حرفه ای شوید

حرفه ای شوید حرفه ای شوید کتاب علمی و مفید حرفه ای شوید. هفت گام برای حرفه ای شدن در بازاریابی شبکه ای . نوشته اریک وور . ترجمه علی معتمدی. 38صفحه دریافت فایل حرفه ای شوید

فرهنگ تطبیقی،ریشه شناختی گویش مازندرانی(روستای اروست)

فرهنگ تطبیقی،ریشه شناختی گویش مازندرانی(روستای اروست)   چکیده  باتوجه به فراموشی تدریجی گویش های مختلف و به دنبال آن از بین رفتن قواعد زبانشناختی ویژه هر گویش، پژوهشگر هدف خود را بر ثبت واژگان این گویش و به دنبال آن قواعد واژه سازی و ویژگی های آوایی مختص این گویش قرار داده است که در نتیجه به حفظ و نگهداری فرهنگ مرتبط با آن کمک خواهد کرد. بنابراین، دراین تحقیق تلاش خواهد شد تا ویژگی های واژگانی در این گویش مورد بررسی قرار گیرد. فصل 1 با عنوان مقدمه به بررسی موقعیت و وضعیت جغرافیایی منطقه، پیشینه­ی تاریخی، ترکیب جمعیت، آداب و رسوم، پیشینه­ی کار و هدف این تحقیق می پردازد. فصل 2 با عنوان توصیف آوایی، به بررسی برخی ویژگی های آوایی گویش اوروست می پردازد. در فصل 3 با عنوان ساخت واژه، اطلاعاتی درباره­ی انواع اسم، صفت، ضمیر، ساختمان فعل، فعل های لازم و متعدی، فعل مجهول، فعل امر، مطابقت فعل با فاعل، نشانه های مصدر، اسم، مضاف و مضاف­الیه، صفت و صفت و موصوف ارائه شده است. در فصل4 که بخش اصلی این رساله را دربرمی­گیرد، به ریشه شناسی 200 واژه­­ی منتخب از واژگان این گویش پرداخته شده است.در این بخش، کلمات به صورت موضوعی دسته بندی و ریشه شناسی شده اند. در پایان این فصل، واژه نامه­ی موضوعی این گویش آورده شده که در این بخش، واژه ها براساس مشخصه های معنایی، مانند: ( اعضای بدن، ابزار کار، بستگان و غیره ) و یا مشخصه های دستوری، مانند: ( ضمیر، فعل لازم و متعدی، مصدر ساده و مرکب ) دسته بندی شده اند. واژگان کلیدی: گویش، زبانهای باستانی، ریشه شناسی، واژه نامه مصنوعی  فهرست مطالب  عنوان صفحه  فصل اول: مقدمه 1-1- کلیات.. 2 1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق.. 3 1-3- هدف تحقیق....4 1-4- موقعیت جغرافیایی و طبیعی شهر. 4 1-5- پیشینه­ی تاریخی منطقه... 4 1-6-ترکیب جمعیت منطقه.. 5 1-7-پیشینه­ی تحقیق.... 5 1-8-روش تحقیق. 7 1-9-نحوه­ی جمع آوری داده ها.... 8 1-10-گویشوران..... 8 1-11-روش تجزیه و تحلیل داده ها... 9  فصل دوم: توصیف آوایی 2-1- همخوان ها................................ 11 2-2- واکه ها.................................. 13 2-3- واکه های مرکب............................ 13 2-4- خوشه­ی همخوان............................. 14 عنوان صفحه  2-4-1- خوشه­ی همخوان میانی..................... 14 2-4-2- خوشه­ی همخوان پایانی.................... 14 2-5- جفت های کمینه............................ 15  فصل سوم: صرف 3-1- اسم...................................... 20 3-1-1- اسم معرفه.............................. 20 3-1-2- اسم نکره............................... 21 3-1-3- شمار................................... 21 3-2- مطابقت فعل با فاعل ...................... 21 3-3- مضاف و مضاف­الیه.......................... 22 3-4- صفت...................................... 22 3-4-1- صفت ساده............................... 22 3-4-2- صفت برتر............................... 22 3-4-3- صفت برترین............................. 22 3-5-صفت و موصوف............................... 23 3-6- ضمیر..................................... 24 3-6-1- ضمیر شخصی.............................. 24 3-6-1-1-ضمایر شخصی جدا......................... 24 3-6-1-2- ضمایر شخصی متصل....................... 24 3-6-2- ضمیر اشاره............................. 24 3-6-3- ضمیر مشترک............................. 24 3-7- فعل...................................... 25 عنوان صفحه  3-7-1- ساختمان فعل............................ 25 3-7-1-1- فعل ساده.............................. 25 3-7-1- 2- فعل پیشوندی(مشتق).................... 25 3-7-1-3- فعل مرکب.............................. 25 3-7-2- منفی کردن فعل.......................... 26 3-7-3- ستاک فعل............................... 26 3-7-4- مصدر................................... 26 3-7-4-1- پسوند مصدری........................... 26 3-7-4-2- پیشوند مصدری.......................... 27 3-7-5- ساخت آینده............................. 30 3-7-6-ساخت مجهول.............................. 30 3-7-7- فعل امر................................ 31  فصل چهارم: ریشه­شناسی.......................... 33  فصل پنجم: نتیجه گیری 5-1- ویژگی های واجی........................... 185 5-2- ویژگی های صرفی .......................... 186 3-5- مقایسه با دیگر گویش های فارسی نو......... 187 پیشنهادات..................................... 187    عنوان صفحه  فهرست منابع منابع فارسی................................... 188 منابع لاتین.................................... 190  فهرست جدول ها   عنوان صفحه  جدول2-1- جدول همخوان های گویش اوروست.......... 12 جدول 2-2- جدول واکه های گویش اوروست............ 14 جدول 3-1- ضمایر شخصی جدا...................... 24 جدول 3-2- ضمایر شخصی متصل..................... 24    فصل اول  مقدمه 1-1- کلیات  " زبانشناسان عموماً زبان را به صورت مجموعه­ی پیچیده­ای از نظام های مجرد و ذهنی تعریف می­کنند که جزء توانش های مغز انسان به شمار می رود و برای ایجاد ارتباط بین افراد بشر به کار می آید. بنابراین تعریف، زبان یک پدیده مجرد و غیرمادی است (حق شناس، 1390: 12). هر زبان دارای گونه های مختلفی می باشد که دارای ویژگی های متفاوت و متشابه هستند. برخی از گوناگونی های موجود در یک زبان مربوط به مناطق جغرافیایی مختلف است که هریک، گونه زبانی خاص خود را دارد و از طرفی دیگر این گوناگونی زبانی در اثر عوامل مختلف اجتماعی و فرهنگی آشکار می شود. درهر حال این تفاوت ها و گوناگونی ها باعث شده است که زمینه ای برای بررسی و جمع آوری گویش های مختلف زبان فارسی در شهرها و روستاها فراهم شود تا با آگاهی از تغییرات آوایی، واژگانی و نحوی که بر اثر عوامل مختلف در طول زمان در این گویش ها به وجود آمده است، به شناختی درست و دقیق از سیر تاریخی این زبان دست یافت. همچنین با تجزیه و تحلیل واژگان هر گویش و استفاده از مبحث ریشه شناسی، تفاوت ها و تشابه های میان گویش های مختلف و نیز چگونگی ارتباط هر گویش با زبان های فارسی میانه و باستان مشخص خواهد شد. به لحاظ تاریخی حاشیه­ی جنوبی سواحل دریای خزر از مراکز تمدن ما­قبل تاریخ و اسلامی بوده است. کاوش های باستان شناسی در شمال و کشفیات آن در نزدیکی ساری و کلاردشت، وجود تمدن های قدیمی را در این مناطق، از دوره های ماقبل تاریخ نشان می دهد. کهن­ترین اقوام این منطقه آماردها و طپورها هستند. نام دیگر مازندران، طبرستان است که برخی آن را محل زندگی اقوام طپور دانسته اند که در دوره­ی ساسانی طپورستان و بعد طبرستان نامیده شده است (گیتی شکری، 1374: 20). گویش مازندرانی (طبری) از گویش های شمال غربی زبان های ایرانی است (ای. م. ارانسکی، 1385: 331) که امروزه در حاشیه­ی باریک بین کوه های البرز و کناره های جنوبی دریای خزر و شرق گیلان به آن صحبت می شود. این لهجه اکنون خط و کتابتی ندارد؛ ولی در زمان گذشته، متونی چون دیوان امیر پازواری، مرزبان نامه و نیکی نامه به این گویش وجود داشته است که امروز بجز دیوان امیر پازواری، اصل آنها در دست نیست و از ترجمه های آنها استفاده می شود (صادق کیا، 1316: 9-12). در این رساله، گویش اوروست که جزء گونه­ی ساروی در گویش مازندرانی است، مطالعه می شود.مواد زبانی جمع آوری شده در این رساله، به لحاظ اینکه ویژگی های زبانی این گویش (گویش اوروست) را نشان می دهد، حائز اهمیت است و هم اینکه مقدمه ای بر پژوهش های تخصصی تر درباره­ی این گویش می باشد.   1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق  با توجه به اینکه بسیاری از گویش ها به دلیل از بین رفتن همه ی گویشوران، کاملاً فراموش شده اند، به نظر می رسد بررسی و مطالعه ی گویش ها از اهمیت خاصی برخوردار است. بنابراین، تحقیق توسط کسانی که علاقه مند و آشنا به مباحث زبانشناسی هستند، ضرورت می یابد. از جهتی دیگر، مطالعه در این زمینه علاوه بر ثبت گونه های زبانی، به حفظ و نگهداری فرهنگ های مختلف می انجامد. گویش مازندرانی با توجه به ویژگی های آوایی، واجی و واژگانی مخصوص به خود، این فرصت را ایجاد می کند تا با بررسی جنبه های مختلف آن، به تفاوت های موجود میان این گویش و فارسی معیار دست یافت و از طرفی دیگر تجزیه و تحلیل واژه های به دست آمده، می تواند تغییراتی که در طول زمان در این گویش به وجود آمده است را مشخص کند و از این طریق پیوند این گویش را با زبان های فارسی میانه و باستان آشکار نماید.  1-3- هدف تحقیق  باتوجه به فراموشی تدریجی گویش های مختلف و به دنبال آن از بین رفتن قواعد زبانشناختی ویژه هر گویش، پژوهشگر هدف خود را بر ثبت واژگان این گویش و به دنبال آن قواعد واژه سازی و ویژگی های آوایی مختص این گویش قرار داده است که در نتیجه به حفظ و نگهداری فرهنگ مرتبط با آن کمک خواهد کرد. بنابراین، دراین تحقیق تلاش خواهد شد تا ویژگی های واژگانی در این گویش مورد بررسی قرار گیرد و در مقایسه با فارسی میانه و فارسی نو، نمونه های متفاوت و مختص این گویش مشخص گردد.   1-4- موقعیت جغرافیایی و طبیعی شهر  روستای اوروست یکی از روستاهای استان مازندران، شهرستان ساری، منطقه چهاردانگه و دهستان پشتکوه می باشد که در 120 کیلومتری جنوب شرقی ساری و 2200 متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است. اوروست از شمال به منطقه هزارجریب نکا، از جنوب به بادله و دامغان، از شرق به دامغان و نکا و از غرب به کیاسر منتهی می شود.   1-5- پیشینه­ی تاریخی منطقه  روستای اوروست براساس اسناد تاریخی، در گذشته های دور محله ای زرتشتی نشین بوده است که مردم در کنار چشمه های معروف(بادآب سورت) این منطقه با آداب و رسوم خاصی عبادت می کرده اند.   1-6-ترکیب جمعیت منطقه  براساس آمارگیری سال 1390 جمعیت این روستا 920 نفر می باشد که این تعداد در فصلهای مختلف سال تغییر می یابد.   1-7-پیشینه­ی تحقیق  گونه های مختلف گویش مازندرانی به دلیل دارا بودن ویژگی های خاص زبانشناختی، از طرف زبانشناسان مورد پژوهش و بررسی قرار گرفته اند. با این حال، زمینه برای تحقیقات تخصصی تر بر روی این گویش وجود دارد. مقاله های زیادی درباره گونه های مختلف گویش مازندرانی نوشته شده است. آقاگلزاده(1383) در مقاله خود به تحلیل برخی از ویژگی های فعال آوایی و فرآیندهای واجشناختی همچون همگونی، تضعیف و نرم شدگی در گویش مازندرانی می پردازد و نشان می دهد که فرآیند تضعیف و همگونی، بیش از فرآیند تقویت، در گویش مازندرانی فعال هستند. از دیگر مقاله ها، مقاله ی مشترک رضایتی کیشه خاله، جلاله وند آلکامی(1390) می باشد. در این مقاله ابتدا به روش های ساخت فعل مجهول در زبان های ایرانی باستان و میانه غربی اشاره شده و سپس به تحول ساخت فعل مجهول در گویش های ایرانی نو پرداخته شده است. نکته قابل توجه در این مقاله این است که در گویش مازندرانی، فعل مجهول از ترکیب صفت مفعولی و در مواردی مصدر، با فعل کمکی ساخته می شود. همچنین در این مقاله بیان می شود که در گویش مازندرانی، ساخت ارگتیو در افعال ماضی متعدی دیده نمی شود. حسن دوست(1389) زبان ها و گویش های ایرانی نو را به صورت تطبیقی- موضوعی مورد بررسی قرار داده است. در این کتاب معادل کلمات فارسی در چندین گویش مورد بررسی قرار گرفته و از طرفی به بحث ریشه شناسی نیز پرداخته شده و معادل های اوستایی، فارسی میانه، فارسی میانه ترفانی، پارتی، سغدی، ختنی و خوارزمی آورده شده است. از جمله گویش هایی که در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته، گویش مازندرانی می باشد. دریافت فایل فرهنگ تطبیقی،ریشه شناختی گویش مازندرانی(روستای اروست)

فرهنگ اصطلاحات عرفانی گلشن راز و شرح آن ها بر اساس کشف المحجوب، رساله ی قشیریّه، مرصادالعباد و کیمیای سعادت

