![]() گنجهای تروا"در این کتاب، داستانی آمریکایی درباره تلاشهای خستگیناپذیر مردی در جهت تحقّق رؤیاها و آروزهایش درج شده است. «هاینریش شیلیمان»، مرد میانسال آلمانی که شیفته داستانهای «هومر» و فرهنگ یونانی است، با دختری از سرزمین رؤیاهایش که بسیار از او جوانتر است به نام «وفیا» ازدواج میکند. آنها بلافاصله پس از مراسم ازدواج به دنبال یافتن شهر «تروا» و اثبات وجود این شهر در طول تاریخ، عازم سفر میشوند. «شیلیمان» و «سوفیا» برای دستیابی به حقیقت، رنجهای بسیاری را بر خود هموار کرده و پس از تلاش بسیار، سرانجام مجوّز حفّاری در منطقه مورد نظر خود در کشور ترکیه را به دست میآورند. آنها پس از چندین سال تلاش و حفّاری و به دست آوردن اشیای باستانی فراوان، بالاخره میتوانند به دنیا ثابت کنند که «تروا» تنها یک افسانه تراویده از ذهن «هومر» نیست، بلکه واقعاً وجود داشته، جنگی در آن در گرفته به آتش کشیده شده و سرانجام ویران و متروک گردیده و «هومر» یاد آن را در اذهان تا ابد زنده نگه داشته است." |
![]() فرهنگ عامه مردم منطقه گنجانفهرست مطالب چکیده مقدمه...1 فصل اول کلیات تحقیق بیان مسئله...3 اهمیت وضرورت تحقیق.....4 اهداف تحقیق....4 پرسشهای تحقیق..4 فرضیه ها....5 فصل دوم پیشینه تحقیق....7 وجه تسمیه گنجان................................................................................................................................................................8 موقعیت جغرافیایی.................................................................................................................................................................8 محله های مسکونی کشاورزی..........................................................................................................................................10 رودخانه های فصلی.............................................................................................................................................................10 سابقه و بیوگرافی ایل شمس الدینی آداب و رسوم گله داری در عشایر گنجان....................................................11 جاهای دیدنی روستای نمونه گنجان..............................................................................................................................14 فصل سوم روش تحقیق.........................................................................................................................................................................22 جمع آوری اطلاعات............................................................................................................................................................22 تجزیه وتحلیل اطلاعات......................................................................................................................................................22 فصل چهارم بخش اول توضیح در مورد فرهنگ عامیانه وتاریخچه آن............................................................................................................24 مراسم واعیاد.........................................................................................................................................................................25 عقاید و باورها.......................................................................................................................................................................38 بازیهای محلی.......................................................................................................................................................................53 نان ها وغذاهای محلی........................................................................................................................................................56 پوشاک....................................................................................................................................................................................60 بخش دوم دوبیتی های محلی..............................................................................................................................................................64 لالایی.....................................................................................................................................................................................98 آبادون ها.............................................................................................................................................................................104 ضرب المثل به ترتیب حروف الفبا................................................................................................................................118 چیستان .............................................................................................................................................................................129 داستان................................................................................................................................................................................132 بخش سوم اصطلاحات محلی همخوان ها.........................................................................................................................................................................148 الف.......................................................................................................................................................................................153 ب.........................................................................................................................................................................................157 پ..........................................................................................................................................................................................160 ت..........................................................................................................................................................................................164 ج...........................................................................................................................................................................................167 