را دوست دارند، اغلب مایة سخن کسانی شده است که درباره محبت سخن گفتهاند. نگارنده این نکته را یادآور میشود که قرآن کریم، تعالیم پیامبر خاتم، و حدیث یعنی سخنان منقول از پیامبر و معصومین تأثیری مضاعف در سخنان مشایخ صوفیه داشته است. در این پایاننامه تلاش میشود استنادهای قرآنی و حدیثی گفتارهای صوفیانه نقد و بررسی و سپس دستهبندی و در دسترس پژوهندهگان قرار گیرد. 1-3- ضرورت تحقیق : از آنجا که کتابها و مقالات متفاوتی پیرامون عرفان و تصوّف به رشتة تحریر در آمده و همگی آنها در حد معرفی اجمالی و کلی بوده، و تحقیق کامل و رسایی پیرامون استنادهای قرآنی و حدیثی سخنان صوفیه چه در داخل و چه در خارج صورت نگرفته است، تحقیق حاضر تلاشی است که به بررسی استادهای قرآنی و حدیثی موجود در کشف المحجوب میپردازد. نگارنده در تفسیر آیات از تفاسیر متعدد استفاده کرده است و از آنجا که بیشتر آیات و احادیث مورد استناد صوفیان براساس ذوق شخصی بوده و تغییرات تاجایست که برخی سخنان مشایخ جنبة خبری (حدیثی) یافته حال آنکه در کتب احادیث از این سخنان خبری به میان نیامده، لهذا این پایان نامه بر آن است که به بررسی استنادهای قرآنی و حدیثی در کشف المحجوب بپردازد. 1-4- اهداف تحقیق : بررسی استنادهای قرآنی و حدیثی کشف المحجوب هجویری، توضیح و تفسیر آیات قرآنی براساس کتب تفاسیر قرآن، حدیث و علوم قرآنی میباشد، دیدگاه نگارنده در پایان هر آیه و یا حدیث هم بیان شده است. چون هر نویسندهای که در زمینة تصوّف اثری نوشته، بیگمان در نوشتهها و گفتار خود تحت تأثیر معلومات و عقاید شخصیاش قرار گرفته است، به وضوح میتوان نشانههای این تأثیر را در آثار او دید. در بیشتر کتابهایی که دربارة صوفیان و استنادهای قرانی و حدیثی آنها نوشته شده، این قاعده جاری و بلکه اقوی است، کشف المحجوب هم از این قاعده مستثنی نیست و از آنجا که هجویری در کتاب خود هر جا پیرامونی موضوعی سخن گفته به آیه و یا حدیث قرآنی استناد جسته لذا ما سعی کردیم در این پایان نامه به بررسی و تفسیر این آیات و احادیث بپردازیم. 1-5- پیشنة تحقیق اصولاً مشایخ صوفیه در بیان مفاهیم تصوّف و عرفان سخنان خود را با استناد به آیات و احادیث بیان کردهاند و گاهی در آغاز هر فصلی آیه و یا حدیثی میآورند اما جالب آن است که در تفسیر و تبیین این آیات و احادیث، در بسیاری مواقع براساس ذوق خودشان عمل نمودهاند. این تغییرات تا جایی است که برخی گفتارهای مشایخ جنبه خبری (حدیثی) یافته حال آنکه در کتب احادیث از این سخنان خبری نیست، هم مشایخ و هم کسانی که درباره صوفیه تحقیق کردهاند بر این باورند که سخنان این طایفه تفسیر و تعبیری از قرآن و سیره پیامبر اکرم(ص) است و هرگز صوفی پیدا نمیشود که مدعی باشد گفتار او مطابق مبانی اسلامی نیست، به عبارت دیگر گفتار صوفیان قرائتی از دین است، تا جائیکه کلام خویش را قرآن میشمارند. در باب اینکه گفتار مشایخ تفسیر دین است در کتابهای مختلف به صورت پراکنده مطالبی به رشتة تحریر در آورندهاند در این جا به معرفی تعدادی از این آثار میپردازیم: ابوالحسن علیبن عثمان هجویری در کشف المحجوب در هر فصلی که سخن گفته از آیات و احادیث بسیاری استناد کرده است، به عنوان نمونه در باب اثبات العلم آنجا که پیرامون علم سخن میگوید، از آیات و احادیث استفاده کرده تا باب آخر آن که پیرامون سماع سخن به میان آورده است، همچنین در فصلی که به آداب راه رفتن اختصاص داده است، به این آیه قرآنی استناد جسته است تَشْهُدْ اَرجُلُهُمْ بما کانوایَکْسِبون و پاهای ایشان گواهی میدهد برآنچه میکردند. اثر دیگری بنام رسالة قشیریه به نکات جالبی درباره ذکر گفتن پرداخته و میگوید : در بهشت صحراهاست، چون ذاکر به ذکر مشغول گردد، فرشتگان درختها میکارند و وقتی که فرشتهای میایستد، وی را گویند چرا ایستادی؟ گوید، آن کس که برای او همی کشتم بایستاد، با استناد به این آیة قرآنی سخن خود را مزین میکند، انّا نَحْنُ نَزَلنا الذکرَ و انّالَهُ لَحافِظون : خود ما ذکر را نازل کردیم و ما حفظ کننده آن میباشیم. |
![]() تاثیر استعاره در اموزش خلاقانهفهرست مطالب عنوان-صفحه فصل اول: مقدمه 1-1-مقدمه.....2 1-2-موضوع پژوهش..5 1-3-هدف پژوهش.....6 1-4-پرسش ها وفرضیه های پژوهش....7 1-5-ساختارپژوهش.....8 1-6- تعریف اصطلاحات ومفاهیم تخصصی.....9 فصل دوم: مبانی نظری وپژوهشی 2-1-مقدمه..12 2-2-مبانی نظری.............................................................................................13 2-2-1-استعاره................................................................................................13 2-2-1-1-دیدگاه های مرتبط با استعاره..................................................................15 2-2-1-1-1-دیدگاه کلاسیک................................................................................15 2-2-1-1-2-دیدگاه رمانتیک...............................................................................17 2-2-1-1-3-دیدگاه کاربرد شناختی...................................................................... 18 2-2-1-1-4-دیدگاه زبان شناسی...........................................................................20 2-2-1-1-5-دیدگاه معنی شناسی شناختی................................................................23 2-2-2-یادگیری...............................................................................................27 2-2-2-1-نظریه های یادگیری.............................................................................29 2-2-2-1-1-نظریه های رفتارگرایی.....................................................................30
2-2-2-1-1-1-نظریه شرطی سازی کلاسیک پاولف.........................................................30 2-2-2-1-1-2-نظریه شرطی سازی کنشگر اسکینر..........................................................31 2-2-2-1-2-نظریه های شناختی...................................................................................32 2-2-2-1-2-1-نظریه رشد ذهنی پیاژه...........................................................................33 2-2-2-1-2-2-نظریه گشتالت......................................................................................34 2-2-2-1-2-3-نظریه یادگیری معنادار .........................................................................35 2-2-2-1-2-4-نظریه پردازش اطلاعات........................................................................36 2-2-2-1-3-نظریه یادگیری ساختگرایی.........................................................................37 2-2-3-آموزش وتفاوت آن با یادگیری............................................................................37 2-2-4-نظریه های آموزشی .......................................................................................38 2-2-4-1-نظریه فعالیت..............................................................................................38 2-2-4-2-نظریه روان شناختی.....................................................................................39 2-2-5-روش های تدریس...........................................................................................39 2-2-5-1-روش های تدریس سنتی................................................................................39 2-2-5-1-1-روش استقرایی........................................................................................39 2-2-5-1-2-روش قیاسی............................................................................................40 2-2-5-1-3-روش سخنرانی........................................................................................40 2-2-5-1-4-روش حفظ کردن وبیان کردن......................................................................40 2-2-5-1-5-روش سقراطی........................................................................................41 2-2-5-2-روش های تدریس جدید.................................................................................41 2-2-5-2-1-روش دالتن.............................................................................................41 2-2-5-2-2-روش مونته سوری...................................................................................42 2-2-5-2-3-روش پروژه...........................................................................................42 2-2-5-2-4-روش بازی........................................................................................43 2-2-5-2-5-روش دکرولی.....................................................................................43 2-2-5-2-6-روش واحدکار....................................................................................43 2-2-5-2-7-روش آموزش استعاری.........................................................................43 2-3-پیشینه تحقیق................................................................................................45 فصل سوم: روش اجرای پژوهش 3-1-مقدمه.......................................................................................................60 3-2-متغیرهای پژوهش.......................................................................................61 3-2-1-متغیر مستقل..........................................................................................61 3-2-2-متغیر وابسته.........................................................................................61 3-3-نوع مطالعه و روش نمونه گیری....................................................................62 3-4-آزمودنیهای پژوهش..................................................................................62 3-5-ابزارهای پژوهش وچگونگی گردآوری دادهها...................................................62 3-5-1-مراحل آموزش استعاری...........................................................................63 3-6-روال اجرای آموزش استعاری.......................................................................68 3-7-تجزیه و تحلیل دادهها..................................................................................70
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها 4-1-مقدمه......................................................................................................73 4-2-توصیف دادهها...........................................................................................74 4-2-1-توصیف دادههای آزمون اول......................................................................74 4-2-2-توصیف دادههای آزمون دوم......................................................................76 4-2-3-توصیف دادههای آزمون سوم.....................................................................78 4-2-4-توصیف دادههای آزمون چهارم..................................................................80 4-2-5-توصیف دادههای آزمون پنجم....................................................................82 4-2-6-توصیف دادههای آزمون ششم.....................................................................84 4-2-7-توصیف دادههای آزمون هفتم.....................................................................86 4-2-8-توصیف دادههای آزمون هشتم....................................................................88 4-2-9-توصیف دادههای آزمون نهایی....................................................................91 4-3-تجزیه وتحلیل دادهها....................................................................................93 فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری 5-1-مقدمه....................................................................................................100 5-2-بحث و نتیجه گیری...................................................................................101 5-3-پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی...................................................................105
کتابنامه کتابنامه فارسی...............................................................................................108 کتابنامه انگلیسی.............................................................................................109 واژه نامه واژه نامه فارسی به انگلیسی..............................................................................112 واژه نامه انگلیسی به فارسی..............................................................................115 پیوستها پیوست شماره یک (آزمون اول).........................................................................120 پیوست شماره دو (آزمون دوم)...........................................................................121 پیوست شماره سه (آزمون سوم)..................................................................122 پیوست شماره چهار (آزمون چهارم).............................................................123 پیوست شماره پنج (آزمون پنجم).................................................................124 پیوست شماره شش (آزمون ششم)................................................................125 پیوست شماره هفت (آزمون هفتم)................................................................126 پیوست شماره هشت (آزمون هشتم)..............................................................127 پیوست شماره نه (آزمون نهایی)..................................................................128 پیوست شماره ده (جدول نظری t )...............................................................129