فرهنگ اصطلاحات عرفانی گلشن راز و شرح آن ها بر اساس کشف المحجوب، رساله ی قشیریّه، مرصادالعباد و کیمیای سعادت  فهرست مطالب  عنوان صفحه چکیده .1 مقدمه .... 2 فصل اول: شرح حال عرفا 1- 1. شرح حال عبدالکریم قشیری...7 1- 2. شرح حال ابوالحسن هجویری غزنوی. 8 1- 3. شرح حال ابوحامدمحمد غزالی طوسی..10 1- 4 . شرح حال نجم الدین رازی... 12 1- 5. شرح حال شیخ محمودشبستری...13 فصل دوم : اصطلاحات عرفانی گلشن راز 2- 1. «آ» آب حیات ....................................................................................................................... 17 آدم .................................................................................................................................. 18 آفاق .................................................................................................................................21 آفت ................................................................................................................................ 22 آیات ................................................................................................................................22 آیات کبری ......................................................................................................................23 آینه .................................................................................................................................24 آه .................................................................................................................................... 25 2- 2. اَ – اِ ابد ................................................................................................................................... 26 ابرو ................................................................................................................................ 26 ابلیس .............................................................................................................................. 27 اتحاد ................................................................................................................................30 احد ................................................................................................................................. 30 احسان ............................................................................................................................ 31 احوال ............................................................................................................................. 32 اخلاص ...........................................................................................................................33 ارادت ..............................................................................................................................36 ارباب ............................................................................................................................ 38 ارباب اشارت ................................................................................................................. 39 ارباب معنی .....................................................................................................................39 ازل ................................................................................................................................ 39 استدراج ......................................................................................................................... 40 اسرا ............................................................................................................................... 40 اسقاط الاضافات .............................................................................................................42 اسم ................................................................................................................................42 اشارت ........................................................................................................................... 43 اصطفا ............................................................................................................................ 44 اعتدال ............................................................................................................................ 45 اعراف ............................................................................................................................ 46 الهام ................................................................................................................................47 اناالحق .......................................................................................................................... 48 انانیّت ..............................................................................................................................49 انبیا ...................................................................................................................................50 انسان ...............................................................................................................................53 انسان کامل ......................................................................................................................55 اولیاء ................................................................................................................................56 اهل تحقیق .......................................................................................................................57 اهل دانش ........................................................................................................................57 اهل دل ........................................................................................................................... 58 ایمان ............................................................................................................................... 58 2- 3. «ب» باطن ................................................................................................................................61 بام ................................................................................................................................... 61 بت ................................................................................................................................. 61 بت ترسابچه ....................................................................................................................63 بخل ................................................................................................................................64 برق .................................................................................................................................64 بعد ................................................................................................................................. 65 بقا ................................................................................................................................... 66 بوسه ................................................................................................................................69 بهشت ............................................................................................................................. 69 2- 4. «پ» پارسایی ...........................................................................................................................71 پیاله .................................................................................................................................72 پیر ...................................................................................................................................72 پیرخرابات .......................................................................................................................73 پیمانه ...............................................................................................................................74 2- 5. «ت» تجرید ............................................................................................................................ 75 تجلّی .............................................................................................................................. 77 تحیّر ................................................................................................................................88. تدبّر ............................................................................................................................... 89. تذکر ............................................................................................................................... 89 ترسایی ........................................................................................................................... 90 تسبیح ............................................................................................................................. 91 تشبیه.............................................................................................................................. 92 تعیّن................................................................................................................................. 93 تفکّر ............................................................................................................................... 93 تقدیر .............................................................................................................................. 96 تقلید ............................................................................................................................... 97 تقوا ..................................................................................................................................97 تلبیس ............................................................................................................................. 99 تنزیه ............................................................................................................................... 100 توبه ................................................................................................................................101 توحید ........................................................................................................................... 105 توفیق .............................................................................................................................107 توکّل ............................................................................................................................. 