دانلود فایل

بزرگترین مرجع دانلود فایل

دانلود فایل

بزرگترین مرجع دانلود فایل

نمونه تکمیل شده ی فرم عرصه ها و عناصر به همراه فرم خام

نمونه تکمیل شده ی فرم عرصه ها و عناصر به همراه فرم خام

نمونه تکمیل شده ی فرم عرصه ها و عناصر به همراه فرم خام

با عرض سلام و خسه نباشید خدمت کاربران گرامی

 

در هدف گذاری برنامه های درسی و تربیتی، شکوفایی فطرت و دستیابی به شئون مختلف حیات طیبه، جامعیت، یکپارچگی و توجه متوازن به ساحت های شش گانه تعلیم و تربیت مبنا قرار گرفته است که در قالب چارچوب مفهومی منسجم و یکپارچه ای در تدوین اهداف سطوح مختلف، راهنمای عمل برنامه ریزان و مجریان خواهد بود.

در الگوی هدف گذاری پنج عنصر: تعقل، ایمان، علم، عمل و اخلاق و چهار عرص ه ارتباط دانش آموز با خود، خدا، خلق و خلقت به صورت بهم پیوسته و با محوریت ارتباط با خدا تبیین و تدوین می شوند. عناصر پن جگانه در شبکه ای مفهومی، مرتبط و به هم تنیده تبیین می شوند و در فرآیند عملی تربیت هر کدام از این عناصر، متناسب با نیازها و شرایط دانش آموز م یتوانند سرآغاز سیر تربیتی دانش آموز باشند و سایر عناصر را تقویت و تعمیق نمایند. در میان عناصر پنج گانه، عنصر تعقل جنبه محوری دارد و سایرعناصر پیرامون آن تعریف و تبیین میشوند که هر کدام از آن ها نیز دارای مراتب معینی است.

در این پست یک نمونه فرم خام عرصه ها و عناصر به همراه یک نمونه فرم تکمیل شده ی آن در قالب ورد و قابل ویرایش در اختیار شما عزیزان قرار می دهیم، باشد که مورد استفاده شما عزیزان قرار بگیرد.

 

 

نکات قابل توجه قبل از خرید:

 

نکته1: فایل خرید شده فقط برای خریدار حلال می باشد و هر گونه کپی برداری و استفاده از آن به هر نحوی شرعا حرام می باشد.

نکته 2: در صورت بروز هر گونه مشکل در روند خرید و دانلود فایل مشکل خود را از طریق ایمیل:(....) به اشتراک بگذارید تا راهنمایی لازم را خدمت شما دوستان ارائه دهیم.

نکته 3 : فایل فروخته شده پس گرفته میشود.

هدف اصلی فروشگاه معلم رضایت مشتری و حلال بودن پول کسب شده از فروش فایل میاشد. بنابراین درصورتیکه از فایل مورد نظر خریداری شده رضایت نداشتید، میتوانید با ایمیلmoallem1721@Gmail. Com تماس حاصل کنید و با ارائه شماره کارت یا شماره حساب ، مبلغ پرداختی به شما پس گردانده شود. لازم به یادآوری است درصورتی که مبلغ پس داده شد، استفاده از آن فایل خریداری شده به هر نحوی حتی در صورتی که از آن الگو گرفته شود، شرعا حرام است

 

 

آموزش خرید :

 

1- فایل مورد نظر را با مشاهده توضیحات و تصویر و اطلاعات ارائه شده انتخاب نمائید

2- آدرس ایمیل خود را وارد نمائید

3- دکمه پرداخت را کلیک نمائید

در این مرحله شما به سایت بانک هدایت می شوید که توسط تمامی کارت های بانکی می توانید مبلغ هزینه دانلود فایل را پرداخت نمائید توجه: در صفحه بانک پس از مشاهده پرداخت موفق صفحه بانک را نبندید چند لحظه صبر کنید تا بصورت خودکار به فروشگاه هدایت شوید و پرداخت شما تائید گردد درصورتیکه پس از پرداخت موفق مرورگر شما پیغامی را نمایش داد روی دکمه countinue کلیک کنید تا فرایند خرید کامل شود ، دقت کنید درصورتیکه پس از پرداخت موفق در صفحه بانک به فروشگاه هدایت نشوید خرید شما ناقص می ماند و مبلغ پرداختی به حساب شما بصورت خودکار بازگشت داده خواهد شد.

4- پس از پرداخت موفق به سایت هدایت می شوید و لینک دانلود اختصاصی را دریافت می کنید لینک دانلود به محض پرداخت در اختیار شما قرار می گیرد. دقت کنید برای خرید اینترنتی شما اطلاعات کارت بانکی خود را در سایت رسمی و معتبر بانک وارد می کنید و حتما نیاز به رمز دوم کارت بانکی دارید که با مراجعه به خود پرداز می توانید این رمز را مشخص کنید برای راهنمایی در خصوص خرید اینترنتی می توانید از شعبه بانک راهنمایی لازم را دریافت نمائید.





بررسی خصوصیات فیزیکی ، شیمیایی و حسی حلوای آرد گندم و مطالعه اثر کیفیت گلوتن آرد در بافت آن

بررسی خصوصیات فیزیکی ، شیمیایی و حسی حلوای آرد گندم و مطالعه اثر کیفیت گلوتن آرد در بافت آن

بررسی خصوصیات فیزیکی ، شیمیایی و حسی حلوای آرد گندم و مطالعه اثر کیفیت گلوتن آرد در بافت آن