چ..........................................................................................................................................................................................170 ح..........................................................................................................................................................................................172 خ..........................................................................................................................................................................................173 د...........................................................................................................................................................................................175 ر............................................................................................................................................................................................177 ز............................................................................................................................................................................................179 س........................................................................................................................................................................................181 ش........................................................................................................................................................................................185 ص........................................................................................................................................................................................187 ط..........................................................................................................................................................................................187 ع...........................................................................................................................................................................................188 غ...........................................................................................................................................................................................189 ف.........................................................................................................................................................................................189 ق..........................................................................................................................................................................................191 ک.........................................................................................................................................................................................193 گ.........................................................................................................................................................................................197 ل..........................................................................................................................................................................................201 م...........................................................................................................................................................................................204 ن..........................................................................................................................................................................................208 و............................................................................................................................................................................................211 ه............................................................................................................................................................................................213 ی..........................................................................................................................................................................................215 فصل پنجم نتیجه گیری نتیجه گیری.......................................................................................................................................................................218 پیشنهادها...........................................................................................................................................................................219 محدودیت های پژوهش..................................................................................................................................................219 منابع و مآخذ.....................................................................................................................................................................220 تلفظ واژه ها کلید
چکیده: این پایان نامه پژوهشی است درباره فرهنگ عامه مردم منطقه گنجان، یکی از راههای شناخت فرهنگ و ادب هر قوم آشنایی با فرهنگ شفاهی آن است که مکتوب نمی شود بلکه سینه به سینه نقل می شود و فولکلور آن ملت را شکل می دهد هر چند که دامنه شناخت فرهنگ یک قوم بسیار وسیع و متنوع است بنابراین بررسی و ثبت آنان می تواند ما را به ویژگیهای اصلی آداب و رسوم ملتها رهنمون سازد. یکی از مناطقی که تا کنون درباره ی آداب و رسوم و عناصر تشکیل دهنده ی فرهنگی آن اقدامی صورت نگرفته است محدوده منطقه گنجان از توابع شهرستان رابر می باشد که به دلیل بکر بودن و درعین حال پویایی و تنوع فرهنگی ویژگیهای خاص خود را دارد و بر این اساس موضوع فوق برای نوشتن پایان نامه انتخاب شد که مورد تأیید شورای پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بردسیر قرار گرفت این پژوهش به صورت میدانی انجام شد در تدوین آن از 3 منبع اصلی و 7 منبع فرعی استفاده شده است و دارای 238 صفحه است. بر این اساس بنده حقیر با ملاقاتی که با بسیاری از افراد پیر و مسن منطقه داشته ام و