108 2- 6. «ج» جابلقا و جابلسا ............................................................................................................ 111 جام ................................................................................................................................112 جان ...............................................................................................................................113 جانان.............................................................................................................................114 جرعه ............................................................................................................................ 114 جذبه ............................................................................................................................. 115 جلال .............................................................................................................................115 جمال............................................................................................................................ 116 جمع ...............................................................................................................................116 2- 7. «چ» چراغ دل ....................................................................................................................... 119 چشم ............................................................................................................................. 119 چشم شاهد................................................................................................................... 119 چشمه ی حیوان..............................................................................................................120 2- 8 . «ح» حال ...............................................................................................................................120 حبّه ی دل .....................................................................................................................122 حجاب ...........................................................................................................................122 حضرت ........................................................................................................................ 126 حقّ ................................................................................................................................126 حقیقت ......................................................................................................................... 127 حلول .............................................................................................................................128 حیرت ........................................................................................................................... 129 2- 9. «خ» خاکیان .......................................................................................................................... 130 خال .............................................................................................................................. 130 خانقاه ........................................................................................................................... 131 خانه ی دل....................................................................................................................132 خرابات ..........................................................................................................................133 خراباتی ......................................................................................................................... 134 خرقه ..............................................................................................................................135 خط ...............................................................................................................................137 خطوه ............................................................................................................................ 138 خلع .............................................................................................................................. 139 خلوت ............................................................................................................................139 خلوتخانه ...................................................................................................................... 142 خم.................................................................................................................................142 خماری ......................................................................................................................... 143 خمخانه ......................................................................................................................... 143 خوف .............................................................................................................................144 2-10.«د» دام ................................................................................................................................ 146 دجّال ............................................................................................................................147 درخت .......................................................................................................................... 147 درویش ......................................................................................................................... 148 دریا ................................................................................................................................149 دل ................................................................................................................................. 150 دلال ...............................................................................................................................153 دم ..................................................................................................................................153 دنیا ................................................................................................................................154 دوزخ ............................................................................................................................157 دولت .............................................................................................................................158 دیر .................................................................................................................................158 دیو ................................................................................................................................ 159 2- 11. «ذ» ذوق .............................................................................................................................. 159 2- 12. «ر» رجا ............................................................................................................................... 161 رحمان ...........................................................................................................................163 رخ ................................................................................................................................164 رضا ...............................................................................................................................164 رند ............................................................................................................................... 170 روح ............................................................................................................................. 170 2- 13. «ز» زجاجه............................................................................................................................175 زلف ............................................................................................................................. 175 زنّار ............................................................................................................................... 177 زهد ............................................................................................................................... 178 2- 14. «س» ساغر ............................................................................................................................. 180 ساقی ............................................................................................................................. 182 سالک .............................................................................................................................182 سبحات جلال ............................................................................................................... 183 سبع المثانی ...................................................................................................................184 سرّ ................................................................................................................................ 185 سرای امّ هانی ................................................................................................................186 سفر ................................................................................................................................186 سکر .............................................................................................................................. 189 سگ .............................................................................................................................. 191 سلوک ........................................................................................................................... 191 سماع ..............................................................................................................................192 سمعه .............................................................................................................................. 198 سواداعظم .......................................................................................................................198 سوادالوجه فی الدارین ....................................................................................................199 سیاهی ............................................................................................................................199 سیر ............................................................................................................................... 