فهرست جدولها عنوان----------------------------------------------------------صفحه 4-1- دادههای آزمون اول...........................................................................75 4-2- دادههای آزمون دوم ..........................................................................77 4-3- دادههای آزمون سوم..........................................................................79 4-4- دادههای آزمون چهارم........................................................................81 4-5- دادههای آزمون پنجم..........................................................................83 4-6- دادههای آزمون ششم .........................................................................85 4-7- دادههای آزمون هفتم..........................................................................87 4-8- دادههای آزمون هشتم.........................................................................89 4-9- میانگین کلی هشت آزمون در دو گروه آزمایشی وکنترل.................................90 4-10- دادههای آزمون نهایی.......................................................................92 4-11- نتایج آمار استنباطی در آزمون اول.......................................................93 4 -12- نتایج آمار استنباطی در آزمون دوم......................................................94 4-13- نتایج آمار استنباطی در آزمون سوم.......................................................94 4-14- نتایج آمار استنباطی در آزمون چهارم....................................................95 4-15- نتایج آمار استنباطی در آزمون پنجم.......................................................95 4-16- نتایج آمار استنباطی در آزمون ششم......................................................96 4-17- نتایج آمار استنباطی در آزمون هفتم.......................................................96 4-18- نتایج آمار استنباطی در آزمون هشتم......................................................96 4-19- نتایج آمار استنباطی در آزمون نهایی.....................................................97 فهرست نمودارها عنوان-----------------------------------------------------------------------------صفحه -1- نمرات گروه آزمایشی..........................................................................74 4-2- نمرات گروه کنترل ..........................................................................74 4-3- میانگینهای دو گروه در آزمون اول........................................................76 4-4- نمرات گروه آزمایشی........................................................................76 4-5- نمرات گروه کنترل ..........................................................................76 4-6- میانگینهای دو گروه در آزمون دوم........................................................78 4-7- نمرات گروه آزمایشی .......................................................................78 4-8- نمرات گروه کنترل...........................................................................78 4-9- میانگینهای دو گروه در آزمون سوم.......................................................80 4-10- نمرات گروه آزمایشی......................................................................80 4-11- نمرات گروه کنترل.........................................................................80 4-12- میانگینهای دو گروه در آزمون چهارم...................................................82 4-13- نمرات گروه آزمایشی......................................................................82 4-14- نمرات گروه کنترل.........................................................................82 4-15- میانگینهای دو گروه در آزمون پنجم.....................................................84 4-16- نمرات گروه آزمایشی......................................................................84 4-17- نمرات گروه کنترل.........................................................................84 4-18- میانگینهای دو گروه در آزمون ششم.....................................................86 4-19- نمرات گروه آزمایشی......................................................................86 4-20- نمرات گروه کنترل.........................................................................86 4-21- میانگینهای دو گروه در آزمون هفتم.....................................................88 4-22- نمرات گروه آزمایشی......................................................................88 4-23- نمرات گروه کنترل.........................................................................88 4-24- میانگینهای دو گروه در آزمون هشتم....................................................90 4-25- نمرات گروه آزمایشی......................................................................91 4-26- نمرات گروه کنترل.........................................................................91 4-27- میانگینهای دو گروه در آزمون نهایی....................................................92 1-1- مقدمه آنچه که جوامع مختلف را از یکدیگر مشخص و متمایز میسازد، خصوصیاتی است که شناسنامه فرهنگی آن جامعه به حساب می آید. تاریخ، باورها، زبان، عقاید، دین و اسطورههای مذهبی، هنر و ادبیات کهن، نژاد و قومیت عناصری هستند که هویت فرهنگی هر جامعه را میسازند. بنابراین، هویت فرهنگی هر فرد نیز به عواملی همچون تاریخ و زبان بستگی دارد و تلفیق موزون این عوامل جامعه ای ایده آل را رقم میزند. زبانها و فرهنگهای متفاوت گنجینههای ارزشمندی هستند که نیازمند محافظت و شکوفایی میباشند. زبان در طی قرنهای متمادی به اشکال گوناگون به عنوان مهمترین ابزار ارتباطی بشر مورد استفاده قرارگرفته است. یکی از این اشکال زبانی که از دیربازمورد توجه اندیشمندان، متفکران وعلاقمندان زبان بوده است و درعصر حاضر نیز از چشم انداز نوینی برپایه بنیادهای جدید علمی زبان شناختی بدان نگاه شده است، استعاره می باشد. لیکاف و جانسون١ (1980، ص3) بیان می دارند که اگرچه در نظر اکثر مردم، استعاره ابزار تخیل شاعرانه وآرایه ای بلاغی است، یعنی خصیصه ای مختص زبان ادبی است، اما در واقع استعاره سرتاسر زندگی روزمره را، نه فقط درعرصه زبان بلکه در حوزه اندیشه و عمل نیز در برگرفته است. نظام ذهنی مفهومی که بر اساس آن تفکر و عمل میکنیم، ماهیتی استعاری دارد.