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چکیده. 1

1-1-مقدمه. 3

2-1-تاریخچه گندم. 5

2-2-گیاه شناسی گندم. 5

2-3-مشخصات فیزیکی دانه گندم. 6

2-4-ترکیبات گندم. 6

2-4-1-کربوهیدرات... 6

2-4-2-پروتئین گندم (گلوتن). 7

2-4-2-1-تاثیر گلوتن بر روی کیک.... 8

2-4-3-چربی.. 8

2-4-4-پنتوزان ها9

2-4-5-سایر قندها9

2-4-6-مواد معدنی گندم. 10

2-5-آسیاب کردن گندم. 10

2-6-درصد استخراج آرد. 10

2-7-انواع آرد مصرفی.. 11

2-7-1- آرد مصرفی با توجه به درصد استخراج.. 11

2-7-2- آرد مصرفی با توجه به میزان گلوتن.. 11

2-8-الک کردن.. 12

2-9-خواص مفید گندم. 12

2-10-آرد گندم مورد مصرف :13

2-11-نان.. 13

2-11-1-آرد نان.. 13

2-11-2-نقش آب در پخت نان.. 14

2-11-3-نقش مواد شیرین کننده در پخت نان.. 14

2-11-4-نقش چربیها و روغنهادر پخت نان.. 14

2-12-بیسکوئیت... 15

2-12-1-نقش آرد در بیسکوئیت... 15

2-12-2-نقش شکر و سایر شیرین کننده ها در بیسکوئیت... 15

2-12-3-نقش روغن ها و چربی ها در بیسکوئیت... 16

2-12-4-نقش آب در بیسکوئیت... 16

2-13-کیک.. 16

2-13-1-نقش آرد در کیک.. 16

2-13-2-نقش شکر در کیک.. 17

2-13-3-نقش روغن در کیک.. 17

2-13-4-نقش آب در کیک.. 17

2-14- ویفر.. 17

2-14-1- آرد ویفر.. 17

2-14-2-نقش شکر در ویفر.. 18

2-14-3-نقش روغن در ویفر.. 18

2-15-حلوا18

2-15-1-حلوا در دین اسلام. 19

2-16-تاثیر حرارت بر آرد. 19

2-17-قهوه ای شدن غیر آنزیمی(میلارد). 23

2-17-1-مراحل انجام واکنش میلارد. 23

2-17-2-اثر عوامل مختلف بر قهوه ای شدن غیر آنزیمی.. 24

2-18-واکنش میلارد در شیرینی جات... 24

3-1-مواد و تجهیزات مورد استفاده. 26

3-2-روش ها26

3-2-1-فرایند تهیه حلوا27

3-2-2-آزمایشات شیمیایی آرد. 27

3-2-2-1-اندازه گیری رطوبت آرد. 27

3-2-2-2- اندازه گیری خاکستر.. 28

3-2-2-3- اندازه گیری pH.. 28

3-2-2-4-اندازه گیری چربی.. 29

3-2-2-5- عدد زلنی.. 29

3-2-2-6- اندازه گیری گلوتن مرطوب... 30

3-2-2-7- اندازه گیریاسیدیته. 30

3-2-2-8-اندازه گیری پروتئین به روش کجلدال.. 31

3-2-3-آزمایشات فیزیکی آردگندم. 32

3-2-3-1- اندازه گیری فعالیت آبی.. 32

3-2-3-2-بررسی رنگ نمونه آرد. 32

3-2-4-آرد تفت داده شده. 33

3-2-5- روغن + آرد تفت داده شده. 33

3-2-6-پخت آخر.. 33

3-2-6-1-بافت سنجی.. 34

3-2-6-2- ارزیابی حسی.. 35

3-2-7-اضافه کردن گلوتن به نمونه حلوا35

3-2-8- طرح آماری و روش آنالیز نتایج.. 36

4-1- خصوصیات شیمیایی آرد گندم. 37

4-2- خصوصیات شیمیایی آرد گندم در طی حرارت‏دهی.. 37

4-3- نتایج آزمون‌های ارزیابی نمونه‏های حلوای تولیدی در مرحله اول (بررسی تأثیر میزان بریکس شربت و روغن). 38

4-3-1- رطوبت... 38

4-3-2- فعالیت آبی.. 41

4-3-3- بافت... 44

4-3-3-1- سختی.. 44

4-3-3-2- صمغیت... 47

4-3-3-3- چسبندگی.. 50

4-3-3-4- پیوستگی.. 53

4-3-3-5- قابلیت جویدن.. 56

4-3-3-6- فنریت... 59

4-3-4- مؤلفه‏های رنگی.. 62

4-3-4-1- مؤلفه رنگیL*. 62

4-3-4-2- مؤلفه رنگی a*. 65

4-3-4-3- مؤلفه رنگی b*. 68

4-3-5- خصوصیات حسی.. 71

4-3-5-1- طعم و مزه. 71

4-3-5-2- آروما74

4-3-5-3- رنگ.... 77

4-3-5-4- احساس دهانی.. 80

4-3-5-5- پذیرش کلی.. 83

4-4- نتایج آزمون‌های ارزیابی نمونه‌های حلوای تولیدی در مرحله دوم (بررسی تأثیر افزودن گلوتن). 86

4-4-1- رطوبت... 87

4-4-2- فعالیت آبی.. 88

4-4-3- بافت... 90

4-4-3-1- سختی.. 90

4-4-3-2- صمغیت... 91

4-4-3-3- چسبندگی.. 93

4-4-3-4- پیوستگی.. 94

4-4-3-5- قابلیت جویدن.. 95

4-4-3-6- فنریت... 97

4-4-4- مؤلفه‏های رنگی.. 98

4-4-4-1- مؤلفه رنگی L*. 98

4-4-4-2- مؤلفه رنگی a*. 99

4-4-4-3- مؤلفه رنگیb*. 101

4-4-5- خصوصیات حسی.. 102

4-4-5-1- طعم و مزه. 102

4-4-5-2- آروما104

4-4-5-3- رنگ.... 105

4-4-5-4- احساس دهانی.. 107

4-4-5-5- پذیرش کلی.. 108

فصل پنجم. 110

5-1- ارزیابی نتایج آزمون‏های نمونه‌های حلوای تولیدی در مرحله اول (بررسی تأثیر میزان بریکس شربت و روغن). 110

5-1-1- رطوبت... 110

5-1-2- فعالیت آبی.. 111

5-1-3- بافت... 111

5-1-4- مؤلفه‏های رنگی (Lab). 113

5-1-5- خصوصیات حسی.. 114

5-2- ارزیابی نتایج آزمون‏های نمونه‏های حلوای تولیدی در مرحله دوم (بررسی تأثیر میزان گلوتن). 115

5-2-1- رطوبت... 115

5-2-2- فعالیت آبی.. 116

5-2-3- بافت... 116

5-2-4- مؤلفه‏های رنگی (Lab). 117

5-2-5- خصوصیات حسی.. 118

5-3- نتیجه‏گیری.. 118

5-4-پیشنهادات... 119

منابع و مآخذ. 120

الف- منابع فارسی.. 120

ب- منابع خارجی.. 123

Abstract. 128

 فهرست

عنوان صفحه

جدول 2-1-مقدار پروتئین مورد نیاز در محصولات فرآورده های آرد گندم. 8

جدول4-1- خصوصیات شیمیایی آرد گندم.37

جدول4-2- خصوصیات شیمیایی آرد گندم در طی فرآیند حرارت‏دهی.38

جدول 4-3- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان رطوبت نمونه‏های حلوا39

جدول 4-4- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان رطوبت نمونه‏های حلوا.41

جدول 4-5- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان فعالیت آبی نمونه‏های حلوا42

جدول 4-6- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان فعالیت آبی نمونه‏های حلوا44

جدول 4-7- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان سختی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 45

جدول 4-8- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان سختی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 47

جدول 4-9- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان صمغیت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 48

جدول 4-10- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان صمغیت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.50

جدول 4-11- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان چسبندگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 51

جدول 4-12- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان چسبندگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 53

جدول 4-13- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان پیوستگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 54

جدول 4-14- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان پیوستگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 56

جدول 4-15- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان قابلیت جویدن نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 57

جدول 4-16- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان قابلیت جویدن نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 59

جدول 4-17- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان فنریت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 60

جدول 4-18- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان فنریت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 62

جدول 4-19- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان مؤلفه L*نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 63

جدول 4-20- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان مؤلفه L*نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 65

جدول 4-21- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان مؤلفه a*نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 66

جدول 4-22- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان مؤلفه a*نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 68

جدول 4-23- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان مؤلفه b*نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 69

جدول 4-24- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان مؤلفه b*نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 71

جدول 4-25- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان امتیاز طعم و مزه نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 72

جدول 4-26- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان امتیاز طعم و مزه نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 74

جدول 4-27- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان امتیاز آروما نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 75

جدول 4-28- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان امتیاز آروما نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 77

جدول 4-29- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان امتیاز رنگ نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 78

جدول 4-30- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان امتیاز رنگ نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 80

جدول 4-31- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان امتیاز احساس دهانی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی 81

جدول 4-32- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان امتیاز احساس دهانی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 83

جدول 4-33- آنالیز واریانس تأثیر بریکس شربت و میزان روغن بر میزان امتیاز پذیرش کلی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 84

جدول 4-34- تأثیر متقابل میزان بریکس شربت و مقدار روغن بر میزان امتیاز پذیرش کلی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 86

جدول 4-35- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان رطوبت نمونه‏های حلوا87

جدول 4-36- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان فعالیت آبی نمونه‏های حلوا89

جدول 4-37- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان سختی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 90

جدول 4-38- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان صمغیت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 92

جدول 4-39- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان چسبندگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 93

جدول 4-40- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان پیوستگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 94

جدول 4-41- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان قابلیت جویدن نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 96

جدول 4-42- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان فنریت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 97

جدول 4-43- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان مؤلفه L* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 98

جدول 4-44- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان مؤلفه a* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 100

جدول 4-45- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان مؤلفه b* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 101

جدول 4-46- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز طعم و مزه نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 103

جدول 4-47- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز آروما نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 104

جدول 4-48- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز رنگ نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 105

جدول 4-49- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز احساس دهانی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 107

جدول 4-50- آنالیز واریانس تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز پذیرش کلی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 109

 فهرست

عنوان صفحه

شکل 2-1- بررسی تشکیل اکریل آمید در حرارت های 150، 180، 220 درجه سانتی گراد در زمان 60 دقیقه... 21

شکل 3-6-تصویر دستگاه اندازه گیری فعالیت آبی.. 32

شکل 3-8-تصویر دستگاه بافت سنج.. 34

شکل 3-9- فرم مورد استفاده در ارزیابی حسی.. 35

شکل 4-1- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان رطوبت نمونه‏های حلوا... 40