بسیاری از آداب و رسوم این منطقه هم چنین حدود 900 کلمه از کلمات گویش منطقه گنجان را در این پایان نامه گردآوری کرده ام. واژگان کلیدی در این تحقیق شامل: کلمات گنجان، فرهنگ عامه، دوبیتی، لالایی، اصطلاحات محلی می باشد. مقدمه در زمان گذشته که نیاز یک روستایی در درون روستا برطرف می شد و نیازی به ارتباط با شهر نبود اما اکنون اگر یک فرد روستایی نتواند با افراد شهرنشین ارتباط زبانی و اجتماعی برقرار کند زندگی برای او بس دشوار می گردد. آری چنین است که لهجه ها و آداب و رسومهای محلی کم کم رنگ می بازند و دیر نپایند که نابود شوند. اما چیزی که مسلم است این است که این آثار را ثبت و ضبط کرد و این وظیفه ی ماست که مدعیان فرهنگ و زبان فارسی هستیم. گویش نیز نشانه ای از میراث زبانی هر جامعه به شمار می رود گویش امروزی زبانی است که اگر چه پیوند انسان ها به شمار میرفت و از لطافت و شیرنی خاصی بهره داشت معذالک در دنیای امروز در چمبر زندگی ماشینی و زبان فراگیر رسانه ای گرفتار آمده و آخرین نفس های خود را در کشور زبانی که چنان مهجور افتاده و از یاد رفته و کسی به حمایت از آن بر نمی خیزند. در چنین وانفسایی هر گامی از سوی دلسوخته ای برداشته شود جای سپاس و تشکر فراوان است. این تحقیق شامل 5 فصل می باشد: فصل اول درباره بیان مسأله، اهمیت و ضرورت تحقیق، اهداف و تحقیق و وفرضیه ها فصل دوم توضیح در مورد روستا و موقعیت جغرافیایی فصل سوم جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن فصل چهارم درباره گویش محلی، دوبیتی، لالایی، چیستان، داستان، مراسم واعیاد، عقاید و باورها، غذاهای محلی و پوشاک می باشد. فصل پنجم شامل: نتیجه گیری و محدودیت های پژوهشی است. فصل اول کلیات تحقیق بیان مساله در روزگاری که رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی به قدری گسترش پیدا کرده که حتی پیران ما دیگر ان گویش های شیرین زبان محلی و آداب و رسوم را کمتر بکار می برند در گذشته نیازهای یک روستایی در درون روستا بر طرف می شد اما اکون یک فرد روستایی اگر نتواند با شهرنشینان ارتباط زبانی برقرار کند زندگی برای او دشوار است و همچنین است که لهجه ها و آداب و رسوم محلی کم کم رنگ و بازند و نابود می شوند. فرهنگ عوام در زبان فارسی معادل کلمه ی بن المللی فولکلور است که مرکب از دو جزء folk و دیگری lore می باشد و معنی آن دانش عوام است که مرحوم هدایت آن را فرهنگ توده می نامند و به طور مفصل در مجله سخن آورده است. از نظر دیوید کریپستال گویش شفاهی مطالعه ی نظام مند همه صورت های یک گویش به خصوص از جمع گویش های یک منطقه است علم زبان شناسی اساسا به مطالعه ی زبان می پردازد و گویش شفاهی یکی از شاخه های معتبر زبان شناسی است که مسائل مربوط به گویش ها و قواعد حاکم بر آنها را در زمینه ی صرف و نحو- واج شناسی و ... مورد بررسی قرار می دهد غالب لهجه ها و گویش های ایرانی تا کنون در قلمرو خود باقی مانده و گوویشوران آنها در همان مناطق به آنها لهجه ها سخن می گویند علت بقای این لهجه ها و گویش ها علاقه ی شدید متکلمان نسبت به آن زبان ها دور بودن آن ها از مردم شهرهای مجاور و کم سواید است. ولی با دفع علل مزبور مخصوصا با ایجاد طرق ارتباط و داد و ستد مردم کوهستان ها و دهها یا اهالی شهرها در روابط آنان با ساکنان پایتخت کشور و از همه مهم تر رواج تعلیمات عمدی و زبان و لغت ایران بر زبان و لغت مردم شهرستان ها غلبه می کند و به تدریج آنها را به سوی نابودی سوق می دهد در راستای تحقق این آرمان بخشی از پژوهش حاضر با هدف تدوین واژه نامه ی گویشی در ارتباط با گویش منطقه گنجان شهرستان رابر استان کرمان تدوین و ارائه گردیده است. اهمیت و ضرورت تحقیق در حالیکه فرهنگ عامیانه برترین و بهترین تشخیص برای شناخت زندگی عقاید و رسوم یک منطقه می باشد بر هر ایرانی واجب است که گویشی از این زبان و فرهنگ را زنده بدارد و هر کدام از ما در این راه خشتی بنهیم یا سدی بسازیم و از ورود فرهنگ های بیگانه و نابودی فرهنگ غنی ایران زمین جلوگیری کنیم. اهداف تحقیق 1-بررسی ادبیات و فرهنگ عامیانه منطقه گنجان 2-بررسی و شناسایی منطقه از نظر جغرافیایی تاریخی 3- شناسایی و آداب و رسوم که شامل مراسم سوگواری، لالایی، ترانه ها و ... می باشد. 4- ثبت میراث و ازگانی گنجان برای پاسداری از این میراث 5- بررسی در حوزه واژگان در ارتباط با جغرافیای زبانی منطقه گنجان 6- ارائه ی مواد زبانی اصیل از یکی از مناطق زبانی ایران به دست اندرکاران و صاحب نظران مسائل زبانی پرسشهای تحقیق: بر این اساس چند پرسش هنگام طرح مسئله درصد نظر نگارنده بوده اند: 1-چه سنت ها و آداب رسومی داشته اند؟ 2- به چه طریق روزگار می گذراندند؟ 3- به چه دلیل تا کنون به گذشتگان آن طور که باید و شاید توجه نشده است؟ 4- اشعار و دوبیتی ها در این منطقه چه جایگاهی دارند؟ 5- دیگر این که شیوه ی زندگی کردن و دشواری ان در اصلاح امور آنان چه بوده است؟ فرضیه ها 1-احتمال دارد مردم این منطقه دارای فرهنگ عامیانه و گویش خاص خودشان باشند. 2- فرض بر این است مردم این منطقه ادبیات عمومی به خود را داشته باشند. 3- ممکن است قصه ها و افسانه ها منحصر به خودشان باشد 4- شاید مراسم ها و جشن های آنها به شیوه ی خاص خودشان باشد
|
![]() بررسی امکان وجود مقاومت القایی در گندم نسبت به شته سبز گندم (Hemiptera: Aphididae)Fabricius Sitobion avenae
فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول : مقدمه و مروری برتحقیقات گذشته مقدمه. 2 1-1-1- جایگاه شتهی سبز گندم در رده بندی حشرات 5 1-1-2- شکل شناسی شتهی سبز گندم... 5 1-1-3- زیستشناسی شتهی سبز گندم .. 6 1-1-4- مناطق انتشار و دامنهی میزبانی شتهی سبز گندم 7 1-2- تعاریف:... 8 1-2-1- مقاومت ............................................ 8 1-2-2- مقاومت القایی..................................... 9 1-2-3- میانگین نرخ نسبی رشد............................. 12 1-2-4- بررسیهای انجام شده روی مقاومت القایی و شاخص میانگین نرخ نسبی رشد........................................................ 13 پارامترهای رشد جمعیت.................................... 24 2-1- شناسایی گونههای مختلف شته و تعیین گونهی غالب....... 26 2-2- انجام آزمایشها...................................... 26 2-2-1- محل و شرایط آزمایشات............................. 26 2-2-2-پرورش گیاهان میزبان............................... 27 2-2-3- تشکیل کلنی شتهی سبز گندم.......................... 27 2-2-4- بررسی مکانیسم مقاومت القایی....................... 28 2-2-5- تهیه جدول زندگی................................... 30 2-2-6- آزمایش روی ارقام گندم برای محاسبه شاخص میانگین نرخ نسبی رشد 32 تجزیه و تحلیل دادهها.................................... 34 فصل سوم : نتــایج و بحث 3-1- پارامترهای رشد جمعیت شتهی سبز گندم................. 35 3-2- میانگین طول دورهی نشو و نما و میزان بقای پورهها.... 42 3-3- طول عمر حشرات بالغ شتهی سبزگندم.................... 45 3-4- قدرت باروری شتهی سبز گندم.......................... 46 3-5- نرخ بقاء و باروری روزانه............................ 47 3-6- میانگین نرخ نسبی رشد................................ 50 نتیجهگیری کلی........................................... 52 پیشنهادها............................................... 53 منابع................................................... 54 پیوست و ضمائم........................................... 67 فهرست شکلها