از نگاه آنها، نظام تصوری ذهن در ذات خود استعاری است. با استفاده از استعارهها نه تنها میتوان در مورد پدیدهها صحبت کرد، بلکه می توان در مورد آنها اندیشید. بنابراین، نظام مفهومی ما نقش مهمی درتعریف واقعیات روزمره ایفا می کند. اگربپذیریم که نظام مفهومی ما عمدتا˝ مبتنی بر استعاره است، آن گاه باید بپذیریم که نحوه تفکر واندیشیدن و تجربهها و اعمال روزانه ما جنبههاییهستند که بسیار به استعاره وابستهاند. امروزه رد پای استعاره را می توان به راحتی درتمامی وضعیتهایی که بشر قصد برقراری ارتباط دارد، مشاهده نمود. پس استعاره تنها موضوع بررسی ادبی، منطقی یا فلسفی نیست، بلکه در تمامی ارتباطات بشری به نوعی حضور دارد. ازاین رو، پژوهشگران بسیاری در حوزههایی مانند زبان شناسی، فلسفه و منطق به آن پرداختهاند و درباره کاربرد و نقش آن چارچوبهایی ارائه دادهاند. در حیطه آموزش و پرورش نیز مانند سایرحوزهها، بررسی استعاره و نقش آن مورد توجه قرار گرفته است. پیشرفت جوامع، نظامهای آموزشی را نیز دستخوش تغییراتی نموده است. بدیهی است که با پیشرفت علوم نیازهای افراد تغییرمی کنند وارضای این نیازها تنها با کسب علوم وفنون جدید، آن هم درسایه روشهای آموزشی جدید وخلاق میسرمیباشد. استعداد یادگیری از خصایص فطری یا طبیعی انسان است، اما چگونگی به کارانداختن و بهرهبرداری از آن به محیط آموزشی و روشهای مبتکرانه آن باز میگردد. به گفته برخی از کارشناسان تربیتی، آموزش و پرورش به سه عضو سر، قلب و دست توجه دارد که منظور از آنها پرورش ذهن، عاطفه وعمل میباشد. مجموعه هماهنگ فعالیتهای ذهنی، عاطفی وحرکتی شرط اساسی زندگی موفق میباشد و نهاد تربیتی همچون مدرسه در صورتی در نیل به اهداف خود موفق خواهد شد که این سه جنبه غیرقابل تفکیک را به طور هماهنگ پرورش دهد. شناخت و بکارگیری ابزارهای غنی زبانی مانند استعاره در آموزش و پرورش امری اجتنابناپذیر است. یکی از مشکلات ما در نظام آموزشی سنتی بی اعتنایی به روشهای مفید و خلاقانه و استفاده از چنین ابزارهای مؤثر در تدریس میباشد. در گذشته نظامهای آموزشی به جای تأکید بر استفاده از قدرت شگفتانگیز مغز تنها به انباشتن و ذخیرهسازی اطلاعات در ذهن دانشآموزان اکتفا میکردند، اما امروزه بسیاری از دستاندرکاران امرآموزش براین باورند که باید به دنبال شیوههایی بود که سبب تسهیل درامرآموزش می گردد. اگرشرایط یادگیری برای دانشآموزان فراهم باشد، آنها خود به یادگیری خواهند پرداخت. در این میان، معلمان ومربیان باید به دانشآموزان شیوه درست اندیشیدن و استفاده از قدرت ذهن را بیاموزند. شیوههای به کارگرفته شده در مدارس بیشتر متکی به کارکرد نیمکره چپ مغز هستند. به بیان دیگر، آموزش عمدتاً برپایه کارکردها و تواناییهای نیمکره چپ مغز استوار است. با توجه به تحقیقات انجام شده برروی تواناییهای مغز و نتایج شگرف آن، دستاندرکاران امرآموزش باید با استفاده از این دانش جدید و به کارگیری آن در آموزش به رشد و تعالی شیوههای آموزشی همت گمارند. نتایج تحقیقات نشان می دهد که نیمکره چپ مغزمسائل را به صورت سلسله وار تجزیه و تحلیل میکند، در حالیکه نیمکره راست مغز مسائل را به شیوه کلنگرانه مجسم و ادراک می کند. نیمکره چپ مسئول فعالیتهای منطقی، موشکافانه، مرکز پردازش وکنترل زبان، استدلال و کلام است، اما نیمکره راست مسئول تفکرات خیالی، مرکز پردازش چیزهای بصری و دیداری، فضایی، حس و ادراک مستقیم، هنر و قوه نبوغ است. درراهبردهای آموزشی نیاز به ایجاد تعادل میان دو نیمکره مغز در پردازش اطلاعات به خوبی احساس میشود و این تعادل برای یادگیری مؤثر و کارآمد امری بسیار مهم تلقی میگردد. زمانی که یادگیرنده با مسئله ای مواجه میشود، نیاز به درک ارتباط میان اجزا مسئله دارد که مربوط به فعالیت و تواناییهای نیمکره راست مغز میباشد. از طرفی، یادگیرنده نیاز دارد که علت وچرایی مسئله را نیز درک و تجزیه و تحلیل کند تا این دانش او را برای حل مسائل دیگریاری بخشد. استدلال این چراها وابسته به فعالیت نیمکره چپ مغز میباشد. آموزشهای مبتنی بر حفظ و تکرار، پاسخ و پرسشهای از پیش تعیین شده، شیوههای بحث وسخنرانی و تکرار و تمرین تنها نیمکره چپ مغز یادگیرنده را فعال کرده و یادگیرنده را از تواناییهای نیمکره راست مغز محروم میسازد. بنابراین، متولیان امرآموزش باید به تهیه وتدوین برنامههای آموزشی که مستلزم استفاده از هر دونیمکره مغز میباشد همت گمارند و در این میان استفاده از ابزارهای زبانی مانند استعاره و قیاس راه را برای رسیدن به این مقصود آسان می سازد. 2-۱- موضوع پژوهش پژوهش حاضر به بررسی نقش استعاره در یادگیری می پردازد. بدین منظور، محقق از روش ابداعی سندرزوسندرز[1](۱۹۸4) به نام روش "آموزش استعاری"۲ استفاده می نماید که شبیه روشی است که گوردن3(۱۹۶۱) بکار گرفت وآن را روش "تلفیق نا متجانسها" (سینکتیکز)4 نامید. دراین تحقیق بررسی استعاره برپایه دیدگاه شناختی، بویژه معنی شناسی شناختی، مد نظر محقق میباشد که تأکید آن بر فرایندهای شناختی ذهن میباشد. زبانشناسان شناختی براین باورند که استعاره پدیدهای شناختی است و تنها نمود این پدیده است که در زبان تظاهر مییابد. آنها استعاره را هرگونه فهم و درک از تصورات انتزاعی در قالبی ملموس می دانند و چون استعاره ریشه در نظام تصوری ذهن انسان دارد، می تواند به عنوان یک بیان زبانی میسر گردد. درواقع، هرگاه بخواهیم در مورد حوزههای انتزاعی صحبت کنیم از استعاره استفاده میکنیم و درحقیقت، اساس استعاره درک وتجربه چیزی بر اساس چیز دیگری است (لیکاف وجانسون،1980، ص5). با توجه به این دیدگاه، در این تحقیق تدریس درس علوم در مقطع راهنمایی به شیوه استعاری انجام می گیرد. این امر به منظور شناساندن قدرت ابزارهای زبانی، بخصوص استعاره، در آموزش علوم و فنون به صورت آگاهانه می باشد، چرا که در هر یادگیری ما به صورتی غیر مستقیم و ناآگاهانه از قیاسها و مثالها استفاده مینماییم. 1-Lakoff and Johnson 1. Sanders and Sanders 2. Metaphoric Teaching 3-Gordon 4. Synectics |