شکل 4-2- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان فعالیت آبی نمونه‏های حلوا.. 43

شکل 4-3- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان سختی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 46

شکل 4-4- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان صمغیت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی... 49

شکل 4-5- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان چسبندگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 52

شکل 4-6- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان پیوستگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 55

شکل 4-7- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان قابلیت جویدن نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 58

شکل 4-8- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان فنریت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 61

شکل 4-9- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان مؤلفه L* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 64

شکل 4-10- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان مؤلفه a* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 67

شکل 4-11- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان مؤلفه b* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 70

شکل 4-12- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان امتیاز طعم و مزه نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 73

شکل 4-13- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان امتیاز آروما نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 76

شکل 4-14- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان امتیاز رنگ نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 79

شکل 4-15- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان امتیاز احساس دهانی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 82

شکل 4-16- تأثیر مستقل میزان بریکس شربت (الف) و مقدار روغن (ب) بر میزان امتیاز پذیرش کلی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 85

شکل 4-17- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان رطوبت نمونه‏های حلوا 88

شکل 4-18- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان فعالیت آبی نمونه‏های حلوا.. 89

شکل 4-19- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان سختی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 91

شکل 4-20- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان صمغیت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 92

شکل 4-21- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان چسبندگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 93

شکل 4-22- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان پیوستگی نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 95

شکل 4-23- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان قابلیت جویدن نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 96

شکل 4-24- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان فنریت نمونه‏های حلوا در آزمون بافت‏سنجی.. 97

شکل 4-25- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان مؤلفه L* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 99

شکل 4-26- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان مؤلفه a* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 100

شکل 4-27- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان مؤلفه b* نمونه‏های حلوا در آزمون رنگ‏سنجی.. 102

شکل 4-28- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز طعم و مزه نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 103

شکل 4-29- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز آروما نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 104

شکل 4-30- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز رنگ نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 105

شکل 4-31- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز احساس دهانی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 108

شکل 4-31- تأثیر افزودن سطوح متفاوت گلوتن بر میزان امتیاز پذیرش کلی نمونه‏های حلوا در آزمون حسی.. 109

 چکیده

حلوا یکی از فرآورده های آرد گندم و عنوان عمومی دسته ای از خوراک های روزانه و آئینی در جهان اسلام می باشد. حلوا در ایران با وجود پتانسیل بالا در تنوع و ایجاد ارزش افزوده تا به امروز تولید صنعتی نشده است و هدف از انجام این تحقیق بررسی فرمولاسیون حلوای آرد گندم و فاکتورهای تولید وکیفی و مطالعه اثر کیفیت گلوتن آرد بر روی بافت حلوای آرد گندم بود. مواد تشکیل دهنده شامل آرد گندم، شکر، روغن، آب می باشد.در این تحقیق ابتدا اثر افزودن شربت با بریکس متفاوت (40، 50 و 60 ) و سطوح مختلف روغن (50، 55، 60، 65 و 70 درصد) بر میزان رطوبت، فعالیت آبی، بافت (سختی، صمغیت، چسبندگی، پیوستگی، قابلیت جویدن و فنریت)، مؤلفه‏های رنگی و ویژگی‏های حسی (طعم و مزه، آروما، رنگ و پذیرش کلی) نمونه‏های حلوای تولیدی مورد ارزیابی قرار گرفت. در این بخش نتایج نشان داد که با افزایش بریکس شربت از میزان رطوبت و فعالیت آبی کاسته و بر میزان سختی، صمغیت، چسبندگی و قابلیت بافت و همچنین مؤلفه رنگی a*افزوده شد و همچنین با افزایش میزان روغن در فرمولاسیون اولیه حلوا، افزایش رطوبت و مؤلفه رنگی L* مشاهده گردید و میزان سختی، صمغیت، چسبندگی و قابلیت بافت کاهش داده شد.نمونه حاوی شربت با بریکس 50 و سطح 70 درصد روغن دارای بیشترین میزان پیوستگی و فنریت بود و در کل بالاترین امتیاز پذیرش کلی به نمونه‏های حاوی شربت با بریکس 50 و در دو سطح 65 و 70 درصد روغن تعلق گرفت.از این رو با در نظر گرفتن صرفه اقتصادی جهت تولید، نمونه حاوی شربت با بریکس 50 و سطح 65 درصد روغن به عنوان بهترین نمونه و شاهد جهت انجام مرحله دوم این پژوهش که هدف ارزیابی سطوح متفاوت گلوتن (0، 10، 20، 30 و 40 درصد) بر خواص کمی و کیفی حلوا بود، انتخاب گردید. نتایج مرحله دوم بیانگر افزایش میزان رطوبت، فعالیت آبی، پیوستگی بافت و مؤلفه رنگی L* نمونه‏های تولیدی با افزایش سطح گلوتن در فرمولاسیون اولیه بودو نمونه حاوی 10 درصد گلوتن دارای کمترین میزان سختی و قابلیت جویدن بافت و مؤلفه رنگی a*بود و بالاترین امتیاز حسی را به لحاظ طعم و مزه، آروما، رنگ و پذیرش کلی از جانب ارزیابان حسی کسب نمود. در نهایت با توجه به نتایج مرحله اول و دوم پژوهش، نمونه حاوی شربت با بریکس 50، روغن 65 درصد و گلوتن 10 درصد به عنوان نمونه نهایی با بهترین کمیت و کیفیت معرفی می‏گردد.

کلمات کلیدی : حلوا، روغن، شربت ساکارز، گلوتن، بافت

 فصل اول

مقدمه

1-1-مقدمه

گندم از نظر سطح زیر کشت و مقدار برداشت، از مهم ترین محصولات کشاورزی ایران است. ایران با وجود سهم یک درصدى از جمعیت حدود 2/5 درصد گندم جهان را مصرف مى کند. از نظر آمارهای بین‌المللی، ایران هشتمین مصرف کننده گندم در دنیا است که بخش عمده آن به صورت نان مصرف می‌شود. به جز نان که معمول ترین نوع استفاده از گندم به حساب می آید، این محصول در تهیه ی فرآورده های دیگری مانند رشته، ماکارونی، انواع شیرینی وغیره به کار می رود. گندم روزانه بخش عمده ای از انرژی، پروتئین، املاح معدنی و ویتامین های گروه مورد نیاز مردم جهان را تامین می‌کند و به دلیل اهمیتی که فرآورده های گندم در الگوی مواد غذایی مردم ایران دارد حدود 40 الی 45 درصد کالری و 50 درصد پروتئین مورد نیاز روزانه هر فرد را تامین می نماید. (فصیحی 1388)

خوردن 5 وعده غذایی در روز بسیار مهم است که شامل صبحانه، نهار، شام و دو میان وعده می باشد. وقتی وعده های غذایی حفظ شود قند خون تنظیم می شود و عملکرد ذهنی بهتر است و شخص دیرتر خسته می شود و عصبانی نمی شود و واکنش روحی مناسبت تری دارد. که به خصوص خوردن میان وعده برای خانم های باردار و شیر ده، کودکان و افراد لاغر بسیار توصیه می شود. از این میان وعده ها به میوه، شیر، کیک، بیسکوئیت می توان اشاره کرد. (عبدی، 1392)

یکی از فرآورده های آرد گندم که به عنوان میان وعده هم می توان از آن استفاده کرد حلوا می باشد. حلوا عنوان عمومی دسته ای از خوراک های روزانه و آئینی در جهان اسلام می باشد و مصرف آن از ابتدا جنبه عرفی وصحه داشته و به تدریج جنبه آئینی و شعائری پیدا کرده است. در 4 زبان فارسی، عربی، اردو، ترکی به صورت یکسان واژه ی حلوا به کار می رود.

منشا زمانی و مکانی ابداع این گونه گسترده از خوراک معلوم نیست اما معلوم است که طبخ و مصرف انواع حلوا در ایران بیش از اسلام رایج بوده است و در دوران قاجار دوازده گونه حلوا معرفی شده است.