200 سیرزورق ...................................................................................................................... 200 سیرکشفی ..................................................................................................................... 200 سیمرغ .......................................................................................................................... 201 سیه رویی...................................................................................................................... 202 2- 15. «ش» شام ............................................................................................................................... 202 شاهد ............................................................................................................................ 203 شب............................................................................................................................. 201 شراب ...........................................................................................................................204 شریعت ........................................................................................................................ 205 شطح ............................................................................................................................207 شکر ..............................................................................................................................208 شمع ..............................................................................................................................210 شوخی ...........................................................................................................................211 شوق ............................................................................................................................ 211 شیخ ............................................................................................................................. 212 شهود .............................................................................................................................216 2- 16. «ص» صاف...............................................................................................................................217 صبح ............................................................................................................................. 217 صحبت ..........................................................................................................................218 صحرا ........................................................................................................................... 220 صدق .............................................................................................................................221 صراحی ........................................................................................................................ 222 صراط ........................................................................................................................... 222 صفا ...............................................................................................................................223 صوفی ...........................................................................................................................224 2- 17. «ط» طاعت .......................................................................................................................... 225 طامات .......................................................................................................................... 225 طامه الکبری ................................................................................................................. 226 طریقت ......................................................................................................................... 227 طلب ............................................................................................................................ 228 طمس ...........................................................................................................................229 طهارت .........................................................................................................................230 2- 18. «ظ» ظاهر ............................................................................................................................ 232 ظلّ ............................................................................................................................... 233 ظلمت .......................................................................................................................... 233 ظهور ............................................................................................................................ 234 2- 19. «ع» عابد .............................................................................................................................. 234 عارف ............................................................................................................................235 عاشق .............................................................................................................................235 عالَم .............................................................................................................................. 236 عالَم جان...................................................................................................................... 238 عالَم معنی ..................................................................................................................... 238 عالِم .............................................................................................................................. 238 عجب ........................................................................................................................... 239 عدالت .......................................................................................................................... 240 عرفان ........................................................................................................................... 241 عشق ............................................................................................................................ 242 عشوه ............................................................................................................................ 244 عصا .............................................................................................................................. 244 عقل ............................................................................................................................. 245 عقل فضولی ..................................................................................................................247 علم .............................................................................................................................. 247 علم ظاهر ..................................................................................................................... 250 عنقا .............................................................................................................................. 250 2- 20. «غ» غمزه ............................................................................................................................ 251 غوّاص ......................................................................................................................... 251 غَیم .............................................................................................................................. 252 غَین .............................................................................................................................. 252 2- 21.«ف» فسخ ............................................................................................................................. 253 فضل ............................................................................................................................ 253 فقر ............................................................................................................................... 254 فکر .............................................................................................................................. 257 فنا ................................................................................................................................ 257 فیض ............................................................................................................................ 259 2- 22. «ق» قاب قوسین .................................................................................................................. 261 قاف .............................................................................................................................. 261 قدیم ............................................................................................................................. 262 قرب ............................................................................................................................. 263 قضا .............................................................................................................................. 264 قلب ............................................................................................................................. 265 قهر................................................................................................................................ 266 2- 23. «ک» کاف ونون .................................................................................................................... 267 کافر .............................................................................................................................. 268 کثرت ........................................................................................................................... 268 کرامت .......................................................................................................................... 269 کعبه .............................................................................................................................. 271 کفر ............................................................................................................................... 