![]() بررسی تأثیر کمپوست فضولات کرم ابریشم بر شاخصهای رشد گیاه گلدانی سینگونیوم پودوفیلوم Syngonium podophyllumفهرست مطالب صفحهچکیده..1فصل اول: مقدمه....2فصل دودم:بررسی و مرور منابع....62-1-تاریخچه استفاده از کمپوست..72-2-تعریف کمپوست..82-3-میکروبها و جانوران مؤثر در فرآیند کمپوست کردن..............................................................................92-4-روشهای تهیه کمپوست.......................................................................................................................102-4-1-کمپوست هوازی.............................................................................................................................102-4-2-کمپوست غیر هوازی......................................................................................................................112-5-مزایای کمپوست کردن........................................................................................................................112-5-1-تأثیر کمپوست بر خصوصیات فیزیکی خاک و محیطهای کشت...................................................122-5-2-تأثیر کمپوست بر خصوصیات شیمیایی خاک و محیطهای کشت..................................................122-5-3-تأثیر کمپوست بر خصوصیات بیولوژیکی خاک و محیطهای کشت...............................................132-5-4-تأثیر کمپوست بر شوری بستر کشت..............................................................................................142-6-مراحل تشکیل کمپوست......................................................................................................................142-7-فرآیند کمپوست شدن..........................................................................................................................152-7-1-فاز مزوفیلیک (40- 25 درجهی سانتیگراد)....................................................................................152-7-2-فاز ترموفیلیک (65- 35 درجهی سانتیگراد)...................................................................................152-7-3-خنک سازی (فاز دوم مزوفیلیک)...................................................................................................172-7-4-فاز بلوغ...........................................................................................................................................182-8-عوامل مؤثر بر کمپوست سازی...........................................................................................................182-8-1-نسبت کربن به نیتروژن...................................................................................................................182-8-2-ناحیه سطحی و اندازه ذرات...........................................................................................................202-8-3-هوادهی...........................................................................................................................................202-8-4-تخلخل............................................................................................................................................212-8-5-مقدار رطوبت..................................................................................................................................212-8-6-دما...................................................................................................................................................222-9-عمل آمدن ،پایدار شدن و رسیدن کمپوست........................................................................................222-10-موادی که در تهیه بستر و محیطهای کشت کاربرد دارند..................................................................242-10-1-ورمیکمپوست..............................................................................................................................242-10-2-ضایعات چای...............................................................................................................................242-10-3-پوست برنج..................................................................................................................................262-10-4-کمپوست ضایعات کرم ابریشم.....................................................................................................272-10-5-کوکوپیت......................................................................................................................................292-10-6-پرلیت............................................................................................................................................292-11-بعضی از اثرات محیطهای کشت بر روی گیاهان..............................................................................302-12-گیاه محک سینگونیوم........................................................................................................................322-12-1-گیاهشناسی..................................................................................................................................322-12-2-شرایط آب و هوایی و رشد..........................................................................................................332-13-اهمیت گیاهان زینتی.........................................................................................................................34فصل سوم:مواد و روشها...............................................................................................................................363-مواد و روشها............................................................................................................................... 373-1-تهیه گیاه.............................................................................................................................................373-2-زمان اجرای طرح.................................................................................................................................383-3-تهیه و آماده سازی بسترهای کشت.....................................................................................................383-3-1-کمپوست فضولات کرم ابریشم.......................................................................................................383-3-2-کمپوست ضایعات چای..................................................................................................................403-3-3-پوست برنج.....................................................................................................................................403-3-4-کوکوپیت.........................................................................................................................................403-3-5-پرلیت..............................................................................................................................................403-4-چگونگی