مواد تشکیل دهنده حلوا شامل آرد گندم، شکر، روغن، آب می باشد که تنوع بسیاری در رنگ و طعم آن وجود دارد این محصول در مناطق مختلف بر حسب سنت و یا نیاز و یا امکانات دارای روشها و فرمولهایمختلفمیباشد. و با کمی تغییر در روش تولید محصول، تغییر نام می یابد. که می توان به حلوارده، حلوای عمانی، حلوای هویج، حلوای گل سرخ، حلوای جوانه گندم، حلوای قهوه، حلوای رنگینک، تر حلوا، حلوای سنتی آرد گندم، حلوای زنجبیلی اشاره کرد.

همان طور که می دانیم حلوا ارده؛ کیک؛ بیسکوئیت، ویفر و دیگر فرآورده های آرد گندم به تولید صنعتی رسیده اما حلوا در ایران با وجود پتانسیل بالا در تنوع و ایجاد ارزش افزوده تا به امروز تولید صنعتی نشده است.

یکی از مشکلات موجود در این مسیر عدم وجود فرمولاسیون ثابت برای تولید و همچنین عدم تعیین فاکتورهای تولید و کیفی آن می باشد عوامل مختلفی در کیفیت تولید حلوا موثرند.

بر همین اساس به منظور صنعتی نمودن فرآیند تولید، هدف از انجام تحقیق، بررسی فرمولاسیون و فاکتورهای فرآیندی شامل دما، زمان پخت و غلظت شربت مورد استفاده در کیفیت تولید حلوای آرد گندم و مطالعه اثر کیفیت گلوتن آرد بر روی بافت حلوای آرد گندم تعیین گردید.

 





۳ نمونه پلان اتوکد ایستگاه اتوبوس

۳ نمونه پلان اتوکد ایستگاه اتوبوس

۳ نمونه پلان اتوکد ایستگاه اتوبوس

در این پست 3 نمونه پلان اتوکد ایستگاه اتوبوس با فرمت DWG در 3 فایل مجزا به همراه فایل راهنمای ایستگاههای سیستم اتوبوسرانی (14 صفحه) در اختیار شما عزیزان قرار گرفته است، در صورت تمایل می توانید این محصول را از فروشگاه خریداری و دانلود نمایید.


تصاویر محیط فایل ها

 





تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی حبه ی پنج رقم انگور استان آذربایجان غربی

تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی حبه ی پنج رقم انگور استان آذربایجان غربی

تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی حبه ی پنج رقم انگور استان آذربایجان غربی

 چکیده

خواص شیمیایی و فیزیکی میوه در دوره رسیدن برای روشن شدن اطلاعات فنی مهم در انتخاب تاریخ برداشت مناسب کاربرد داشته و به فراهم شدن یک دید بهتر در فرآوری، نقل و انتقال و جابجایی ایمن میوه کمک می­کند. در این مطالعه خواص فیزیکی (وزن حبه، حجم حبه، مساحت سطح حبه، چگالی حبه،وزن پوست، ضخامت کوتیکول، هاردنس آنالیز پروفایل بافتی و نفوذ و شاخص­های رنگ شامل روشنایی، کروما و زاویه هیو) و خواص شیمیایی (pH، اسیدیته قابل تیتر، اسکوربیک اسید، مواد جامد محلول یا TSS، قند­های احیاء و کل، فنل کل، درصد خاکستر) پنج رقم انگور شامل بیدانه سفید، بیدانه قرمز، ریش بابا، قزل اوزوم و صاحبی در طول دوره رسیدن ارزیابی شد. انگورها در دوره دگرفامی در4نوبت از 21 مرداد ماه تا 22 شهریور ماه با فاصله زمانی 10 روزه از باغ مادری انگور در ایستگاه تحقیقاتی کهریز ارومیه برداشت شدند.نمونه­ها بلافاصله به یخچال 4 درجه سانتیگراد انتقال یافته و در 12 ساعت مورد آزمایش قرار گرفتند.آزمایش­ها بر اساس آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح آماری کاملا تصادفی اجرا شد.

نتایج نشان داد که در طی رسیدن همه ارقام مورد مطالعه مواد جامد محلول (TSS)،pH، فنل کل، قند­های احیاء، وزن حبه، حجم حبه، مساحت سطح حبه و چگالی حبه افزایش و اسید اسکوربیک (ویتامین ث)، اسیدهای قابل تیتراسیون، وزن پوست و ضخامت کوتیکول کاهش یافت.رقم انگور روی هاردنس نفوذ اثر معنی دار داشت (p<0.01). بیشترین مقدار هاردنس نفوذ برای رقم قزل و کمترین آن برای بیدانه سفید مشاهده شد. رقم و زمان برداشت در سطح 1 درصد اثر معنی داری روی هاردنس TPA داشت. رقم قزل اوزوم بیشترین مقدار هاردنس TPA و رقم صاحبی کمترین آن را داشت. اثر رقم رویL و زاویه هیو در سطح 1 درصد معنی دار بود. کروما با رسیدن رقم سفید بیدانه کاهش یافت در حالی که در سایر ارقام در طی رسیدن افزایش پیدا کرد. بعد از یک ماه انبارداری، قزل اوزوم بیشترین کیفیت و صاحبی کمترین کیفیت را داشت.

 واژه های کلیدی: انگور، پوست میوه، خواص فیزیکی، چگالی میوه، کوتیکول.

فهرست مطالب

عنوان صفحه

 صل اول: مقدمه.. 1

1-1- اهمیت محصولات کشاورزی در تامین سلامتی انسان ... 1

1-2- منشا و تاریخچه انگور.. 1

1-3- مشخصات گیاه شناسی انگور.. 2

1-4- رقم سفید بیدانه .. 3

1-5- رقم قرمز بیدانه ... 3

1-6- رقم ریش بابا.... 4

1-7- رقم قزل اوزوم.. 4

1-8- رقم صاحبی ..5

1-5- آناتومی حبه انگور.. 7

1-6-دوره های رشد و رسیدن انگور................................. 8

1-7- رسیدن انگور و معیار آن ................................... 11

1- 8- اهمیت اقتصادی و ارزش غذایی انگور و کشمش.................. 12

1-9- میزان تولید انگور در ایران و جهان ........................ 13

1- 10- هدف از انجام تحقیق ...................................... 14

 فصل دوم: بررسی منابع.......................................... 16

2-1- طبقه بندی محصولات باغبانی بر اساس ساختار میوه ............. 16

2-1-1- میوه های ساده............................................ 16

2-1-2- میوه های مرکب ........................................... 16

2-1-3- میوه های مجتمع .......................................... 16

2-2- طبقه بندی محصولات باغبانی بر اساس الگوی تنفسی ............. 17

2-2-1-میوههای فرازگرا ......................................... 17

2-2-2- میوه های نا فرازگرا ..................................... 17

2-3- عوامل موثر در شدت تنفسی محصولات باغی ....................... 18

2-3-1-شرایط رشد و نوع بافت محصول................................ 18

2-3-2- میزان ماده اصلی در بافت محصول ........................... 18

2-3-3= اندازه محصول ............................................ 18

2-3-4- میزان رطوبت محصول ....................................... 19

2-3-5-لایه های مومی سطح محصول .................................. 19

2-3-6- رطوبت نسبی .............................................. 20

2-4- مرحله رسیدن میوه و سبزی .................................. 21

 فهرست مطالب

عنوان صفحه

 -5- عوامل موثر در رسیدن میوه انگور ........................... 21

2-6- تغییرات شیمیایی ترکیبات حبه انگور در حین رسیدن ........... 22

2-7- آب در حبه انگور .......................................... 23

2-8- انتقال و تجمع قند در حبه ................................. 25

2-9- ترکیبات فنلی در حبه ...................................... 25

2-10- عوامل موثر در فیزیولوژی بعد از برداشت و حفظ کیفیت انباری میوه ها 25

2-11- ترکیبات و محتوای آنتوسیانین در پوست حبه انگور ............ 26

2-12- تنظیم بیوسنتز آنتوسیانین در انگورها....................... 26

2-13- شاخص های کیفیت و برداشت میوه ها و سبزی ها................ 27

2-14- تحلیل تغییرات رنگ در طی رسیدن ............................ 27

2-14- مدل های رنگی ............................................. 27

 فصل سوم: مواد و روش ها ........................................ 29

3-1- مکان و زمان تحقیق ........................................ 29

3-2- روش نمونه برداری از بوته های انگور ...................... 29

3- 3- برداشت نمونه ها ......................................... 29

3-4- مشخصات سرد خانه .......................................... 30

3-5- طرح آزمایشی .............................................. 30

3-6- موقعیت جغرافیایی و شرایط آب وهوایی ایستگاه کهریز ......................... 30