فهرست جدولها
فصل اول مقدمه و مروری بر منابع مقدمه: گیاهان تیرهی غلات (Graminae) بطور مستقیم و غیر مستقیم بیشترین اهمیت را در تغذیه انسان داشته و در بین غلات، گندم، Triticum aestivum L.، مهمترین نقش را در دنیا دارد. گندم گیاهی است تک لپهای، علفی و یکسالهکه دارای گونههای بسیار زیادی میباشد (خدابنده، 1387). گندم احتمالاً یکی از اولین گیاهانی است که توسط انسان کاشته شده و به همین دلیل مهمترین گیاه زراعی به شمار میآید، زیرا کاشت آن از گیاهان دیگر سادهتربوده و تطابق آن در مناطق مختلف که دارای شرایط آب و هوایی متفاوتی است، بیشتر میباشد. حدود 60 درصد مزارع دنیا زیر کشت غلات میباشد که بیشترین مقدار آن زیر کشت گندم است. براساس گزارش اداره کل آمار و اطلاعات وزارت کشاورزی در سال 92-1391 سطح زیرکشت گندم در کشور 22/3 میلیون هکتار آبی و 88/13 میلیون هکتار دیم میباشد و سالیانه در حدود 12 تا 13 میلیون تن گندم در کشور تولید میشود. گندم در بیشتر کشورهای جهان به ویژه خاورمیانه، آسیا، روسیه، اروپا، آمریکا، کانادا و ایران مهمترین محصول زراعی است و در طی دوران مختلف، کمبود آن مشکلات زیادی را در جامعه به وجود آورده است (سرافرازی، 1371؛ راشد محصل، 1376). در میان کشورهای جهان، چین، آمریکا و هندوستان از نظر سطح زیر کشت گندم جایگاههای اول تا سوم را دارند (پورصالح، 1374). کشور ایران با دارا بودن مناطق مستعد کاشت گندم تقریبا در بیشتر استانها توان تولیدی زیادی دارد. گندم نیز مانند سایر گیاهان زراعی در دورهی رشد خود مورد حملهی آفات مختلفی قرار میگیرد که در این میان شتهها علاوه بر تغذیه مستقیم با انتقال عوامل بیماریزای گیاهی (ویروسها) خسارت مضاعفی را به گیاهان مورد تغذیه تحمیل میکنند. شتهها خرطوم خود را به آوندهای گیاه میزبان وارد نموده و از شیرهی پروردهی آن تغذیه میکنند (نوری و رضوانی، 1373؛ اختر و همکاران[1]، 2004). درایران 10گونه شته به عنوان آفات اصلی و خسارتزای غلات شناسایی شدهاند، که شتهی سبز گندمیکی از این شتهها است. شتهی سبز گندم با نام علمی (Fabricius)Sitobion avenaeاز راسته Hemipteraو خانوادهی Aphididaeعامل انتقال بیماری ویروسی کوتولگی زرد جو[2] بوده ویکی از آفات مهم غلات در نقاط مختلف جهان محسوب میشود. این شته بیشترین تراکم را در استانهای تهران و گلستان طی سالهای 73-1372 داشته است، به طوریکه در استان تهران حدود 7/31- 5/94 درصد (نوری و رضوانی، 1373) و در استان گلستان 97 درصد فراونی جمعیت شتهها، مربوط به این شته بوده است (درویش مجنی و رضوانی، 1374). شتهی سبز گندم علاوه بر برگ و ساقه به خوشههای سبز غلات نیز حمله میکند (فرحبخش، 1340). گیاهان میزبان شتهها (از جمله گندم) از نظر تناسب میزبانی از جمله ارزش غذایی، مواد شیمیایی ثانویه و مورفولوژی میتوانند روی باروری، رشد و بقای شتهها تاثیر گذاشته و باعث تغییر در نرخ مرگ و میر و تولید مثل آنها شوند (اسکوتزکو و بوسک پرز[3]، 2000). جمعیت شتهها در گیاهان میزبان مناسب افزایش پیدا کرده و رشد و ترجیح تولید مثلی آنها در پاسخ به تغییرات کیفیت میزبان تغییر میکند (هونک، 1987؛ هونک و مارتین کوا[4]، 1999؛ سکورا و دیکسون[5]، 1996).ترکیبات شیمیایی دفاعی گیاهان در مقابل گیاهخواران باعث کاهش زادآوری شتهها و یا افزایش طول دورهی نشو و نمای قبل از بلوغ آنها میشوند (میچائود[6]، 1999؛ لگراند و باربوسا[7]، 2000). مطالعات اخیر نشان دادهاند که آلودگیهای قبلی گیاهان به حشرات باعث القای مقاومت شیمیایی در گیاهان نسبت به حشرات میشود. یعنی هنگامی که گیاه مورد حمله و تغذیه یک حشرهی آفت قرار میگیرد، در واکنش به خسارت حشره در گیاه ترکیبات دفاع شیمیایی تولید شده و یا بر غلظت آنها افزوده میشود و بدین ترتیب نوعی مقاومت القایی در گیاه ایجاد میشود. لذا هدف از اجرای این تحقیق بررسی امکان استفاده از مقاومت القایی در گندم نسبت به شتهی سبز گندم برای استفاده در مدیریت تلفیقی این آفت بوده است. 1-1- شتهی سبز گندم[8] 1-1-1- جایگاه شتهی Sitobion avenaeدر رده بندی حشرات به شرح زیر میباشد (بلکمن و استوپ[9]، 2006) Kingdom: Animalia Phylum: Arthropoda Class: Insecta Order: Hemiptera Suborder: Sternorrhyncha Superfamily: Aphidoidea Family: Aphididae Subfamily: Aphidinae Genus: Sitobion Scientific name: S. avenae F. 1-1-2- شکلشناسی اندازه بدنشته سبز گندم 2/1 تا 3/1 میلیمتر است. رنگ بدن شتهی موسس ماده سبز روشن و گاهی سبز تیره بوده و در سطح پشتی شکم دارای نوار سبز تیره است (شکل 1-1). سر و بند اول قفسه سینه افراد بی بال زرد کاهی میباشد. سر و پشت قفسه سینه افراد بالدار قهوهای متمایل به زرد بوده اما شکم آنها سبز است. شاخکها و کورنیکولها سیاهرنگ میباشد. طول شاخکها 3/2 میلی متر بوده و بند سوم آنها بلندتر از بند چهارم میباشد. کورنیکولها استوانهای، به طول 45/0 میلیمتر و بلندتر از دم (4/0 میلیمتر) میباشد. شتهی ماده بالدار از نظر اندازه و رنگ شبیه شتهی بیبال است. لکههای کیتینی یکنواختی در سطح پشتی بدن وجود دارد که به سختی قابل مشاهده هستند (بلکمن و استوپ، 2000). شکل 1-1- حشرهی کامل بیبال، بالدار و پورههای شتهی سبز گندم(اقتباس از بلکمن و استوپ، 2000) 1-1-3- زیست شناسی این حشره تمام زندگی خود را روی گرامینهها سپری میکند و تاکنون فرم جنسی آن از ایران جمعآوری نشده است (حجت و آزمایش فرد، 1365). این شته در فصل رویشی به روش بکرزایی تولید مثل نموده و از میزبانی به میزبان دیگر انتقال مییابد. در ایتالیا مشاهده شده است که هر شته ماده ظرف 15 روز، 20 پوره سن یک تولید میکند و بدین ترتیب تمام طول فصل زراعی را به طریق زندهزایی زاد و ولد میکند و مادههای جنسی در اواخر تابستان ظاهر شده و هر یک تعداد معدودی (حدود 8 عدد) تخم روی غلات زراعی و گیاهان هرز میگذراند، این تخمها به همین ترتیب زمستانگذرانی کرده و در بهار تولید شتههای موسس یا مادههایی میکنند که مجددا به صورت بکرزایی تولیدمثل مینمایند (بهداد، 1371؛ به نقل از ریونی[10]، 1962). شتهی سبز گندم، زمانیکه بوتههای گیاه میزبان سبز و شاداب هستند از برگها تغذیه میکنند و هنگامی که خوشهها تشکیل میشوند، برگها را ترک کرده و لابلای سنبلچهها مستقر شده و شروع به تغذیه مینمایند. این نوع تغذیه موجب کاهش وزن هزار دانه و چروکیدگی دانهها میشود. این حشره ناقل ویروسهای گیاهی زیادی از جمله ویروس کوتولگی زرد جو (Luteovirus)، ویروس موزاییک جو و زردی، ویروس موزاییک زرد باقلا، موزاییک نخود و ویروس زرد جنوبی چغندر میباشد (بلکمن و استوپ، 2006). شتهی سبز گندم گونههای مهم گیاهان تیرهی گرامینه از جمله همه غلات و همچنین گراسهای چمنزارهای مناطق معتدل را مورد حمله قرار میدهد (بلکمن و استوپ، 2006). 