مخلوط کردن مواد اولیه و کاشت گیاهان.............................................................................403-5-کاشت گیاهان، آبیاریو مراقبتهای گیاهی........................................................................................423-5-1-آبیاری و کودهی.............................................................................................................................423-6-اندازهگیری خصوصیات بسترهای کشت.............................................................................................433-6-1-اندازهگیری pHوEC .....................................................................................................................433-6-1-1-اندازه گیری خصوصیات شیمیایی بسترهای کشت.....................................................................443-6-1-2-اندازه گیری کربن آلی................................................................................................................463-6-1-3-اندازه گیری نیتروژن کل.............................................................................................................463-6-2-اندازه گیری خصوصیات فیزیکی کمپوست....................................................................................463-6-2-1-اندازه گیری وزن مخصوص ظاهری..........................................................................................463-6-2-2-اندازه گیری وزن مخصوص حقیقی ، درصد خاکستر و مادهآلی................................................473-6-2-3-برآورد خلل و فرج کل...............................................................................................................483-6-2-4-برآورد درصد حجم آب و حجم هوا و میزان ذرات جامد.........................................................493-6-2-5-درصد وزنی رطوبت یا ظرفیت نگهداری آب............................................................................493-7-اندازه گیری شاخصهای رشد در گیاه آپارتمانی سینگونیوم...............................................................503-7-1-تعداد برگ.......................................................................................................................................503-7-2-ارتفاع گیاه.......................................................................................................................................503-7-3-تعداد شاخه جانبی..........................................................................................................................503-7-4-طول و عرض برگ.........................................................................................................................513-7-5-شاخص کلروفیل.............................................................................................................................513-7-6-اندازهگیری سطح برگ....................................................................................................................513-7-7-وزن تر و خشک اندام هوائی..........................................................................................................523-8-محاسبات آماری..................................................................................................................................52فصل چهارم: نتایج........................................................................................................................................534-نتایج اندازهگیری خصوصیات فیزیکی......................................................................................................544-1مقایسه تیمارها (بسترهای کشت) از نظر خصوصیات فیزیکی..............................................................544-2-نتایج اندازهگیری خصوصیات شیمیایی بسترهای کشت......................................................................684-2-1-مقایسه تیمارها (بسترهای کشت ) از نظرخصوصیات شیمیایی.....................................................684-3-نتایج بررسی شاخصهای رشد در گیاه سینگونیوم پودوفیلوم.............................................................814-3-1-مقایسه شاخصهای رشد در گیاه سینگونیوم دربسترهای کشت مختلف........................................814-4-نتایج مربوط به ضرائب همبستگی بین صفات مورد بررسی................................................................94فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری..................................................................................................................985-بحث........................................................................................................................................................995-1-بررسی خصوصیات فیزیکی بسترهای کشت.......................................................................................995-2-مقایسه شاخصهای رشد گیاه زینتی سینگونیوم در بسترهای مختلف..............................................1015-3-بررسی خصوصیات شیمیائی بسترهای کشت.................................................................................. 1025-4-نتیجهگیری کلی.................................................................................................................................1045-6-پیشنهادات.........................................................................................................................................105منابع...........................................................................................................................................................106فهرست جدولها صفحه جدول2-1 نسبت C/N در برخی از مواد تشکیل دهنده بستر.....................................................................19 جدول3-1-تیمارهای مورد استفاده در این آزمایش.....................................................................................41 جدول4-1-تجزیه واریانس خصوصیات فیزیکی بسترهای کشت................................................................57جدول4-2-نتایج مقایسه میانگین