271 کمال ..............................................................................................................................274 کنشت .......................................................................................................................... 275 کوه هستی .................................................................................................................... 275 2- 24. «گ» گلخن ........................................................................................................................... 275 گنج مخفی.................................................................................................................... 276 2- 25. «ل» لاابالی ........................................................................................................................... 276 لامکان .......................................................................................................................... 277 لاهوت ......................................................................................................................... 278 لب ............................................................................................................................... 279 لبس ............................................................................................................................. 279 لب لعل ........................................................................................................................ 280 لطف ............................................................................................................................ 280 لعل .............................................................................................................................. 281 لوح عدم ...................................................................................................................... 281 2- 26. «م» مجرّد ............................................................................................................................ 282 محبوب ........................................................................................................................ 282 محدث ......................................................................................................................... 283 محقّق ........................................................................................................................... 283 مروّق............................................................................................................................. 283 مرید ............................................................................................................................ 284 مزابل ............................................................................................................................ 285 مسافر ........................................................................................................................... 285 مستی ........................................................................................................................... 285 مسجد .......................................................................................................................... 285 مسخ ............................................................................................................................. 286 مشرق ........................................................................................................................... 286 مشکات(مشکوه) .......................................................................................................... 287 مصباح ...........................................................................................................................288 مطرب .......................................................................................................................... 288 معراج ........................................................................................................................... 289 معرفت ......................................................................................................................... 290 معروف ........................................................................................................................ 294 مغرب .......................................................................................................................... 294 مغز .............................................................................................................................. 295 مقام ............................................................................................................................. 296 مقامات .........................................................................................................................297 مقام لی مع اللّه ............................................................................................................ 298 مقت ............................................................................................................................ 298 مکر ............................................................................................................................. 299 ممکن.............................................................................................................................299 مناجات ....................................................................................................................... 300 منازل ........................................................................................................................... 300 مو ............................................................................................................................... 300 مواجید ........................................................................................................................ 300 مواقف...........................................................................................................................301 می .............................................................................................................................. 301 میخانه ......................................................................................................................... 302 میم احمد .................................................................................................................... 302 2- 27. «ن» ناسوت ........................................................................................................................ 303 ناقوس ..........................................................................................................................304 ناموس ..........................................................................................................................304 نبوت ........................................................................................................................... 305 نبی .............................................................................................................................. 306 نرگس ......................................................................................................................... 307 نفخ روح ..................................................................................................................... 307 نفس ............................................................................................................................ 308 نفس گویا.......................................................................................................................314 نقطه ............................................................................................................................. 314 نقطه ی آخر ................................................................................................................. 314 نقطه ی اسفل ............................................................................................................... 315 نقطه ی حال ................................................................................................................ 315 نقطه ی خال ................................................................................................................ 315 نقطه ی وحدت ........................................................................................................... 315 نقوش تخته ی هستی .................................................................................................. 316 نماز ............................................................................................................................. 316 نمونه ........................................................................................................................... 319 نور ................................................ ............................................................................. 319 نور اسرا ...................................................................................................................... 322 نور جان ...................................................................................................................... 323 نور خدا ....................................................................................................................... 323 نور ذات ...................................................................................................................... 323 نور نبی ........................................................................................................................ 324 نیستی .......................................................................................................................... 324 2- 28. «و» واحد ............................................................................................................................ 324 وادی ایمن .................................................................................................................. 325 وجد ............................................................................................................................ 326 وجود ........................................................................................................................... 328 وجود کل ..................................................................................................................... 