3-7- خصوصیات خاک باغ مادری انگور.............................. 31

3-8- ارقام انگور مورد آزمایش .................................. 31

3-9- آزمون های فیزیکی میوه ................................... 31

3-10- آزمون های کیفی میوه ..................................... 32

 فهرست مطالب

عنوان صفحه

 3-10-1- تعیین بازارپسندی ...................................... 33

3-10-2- اندازه گیری pH آب میوه ................................ 33

3-10-3- اندازه گیری مواد جامد قابل حل کل عصاره میوه ........... 33

3-10-4- اندازه گیری میزان اسید آسکوربیک ........................ 33

3-10-5- اندازه گیری اسیدهای قابل تیتراسیون .................... 34

3-10-6- اندازه گیری محتوای فنل کل ............................. 35

3-10-7- اندازه گیری قند های کاهنده............................. 37

3-10-8- اندازه گیری رنگ میوه .................................. 38

3-10-9- اندازه گیری وزن لایه موم (کوتیکول) در انگور ............ 38

3-11- آزمون های مکانیکی میوه .................................. 39

3-11-1- تعیین سفتی بافت میوه (نفوذ)............................ 39

3-11-2- تعیین آنالیز پروفیل بافتی (TPA) ....................... 40

3-11-3- آزمون کشش پوست ....................................... 41

3-12- تجزیه آماری داده ها و نرم افزارهای مورد استفاده........... 42

 فصل چهارم: نتایج و بحث......................................... 43

4-1- نتایج مربوط به آزمایش اول، تاثیر زمان برداشت و رقم روی خصوصیات کمی، کیفی و فیزیکوشیمیایی........................................... 43

4-1-1- pH..................................................... 64

4-1-2- TSS .................................................... 47

4- 1-3- ویتامین ث............................................... 48

4-1-4- اسیدهای قابل تیتراسیون.................................. 49

4-1-5- فنل کل ................................................. 51

4-1-6= قندهای کاهنده........................................... 53

4-1-7- وزن حبه................................................. 54

4-1-8- وزن پوست ............................................... 55

4-1-9- حجم حبه................................................ 56

4-1-10- مساحت سطح حبه .......................................... 58

4-1-11- چگالی حبه ............................................. 59

 فهرست مطالب

عنوان صفحه

 4-1-12- آزمون سفتی بافت (نفوذ)................................ 60

4-1-13- آزمون آنالیز پروفیل بافتی (TPA) ....................... 61

4-1-14- کشش پوست .............................................. 62

4-1-15- کوتیکول ............................................... 63

4-1-16- شاخص تغییرات رنگ، L..................................... 64

4-1-17- شاخص تغییرات رنگ، Hue angle............................... 65

11- 4- شاخص تغییرات رنگ، Chroma ............................... 66

4-2- آزمایش دوم: مطالعه خصوصیات کیفی ارقام مختلف انگور یک ماه پس از انباری 67

4-2-1- pH..................................................... 67

4-2-2- TSS..................................................... 68

4-2-3- ویتامین ث............................................... 70

4-2-4- اسیدهای قابل تیتراسیون (TA)............................ 73

4-2-5- فنل کل................................................... 74

4-2-6- قند­های احیاء............................................. 75

4-2-7- بازارپسندی............................................... 76

4-2-8- نتیجه گیری کلی .......................................... 78

4-2-9- پیشنهادها................................................ 79

فهرست منابع.................................................... 74

 فهرست جداول

عنوان صفحه

 جدول 1-1- میزان موادغذایی در هر 100 گرم انگور تازه وکشمش......... 13

جدول1-2- سطح زیرکشت، تولید و عملکرد انگور در کشورهای عمده تولید کننده بر اساس آمار فائو.................................................. 14

جدول3- 1- نتایج تجزیه خاک باغ تحقیقاتی انگور.................... 31

جدول 4-1-1- نتایج تجزیه واریانس اثر رقم، زمان برداشت و اثرات متقابل آنها روی صفات اندازه گیری شده ارقام انگور............................ 44

جدول4-1-2- نتایج تجزیه واریانس اثر رقم، زمان برداشت و اثرات متقابل آنها روی صفات اندازه گیری شده ارقام انگور............................ 44

جدول4-1-3- نتایج تجزیه واریانس اثر رقم، زمان برداشت و اثرات متقابل آنها روی صفات اندازه گیری شده ارقام انگور............................ 45

جدول 4-1-4- نتایج تجزیه واریانس اثر رقم، زمان برداشت و اثرات متقابل آنها روی تغییرات رنگ ارقام انگور..................................... 45

جدول 4-1-5-مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت pH. 47

جدول4-1-6- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفتTSS.. 48

جدول 4-1-7- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت ویتامین ث 49

جدول 4-1-8- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت TA51

جدول 4-1-9-مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت فنل کل 53

جدول4-1-10- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت قند کاهنده. 54

جدول 4-1-11- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت وزن حبه55

جدول 4-1-12- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت وزن پوست 56

جدول 4-1-13-مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت حجم حبه58

جدول4-1-14- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت سطح حبه.59

جدول 4-1-15- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت چگالی حبه 60

جدول 4-1-16-نتایج آزمون کشش پوست................................ 63

جدول4-1-17- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی صفت کوتیکول.64

فهرست جداول

عنوان صفحه

 جدول 4-1-18- مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم و زمان برداشت روی شاخص Chroma66

جدول 4-2-1-تجزیه واریانس تاثیر رقم های مختلف انگور روی صفات اندازه گیری شده یک ماه پس از انبارداری............................................. 67

 فهرست نمودارها

عنوان صفحه

 نمودار 4-1-1- مقایسه میانگین تاثیر رقم های مختلف روی سفتی بافت میوه 61

نمودار 4-1-2- مقایسه میانگین تاثیر رقم های مختلف روی مقدار آنالیز پروفیل بافتی (TPA)................................................... 62

نمودار 4-1-3- مقایسه میانگین تاثیر رقم های مختلف روی شاخص تغییرات رنگ، L 65

نمودار 4-1-4-مقایسه میانگین تاثیر رقم های مختلف روی شاخص تغییرات رنگ، Hue angle 65

نمودار 4-2-1-مقایسه میانگین اثر متقابل رقم در زمان انبارداری روی صفتpH 68

نمودار 4-2-2-مقایسه میانگین اثر رقم های مختلف انگور روی صفتTSS69

نمودار 4-2-3- مقایسه میانگین اثر زمان روی صفتTSS.............. 70

نمودار 4-2-4- مقایسه میانگین اثر رقم های مختلف انگور روی مقدار اسید آسکوربیک...................................................... 71

نمودار4-2-5- مقایسه میانگین اثر زمان روی مقدار ویتامین ث....... 72

نمودار 4-2-6- مقایسه میانگین اثر رقم های مختلف انگور روی مقدار TA 73

نمودار 4-2-7- مقایسه میانگین اثر زمان روی مقدار TA............ 73

نمودار 4-2-8- مقایسه میانگین اثر متقابل رقم در زمان انبارداری روی صفت فنل کل 75

نمودار 4-2-9- مقایسه میانگین اثر متقابل رقم در زمان انبارداری روی صفت قند های احیاء..................................................... 76

نمودار 4-2-10- مقایسه میانگین اثر متقابل رقم در زمان انبارداری روی صفت بازار پسندی 77