خصوصیات فیزیکی بسترهای کشت.......................................................58ادامه جدول4-2-نتایج مقایسه میانگین خصوصیات فیزیکی بسترهای کشت...............................................59 ادامه جدول4-2-نتایج مقایسه میانگین خصوصیات فیزیکی بسترهای کشت...............................................60 ادامه جدول4-2-نتایج مقایسه میانگین خصوصیات فیزیکی بسترهای کشت...............................................61 جدول4-3-نتایج خصوصیات فیزیکی کمپوست و مواد به کار برده شده در بستر.......................................62جدول4-4- تجزیه واریانس خصوصیات شیمیایی بسترهای کشت.............................................................72جدول4-5-مقایسه میانگین خصوصیات شیمیایی بسترهای کشت.............................................................73ادامه جدول4-5-مقایسه میانگین خصوصیات شیمیایی بسترهای کشت......................................................74 جدول4-7-تجزیه واریانس شاخصهای رشد گیاه سینگونیوم پودوفیلوم....................................................84جدول4-8-مقایسه میانگین شاخصهای رشد گیاه سینگونیوم پودوفیلوم....................................................85ادامه جدول4-8-مقایسه میانگین شاخصهای رشد گیاه سینگونیوم پودوفیلوم...........................................86 ادامه جدول4-8-مقایسه میانگین شاخصهای رشد گیاه سینگونیوم پودوفیلوم...........................................87 ادامه جدول4-8-مقایسه میانگین شاخصهای رشد گیاه سینگونیوم پودوفیلوم...........................................88 جدول4-9-همبستگی بین صفات رشدی گیاه و خصوصیات فیزیکی.........................................................96جدول4-10-همبستگی بین صفات رشدی گیاه و خصوصیات شیمیایی.....................................................97فهرست شکلها صفحه شکل2-1-دامنهی دمایی ارگانیسمهای کمپوست.........................................................................................16شکل2-2-مقطع عرضی از تودهی کمپوست................................................................................................17شکل2-3-تنوع دمایی در طول کمپوست شدن ...........................................................................................18شکل4-1-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر درصد خاکستر...............................................................63شکل4-2-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر درصد مواد آلی..............................................................63شکل4-3-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر جرم مخصوص ظاهر.....................................................64شکل4-4-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر جرم مخصوص حقیقی..................................................64شکل4-5-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر میزان تخلخل کل...........................................................65شکل4-6-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر ظرفیت نگهداری آب.....................................................65شکل4-7-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر درصد حجمی آب.........................................................66شکل4-8-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر درصد حجمی هوا..........................................................66شکل4-9-مقایسه بسترهای مختلف کشت از نظر درصد ذرات جامد.........................................................67شکل4-10-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر درصد نیتروژن کل.........................................................75شکل4-11-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر درصد کربن آلی.............................................................75شکل4-12-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر درصد C/N....................................................................76شکل4-13-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر مقدار فسفر....................................................................76شکل4-14-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر مقدار پتاسیم..................................................................77شکل4-15-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر مقدار سدیم...................................................................77شکل4-16-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر مقدار کلسیم...................................................................78شکل4-17-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر مقدارمنیزیم...................................................................78شکل4-18-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر مقدارمنگنز.....................................................................79شکل4-19-مقایسه محیط کشت (تیمارها) از نظر مقدار روی.....................................................................79شکل4-20- مقایسه محیط کشت(تیمارها) از نظر مقدار EC.......................................................................80شکل4-21- مقایسه محیط کشت(تیمارها) از نظر مقدارPH........................................................................80شکل4-22-مقایسه تعداد برگ در بسترهای کشت......................................................................................89شکل4-23-مقایسه تعداد شاخه جانبی در بسترهای کشت..........................................................................89شکل4-24-مقایسه ارتفاع گیاه در بسترهای کشت......................................................................................90شکل4-25-مقایسه شاخص سطح برگ در بسترهای کشت.........................................................................90شکل4-26-مقایسه شاخص کلروفیل در بسترهای کشت............................................................................91شکل4-27-مقایسه پهنای برگ در بسترهای کشت......................................................................................91شکل4-28-مقایسه اندازه طول برگ در بسترهای کشت.............................................................................92شکل4-29-مقایسه وزن تر اندام هوایی در بسترهای کشت.........................................................................92شکل4-30-مقایسه