1-1-4- مناطق انتشار و دامنه میزبانی این شته در تمام کشورهای اروپایی، حوزهی مدیترانه، خاورمیانه، مرکز آسیا، هند، نپال، پاکستان، آفریقا (اتیوپی، لیبی، زیمبوه، آفریقای جنوبی)، منطقهی پالئاکتیک و نئوآرکتیک، یافت میشود (بلکمن و استوپ، 2006). در ایران از نواحی همدان، کرمانشاه، تهران (بهداد، 1371)، اهواز (از روی گندم)، نوشهر و خلخال (از سایر گرامینهها)، شیراز (از روی گندم) و مغان و اردبیل (از روی غلات) جمعآوری شده است (نقل از خانجانی، 1383). این حشره علاوه بر گندم و جو به غلات دیگری مثل یولاف، چاودار و تریتیکاله نیز حمله میکند. طبق گزارشات نوری و رضوانی (1373)، وزن هزار دانه، وزن خوشهها، وزن اندامهای هوایی گیاه، وزن ریشهها، ارتفاع گیاه و قدرت زنده ماندن گیاهان میزبان در اثر آلودگی به این شته و سایر شتههای غلات کاهش نشان میدهند. -2- تعاریف: 1-2-1- مقاومتاز نظر پینتر[11] (1951) مقاومت گیاهان به حشرات عبارت است از ویژگیهای وراثتی گیاه که موجب میشود تا گیاهی از یک رقم یا گونه در مقایسه با گیاه حساس که فاقد این کیفیت ارثی میباشد از حملهی حشرات آفت خسارت کمتری را متحمل شود (به نقل از نوری قنبلانی و همکاران،1374). اما نکتهی قابل توجه در رابطه با این تعریف آن است که مقاومت یک پدیدهی صد در صد مشخص و ثابت نیست بلکه پدیدهای نسبی است، بدین معنی که همواره یک گیاه نسبت به گیاه حساس در شرایط یکسان سنجیده میشود. در واقع در گیاه مقاوم ژنهایی وجود دارد که محصول آن ژن میتواند خسارت حشرات را کاهش دهد و یا از آن جلوگیری نماید. از آنجا که استفاده از روش کنترل شیمیایی علیه شتهها اثرات جانبی زیست محیطی متعدد داشته و همچنین احتمال گزینش بیوتیپهای مقاوم به سموم را افزایش میدهد، بنابراین امروزه جهت کنترل شتهی سبز گندم، مدیریت تلفیقی آن (راهبرد IPM) پیشنهاد میشود که یکی از ارکان اساسی آن استفاده از ارقام مقاوم میباشد.مقاومت گیاهان میزبان روشی موثر در برنامههای مدیریت تلفیقی آفات بوده که در بسیاری از موارد کنترل تلفیقی مقاومت گیاهان میزبان با دشمنان طبیعی موجب تشدید اثر آنها شده و در نتیجه جمعیت گیاهخواران در روی گیاهان میزبان کاهش مییابد (طالبی چایچی و خرمشاهی، 1373). در اکثر موارد، ارقام مقاوم به آفات اثر عوامل کنترل بیولوژیکی آفت را تشدید میکنند و با کاهش توانایی جسمی و وضعیت فیزیولوژیکی حشرهی آفت موجب افزایش کارآیی میزبانیابی دشمنان طبیعی و همچنین افزایش تأثیر کنترلکنندگی عوامل بیمارگر میشوند (نعمتاللهی و احمدی، 1377). ممانعت از هجوم شتههای غلات، راه حلی در جهت جلوگیری از کاهش عملکرد محصول میباشد و مقاومت گیاهان میزبان استراتژی کارآمدی برای این منظور است، چرا که دارای صرفهی اقتصادی بوده و سازگار با محیط زیست میباشد (پاندا و خوش[12]، 1995). به طور کلی مقاومت به دو نوع مقاومت ارثی یا ژنتیکی و مقاومت کاذب یا اکولوژیکی تقسیم میشود. مکانیسمهای مقاومت نخستین بار توسط پینتر (1951) تعریف شد. بنا به عقیدهی پینتر، اثرات مقاومت گیاهان روی حشرات میتواند به سه صورت آنتیبیوز (Antibiosis)، آنتیزنوز یا عدم رجحان (Antixenosis) و تحمل (Tolerance) ظاهر شود. مقاومت القایی یکی دیگر از انواع مقاومتها است که در 20 تا 30 سال گذشته از نظر کاربردی اهمیت زیادی پیدا کرده است. 1-2-2- مقاومت القایی مقاومت گیاهان میزبان در مدیریت تلفیقی آفات یک مولفه مهم است که موجب کاهش مصرف حشرهکشهای شیمیایی میگردد، بنابراین در توسعه و محافظت محیطزیست اهمیت دارد. مقاومت القایی ممکن است برای گیاهان میزبان مفید (از طریق جلب دشمنان طبیعی آفت) و یا مضر (از طریق دفع دشمنان طبیعی) باشد. دانستن نحوهی طغیان و چگونگی طغیان مجدد آفت که موجب القای واکنش دفاعی گیاهان میزبان میگردد در محصولاتی که مورد حملهی آفات کلیدی قرار میگیرند مهم است چرا که مقاومت القایی تا اندازهای به کاهش خسارت ایجاد شده توسط گیاهخواران کمک میکند. مقاومت القایی عبارت است ازافزایش کمی یا کیفی مکانیسمهای دفاعی یکگیاه در برابر آفت مورد نظر،که در نتیجه واکنش گیاه به محرکهای شیمیایی یا فیزیکی ایجاد میشود (کوگان و پاکستون[13]، 1983). کاربان و میریس[14] (1989) واکنشهای القایی گیاهان را به 3 گروه پاسخ (response)، مقاومت (resistance) و دفاع (defense) تقسیم کردهاند. تغییراتی که در گیاهان بعد از تغذیه گیاهخوار رخ میدهد را واکنشهای القایی و تغییراتی که در گیاهان موجب کاهش رجحان گیاهخواران بعدی شود را مقاومت القایی میگویند. اصطلاح مقاومت القایی به منظور توصیف دفاع گیاهانی که در اثر خسارت حشرات القا میشود، بکار میرود، چون گیاهان کمتر در معرض طغیانهای بعدی توسط گروه بزرگی از حشرات قرار میگیرند (کاربان و بالدوین[15]، 1998). به عبارت دیگر، این تغییرات میتوانند مقاومت گیاهان را در برابر طغیانهای بعدی گیاهخواران از طریق کاهش رجحان گیاهخواران روی گیاهان خسارت دیده و با کاهش جمعیت گیاهخواران افزایش دهند. بنابراین،مقاومت القایی را میتوان به عنوان افزایش مقاومتگیاه به آفت که در اثر خسارت گیاهخواران ایجاد میشود، تعریف کرد. مقاومت القایی در گیاهان خسارت دیده در اثر واکنش گیاه به تغذیه یا تخمگذاری آفت از گیاه ظاهر میشود. در نتیجه این خسارت، ژنهای پاسخ دهنده دفاع در گیاه فعال شده و ترکیبات شیمیایی دفاعی فرار و غیر فراری مانند پروتئینهای بازدارندهی تغذیه، فنولیکها و آنزیمهای موجود در مکانیسم دفاع گیاه تولید میشود (اگروال و همکاران[16]، 1999).تداوم مقاومت القایی میتواند در تغییر جمعیت و کاهش نرخ رشد جمعیت حشرات گیاهخوار و تولید مثل آنها موثر باشد (آندروود[17]، 1999). در حال حاضر مقاومت القایی گیاهان نسبت به گیاهخواران در بیش از 100 گونه گیاه تقریبا از 30 تیرهی مختلف گزارش شده است (کاربان و بالدوین، 1997). القای واکنشهای دفاعی گیاهان در اکثر موارد در پاسخ به طیف وسیعی از ارگانیسمها از قبیل باکتریها، ویروسها، نماتدها، حشرات و پستانداران گیاهخوار ایجاد میشود (کاربان و بالدوین، 1997 و آگروال، 1999) و اینواکنشهای القایی زمانی در کنترل یک آفت مفید خواهند بود که موجب افزایش حساسیت گیاهان نسبت به سایر حشرات گیاهخوار، عوامل بیمارگر و شرایط غیرزنده نشود (اگروال و شریفز[18]، 2001).واکنش گیاهان در اثر خسارت وارد شده توسط حشرات گیاهخوار اغلب موجب افزایش تولید مواد شیمیایی ثانویه زیانبار برای حشرات خسارتزامیشود (بالدوین،1994).به عنوان مثال، افزایش میزان پروتئینهای بازدارندهی تغذیهمیتواند به عنوان یک مکانیسم دفاعی القایی میزان خسارت حشرات گیاهخوار را کاهش دهد (رایان[19]،1990).القای واکنش گیاهان میتواند در مستقر شدن، تغذیه، تخمریزی، نشو و نما، باروری و زادآوری گیاهخواران تاثیرگذار باشد (والینگ[20]، 2000). القای مقاومت میتواند به دو روش مستقیم و غیرمستقیم ایجاد گردد.