329 وجه باقی ..................................................................................................................... 330 وحدت ........................................................................................................................ 330 ورع ............................................................................................................................. 331 وصال .......................................................................................................................... 332 وقت ............................................................................................................................ 332 ولایت .......................................................................................................................... 334 ولی .............................................................................................................................. 337 وهم ............................................................................................................................. 339 2-29. « هـ » های هو ....................................................................................................................... 339 های هویت .................................................................................................................. 339 هو ............................................................................................................................... 340 هویّت .......................................................................................................................... 340 2- 30. «ی» یار ................................................................................................................................ 341 یقین ............................................................................................................................. 341 فهرست آیات قرآن ...................................................................................................... 345 فهرست احادیث .......................................................................................................... 352 فهرست اقوال عرفا و بزرگان ....................................................................................... 355 منابع و مأخذ. ................................................................................................................357  مقدمه به نام آن که جان را فکرت آموخت چراغ دل به نور جان بر افروخت چون انسان موجودی اجتماعی است این نیاز را در خود احساس کرد که نمی تواند به تنهایی و بدون ارتباط برقرار کردن با دیگران به حیات خود ادامه دهد بنابراین برای انتقال مقاصد خود و درک مقاصد دیگران از زبان بهره گرفت و الفاظ و واژگان را به خدمت خود درآورد و از آن ها استفاده نمود. هریک از این واژگان دارای معانی و تعابیر خاصی هستند که بعضی اثر کثرت استعمال جنبه ی اصطلاحی یافته اند. «آن چه در عرف اهل علوم و فنون، اصطلاح خوانده می شود، واژه ها و تعابیر خاصی است که برای افاده ی معنایی خاص وضع شده، یا در اثر کثرت استعمال در هر علم و فن، به تدریج معانی خاص از آن اراده شده و حالت اصطلاحی یافته است . مفاهیم اصطلاحی واژه ها نیز همانند مفاهیم لغوی آن ها، به دو حالت است: یا تعیینی است یعنی با قصد و اراده وضع می گردد و یا تعینی است یعنی واژه ای به تدریج معنای لغوی و مطابقی خود را از دست می دهد و در یک علم، جنبه ی اصطلاحی می یابد، که عموماً معنای اصطلاحی واژه، با معنای لغوی آن متناسب است».[1] در مورد اصطلاحات صوفیه نیز چنین است برخی از اصطلاحاتی را که صوفیان در آثار خود به کار برده اند از قرآن کریم، کلمات بزرگان دین، روایات و احادیث گرفته اند. رواج تصوف و پیدایش مکتب های صوفیه در طی چهار قرن در جهان اسلام، ظهور انبوهی از تعبیرات و اصطلاحات را در برداشت که در آثار یا سخنان نقل شده از عرفا، پراکنده بود. صوفیان یا شاعران صوفی را باید نخستین گرد آورندگان اصطلاحات تصوف، به حساب آورد.[2] برای ادراک عمیق معانی متون متصوفه، ابتدا بایستی مفاهیم اصطلاحات مندرج در آن ها را فهمید. فرهنگ های مصطلحات عرفانی عرفا در فهم و تبیین این متون نقش اساسی و حیاتی دارند. این فرهنگ ها راه پر فراز و نشیبی را طی نموده اند تا این که به شکل امروزی در آمده اند. از روزگاران گذشته کتب بسیاری باقی مانده است که عنوان فرهنگ را ندارند، ولی دارای فواید فراوانی همچون فرهنگ ها هستند. مانند: صد میدان، منازل السائرین خواجه عبدالله انصاری و ... ، برخی دیگر از کتب برای تبیین و تشریح اصطلاحات عرفانی تألیف شده اند که در این میان می توان به شرح اصطلاحات صوفیه عبدالرزاق کاشانی، اصطلاحات صوفیه ابن عربی، رشف الالحاظ و ...اشاره کرد. در برخی دیگر از کتب صوفیه به بخش هایی برخورد می کنیم که به تشریح اصطلاحات عرفانی عارفان اختصاص یافته است اللمع فی التصوف از سراج طوسی، رساله ی قشیریه از ابوالقاسم قشیری، کشف المحجوب از هجویری غزنوی، کیمیای سعادت تألیف غزالی از این دسته کتاب هاست. از قرن چهارم هجری تا هفتم هجری عارفانی چون قشیری، هجویری، غزالی، نجم رازی و شیخ محمود شبستری پا به عرصه ی هستی نهادند و سبب خلق آثار عرفانی بزرگ و ارزشمندی چون، رساله ی قشیریه، کشف المحجوب، کیمیای سعادت، مرصادالعباد و گلشن راز شدند که هر یک از این آثار به نوبه ی خود دارای ارزش و اعتبار والایی در قلمرو عرفان و همچنین حاوی اصطلاحات و مباحث عرفانی هستند و پس از قرن ها هنوز هم در نظر بزرگان علم و ادب حائز اهمیّت اند. ابوالقاسم قشیری در باره ی اصطلاحات صوفیان می گوید: هر گروهی از عالمان را الفاظی خاص است که در میان آن ها استعمال می شود و در میان صوفیان نیز اصطلاحاتی وجود دارد که آنان برای بیان مقاصد خویش از این اصطلاحات استفاده می کنند. این اصطلاحات به گونه ای است که مفهوم آنها بر دیگر اشخاص پوشیده است و صوفیه بر این کار تعصب دارند و می کوشند که عقاید و افکارشان برای غیر اهل الله آشکار نشود و معتقدند که این اصطلاحات دارای مفاهیم و حقایقی است که خداوند در دل اولیاء و اهل الله نهاده و نامحرمان اجازه ندارند که از آن آگاه شوند. «من بر آن شدم که این الفاظ و اصطلاحات را به طوری که قابل فهم باشد شرح و تفسیر کنم». [3] هجویری، در اثر گران سنگ خود، کشف المحجوب به شرح و تبیین اصطلاحات صوفیه شرح اهل بیت پیامبر، صحابه، تابعین و انصار و غیره و همچنین به بیان فرقه های متصوفه می پردازد و در این میان از دوازده فرقه نام می برد که از میان این فرق دو فرقه ی حلولیه و حلاجیه را مردود می شمارد. غزالی، اثر خود کیمیای سعادت را که چکیده ای از احیاء علوم الدین است و به نظر دانشوران دایره المعارف اسلامی و عرفانی است به چهار رکن تقسیم کرده است که به ترتیب عبارتند از: عبادات، معاملات، مهلکات و منجیات. در ربع عبادات او به ظاهر عبادات نپرداخته بلکه فلسفه و معانی آن ها را بیان کرده است. و در ربع منجیات که اساس کار ما نیز آن قسمت است به شرح و تفسیر اصطلاحات عرفانی چون توکل، رضا، شوق، محبت، خوف، رجا و غیره پرداخته است. نجم الدین رازی، مرصادالعباد را در عصر حمله ی مغول نگاشته است که از متون بسیار نفیس به شمار می آید و دارای نثری اصیل و روان است که یادگار روزگاری است که هنوز زبان فارسی بر اثر حمله ی مغول دستخوش حوادث نشده و به تنزل نگرائیده بود. وی در این کتاب اصطلاحات عرفانی را تشریح و تبیین نموده است که هم از نظر ادبی و هم از نظر عرفانی دارای اهمیّت فراوانی است. شیخ محمود شبستری، صاحب منظومه ی عرفانی کوچکی به نام گلشن راز است که آن را در پاسخ سوالات امیر حسین هروی که یکی از عارفان معاصر او است به رشته ی تحریر در آورده حاوی اصطلاحات و تعبیرات عرفانی فراوانی است که شاعران آن ها را در آثار خود به کارمی برند مانند، خط و خال، خرابات، شمع و شراب و شاهد و .... از این پنج اثر، کیمیای سعادت اثر امام محمد غزالی از کتب اخلاقی به شمار می رود و چهار اثر دیگر از کتب عرفانی بسیار مهم و ارزشمند صوفیه در قلمرو عرفان و تصوف است. در این کتاب اساس کار، بر روی گلشن راز شیخ محمود شبستری است و اصطلاحات عرفانی آن اساس چهار کتب دیگر یعنی رساله ی قشیریه، کشف المحجوب، کیمیای سعادت و مرصاد العباد شرح شده است. در ابتدا ابیاتی را که دارای اصطلاحات عرفانی است، از کتاب ارزشمند «مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز» - که شمس الدین محمد لاهیجی شارح آن بوده است- استخراج نموده در ذیل هر بیتی، شماره ی بیت و صفحه را ذکر کردم. اگر لاهیجی راجع به اصطلاحی، توضیحی بیان کرده آن را در زیر بیت و اصطلاح مورد نظر ذکر نمودم و سپس به ترتیب زمانی، اصطلاحات مورد نظر را از چهار متن عرفانی دیگر از قبیل رساله ی قشیریه، کشف المحجوب، کیمیای سعادت و مرصاد العباد تشریح نموده ام، و اگر در این کتب نیز مطلبی مربوط به اصطلاحی بیان نشده بود، از منابع دست اول - به خصوص فرهنگ های عرفانی- و منابع دست دوم استفاده کردم تا آن اصطلاح را تشریح نمایم. در پایان هر اصطلاح عرفانی نیز، اگر تفاوتی میان دیدگاه های عرفا وجود داشته ذکر شده است. شرح حال عرفا 1-1. شرح حال ابوالقاسم قشیری زین الاسلام ابوالقاسم عبدالکریم بن هوازن بن عبدالملک بن طلحه بن محمد قشیری از اکابر و علما و کتّاب و شعرا و متصوّفه ی قرن پنجم هجری است که در سال 386هجری قمری در ناحیه ی استوا (قوچان کنونی) دیده به جهان گشود.[4] نام او عبدالکریم، کنیه اش ابوالقاسم و القابش امام، استاد و زین الاسلام بوده است. او از خاندان «بنی قشیر» بوده که به خراسان آمدند و در آن جا سکونت گزیدند. از طرف پدر «قشیری» و از طرف مادر «سلمی» بود، ابوعقیل سلمی دایی او بود. وی در دوران کودکی پدرش را از دست داد. ابوالقاسم الیمانی تربیت او را عهده دار شد و قشیری نزد او مقدمات زبان و ادبیات عرب را فرا گرفت. سپس به نیشابور سفرکرد و حال و هوای معنوی شهر تاثیر فراوانی در او گذاشت. ابوعلی دقّاق در آن شهردستگاه ارشاد داشت و قشیری نیز به مجلس درس او راه یافت، جاذبه و سیطره ی معنوی دقّاق تمام وجود او را فراگرفت به طوری که تا آخر عمر نتوانست از آن رهایی یابد. چون استاد آثار و نشانه های کمال و نجابت را در او مشاهده کرد او را پذیرفت و سرانجام نیز دخترخود- ام البنین فاطمه- را به عقد نکاح او درآورد، ازدواج او بین سال های 410 تا 415 هجری اتفاق افتاده است. طریقت استاد مبتنی بر زهد و شریعت بوده، قشیری بنابرتوصیه ی وی برای تحصیل علوم شرعی از محضراستادان بسیاری بهره برد. از جمله استادان او می توان به ابوبکرمحمدبن ابوبکر طوسی، امام ابوبکر بن فورک و ابواسحاق ابراهیم بن اسفراینی اشاره کرد.[5] ابوعلی دقّاق درسال 405 یا 406 هجری چشم ازجهان فروبست. قشیری پس از وفات او به حلقه ی صحبت ابوعبدالرحمن سلمی پیوست.[6] او علاوه برشهرهای خراسان، دوبار نیز به بغداد و مکّه مسافرت کرد. قشیری شش پسر داشت که همگی از علمای عصرخود محسوب می شدند. یکی از دختران او امه الرحیم نام داشت که مادر عبدالغافر فارسی بود. او زن دیگری به جز فاطمه داشت که دختر احمد بن محمد چرخی بلدی بود و به جز امه الرحیم چهار دختر هم داشت که نام یکی از آن ها ماهک بود. وی در سال 455 هجری به نیشابور بازگشت، و تا پایان عمرش به درس، وعظ و املای حدیث ادامه داد و شاگردان زیادی را پرورش داد تا این که صبح روز یکشنبه شانزدهم ربیع الاول سال456 هجری چهره در نقاب خاک کشید و در آرامگاه ابدیش و در کنار پیر خود آرام گرفت. او تقریباً هشتاد و نه سال و یک ماه عمرکرد.[7] آثار قشیری او بیشتر عمر خود را صرف تعلیم و تربیت خاندان خویش کرد و «دارای تالیفات و منشات بوده و شعر هم می گفته» از مکتوبات او می توان به «تبیین کذب المفتری» و «طبقات الشافعیه» اشاره نمود. به گفته ی سبکی از مولفات او می توان تفسیر کبیر، التّحبیرفی التذکیر، آداب الصوفیه، لطائف الاشارات، الجواهر، عیون الاجوبه فی اصول الاسوله، کتاب المناجاه، نکت اولی النهی، نحو القلوب کبیر، نحو القلوب، احکام السماع، الاربعین و الرساله را نام برد.