وزن خشک اندام هوایی در بسترهای کشت.................................................................93چکیده این آزمایش جهت بررسی توان کاربرد کمپوست فضولات کرم ابریشم به عنوان کود آلی به منظور کاهش یا حداقل تعدیل در میزان مصرف کودهای شیمیایی و همچنین مشخص کردن بهترین مخلوط کمپوست برای گیاه زینتی سینگونیوم پودوفیلوم اجرا شد. تیمارها عبارت بودند از: کمپوست فضولات کرم ابریشم، ضایعات چای، کوکوپیت، پوستبرنج و پرلیت که به نسبتهای حجمی مختلف باهم مخلوط شدند. قلمههای ریشهدار شده سینگونیوم در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در 24 تیمار و 3 تکرار در گلخانههای ایستگاه تحقیقات گل و گیاهان زینتی لاهیجان کشت گردید. ویژگیهای فیزیکی بسترها از قبیل جرم مخصوص ظاهری، جرم مخصوص حقیقی، درصد تخلخل، درصد حجمی آب، درصد حجمی هوا، ظرفیت نگهداری آب، درصد ذرات جامد و درصد خاکستر و همچنین خصوصیات شیمیایی از قبیل EC، pH، درصد ازت کل، درصد کربن آلی، نسبت C/N و میزان عناصر فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، سدیم، منگنز و روی، در عصاره آب گرفته شده از بستر اندازه گیری شد. شاخصهای رشد از قبیل تعداد برگ، طول و عرض برگ، شاخص کلروفیل، سطح برگ، وزن تر و خشک اندام هوایی، تعداد شاخههای جانبی و ارتفاع گیاه مورد اندازهگیری قرار گرفت. بیشترین رشد در بستر ضایعات چای 50% + پرلیت 50% + کود کامل، ضایعات چای50 % + پوست برنج 50% + کود کامل و ضایعات چای 45% + پرلیت 45% + کمپوست فضولات کرم ابریشم 10% مشاهده شد. صرفنظر از تیمارهای کود کامل بسترهایی که مواد خام آنها از ضایعات چای و کمپوست فضولات کرم ابریشم بود میزان رشد بهتری نسبت به سایر بسترهای کشت نشان دادند. همچنین درصد نیتروژن کل، نسبت C/N و وزن مخصوص ظاهری تأثیر مثبتی روی رشد گیاه داشتند. استفاده از کمپوست فضولات کرم ابریشم باعث افزایش میزان pH بسترهای کشت شد که استفاده از ضایعات چای درمخلوط بستر کشت باعث کاهش میزان pH بسترهای کشت شده است. کلید واژه ها: گیاه آپارتمانی، بستر کشت، کمپوست فضولات کرم ابریشم، ضایعات چای، پوست برنج، سینگونیوم پودوفیلوم فصل اول: مقدمه پیشبینیها حاکی از آن است که به زودی جمعیت کره زمین به حدود 9 میلیارد نفر خواهد رسید(کوچکی و همکاران، 1376). تحقق این امر بدین معنی است که یک میلیارد هکتار دیگر از زیستگاههای طبیعی، عمدتاً در کشورهای در حال توسعه، به زمینهای کشاورزی تبدیل شود، مصرف کودهای شیمیایی بویژه نیتروژن به دو یا سه برابر سطح فعلی افزایش یابد، تقاضا برای آب شدت گیرد و کاربرد آفتکشهای شیمیایی سه برابر شود(هول و همکاران، 2005). استفاده از مواد شیمیایی در کشاورزی از زمان انقلاب سبزدردهه 1960 با تولید غذای بیشتر شدت یافت. مواد شیمیایی موجودات زنده مفید خاک را از بین میبرد و حاصلخیزی طبیعی خاک را تخریب میکند همچنین توان مقاومت بیولوژیکی را در محصولات از بین میبرد در نتیجه آنها را در مقابل حمله آفات و امراض مستعد میکند. محصولات رشد یافته با مواد شیمیایی برای سلامتی بشر مضر است(سینها و همکاران[1]، 2001). از اوایل قرن بیستم با شکلگیری سامانهی از کشاورزی که امروزه، کشاورزی رایج[2] خوانده میشود، نگرانیهای گوناگونی نسبت به پیامدهای این روش ابراز شد. این دغدغه در میانههای سده گذشته و با کاربرد بیش از حد نهادههای برون مزرعهای، به ویژه کودها و آفتکشهای شیمیایی مصنوعی افزایش یافت و تلاشها برای یافتن روشهای جایگزین شدت گرفت که در نهایت به پیدایش مفهوم کشاورزی پایدار منجر شد. کشاورزیپایداربرپایهمصرفکودهایزیستیباهدفکاهش درمصرفکودهایشیمیایی، یکراهحلمطلوبجهتغلبه براینمشکلاتمیباشد. اینکودهایزیستیباافزایشماده آلیخاک، باعثبهبودخصوصیاتفیزیکی، شیمیاییوبیولوژیکیخاکشده، همچنینعناصرغذاییموردنیازگیاهان ومیکروارگانیسمهاراتأمینمینمایند. شناسایی راهکارهای مؤثر در کاهش مصرف کودهای شیمیایی به منظور کنترل آلودگیهای زیست محیطی بهرهگیری بیشتر از کودهای زیستی و کاربرد بقایای گیاهی و حیوانی به منظور تأمین بخشی از نیازهای تغذیه گیاهی و بهبود خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاکهای زیر کشت و سیستمهای مناسب کاشت و داشت در راستای تولیدات کشاورزی اقداماتی مهم و مؤثر است(ملکوتی، 1379). در نقاط مختلف جهان استفاده از روش کشاورزی ارگانیک نسبت به دیگر روشها، کمترین آسیب و خسارت را به محیط وارد میکند و سبب افزایش پایداری سیستمهای کشاورزی میشود. کشاورزی ارگانیک بدین معنی است که در طول فرآیند تولید از نهادههای شیمیایی در تولید محصولات کشاورزی استفاده نگردد. در این روش از کودهای آلی و دامی در جهت حاصلخیزی خاک و برای کنترل آفات و بیماریها از روشهای بیولوژیک استفاده میشود(پیوست و همکاران، 1387؛ کوچکی و همکاران، 1376). مشکلدفعضایعاتآلیکشاورزی، چهبهصورتبقایای گیاهیویاضایعاتناشی ازفرآوری محصولاتکشاورزییکیازمشکلاتیاستکهفعالاندراینبخشباآنمواجهند. ازطرفیدفعاینضایعاتباراقتصادی بردوشتولیدکنندگانبودهوازطرفدیگر، درصورتیکهاینضایعاتبهدرستیدفعنشوندمیتوانندخطراتزیستمحیطیجدیرابهدنبالداشتهباشند. چراکهمحلدفعاینضایعاتمیتواندبهمحل تجمعحشراتموذیوپاتوژنهاتبدیلشدهوسلامتمحیطزیستوجوامعانسانیراباخطرمواجهکندوضمناًآلودگیمنابعآبوخاکراهمبهدنبالداشتهباشد(اورستارازووهمکاران، ۲۰۰۱). کمپوست سازیراه حلیپایداربرایبرخوردبااینضایعاتاست، چراکهازطرفیمشکلدفعضایعاترامنتفیمیکندوازطرف دیگربهتولیدفرآورده هایارزشمندبرایاستفادهدرکشاورزیمنجرمیشود. سالانههزاران تنضایعاتپوستدرختدرکارخانهچوبوکاغذایران(چوکا)وضایعاتچایدرکارخانههایفرآوریچای، و همچنین ضایعات حاصل، از پرورش کرم ابریشم و ضایعات برنج در منطقه شمال کشورتولیدمیشودکهبهعنوا نضایعاتآلیتواناییاستفادهبهعنوان مواداولیهکمپوست سازیرادارند. پاداشتدهکایی( 1383)نشاندادکمپوستحاصلازضایعات پوست درخت و چایبهعنوان جایگزینپیتماستواناییاستفادهدربسترکشتجعفریراداراست. یکی از مشکلات اساسی تولیدکنندگان گیاهان زینتی بویژه گیاهان گلدانی در کشور ما محدود بودن بسترهای کشت مناسب است. این بسترها برای گیاهان مختلف متفاوت هستند. بستر کشت از مهمترین عوامل اساسی است که بر روی شکل ظاهری گیاه تأثیر میگذارد(لمیر، 1995). انتخاب یک ماده به عنوان بستر کشت مناسب به دسترسی آن ماده، قیمت و محل انجام آزمایش بستگی دارد(کولگارت، 1983). امروزه بسیاری از گیاهان آپارتمانی برگ زینتی در بسترهای کشت بدون خاک که در آنها از پیت به عنوان بستر پایه استفاده میشود، پرورش داده میشود(پول و همکاران[3]، 1981). هدف از این تحقیق بررسی توان کاربرد کمپوست فضولات کرم ابریشم به عنوان کود آلی به منظور کاهش یا حداقل تعدیل میزان مصرف کودهای شیمیایی و تأثیر آن در خصوصیات فیزیکی و شیمیایی بسترهای کشت، همچنین مشخص کردن بهترین مخلوط کمپوستی به عنوان بستر کشت گیاه مورد آزمایش سینگونیوم میباشد. 1Singhal et al. 2Conventionalagriculture 3Poole et al |