در روش مستقیم، مقاومت القایی توسط پروتئینهای رهاشده جهت محافظت گیاهان در مقابل حشرات ایجاد میشود و یا گیاه ممکن است برای کاهش تغذیه، تخمریزی و نشو و نما گیاهخواری مواد شیمیایی دفاعی تولید کند (سنتیل- ناتان و همکاران[21]، 2009). در روش غیر مستقیم، مقاومت القایی در اثر رهاسازی ترکیبات فرار رقیق جهت جلب دشمنان طبیعی گونههای گیاهخواری که روی گیاهان تغذیه میکنند، ایجاد میگردد (برواینسما و دیک[22]، 2008). واکنشهای گیاهی بوسیلهی سیگنالهایی در اثر خسارت قبلی حشرات القا میگردد (موران و تامپسون[23]، 2001؛ دی وس و همکاران5، 2005) و تغییرات متابولیکی توسط سیگنالهای هورمونی جاسمونیک اسید تحت تاثیر قرار میگیرد (تالر6، 2002). هورمونهای گیاهی نقش مهمی در شکلدهی واکنشهای القا شده دارند. در دهههای اخیر، از ترکیبات مختلفی از قبیل جاسمونیک اسید، متیل جاسمونات، سالیسیلیک اسید، اتیلن و آبسسیک اسید (abscisic acid ABA) در القای واکنشهای دفاعی گیاهان میزبان در برابر خسارت حشرات یا عوامل بیماریزا استفاده شده است (ریموند7، 1998؛ کونرات8، 2002؛مورییرا و همکاران9، 2010؛ ونو و همکاران10، 2009)، به طوری که جاسمونیک اسید در اثر خسارت حشرات جونده در گیاهان میزبان و سالیسیلیک اسید در اثر خسارت کنهها و عوامل بیمارگر تولید میشود (اوزاوا11، 2000). ین و همکاران12 (2005) نشان دادند که کاربرد جاسمونیک اسید در گندم میتواند گندم را به منظور ایجاد هر دو دفاع مستقیم و غیر مستقیم در مقابل شته سبز گندم، FabriciusSitobion avenae، از طریق انتشار ترکیبات فرار برای جلب دشمنان طبیعی، القا کند. بی و همکاران13 (1997) گزارش کردند که سالیسیلیک اسید به عنوان یک علامت هورمونی جهت القای مقاومت در پنبه در برابر کرم غوزه پنبه، zea BoddieHelicoverpa،عمل میکند. مسیرهایی که این هورمونها را آزاد میکنند، مستقلنیستند. در بسیاری از گونهها، از قبیل Rumex spp.، جاسمونیک اسید و سالیسیلیک اسید واکنشهای دفاعی را به تدریج القا میکنند (پائول[24]، 2000)، در حالی که در گیاه گوجه فرنگی، MillLycopersiconesculentum، واکنشهای تحریک شده توسط سالیسیلیک اسید واکنشهای القا شده بوسیله جاسمونیک اسید را بی اثر میکند (استات[25]، 1999). بیشتر مطالعات مربوط به واکنش القایی گیاهان در برابر گیاهخواران روی حشرات جوندهای که به برگها خسارت میزنند، متمرکز شده است (استوتز و همکاران[26]، 1999). شتهها گروه بزرگی از حشرات هستند که از شیرهی گیاهی تغذیه میکنند و میتوانند خسارت قابل توجهی نسبت به محصولات مختلف از جمله گندم ایجاد کنند (دیکسون[27]، 1998). شتهها موجب خسارت زیادی از طریق تغذیه مستقیم از گیاهان و نیز انتقال بیماریهای ویروسی گیاهی میگردند (بلکمن و استوپ، 2000). در ایران، 10 گونه شته به عنوان آفات گندم شناخته شده است که شتهی سبز گندم یکی از مهمترین آنها میباشد (احمدی و سرافرازی، 1993)، این شته در مناطق تولید گندم در استان اردبیل در ایران خسارت زیادی به گندم وارد میسازد (رضوانی، 2001). 1-Akhtar et al 2-barley yellow dwarf virus 3-Schotzko & Bosque-Perez 4-Honek & Martinkova 5-Sequerira & Dixon 6-Michaud 7-Legrand & Barbosa 1-English grian aphid 2-Blackman & Eastop 1-Rivnay 1-Painter 1-Panda & Khosh 2-Kogan & Paxton 3-Karban & Meyres 1-Karban & Baldwin 2-Agrawal et al 3-Underwood 4-Agrawal & Sherriffs 5- Ryan 1-Walling 5-De Vos et al 9-Moreira et al 13-Bi et al 2-Sentil-Nathan et al 6-Taller 10-Venu et al 3-Bruinsma & Dicke 7-Reymond 11-Ozawa 4- Moran & Tampson 8- Conrath 12-Yin et al 1-Paul 2-Stout 3-Stotze et al 4-Dixon |
![]() فرایند نوستالژی در شعر نادر نادر پور و منوچهرآتشیفهرست مطالب فصل اول: کلیات 1-4- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق. 6 فصل دوم: معرفی شعرا و مبانی نظری 2-1-1-1- دوران کودکی و تحصیلات آتشی. 9 2-1-1-2- زندگی خانوادگی آتشی. 10 2-1-1-3- فعّالیتهای فرهنگی. 11 2-1-1-4- فعّالیتهای سیاسی. 12 2-1-2-1- دوران کودکی و تحصیلات نادرپور. 15 2-1-2-2- زندگی خانوادگی نادرپور. 15 2-1-2-3- فعّالیتهای فرهنگی. 15 2-1-2-4- فعّالیتهای سیاسی. 16 2-1-2-6- تأثیرپذیری نادرپور. 17 فصل سوم: نوستالژی در شعر نادر نادرپور 3-1- نوستالژی وطن یا غم غربت. 29 3-5- نوستالژی پیری و اندیشیدن به مرگ (مرگ اندیشی). 49 3-7- غم غربت روستا (روستاستایی). 55 3-8- تقابل سنّت و مدرنیته (نقد مظاهر تمدّن جدید). 57 3-9- دردهای اجتماعی و سیاسی. 63 3-13- از دست دادن عزیزان (اندوهیاد). 73 3-14- نوستالژی انتظار رهایی یا رهاننده (منجی). 74 3-16- گذشته گرایی و اسطوره. 85 فصل چهارم: نوستالژی در اشعار منوچهر آتشی 4-1- نوستالژی مهاجرت و غم غربت. 93 4-3- نوستالژی جوانی از دست رفته:. 98 4-5- پیری و اندیشیدن به مرگ (مرگ اندیشی). 102 4-7- غم غربت روستا (روستا ستایی) و شهرستیزی. 105 4-8- نوستالژی سنّت مدرنیته (نقد مظاهر تمدّن جدید). 111 4-9- دردهای اجتماعی و سیاسی. 115 4-12- از دست دادن عزیزان (اندوهیاد). 125 4-13- انتظار رهاننده (منجی)/یاغی گری. 127 4-15- گذشته گرایی و اسطوره. 132 4-16- آرکایسیم یا باستان گرایی. 137 4-17- گذشتۀ پدری (نوستالژی زندگی پرشکوه و پرافتخار گذشته). 138 4-18- یاد جنوب (بومی گرایی). 141 چکیده نوستالژی به عنوان یکی از موتیفهای مطرح در نقد روانشناسی، نوعی حسّ دلتنگی و حسرت نسبت به گذشته و چیزهای از دست رفته است که موجد اندوه و دلتنگی خاصّی در فرد میشود. با توجّه به نقش و جایگاه نوستالژی در تحلیل شعر و شناخت بهتر شخصیت شاعران، پایاننامة حاضر پژوهشی است دربارة بررسی نوستالژی در اشعار منوچهر آتشی و نادر نادرپور. هدف این پایاننامه بررسی انواع و نقش نوستالژی در تحلیل اشعار این دو شاعر است. در این پژوهش، به منظور دستیابی به پاسخ مسائلی چون انواع و بسامد نوستالژی در شعر دو شاعر و بیان تفاوت و شباهت کاربرد نوستالژی در شعر آنان و جایگاه آن در تحلیل شعر این دو شاعر، نخست به مؤلّفههای مختلف نوستالژی و بسامد آنها پرداختهایم و سپس اقدام به بررسی علل و زمینههای انگیزش انواع نوستالژی و توجّه به نقش آنها در تحلیل شعر و شخصیّت این شاعران نمودهایم. نوستالژی در ساختار و غنای شعری هر دو شاعر نقشی فراگیر، جهت دهنده و تعیین کننده داشتهاست. نوستالژی غم غربت (دوری از وطن) و یأس و ناامیدی و مرگاندیشی از برجستهترین مؤلّفههای نوستالژی شخصی در شعر نادرپور به شمار میروند و در اشعار آتشی بیشتر با نوستالژی تقابل سنّت و مدرنیته یا (تقابل صنعت و طبیعت) و انعکاس دردهای اجتماعی روبرو هستیم. واژگان کلیدی: نوستالژی، غم غربت، نادر نادرپور، منوچهر آتشی