[8] 1-2. شرح حال هجویری غزنوی تاریخ ولادت ابوالحسن بن عثمان بن ابی علی الجلابی الهجویری الغزنوی، که عدّه ای از او با عنوان «جلابی» یا «هجویری» یا «غزنوی» یاد کرده اند و عدّه ای دیگر وی را «پیر هجویر» خوانده اند، معلوم نیست و از مطالعه ی منابع موجود بر می آید که وی معاصر ابو سعید ابی الخیر (357 تا 440 هـ) است و احتمالاً در اواخر قرن چهارم هجری در شهر غزنه چشم به جهان گشوده است و دوره ی کودکی و جوانی را در جلاب و هجویر (از محلات غزنه) میان خانواده ای محترم و پرهیزگار سپری کرد و زیر نظر و تربیت پدرش شیخ عثمان بن ابی علی نشو و نما یافت. مادر او نیز از خاندان پرهیزگاری بود که برادرش (دایی هجویری) را «تاج الاولیا» می خواندند و مرقدش را زیارت می کردند. او در اثر خود کشف المحجوب بیست و هشت بار نام خود را ذکر کرده است. در هند و پاکستان و برخی از مصادر به لقب «داتا گنج بخش» یا «گنج بخش» شهرت دارد. در شریعت از مذهب امام ابو حنیفه و در طریقت از مسلک جنید پیروی می کرد و «صحو» را فنا گاه مردان می دانست و آن را بر «سکر» که بازیگاه کودکان است ترجیح می داد. وی در همه جا از استادان خود و با کسانی که آشنا بوده به احترام و نیکی یاد می کند. از استادان او می توان به شیخ عبادابوالفضل محمدبن الحسن الختّلی، ابوالعباس احمد بن محمد الاشقانی، ابوالقاسم علی بن عبدالله الگرگانی و ابو جعفرمحمد بن المصباح الصیدلانی اشاره کرد. او امام ابوالقاسم قشیری را در همه جا «امام و استاد» خود می نامد و ابو سعید ابی الخیر را «شاهنشاه محبّان و ملک الملوک صوفیان» می خواند. هجویری پس از تحصیلات مقدماتی خود به سیر و سفر پرداخته و از بسیاری از نواحی و شهرهای ایران چون: سوریه، ترکستان، عراق، خراسان، ماوراءالنهر، گرگان، شام و آذربایجان دیدن کرده است. بنابرگفته هایی، او یک بار یا دو بار ازدواج کرده است و زندگی زناشویی او کوتاه مدت بوده و خاطر او را آزرده است. او به امر پیر خود به لاهور سفر کرد و در این سفر احتمالاً چهل سال داشت، پس از ورود به آن جا مسجدی بنا نمود و به ترویج دین اسلام و ارشاد مردم پرداخت و با این که در این راه توفیقات فراوانی کسب نمود امّا از اقامت در لاهور خرسند نبود. وفات این بزرگ مرد عارف همچون ولادتش به درستی مشخص نیست و نظرات بسیاری ذکر شده است امّا با توجه به ماده تاریخی که بر در و دیوار مزارش نقش بسته است، می توان گفت که تاریخ وفات او، سال 465 هـ یا اندکی بعد از آن اتّفاق افتاده است. پرفسور عبدالرشید بیان کرده است که «مقبره ی هجویری، در بیرون دروازه ی لاهور قرار دارد، و آرامگاه او بر ایوانی از سنگ مرمر بنا شده است».[9] آثار او: از آثار او اسرار الخرق و الملوّنات، البیان لاهل العیان، دیوان اشعار، کتاب فنا و بقا، منهاج الدین در تصوف، الرّعایه بحقوق الله تعالی، نحو القلوب و الایمان را می توان نام برد، به جز کشف المحجوب هیچ یک از آثار نام برده شده در دست نیست.[10] 1-3. شرح حال ابوحامد امام محمّد غزّالی طوسی حجت الاسلام، ابو حامد، امام محمد غزّالی طوسی از بزرگ مردان دیار کهن اسلامی است که در سال 450 هـ .ق در روستای طابران طوس پا به عرصه ی هستی نهاد. در دوران کودکی و جوانی به کسب علم و دانش و جهان گردی پرداخت و در مرز چهل سالگی در انواع رشته های علوم اسلامی سرآمد دانشوران عصر خود شد و آوازه ی شهرتش در سراسر جهان اسلام طنین انداز گشت. پدر غزالی مردی پارسا و دیندار و صوفی مسلک بود که در شهر طوس به حرفه ی غزّالی یا نخ و پشم فروشی مشغول بود. هنگامی که مرگ این صوفی فرا رسید دو فرزندش را با مختصر اندوخته ای که داشت، به دوستی از هم مسلکان خود سپرد و گفت: «چون بر اثر محرومی از هنر خواندن و نوشتن اندوه فراوان خورده ام آروز دارم که فرزندانم از این هنر بهره ور گردند». این دو کودک زیر نظر وصی درست کار تربیت یافتند و به پیشنهاد این وصی در جرگه ی طلاب جیره خوار مدرسه ای از مدارس دینی شهریه به ده روزگار خود در آمدند. غزالی زیر نظر استادان خود احمد بن محمد رادکانی و ابو القاسم اسماعیلی جرجانی به فراگیری علم و دانش و فقه پرداخت و در نیشابور از محضر امام الحرمین ابوالمعالی جوینی بهره جست. او در سال 478 هـ .ق به لشکر گاه ملکشاه سلجوقی که در نزدیکی نیشابور واقع شده بود راه یافت و به خدمت هم ولایتی خود خواجه نظام الملک طوسی در آمد. در محضر این وزیر شافعی مذهب و ادب دوست و گوهر شناس، بارها با فقیهان و دانشوران به مناظره پرداخت و او را بزرگ داشت تا آن جا که او را «زین الدین» و «شرف الائمه » لفب داد و به استادی نظامیّه بغداد برگزید. سرانجام غزّالی در جمادی الآخر سال 505 هـ .ق چشم از جهان فرو بست و به دیدار باقی شتافت. احمد غزالی، برادر حجه الاسلام گفته است: «روز یکشنبه به هنگام صبح، برادرم وضو ساخت و نماز گزارد و گفت: «کفن مرا بیاورید» آوردند گرفت و بوسید و بر دیده نهاد و گفت: «سمعاً و طاعه للدخول الملک، آن گاه پای خویش را در جهت قبله دراز کرد، و پیش از برآمدن خورشید راهی بهشت گردید».[11] آثار غزالی از این شخصیت وارسته و متفکّر بزرگ آثار فراونی به جا مانده است که هر یک در جای خود مهم و ارزشمند هستند. لوئی ماسینیون زمان تالیف آثار غزالی را در چهار مرحله تنظیم نموده است که در ذیل آورده می شود: «مرحله ی اول- (478تا484 هـ .ق) که کتاب الوجیز دراین دوره نوشته شده است. مرحله ی دوم- (484 تا 488 هـ .ق) که غزالی کتاب هایی چون، مقاصدالفلاسفه و تهافت الفلاسفه و الاقتصاد فی الاعتقاد و فضایح الباطنیه را تدوین کرده است. مرحله ی سوم- (489 تا 495 هـ .ق) غزالی در این دوره احیاء علوم الدین را که قبلاً آغاز کرده بود به انجام رسانیده و کتاب های المستصفی در اصول فقه، کیمیای سعادت و منهاج العابدین الی جنه رب العالمین را به رشته ی تحریر درآورد. مرحله ی چهارم- (از سال 495 هجری آغاز می شود و در سال 505 هجری در شهر طوس با مرگ پایان می پذیرد) او در این سال ها به نگارش کتاب های معیارالعلم ، محک النظر ، المقصد الاسنی فی شرح اسماءالله الحسنی، الاجوبه المسکته، میزان العمل، جواهر القرآن، المنقذ من الضلال، الجام العوام و تعدادی کتاب و رساله ی دیگر پرداخته است».[12] نیکلسون می گوید: «مخاطب غزالی در کتابش تنها صوفیان نیستند، زیرا هدف او احیاء دین اسلام بود، نه صوفی شدن مسلمانان». به همین دلیل او رکن اول اثر خود، کیمیای سعادت را به عبادات دینی چون طهارت، نماز، زکات، روزه و حج، و رکن دوم اثرش را به معاملات اختصاص داده است. «آن گاه در رکن های سوم و چهارم طریقه ی صوفیان را در رسیدن نفس به کمال روحی بیان می کند».[13] به اعتقاد او «غزالی تصوف را با قرآن و حدیث کاملاً در آمیخته و از مجموع آن ها آمیزه ای یکپارچه ابداع کرده است. کتاب های او با گذشت روزگاران پایدار ماند، نه به این علت که تنها از اندیشه ی او تراویده بود؛ بلکه به این دلیل که نتیجه ی مصرانه ی تمایلاتی صادقانه برای رسیدن به زندگی معنوی آرامش بخشی بود».[14] 1- دکترسجادی، سید جعفر، فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، ص7. 2- همان. 1- قشیری، ابوالقاسم، ترجمه ی رساله ی قشیریه، مترجم ابو علی حسن بن احمد عثمانی، ص87. 1- ترجمه ی رساله ی قشیریه، ص14. 1- رضایتی کیشه خاله ،محرّم، تحقیق در رساله ی قشیریه با تأملی در افکار و آثار امام قشیری، ص 42 به بعد. 2- زرّین کوب، عبد الحسین، جستجو در تصوف ایران، ص390. 3- ترجمه ی رساله ی قشیریه، ص 48؛ تحقیق در رساله ی قشیریه با تاملی در افکار و آثار امام قشیری، ص43. 4- همان، ص64. 1- هجویری غزنوی، ابو الحسن علی بن عثمان الجلابی، کشف المحجوب، با مقدمه ی دکتر قاسم انصاری، صص17- 4. 2- همان، تصحیح دکترمحمود عابدی، صص24- 23. 1- غزالی طوسی، ابوحامد امام محمد، کیمیای سعادت، ج 1، صص 19- 10. 2- همان، ص32- 31. 1- نیکلسون، رینولد الین، پیدایش و سیر تصوف، ص 128. 2- همان، ص 168. دریافت فایل فرهنگ اصطلاحات عرفانی گلشن راز و شرح آن ها بر اساس کشف المحجوب، رساله ی قشیریّه، مرصادالعباد و کیمیای سعادت

سیرتا پیاز ارزشیابی کیفی توصیفی

سیرتا پیاز ارزشیابی کیفی توصیفی سیر تا پیاز ارزشیابی کیفی توصیفی با عرض سلام خدمت همه ی معلمین عزیز و زحمتکش دوستان عزیز در فایل زیر به معرفی ارزشیابی کیفی توصفی در قالب پاورپوینت و در حدود 130 اسلاید پرداخته شده است. مژده تخفیف استثنایی برای خرید پاورپوینت ارزشیابی کیفی توصیفی پاورپوینت حاظر با محتوای بسیار عالی و کامل به معرفی ریز به ریز و کامل ارزشیابی کیفی توصیفی پرداخته است و این فایل برای مدت محدودی با قیمتی ناچیز و تخفیف 80درصدی، در این سایت به فروش میرسد و هدف از این کار صرفا کمک به معلمین عزیز برای سهل کردن مطالعه و بالا بردن دانش این عزیزان در رابطه با ارزشیابی کیفی توصیفی می باشد. این فایل پیشنهادی ویژه برای آموزگاران و دانشجویان عزیز می باشد محتوای این پاورپوینت صد درصد کامل بوده و همه ی موارد مربوط به ارزشیابی کیفی توصیفی در آن بررسی شده است که پاره ای از این موارد را برای شما عزیزان ذکر می کنیم: چرایی چیستی و چگونگی ارزشیابی توصیفی ضرورت تغییر رویکرد ارزشیابی پیشرفت تحصیلی آسیب های ارزشیابی کمی فواید ارزشیابی کیفی توصیفی هدف ارزشیابی کیفی توصیفی ویژگی های ارزشیابی کیفی توصیفی ارائه گزارش پیشرفت تحصیلی به جای کارنامه کمّی تفویض اختیار تصمیم گیری درباره ارتقا به معلم و مدرسه تنوع بخشی به ابزارهای ارزشیابی تعاریفی از ارزشیابی کیفی توصیفی پیش نیازها گام های اجرای ارزشیابی کیفی توصیفی ›شیوه‌ی جمع آوری اطلاعات ›ابزارهای جمع آوری اطلاعات ›نگه‌داری و سامان‌دهی اطلاعات برسی تک تک ابزار های جمع آوری اطلاعات اعم از واقعه نگاری- فهرست وارسی - آزمون عملکردی -تکالیف درسی - خود سنجی و همسال سنجی - سنجش والدین - — پوشه کار و همچنین شیوه های پرداختن به این ابزار ها و ویژگی ها ی آنها تحلیل و تفسیر اطلاعات، داوری مقایسه‌ی عملکرد دانش‌آموز با انتظارات تصمیم گیری طراحی مداخله آموزشی تصمیم گیری در باره تکرار پایه بازخورد وانواع آن به همراه نمونه های متعدد گزارش پیشرفت و ... همه ی آنچه که در رابطه با ارزشیابی کیفی توصیفی می خواهید همه و همه را در قالب یک پاورپوینت به همراه توضیحات کامل هر بخش و مثال های متعدد با تخفیف 80درصدی هم اکنون این فایل ارزشمند و پرکاربرد را خریدارری نمایید همچنین لازم به ذکر است این فایل تا مدت کوتاهی دارای این تخفیف می باشد نکات قابل توجه قبل از خرید: نکته1: فایل خرید شده فقط برای خریدار حلال می باشد و هر گونه کپی برداری و استفاده از آن به هر نحوی شرعا حرام می باشد. نکته 2: در صورت بروز هر گونه مشکل در روند خرید و دانلود فایل مشکل خود را از طریق ایمیل:(....) به اشتراک بگذارید تا راهنمایی لازم را خدمت شما دوستان ارائه دهیم. نکته 3 : فایل فروخته شده پس گرفته میشود. هدف اصلی فروشگاه معلم رضایت مشتری و حلال بودن پول کسب شده از فروش فایل میاشد. بنابراین درصورتیکه از فایل مورد نظر خریداری شده رضایت نداشتید، میتوانید با ایمیلmoallem1721@Gmail. Com تماس حاصل کنید و با ارائه شماره کارت یا شماره حساب ، مبلغ پرداختی به شما پس گردانده شود. لازم به یادآوری است درصورتی که مبلغ پس داده شد، استفاده از آن فایل خریداری شده به هر نحوی حتی در صورتی که از آن الگو گرفته شود، شرعا حرام است آموزش خرید : 1- فایل مورد نظر را با مشاهده توضیحات و تصویر و اطلاعات ارائه شده انتخاب نمائید 2- آدرس ایمیل خود را وارد نمائید 3- دکمه پرداخت را کلیک نمائید در این مرحله شما به سایت بانک هدایت می شوید که توسط تمامی کارت های بانکی می توانید مبلغ هزینه دانلود فایل را پرداخت نمائید توجه: در صفحه بانک پس از مشاهده پرداخت موفق صفحه بانک را نبندید چند لحظه صبر کنید تا بصورت خودکار به فروشگاه هدایت شوید و پرداخت شما تائید گردد درصورتیکه پس از پرداخت موفق مرورگر شما پیغامی را نمایش داد روی دکمه countinue کلیک کنید تا فرایند خرید کامل شود ، دقت کنید درصورتیکه پس از پرداخت موفق در صفحه بانک به فروشگاه هدایت نشوید خرید شما ناقص می ماند و مبلغ پرداختی به حساب شما بصورت خودکار بازگشت داده خواهد شد. 4- پس از پرداخت موفق به سایت هدایت می شوید و لینک دانلود اختصاصی را دریافت می کنید لینک دانلود به محض پرداخت در اختیار شما قرار می گیرد. دقت کنید برای خرید اینترنتی شما اطلاعات کارت بانکی خود را در سایت رسمی و معتبر بانک وارد می کنید و حتما نیاز به رمز دوم کارت بانکی دارید که با مراجعه به خود پرداز می توانید این رمز را مشخص کنید برای راهنمایی در خصوص خرید اینترنتی می توانید از شعبه بانک راهنمایی لازم را دریافت نمائید. دریافت فایل سیرتا پیاز ارزشیابی کیفی توصیفی