 فصل اول

مقدمه

1-1-اهمیت محصولات کشاورزی در تامین سلامتی انسان

میوه­ها و سبزی­ها از مهمترین منابع غذایی بشر و در حقیقت تامین کننده ویتامین­های مورد نیاز بدن بوده و برای حفظ سلامتی انسان ضروری هستند. همچنین محصولات با ارزشی هستند که حتی در زمین­های کوچک نیز سود اقتصادی خوبی دارند (Shahi et al., 2003). اهمیت پرورش محصولات باغی بویژه بعد از جنگ جهانی اول در اثر پیشرفت علم و تکنولوژی واضح گردید. زیرا به ارزش غذایی و اهمیت میوه­ها و سبزی­ها در سلامتی انسان پی برده شد. میوه­ها و سبزی­ها علاوه بر ترکیبات انرژی زا دارای انواع املاح معدنی و ویتامین­ها نیز هستند و از این نظر در حفظ تعادل غذایی انسان و جلوگیری از سوء تغذیه نقش مهمی دارند(جلیلی، 1391). میوه­ها و سبزی­ها محصولاتی فسادپذیرهستند. بنابراین، روش­های نگهداری مختلفی به منظور افزایش عمر انبارمانی آن­ها توسعه یافته­اند. از این رو، نگهداری غذا به منظور افزایش عمر انبارمانی آن با تضمین ایمنی و کیفیت، از جمله دغدغه­های اصلی صنعت غذا به شمار می­رود (Yadav and Singh, 2012). در این میان، هدف متخصصان پس از برداشت شناسایی عوامل موثر بر ضایعات و استفاده از فناوری­های مناسب جهت کاهش آن­هاست (Kader, 2002).

1-2-منشا و تاریخچه انگور

انگور یکی از مهم ترین میوه­هایی است که از زمان های بسیار قدیم مورد استفاده بشر قرار گرفته است. بر اساس مطالعات جغرافیای گیاهی و باستان‌شناسی، ناحیه خاور نزدیک را به عنوان مرکز اولیه انگور در نظر گرفتند. بر این اساس گزارش گردیده که اهلی ‌شدن انگور ابتدا در نیمه دوم هزاره چهارم قبل از میلاد مسیح در دو ناحیه هم جوار، ناحیه مزوپاتامیا [1] (شامل جنوب آناتولی، سوریه، شمال لبنان، کردستان و غرب ایران) و جنوب دریای خزر اتفاق افتاده است (Mcgovern, 2003). ارقام تجاری انگور عمدتا از گونه ویتیس وینیفرا[2] بوده که منشا آن منطقه ای در جنوب اروپا بین دریای سیاه و دریای خزر گزارش شده است (ظهوری و همکاران، 1385). تاریخچه کشت انگور در ایران از حدود 2000 سال پیش از میلاد معمول بوده و بویژه در دوران هخامنشی از محصولات فرعی آن استفاده می­گردید. با توجه به اینکه موطن اصلی انگور را مناطق بین دریای سیاه و دریای خزر معرفی نموده اند بنابراین قسمت شمالی ایران نیز خواستگاه انگور به شمار می آید و گونه­های وحشی آن در مناطق ذکر شده موجود می­باشد. ایران از کشورهای عمده تولید کننده انگور و کشمش در دنیا به حساب می­آید. مناطق عمده تولید انگور در کشورمان شامل استان­های خراسان، قزوین، همدان، آذربایجان غربی و شرقی، فارس و زنجان می­باشد (جلیلی مرندی، 1388).

1-3-مشخصات گیاهشناسی انگور

انگور از خانواده Vitaceae است و دارای حداقل 11 جنس بوده که بیشتر آنها جنبه زینتی داشته و میوه آنها اغلب غیر قابل استفاده می‌باشد. از مهمترین جنس‌های انگور، جنس Vitis بوده که به طور گسترده‌ای در عرض‌های بین 25 الی 50 درجه شمالی در شرق آسیا، خاور میانه، اروپا و آمریکای شمالی کشت می‌گردد. جنس ویتیس خود به دو زیر جنس Euvitis و Muscadina تقسیم می­گردد(جلیلی مرندی،1386).

گونه‌های جنس اووتیس دارای 38 کروموزوم بوده و زیرجنس موسکادین دارای 40 کروموزوم می‌باشد. ویتیس وینیفرا تنها گروه اروپایی است که از لحاظ اقتصادی مورد توجه بوده و بیش از 90 درصد انگورهای دنیا از این‌گونه و یا دورگ های حاصل از تلاقی این‌ گونه با گونه‌های دیگر می‌باشند (تفضلی و همکاران، 1374). از ارقام تجاری انگور که در ایران پرورش داده می­شوند شامل انگور بیدانه سفید، بیدانه قرمز، صاحبی، فخری، ریش بابا، عسکری، یاقوتی قرمز، شاهانی سفید و سیاه، حسینی، لعل بیدانه، شیرازی و قزل اوزوم می­باشند (جلیلی مرندی، 1386).

1-4-رقم بیدانه سفید

بطور کلی می­توان گفت که نصف بیشتر کشمش دنیا از انگور سفید بیدانه تهیه می­شود. این رقم در کشور­های دیگر بنام­های مختلف سلطانی[3] و یا سلطانینا[4] و کلون دیگر آن بنام تامپسون بیدانه[5] معروف می­باشد. برگ­های نوک شاخه نیمه باز و فاقد آنتوسیانین می­باشد. شاخه از قدرت رشد بیشتر بر خوردار بوده و عادت رشد بوته­ها نیمه عمودی می­باشد. مقطع عرضی شاخه­ها بیضی شکل و رنگ پوست شاخه­های خشبی شده، قهوه­ای متمایل به زرد می­باشد. گل­های انگور سفید بیدانه کامل بوده و قسمت بیشتر جوانه­های بارور بین گره های 4 الی12 مستقر می­باشد. اندازه حبه­ها متوسط و شکل آن­ها نسبت به کلون­های مختلف انگور سفید بیدانه، گرد و یا بیضی می­باشد. رنگ حبه­ها سبز مایل به زرد و پوست نازک دارند. اندازه خوشه ها بزرگ و تراکم حبه در خوشه متوسط می­باشد. محصول این رقم متوسط رس بوده و در شهریور ماه قابل برداشت می­باشد.در ضمن برای تهیه شیره انگور، آب انگور و تازه خوری مصرف دارد (جلیلی مرندی، 1386).

1-5-رقم بیدانه قرمز

انگور بیدانه قرمز دارای بوته های نیمه عمود و قدرت رشد شاخه­های آن متوسط می­باشد. برگ­های بالغ آن حاوی 5 لوب و بدون کرک می­باشند. مقطع عرضی شاخه بیضی شکل بوده و شاخه­های خشبی شده به رنگ قهوه ای روشن می­باشند. این رقم دارای گل­های کامل بوده و بیشترین جوانه­های بارور همانند سفید بیدانه بین گره­های 4 الی 12 مستقر می­باشند. خوشه­های انگور قرمز بیدانه بزرگ بوده و تراکم حبه در خوشه متوسط می­باشد. اندازه حبه­ها متوسط و به رنگ قرمز روشن بوده و این رقم به عروس ورزن مشهور می­باشد. میوه­ها متوسط رس بوده و اکثرا به عنوان تازه خوری مورد استفاده قرار می­گیرند. سطح زیر کشت این رقم نسبت به انگور سفید بیدانه کمتر می­باشد (جلیلی مرندی، 1386).

1-6- رقم ریش بابا

رقمی است قوی با رشد متوسط و بارآوری منظم و زیاد، شاخه­های خشبی کلفت و نسبتاً طویل با مقطع دایره­ای شکل دارد، برگ­های نوک شاخه نیمه باز بوده، برگ­های بالغ آن کوچک و حاوی پنج لوب و سطح فوقانی برگ سبز روشن می­باشد. مقطع عرضی شاخه گرد و رنگ پوست شاخه­های خشبی شده قهوه­ای روشن می­باشد. گل­های کامل دارد. اندازه خوشه­ها متوسط و مخروطی شکل است. تراکم حبه­ها در خوشه کمتر بوده و حبه­های آن بزرگ، استوانه ای شکل و دانه­دار می باشند. رنگ حبه­ها قرمز و پوست حبه ضخیم و گوشت سفت دارد. از ارقام دیررس به شمار می­آید و محصول آن به صورت تازه خوری، تهیه شیره و برای نگهداری زمستانه به صورت آونگ مورد مصرف قرار می­گیرد (جلیلی مرندی، 1386).