مقدمه شاعران زبان فارسی، از دیرباز تحت تأثیر شرایط ناخوشایند تاریخی، سیاسی، اجتماعی و شخصی به مایههای تلخی و بدبینی میل یافته و احساس غریبی را با شعر خود درآمیختهاند. ناکامیهای فردی و شکستهای تاریخی و سایر عواملی که مایة رنج و اندوه هنرمندان بوده، زمینة ورود مایههای بدبینانه و اندوهناک به عرصة هنر وادبیات را فراهم آورده و نوعی عکسالعمل روانی در برابر شرایط ناخوشایند بودهاست و مخاطبان این آثار هنری میتوانند از این طریق به عواطف و آمال آفرینندگان آن پی ببرند. نوستالژی یکی از مسائلی است که میتواند نقش مهمّی در تعیین نحوة نگرش انسان به جهان پیرامون ایفا کند. از آنجا که شعر نو (به دلیل دست و پاگیر نبودن وزن و قافیه)محملی مناسب برای ابراز بسیاری از عواطف درونی است، لذا تجلّی انواع نوستالژی در قالب شعر نو نسبت به دیگر شیوهها بارزتر است.در میان شاعران معاصر،شعر نادرپور و آتشی جایگاه خاصّی در این زمینه دارد. آنها در جای جای اشعار خود از عواطف، حسرتها و اندوههای گوناگون خود سخن راندهاند. در حقیقت، صورت و معنای شعر از اندوختهها و تمامیّت ضمیر شاعر سرچشمه میگیرد و بازتاب احساسات، تجربیات و حسّاسیتهای اوست (پورنامداریان،1374: 19)، لذا شناخت نوستالژیهای شاعر، جایگاه خاصّی در ساخت و غنای مفهوم شعر دارد و گام مهمّی در تحلیل اثر هنری و شناخت بهتر شعر و شخصیت شاعر و اوضاع زمان وی محسوب میشود. با توجّه به جایگاه نوستالژی در اشعار نادر نادرپور و منوچهر آتشی، این پایان نامه در پی شناخت نوستالژی و بررسی نقش آن در تحلیل متن و تأثیر بر روحیّات و شعر این دو شاعر است، بنابراین ضمن تقسیمبندی نوستالژی به دو دستة شخصی و اجتماعی به بررسی انواع و بسامد آنها در شعر نادرپور و آتشی و مقایسه و تحلیل تأثیر آن در شعرشان پرداختهایم. بدین منظور این پایاننامه در چهار فصل تنظیم گردیدهاست. فصل اوّل، تحت عنوان کلّیّات، شامل بیان مسأله، اهمّیت، ضرورت، سؤالات و اهداف تحقیق است. در فصل دوّم، ابتدا به تعریف و ریشهشناسی نوستالژی و برخی از واژهها و اصطلاحات خاصّ پرداختهایم و سپس با توجّه به تأثیر شرایط زندگی در شکلگیری حس نوستالژی در شعر و تأثیر آن بر صورت ومعنای شعر، در مورد زندگی و آثار نادرپور و آتشی به اجمال نکاتی را ذکر کردهایم. فصل سوم شامل معرفی انواع نوستالژی و علل انگیزش آنها و نیز بررسی بسامد این نوستالژیها و جایگاه آنها در تحلیل شعر و شخصیت نادرپور است. در فصل چهارم نیز به سبک فصل سوم به معرفی انواع نوستالژی، دلایل شکلگیری، بسامد و بررسی نقش آنها در شناخت شعر آتشی پرداختهایم. در نهایت نیز به یک نتیجهگیری کلّی به دست دادهایم و مطالبی را که در مورد کاربرد نوستالژی در شعر آتشی و نادرپور در فصل سوم و چهارم به صورت مقایسهای بیان کردیم، به صورت موردی ذکر کردهایم. فصل اوّل کلّیّات فصل اول کلیات 1-1- بیان مسئله نوستالژی، یکی از مباحث مطرح در نقد روانشناسی است. نوستالژی یا غم غربت، احساس دلتنگی و حسرت نسبت به گذشتهها و چیزهای از دست رفته است ومعمولاً با حالت حسرت، دلتنگی و درد همراه است. این مقوله در بیشتر اشعار شاعران فارسی به ویژه در شعر معاصر انعکاس ویژهای دارد (نورایی و دیگران،1392: 297). بررسی مؤلّفههای نوستالژی میتواند به نقد روانشناسی نیز کمک شایانی بکند؛ ژرف ساختهای شعر را از نظر روان شاعر بررسی کند و در کل، در تحلیل متون شاعران و درک مفاهیم مورد نظر آنان مؤثّر افتد. مؤلّفههای اصلی غم غربت عبارت است از: دلتنگی برای گذشته، فاصله گرفتن از وطن مألوف، بیان خاطرات همراه با افسوس و حسرت، پناه بردن به دوران کودکی و یادکرد حسرتآمیز آن، اسطورهپردازی،آرکائیسم (باستانگرایی) و پناه بردن به آرمان شهر (www.yosefaali.blogfa.com). در این پژوهش سعی بر آن است که نوستالژی و انواع آن در شعر نادر نادرپور و منوچهر آتشی که از برجستهترین شاعران معاصرهستند، بررسی شود و انواع و بسامد آنها مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد و مقایسهای از این حیث میان دو شاعر انجام شود. 1-2- پیشینة موضوع در زمینة بررسی نوستالژی در ادبیات معاصر، پژوهشهایی متعدّدی انجام شده است. شریفیان (1384)به برخی از جنبههای نوستالژیک شعر نادرپور اشاره کرده است. همو (1387) به بررسی نوستالژی در شعر هشت شاعر ایرانی ازجمله نادرپور پرداخته و در پژوهشی دیگر (1389) برخی مؤلّفههای نوستالژی در شعر نادرپور را ارزیابی کردهاست. عالی عبّاس آباد (1387 الف) به بررسی غم غربت در شعر فارسی پرداخته و در پژوهشی دیگر (1387 ب) به بررسی یکی از مؤلّفههای نوستالژی، یعنی بازگشت به اسطوره در شعر آتشی پرداختهاست. روستایی (1390) برپایۀ اشعار فروغ فرخزاد و مهدی اخوان ثالث به بررسی نوستالژی در شعر معاصر پرداخته و همّتی (1390) نوستالژی را در اشعار سهراب سپهری و فروغ فرخزاد بررسی کرده است. احمدوند (1391) برخی از جنبههای نوستالژیک اشعار منوچهر آتشی را بررسی کرده است. موسوی و همکاران(1391) نیز غم غربت را در شعر آتشی کاویدهاند. ریحانی و قصّابان (1391) دوری از معشوق را به عنوان یکی از مؤلّفههای اشعار آتشی بررسی کردهاند. نورایی و همکاران (1392) نیز به بررسی مؤلّفههای نوستالژیک را در شعر م. سرشک پرداختهاند. تمایز این پژوهش نسبت به دیگر کارهایی که در زمینۀ نوستالژی انجام گرفته، علاوه بر شمول بررسی نوستالژی در اشعر دو شاعر مورد بررسی، در این است که در این پایاننامه با به کارگیری شیوهای تطبیقی به بررسی نوستالژی در سرودههای نادرپور و آتشی پرداختهاست؛ در حالی که تاکنون هیچ مقاله و پژوهشی به بررسی مقایسهای نوستالژی در شعر این دو شاعر پرداخته نشده است. 1-3- اهداف تحقیق شناخت انواع نوستالژی در شعر آتشی شناخت انواع نوستالژی در شعر نادرپور مقایسة کاربرد نوستالژی در شعر این دو شاعر شناخت جایگاه تأثیر نوستالژی در تحلیل متن 1-4- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق بررسی همه جانبة دنیای شعری هر شاعر، مستلزم شناخت همة مؤلفههای شعری آن شاعر، از جمله مؤلّفههای نوستالژی در شعر وی است. این امر میتواند کمک شایانی به نقد روان شناسی نموده و ژرفساختهای شعر را از نظر روان شاعر بررسی نماید؛ زیرا نوستالژی و مؤلّفههای آن به صورت واضحتری شعرشاعر را نمایان میسازد. 1-5- فرضیّات نوستالژی در شعر منوچهر آتشی با رویکردها، بسامد و انواع متعدَد به کاررفته است. نوستالژی در شعر نادر نادرپور با رویکردها، بسامد و انواع گوناگون کاربرد دارد. تفاوتها و مشابهت هایی میان کاربرد نوستالژی در شعر آتشی و نادرپور وجود دارد. نوستالژی تأثیر و جایگاهی مهم در تحلیل متن شعری این دو شاعر دارد. 1-6- پرسشهای تحقیق نوستالژی در شعر منوچهر آتشی با چه رویکرد، بسامد و انواعی به کاررفته است؟ نوستالژی در شعر نادر نادرپور با چه رویکرد، بسامد و انواعی به کاررفته است؟ تفاوتها و مشابهتهای کاربرد نوستالژی در شعر آتشی و نادرپور چگونه است؟ نوستالژی چه تأثیر و جایگاهی در تحلیل متن شعری این دو شاعر دارد؟ 1-7- روش کار روش کار به صورت تجزیه و تحلیل مطالب و دستهبندی آنها در چند فصل و همچنین استفاده از روش کتابخانهای واستفاده از منابع اینترنتی و از طریق فیشبرداری است. 1-8- ابزار گردآوری دادهها در این پژوهش گردآوری مطالب به صورت فیشبرداری از کتابهای مرتبط با موضوع به صورت نقل مستقیم و تلخیص و استفاده از مقالهها و مجلات علمی است.
|
![]() تاثیر غلظتهای مختلف برخی تنظیم کنندههای رشد گیاهی بر ریزازدیادی گیاه ارکیده (Orchids catasetum)فهرست مطالب
فهرست جداول
فهرست نمودارها
فهرست تصاویر
چکیده ارکیدها در میان متنوعترین خانوادهی گیاهان گلدار قرار دارند. این خانواده، بیش از 800 جنس و 25000 گونه دارد. ارکیدها تنوع زیادی در اندازه، شکل و رنگ دارند. طول عمر پس از برداشت گلهای ارکید نیز زیاد است. ازدیاد در مقیاس وسیع ارکیدها با استفاده از فنون کشت بافت گیاهی، به موقعیت این گیاه بهعنوان یکی از ده گل برتر جهان کمک میکند. در این پژوهش، یک دستورالعمل برای ازدیاد درونشیشهای ارکید (Orchis catasetum) ارایه میشود. اجسام شبهپروتوکورم (PLBs)، بهعنوان ریزنمونه بر روی محیط موراشیگ و اسکوگ (MS)، غنیشده با غلظتهای مختلف بنزیلآدنین (BA)، ایندول بوتیریک اسید (IBA) و نفتالن استیک اسید (NAA) کشت شدند. یک ترکیب از 5/0 میلیگرم بر لیتر BA همراه با 5/0 میلیگرم بر لیتر NAA برای القای بیشترین باززایی PLBs (40/20 در گیاهچه) مناسب بودند. همچنین در این محیط، بیشترین تعداد ریشه (16/7 در گیاهچه) و برگ (10/10 در گیاهچه)، همچنین بالاترین طول گیاهچه (20/114 میلیمتر در گیاهچه) و ریشه (40/193 میلیمتر در گیاهچه) مشاهده شد. واژههای کلیدی: ارکید، اکسینها، ، اجسام شبهپروتوکورم، ازدیاد درونشیشهای سیتوکینینها فصل اول مقدمـه 1- پیش گفتار یکی از مهمترین تکنیکهای کشت بافت که به دلیل منافع قابل توجه آن گسترش زیادی پیدا نمودهاست، ازدیاد گیاهان از طریق جنین زایی رویشی است و این روش بسیار مفید جهت تولید و باززایی در مقیاس زیاد گیاهان ارزشمند و با هزینه بسیار اندک میباشد (مشایخی،1386). بیش از صد سال پیش یعنی در سال 1902 هابرلنت فیزیولوژیست آلمانی ادعا نمود که تشکیل جنین از سلولهای رویشی امکان پذیر میباشد و تحقیقاتی که توسط وی انجام شد منجر به بنا نهادن روشهای کشت درون شیشه گردید (هالپرین، 1995؛ کیلنباچ، 1984). این نظریه به مدت 55 سال اثبات نگردید تا اینکه برای اولین بار توسط راینرت در آلمان و استوارد و همکارانش در دانشگاه کرنل آمریکا در سال 1958، بدون اینکه این دو محقق اطلاع از تحقیقات یکدیگر داشته باشند، درباره وقوع تشکیل جنین رویشی از طریق کشت کالوس و همچنین کشت تعلیقی سلولی ریشه هویج (Ducus carota) گزارش گردید (راینرت، 1958؛ استوارد، 1958). 1-1-گیاهشناسی و پراکنش اکولوژیکی ارکیده با نام علمی orchids catasetumاز خانواده orchidaceae است. گلهای ارکیده به عقیده بسیاری از دانشمندان جزو تکامل یافته ترین گیاهان میباشد.خانواده ثعلب از نظر تنوع با بیش از 600 جنس و 2000 گونه در سطح جهان جزو غنیترین گروههای گیاهی محسوب میشود (محمدیان، 1376). خانواده ارکیده (Orchidaceae)از راسته ژیناندرالس(Gynandrales)گیاهان این خانواده تک لپه، علفی و پایا،هستند که به صورت انگل، ساپروفیت وخاکزی مشاهده میشوند(محمدی، 1376). پراکنش اکولوژیکی این گیاه به مناطق جنوب شرق آسیا مانند کشورهایی مثل:چین،تایوان،هنگکنگ، تایلند، فیلیپین،مالزی و سنگاپور بر میگردد. ارکیدهها امروزه در تمام دنیا به خصوص اروپا، آمریکا و آسیای دور از پر فروشترین و جذابترین گیاهان برای خانهها، آپارتمانها، رستورانها، هتلها و مراکز عمومی دیگر هستند. این محبوبیت به دو دلیل حاصل شده است.فصل گلدهی و زمان گلدهی ارکیدهها متفاوت است معمولا از دسامبر (دی ماه) شروع میشود و چند ماه گل دارند. پس از گلدهی مدتی استراحت و بازسازی نیاز هست تا دوباره به گل بنشیند.در خانواده ارکیدهها گونههای گیاهی بسیار متنوعی وجود دارند. در کشور ما حدود 12 تا 15 رقم مختلف از ارکیدهها کشت میشوند.(محمدیان و همکاران ،1376) 1-2- اهمیت اقتصادی ارکیدهها امروزه در تمام دنیا به خصوص اروپا، آمریکا و آسیای دور از پر فروش ترین و جذابترین گیاهان برای خانهها، آپارتمان ها، رستورانها، هتلها و مراکز عمومی دیگر هستند. این محبوبیت به دو دلیل حاصل شده است. اول اینکه این گیاهان بسیار کم توقع بوده و با نگهداری اندکی به محیط خومیگیرند واز طرف دیگر وقتی گل دهی بکنند گل هاشان تا ماهها زیبا و درخشنده باقیمیماند (حدود سه تا شش ماه بسته به محیط و شرایط).(خوشخوی ،1389) 1-3- روش تکثیر ارکیده به دو طریق رویشی و زایشی،تکثیر میشود. درتکثیر رویشی، نتاج همانند والدین هستند؛ اما در تکثیر زایشی(به وسیله بذر) بندرت نتاج یکسان بدست میآیند، و نگرانی عمدتا زمانی مطرح است که گونههای وحشی، مد نظر هستند. بنابراین، اگراز بذور ارقام اهلی ارکیده استفاده شود که معمولا حاصل تلاقیها هستند و شدیدا هتروزیگوس میباشند، نتاج بسیار غیر یکنواخت، و کمتر شبیه گیاهان اولیه، خواهند بود. اصولا ارقام ارکیده زراعی، فقط از طریق رویشی ازدیاد میشوند. تهیه کلون ارکیده به صورت این ویوو ، فرایندی بسیار کند است ، وگاهی اوقات ،برای حصول اندازه معینی از کلون ارکیده، احتیاج به 10 سال وقت است. بعد از سال 1960 انقلابی در تکثیر رویشی ارکیده ،صورت گرفت(محمدی وهمکاران).( مورل،1960) تلاش کرد که از طریق کاشت مریستم برگ Cymbidium عاری از ویروس را به دست آورد و برای انجام این منظور، از قسمتهای انتهایی ساقه در کشت این ویترو، استفاده کرد. اشکال شبیه کورم اولیه که از اندامهای هوایی به دست آمدند، خیلی شباهت به آنهایی داشتند که قبلا از بذر ، حاصل میشده است. در بعضی موارد، این کورم های اولیه، خود به خود تقسیم میشوند؛ اما معمولا این عمل با بریدن کورمهای اولیه به قطعات کوچکتر، صورت میگیرد (مورل،1965). در گیاهCymbidium طی شش هفته، امکان تولید 6 تا 8 کورم اولیه از یک کورم، وجود دارد. در اصل، تقسیم این کورم های اولیه، میتواند به طور بی پایان ادامه یابد. هنگامی که کار تقسیم تمام شد هر کورم اولیه میتواند اندامهای هوایی و برگ و ریشه تولید نماید. به این طریق مورل توانست در یک سال از یک سر شاخه هزاران گیاه (یک مریستم با چند برگ اولیه) تولید کند. تولید کلون ارکیده به وسیله کشت مریستم،اولین تکثیر غیرجنسی تجارتی در محیط کشت این ویترو بود. این روش در ابتدا برای گیاه Cymbidium انجام شده که با تغییراتی در گیاه Cattleya و بسیاری از جنسهای دیگر ارکیده استفاده میشود. هنگامی که بعد از جوانهزنی بذر ارکیده، کورم اولیه ایجاد شد، دارای وضعیت مورفولوژیکی حد واسط بین یک جنین تمایز نیافته و ساقه هوایی است. به وسیله تکثیر رویشی با کاشت مریستم نیز اشکال شبیه کورم اولیه، تشکیل میشود. در حقیقت بدین طریق قسمت انتهایی اندام هوایی یک گیاه بالغ دوباره جوان میشود (بازگشت از حالت بلوغ به حالت جوانی ). از آنجا که کورم های اولیه به دست آمده از جوانه زنی بذر بسیار شباهت به کورم های اولیه حاصل از کاشت مریستم دارند، به همین دلیل در کلون ارکیده به وسیله کشت مریستم از واژه اندامهای شبه کورم اولیه استفاده میشود (چمپاگنت ، 1977). تکثیر رویشی ارکیده به وسیله کشت مریستم را میتوان به سه مرحله تقسیم کرد: 1- تبدیل مریستم به اشکال شبه کورم اولیه 2- تکثیر کورم های اولیه به وسیله بریدن آنها به قطعات کوچکتر 3- رشد آنها تا تولید ساقههای ریشه دار (تئو ،1978،1976). |