1-7- رقم قزل اوزوم

انگور قزل اوزوم ، به رنگ­های سفید، قرمز و ابلق مشاهده شده و محل پراکندگی آن آذربایجان است. این انگور یکی از بهترین انگورهای مجلسی بوده و مصرف تازه خوری دارد. رقم قزل اوزوم دیررس بوده و به دلیل ضخامت پوست قابل نگهداری است. جوانه انتهایی آن بسته و کرکدار بوده، اما برگ­ها و دمبرگ فاقد کرک می باشند. رنگ دمبرگ این رقم قرمز روشن است. شاخه­ها، متوسط (30/1متر) و رنگ آنها در قسمت پایین سبز و در قسمت بالا قرمز روشن بوده و گل­های آن کامل است. خوشه­ها شل و افتاده بوده و دم خوشه بلند است و حبه­ها استوانه ای شکل، درشت و دانه دار می­باشند. میزان قند میوه این رقم حدود 147 گرم در لیتر، میزان اسید آن 4/4 گرم در لیتر، میزان الکل میوه 8 گرم در لیتر، درصد مواد خشک 19 گرم و مقدار ویتامین­های موجود در میوه 3/1 میلی گرم در هر 100 گرم ماده خشک است (تفضلی و همکاران،1374).

رشد شاخه­های قزل اوزوم در حد متوسط بوده، و تراکم حبه در خوشه ها کمتر و به شکل استوانه­ای می­باشند. پوست حبه، قرمز و ضخیم می­باشد و حبه­های قزل اوزوم درشت و دانه­دار می­باشند (جلیلی مرندی، 1386). این رقم بصورت آونگ در فصل زمستان مورد استفاده قرار می­گیرد. شاخه­های این رقم خشبی کلفت و طویل با مقطع بیضی شکل می­باشند. قسمت گوشتی میوه بی­رنگ، آبدار، فاقد مزه مخصوص و دیررس بوده و حبه ها با بذرهایی به طول تقریبی 5/7 میلی متر با ناف غیر برجسته و فاقد برآمدگی­های عرضی روی پهلوهای بذر می­باشند (علیزاده، 1383).

1-8- رقم صاحبی

برگ­های نوک شاخه نیمه بسته و کرکدار بوده اما برگ­های بالغ فاقد کرک وحاوی 5 لوب می­باشند. رشد بوته­ها و شاخه­های یکساله آن متوسط می­باشد. مقطع عرضی شاخه­ها بیضی و رنگ شاخه­های خشبی شده قهوه ای تیره می­باشد. صاحبی دارای گل­های کامل بوده و اندازه خوشه­ها متوسط و به شکل مخروط می­باشد. حبه­های آن به رنگ قرمز و سفید و شکل بیضی دارند. پوست حبه ضخیم و گوشت میوه سفت و مرغوب می­باشد.حبه­ها حاوی دانه­های درشت می­باشند. محصول آن دیررس بوده و به صورت تازه خوری، تهیه شیره و به عنوان مصرف زمستانه به صورت آونگ مورد مصرف قرار می­گیرد (جلیلی مرندی، 1386).

1-9- گل آذین و میوه

خوشهانگور از نظر گیاهشناسی یک ساقه تغییر شکل یافته منشعب است و تفاوت آن با پیچک در تعداد انشعابات است. میوه از نوع سته[6] است که نسبت به نوع رقم ممکن است دارای 2 یا 4 دانه باشد. بعضی از ارقام انگور بی‌دانه هستند. خوشه انگور از دو قسمت چوب خوشه[7] و حبه[8] تشکیل شده است. اندازه حبه و چوب خوشه با توجه به نوع رقم، نوع کشت و شرایط آب و هوایی و عملیات­های داشت متفاوت و متغیر است. حدود 2 تا 5 درصد از وزن خوشه را قسمت چوبی آن تشکیل می­دهد. دم خوشه[9] و دم حبه[10] به ترتیب ارتباط تغذیه­ای بین برگ و شاخه با خوشه و حبه­ها را به عهده دارند (تفضلی و همکاران، 1374).

حدود 70 تا 80 درصد از وزن خوشه را آب و حدود 2 تا 5/3 درصد آن از مواد تانن و بالاخره 9 تا 14 درصد آن را مواد سلولزی تشکیل می­دهد. خوشه­های انگور دارای شکل­های متفاوت کشیده، مخروطی و کروی بوده و اندازه خوشه و حبه بسیار متغیر می­باشد (تفضلی و همکاران، 1374).

حبه انگور از سه قسمت پوست[11]، گوشت[12] و دانه[13] تشکیل شده است. شکل حبه انگور از تنوع بالایی برخوردار می­باشد. پوست، حدود 7 تا 12 درصد از وزن آن را تشکیل داده و نقش حفاظت میوه در مقابل از دست دادن آب و حمله بیماری های قارچی را برعهده دارد. در پوست حبه تعدادی از ارقام انگور مواد رنگی مختلفی وجود دارند که بسته به نوع این رنگ دانه­ها رنگ حبه­ها قرمز، رزی، قرمز خاکستری، قرمز بنفش و سیاه می­باشند (تفضلی و همکاران، 1374). مواد آنتوسیانینی در بعضی از ارقام انگور مانند رشه یا سیاه سردشت و انگور کابرنت ساوینون[14] هم در پوست و هم گوشت حبه وجود دارند. ضخامت پوست حبه و لایه مومی[15]روی آن در ارقام متفاوت بوده و در انبارداری و حمل و نقل، عامل مهمی به شمار می­رود (تفضلی و همکاران، 1374). پوست حبه در مقایسه با گوشت آن دارای مقدار بیشتری ویتامین است. پوست حبه انگور دارای 78 تا 80 درصد آب و 14 درصد مواد هیدروکربنه است. تعداد دانه موجود در داخل حبه انگور به ارقام آن بستگی دارد و تعداد آن تا چهار عدد نیز ممکن است برسد (تفضلی و همکاران، 1374). اندازه و شکل دانه­ها به نوع انگور بستگی دارد و تا 10 درصد از وزن حبه را تشکیل می­دهد. دانه دارای 10 تا 12 درصد مواد چربی و 7 درصد تانن می­باشد. وجود دانه در انگور از بازارپسندی آن برای مصرف تازه خوری می­کاهد. اندازه حبه رابطه مستقیمی با تعداد و اندازه دانه دارد چرا که منبع اصلی تولید جیبرلین می­باشد. گوشت انگور به طور کلی نزدیک به 82 تا 86 درصد از وزن کل خوشه را شامل می شود که بخش خوراکی میوه به شمار می­رود. از هر تن انگور با توجه به رقم آن بین 640 تا 780 لیتر آب انگور استحصال می­شود و میزان مواد تشکیل دهنده آن به نوع رقم و شرایط آب و هوایی بستگی دارد (تفضلی و همکاران، 1374).

1-10- آناتومی حبه انگور

میوه انگور در اصل حبه بوده که حبه ها با اتصال به ساقه از طریق دم[16]، خوشه را تشکیل می­دهند. قسمت های اصلی یک حبه شامل پوست، گوشت و دانه یا جنین رشد نیافته می باشد (شکل 1). خارجی ترین لایه حبه، پوست که از 5 تا 10 درصد وزن آن را شامل می­شود دارای اپیدرم خارجی و 6 تا 10 لایه درونی با دیواره­های ضخیم می­باشد (Winkler et al., 1974). تعداد این لایه­ها و حجم سلول­های تشکیل دهنده­ی آن به رقم انگور بستگی دارد. اپیدرم خارجی پوست با لایه­هایی از سلول­های مرده بنام لایه کوتیکول با خاصیت آبگریزی پوشانده شده است و مواد تشکیل دهنده آن شامل مواد رنگی (رنگدانه های قرمز و زرد)، تانن، مواد معطر، پتاسیم و سایر مواد معدنی است. گوشت میوه حدود 80 تا 90 درصد وزنی حبه را تشکیل می­دهد. این بخش شامل 25 تا 30 لایه سلول پر از عصاره و شیره گیاهی است که در زیر پوست قرار دارند. دانه­ها در مرکز حبه قرار دارند و تعداد آنها بین 2 تا 4 عدد است (Ollat et al., 2002).

 شکل 1-1- نمایش بخش داخلی در برش طولی و عرضی حبه رسیده­ی انگور (Coombe, 2001).

1-11- دوره­های رشد و رسیدن انگور

به محض تشکیل میوه، حبه­ها به سرعت بزرگ می­شوند. بر اساس صفاتی مانند قطر، طول و وزن حبه­ها، مشخص شده که منحنی رشد و نمو فصلی میوه در ارقام انگور دانه‏دار از نوع سیگموئید مضاعف[17] و در ارقام انگور بی­دانه، از نوع سیگموئید ساده می‏باشد. در انگورهای دانه‏دار مراحل مختلف رشد و نمو میوه به سه مرحله مجزا تقسیم می­شوند. مرحله اول، دوره رشد سریع و به دنبال آن مرحله تاخیری و مرحله افزایش نهایی رشدمیوه. اما منحنی­های رشدی انگورهایبی­دانه معمولاً بدلیل نامشخص بودن فاز تأخیری به خوبی مشخص نیست. در مرحله اول رشدی، رنگ حبه سبز، دارای کلروفیل و تقسیمات سلولی در طی چند هفته سریع اتفاق می­افتد و از لحاظ تنفس نیز بسیار فعال می باشد. به این مرحله، رشد علفی یا نوویژن[18] گفته می­شود (Winkler et al.,1974). این مرحله از باز شدن گل­ها و حتی قبل از آن شروع و تا مرحله تغییر رنگ حبه­ها ادامه می­یابد که نسبت به نوع رقم 45 تا 65 روز طول می­کشد. در پایان این مرحله سلول­های داخل حبه ایجاد شده­اند و افزایش تعداد سلول ها در این مرحله باعث درشت تر شدن میوه می­شود. دانه ها تقریبا به اندازه نهایی می­رسند ولی جنین تکامل نهایی را پیدا نکرده است (Winkler et al., 1974).در این مرحله همچنین اسیدهای آلی و مواد اولیه عطر و طعم در ارقام معطر در حبه تجمع پیدا می­کنند. در این مرحله تانن­ها در پوست و بذر جمع می­شوند و تقریباً در گوشت میوه وجود ندارند (Winkler et al., 1974).

مرحله دوم رشدی به صورت یک فاز تأخیری آغاز می­شود که شروع آن 35 تا 80 روز بعد از باز شدن گل است. در این مرحله مقدار کلروفیل پوست میوه کاهش یافته و جنین تکامل می­یابد. در مرحله دوم اسیدهای آلی، به ویژه اسید تارتاریک[19] و اسید مالیک[20] به حداکثر میزان خود می‏رسند و کلروفیل حبه‏ها تدریجاً کاهش می‏یابد. در این مرحله افزایش قندها تدریجی بوده و میزان قند گلوکز نسبت به فروکتوز بیشتر می‏باشد. مدت دوره دوم نسبت به ارقام مختلف انگور 4-2 هفته می‏باشد. علت کاهش رشد حبه‏ها در مرحله دوم به ‏دلیل رشد و نمو دانه‏ها بوده و مواد غذایی جذب شده مورد مصرف جنین و دانه‏های داخل حبه می­گردد (Winkler et al., 1974).

با پایان یافتن مرحله تاخیری، مرحله سوم رشد میوه شروع شده که در طی آن بزرگ شدن حبه­ها ناشی از افزایش حجم سلول­ها می­باشد. در طی این دوره رنگ میوه­ها، نسبت به رقم، از سبز به رنگ زرد، قرمز یا سیاه درآمده که به این مرحله نرم شدن و تغییر رنگ یا ورایژن[21] می­گویند. حبه در این مرحله شروع به نرم­تر شدن می­نمایند و در واقع بلوغ و رسیدن میوه شروع می­شود. بعد از تغییر رنگ حبه­ها، مقدار زیادی آب و مواد قندی در آنها تجمع یافته و از میزان اسیدهای میوه کاسته می­شود. زمان این مرحله بسته به رقم 5 الی 8 هفته به طول می­انجامد و حبه­ها به اندازه نهایی خودشان می­رسند (Winkler et al., 1974).

چنانکه ذکر گردید میوه‏ انگورهای بی­دانه دارای منحنی رشد سیگموئید ساده بوده و شامل مرحله رشد کند، مرحله رشد سریع و بالاخره مرحله رشد کند می‏باشند. در مرحله دوم رشد که سریع می‏باشد، وزن حبه‏ها دو برابر حبه ارقام دانه‏دار می­باشد اما این اختلاف در مرحله سوم کند می‏شود. در حدود 4-3 هفته بعد از تشکیل میوه سقط جنین اتفاق می‏افتد. در این مرحله مقدار اکسین به شدت کاهش می‏یابد و رشد حبه‏ها در مرحله رسیدن میوه به نصف رشد میوه‏های ارقام دانه‏دار می‏رسد. در این توالی رشد میوه ظاهراً بین توسعه میوه و بذر رقابت وجود دارد. هم بستگی بین سقط جنین و زودرسی میوه مشاهده شده است. ظاهرا موادی که در توسعه جنین استفاده می­شوند در این حالت در میوه تجمع یافته و باعث زودرسی می­شوند. گزارش شده که حبه­های زودرس­تر یک خوشه دارای دانه کمتر یا بدون دانه می­باشند. علاوه بر افزایش اندازه، حبه­ها از زمان تشکیل شدن تا رسیدگی کامل مراحل نموی متعددی را طی می­کنند. مرحله سبز که از تشکیل غوره تا شروع رسیدگی ادامه دارد (Winkler et al.,1974). در طی این دوره مهم ترین تغییر افزایش سریع اندازه میوه است. تغییرات در ساختار خوشه نیز بعد از تشکیل میوه اتفاق می افتد. مقدار قند تقریباً ثابت بوده، اسید میوه در بیشترین مقدار و بافت میوه سفت می­باشد. میزان گلوکز بیشتر از فروکتوز بوده و مقدار اسیدهای مالیک و تارتاریک در بیشترین حالت می­باشند. مرحله رسیدگی از شروع رسیدگی تا رسیدن کامل طول می­کشد (Winkler et al., 1974). در این مرحله رنگ سبز حبه ها نسبت به نوع رقم تغییر خواهد کرد و بافت میوه شروع به نرم شدن می­نماید. در این مرحله حبه­ها از یک اندام ذخیره کننده اسید به عضوی ذخیره کننده قند تغییر خواهند یافت. در این دوره حبه­ها سریعاً بزرگ تر می­شوند و تغییرات در بافت و مواد داخلی میوه هم چنان ادامه خواهد داشت تا این که وارد مرحله رسیدگی بیش از حد[22] می­شوند. در این حالت تغییرات اتفاق افتاده نه تنها باعث بهبود کیفیت میوه نخواهند شد بلکه میوه­ها سریعاً مقاومت خود را به حمل و نقل، آلودگی­های قارچی، کاهش مقدار آب و سایر صدمات از دست می­دهند و در تعدادی از ارقام حساسیت به ریزش حبه افزایش می­یابد. در مرحله فوق رسیدگی مقدار فروکتوز بیشتر از گلوکوز خواهد شد (Winkler et al., 1974).

[1] - Mezopatamia

[2] - Vitis Vinifera

[3] - Sultana

[4]- Sultanina

3- Thompson seedless

1- Berry

2- Rachis

3- Berry

4- Peduncle

5- Pedicel or cap stem

6- Skin

7- Pulpe

8- Seed

9- Cabernet savuignon

10- Bloom

[16] - Pedicel

1- Double sigmoid

1- Novasion

2- Tartaric acid

3- Malic acid

4- Verasion

1- Overripe stage





حل تمرین طراحی دیجیتال موریس مانو ویرایش پنجم

حل تمرین طراحی دیجیتال موریس مانو ویرایش پنجم

حل تمرین طراحی دیجیتال موریس مانو ویرایش پنجم

حل تمرین طراحی دیجیتال موریس مانو ویرایش پنجم

 

تعداد صفحات حل المسائل : 408
نویسنده : M. Morris Mano , Michael D. Ciletti
ویرایش : پنجم
زبان : لاتین