اثر کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی بر روی عملکرد و اجزای عملکرد ذرت علوفه ای در منطقه دامغان

اثر کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی بر روی عملکرد و اجزای عملکرد ذرت علوفه ای در منطقه دامغان  فهرست مطالب فصل اول.. 15 1-1- مقدمه.. 16 1-1-1 اهمیت موضوع.. 17 1-1-2 فرضیات.. 18 1-1-3 اهداف پژوهش.. 18 1-2 کلیات.. 19 1-2-1 گیاه شناسی.. 19 1-2-2 تاریخچه ذرت.. 20 1-2-3- تولید کنندگان ذرت.. 20 1-2-4 خصوصیات مرفولوژیکی ذرت.. 20 1-2-4-1 دانه.. 20 1-2-4-2 ریشه‌21 1-2-4-3 ساقه.. 21 1-2-4-4 برگ.. 22 1-2-4-5 پنجه.. 22 1-2-4-6 گل آذین.. 22 1-2-5 انواع ذرت.. 23 1-2-6 شرایط لازم برای رشد گیاه.. 24 1-2-6-1‌ خاک.. 24 1-2-6-2 دما.. 25 1-2-6-3 آب.. 25 1-2-6-4 زمان کاشت ذرت.. 25 1-2-6-5 کود.. 25 1-2-7 آفات و بیماریهای ذرت.. 26 1-2-8 برداشت محصول.. 26 1-2-9 علف های هرز ذرت.. 26 1-2-10 موارد استفاده از ذرت.. 27 1-2-11 کودهایآهستهرهشیاکندرها.. 28 1-2-11 -1 تولیدکودهایآهستهرهشبهروششیمیایی.. 28 1-2-11-2 تولیدکودهایآهستهرهشبهروشفیزیکی.. 28 1-2-11-2-1 گوگرد.. 29 1-2-12- کود اوره و اوره با پوشش گوگردی.. 31 1-2-12-1 مزایای کود اوره با پوشش گوگردار.. 34 فصل دوم.. 35 2-1 کلیات.. 36 2-2 ذرت.. 36 2-3- کود.. 38 2-3-1 تاثیر کود بر صفات فیزیولوژیک ذرت.. 46 2-3-2 اثر کود بر ارتفاع گیاه.. 47 2-3-3 اثر کود بر شاخص سطح برگ.. 48 2-3-4 اثر کود بر عملکرد دانه.. 49 2-3-5 اثر کود بر عملکرد وزن خشک کل.. 50 2-3-6 اثر کود بر عملکرد شاخص برداشت.. 51 2-3-7 اثر کود بر عملکرد بر وزن هزار دانه.. 51 2-3-8 اثر کود بر عملکرد میزان پروتین دانه.. 52 2-3-9 اثر کود بر تعداد دانه در بلال.. 52 2-3-10 –اثر کود بر تعداد دانه ردیف در بلال.. 53 2-3-11-اثر کود بر وزن خشک ذرت.. 53 فصل سوم.. 55 3-1 موقعیت اجرای آزمایش.. 56 3-1-1 مختصات اقلیمی و جغرافیایی محل انجام آزمایش.. 56 3-2 طرح آزمایش.. 57 3-3 آماده سازی زمین.. 57 3-4 عملیات کاشت.. 57 3-5 عملیات داشت.. 58 3-6 اندازه‌گیری صفات.. 58 3-6-1 اندازه‎گیری صفات فیزیولوژیک.. 58 3-6-1-1 درصد قندهای محلول، پروتئین و خاکستر.. 58 3-6-1-2شاخصسطحبرگ.. 58 3-6-2 شاخص های مرفولوژیک.. 59 3-6-2-1 تعداد بلال.. 59 3-7 آنالیزهای آماری.. 59 فصل چهارم.. 60 فصل پنجم.. 108 پیشنهادات.. 113 منابع.. 114  فهرست نمودارها نمودار1-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک برگگیاه ذرت علوفه ای 72 نمودار1-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک برگگیاه ذرت علوفه ای 72 نمودار2-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای 73 نمودار2-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای 73 نمودار3-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای 74 نمودار3-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای 74 نمودار4-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای 75 نمودار4-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای 75 نمودار5-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری درصدازت برگ گیاه ذرت علوفه ای 76 نمودار6-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد دانهگیاه ذرت علوفه ای 77 نمودار6-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و عملکرد دانهگیاه ذرت علوفه ای 77 نمودار7-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای.. 78 نمودار7-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای.. 78 نمودار8-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری کارایی جذب ازتگیاه ذرت علوفه ای 79 نمودار8-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و کارایی جذب ازتگیاه ذرت علوفه ای 79 نمودار9-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی سطح برگ در دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری.. 80 نمودار9-4- اثر مقدار کود اوره بر روی سطح برگ در ذرت علوفه ای.. 80 نمودار10-4- اثر کود اوره بر روی وزن خشک برگ و ساقه ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری.. 81 نمودار11-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک سا قه دزت علوفه ای.. 81 نمودار12-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک ساقه دزت علوفه ای.. 82 نمودار13-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن سطح برگ دزت علوفه ای.. 82 نمودار14-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک برگگیاه ذرت علوفه ای.. 90 نمودار15-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای.. 91 تمودار16-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای.. 92 نمودار17-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای.. 93 نمودار18-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای.. 94 نمودار18-4-روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای.. 94 نمودار19-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری تعداد دانه در بلالگیاه ذرت علوفه ای.. 95 نمودار19-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و تعداد دانه در بلالگیاه ذرت علوفه ای.. 95 نمودار21-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد دانهگیاه ذرت علوفه ای 97 نمودار21-4-روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و عملکرد دانهگیاه ذرت علوفه ای.. 97 نمودار22-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای.. 98 نمودار23-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای.. 98 نمودار23-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری کارایی جذب ازتگیاه ذرت علوفه ای 99 نمودار24-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای.. 99 نمودار24-4- اثر کود اوره بر روی سطح برگ در دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری.. 100 نمودار25-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی وزن خشک برگ و ساقه دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری.. 100 نمودار26-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی سطح برگ در ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری.. 101 نمودار27-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی وزن خشک برگ و ساقه ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری.. 102 نمودار28-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک سا قه دزت علوفه ای.. 103 نمودار29-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک ساقه ذرت علوفه ای.. 104 نمودار30-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن سطح برگ ذرت علوفه ای.. 104 نمودار31-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی وزن خشک برگ ذرت علوفه ای 105 نمودار32-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی وزن خشک ساقه علوفه ای 106 نمودار33-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی سطح برگ دزت علوفه ای 107  فهرست جداول جدول 1-1ترکیبات شیمیائی دانه ذرت.. 21 جدول 1-2 انواع ذرت.. 24 جدول 1-3 علف های هرز مزارع ذرت.. 27 جدول 3-1 نتایج تجریه آب آبیاری.. 56 جدول 3-2 نتایج تجریه خاک.. 57 جدول 1-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 61 جدول 2-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 62 جدول3-4 مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 63 جدول4-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 64 جدول5-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 65 جدول6-4- ضریب همبستگی اثر کود اوره بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت65 جدول7-4ضریب همبستگی اثر کود اوره بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت.. 70 جدول 8-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره پوشش دار گوگردی بررسی در گیاه ذرت علوفه ای..........................................80 جدول 9-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره پوشش دار گوگردی بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 84 جدول10-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 86 جدول11-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 87 جدول12-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای.. 88 جدول13-4- ضریب همبستگی اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت.. 89  چکیده به منظور بررسی اثر کود اوره و اوره پوشش دارگوگردی بر روندرشد و عملکرد کمی و کیفی ذرت علوفه ای به صورت قالب دو طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار کود اوره در چهار سطح 0 و50،100، 150 کیلوگرم در هکتار و کود اوره پوشش دار گوگردی در چهار سطح 0و50و100و150کیلو گرم در هکتار، در سال زراعی91-92 در منطقه دامغان (روستای سلطانیه) انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفات نشان دادکه کود اوره پوشش دار گوگردی تاثیرمعنی داری بر روی وزن خشک برگ و درصد ازت برگ در سطح یک درصد و اثرمعنی داری بر روی وزن خشک ساقه، وزن بلال، عملکرد دانه وعملکرد خشک کل در سطح 5 درصد داشته است. استفاده از کود اوره پوشش دار گوگردی در تیمار 100 و 150 با 38.66 گرم بیشترین وزن خشک برگ را به خودشان اختصاص دادند. با استفاده از کود مذکور، در تیمار کودی 100 کیلوگرم با 30.35 گرم بیشترین تاثیر را دارد . تیمار کودی با 150 کیلوگرم، این کود با 16.33 گرم بیشترین وزن بلال را به خود اختصاص داده است.بیشترین تعداد بلال در تیمار کودی 150 کیلوگرم با 432.66 دانه می باشد. بیشترین وزن هزار دانه در تیمار کودی صفر و 150 کیلوگرم کود اوره پوشش دارگوگردی به ترتیب با 4.63و 4.66 به دست آمد، این کود در تیمار کودی 100 کیلوگرم با 139.667 گرم بیشترین عملکرد خشک کل را از آن خود کرده است. و همچنین استفاده از کود اوره پوشش دار گوگردی در دوز 100 باعث افزایش وزن خشک ساقه و در دزهای 50، 100و 150 به یک میزان در وزن خشک برگ افزایش وزن داشتند. کلمات کلیدی:ذرت ، اوره و اوره پوشش دار گوگردی فصل اول مقدمه و کلیات 1-1- مقدمه ازتبهعنوانمهمترینعنصر غذایی تاثیر گذار بر عملکرد و کیفیت محصول و یکی از عوامل مهم و تعیین کننده تولید این محصول می باشد . به طوری که اگر نیاز غذایی ذرت تامین گردد ، کشت آن از لحاظ اقتصادی سود فراوانی را عاید کشاورزان و صاحبان صنایع خواهد نمود .عدم شناخت نیاز غذایی ذرت و در نتیجه استفاده نادرست از کودهای شیمیایی نه تنها عملکرد را افزایش نخواهد داد بلکه باعث آلودگی محیط زیست ، برهم خوردن تعادل اکوسیستم های زراعی ، آلودگی آب های زیرزمینی و فشردگی خاک های زراعی و کاهش سودمندی و بهره وری می گردد(عزیزی و همکاران ،1387).مصرفکودهایازتهدرسال2010 ،5/95 میلیونتنبرآوردهشدهاست(.(FAO تاکنونمطالعاتجامعیبررویتأثیرتقسیطکوداورهبرعملکردواجزایعملکردذرتانجام شدهاست،کههریکازاینمطالعاتدرکشورهایمختلف،بااقلیمهایمتنوعوبررویارقام متفاوتانجامشدهاست. درنتیجهدرهرتحقیقمتناسبباشرایطورقمموردمطالعهروشهای تقسیطوزمانهایکوددهیمختلفیپیشنهادشدهاست(کرتا وهمکاران [1]،2002 ؛تامی سان [2]،2004 ؛ موتاکومارو همکاران[3]،2005). ذرتعلوفهایبهعنوانگیاهیباتواناییتولیدبالاو سازگاریدراکثرمناطقکشورمیتواندنقشمهمیدرتامینعلوفهموردنیازدامهابهویژهدرفصل زمستانایفانماید(چوگان،1375).ذرتازجملهغلاتمهموباارزشمناطق گرمسیرومعتدلجهاناست.ذرت(Zea mays L)ازنظرتولیددردنیابعدازگندمو برنجسومینغلهمهممحسوبمیشود(اشوفته و همکاران[4] ،2011). ذرتگیاهیچهارکربنهاستکهپسازگندم وبرنج مهمترینمادهغذاییدنیاراتشکیلمیدهد. ذرتعلوفهاییکیاز محصولاتاستراتژیکومهمکشورمیباشدکهسهمعمدهایدر تأمینپروتئینموردنیازبهویژهگوشتقرمزوسفیدایفامیکند.با توجهبهمصارفمتعددآن،سطحزیرکشتذرتدرچنددههاخیرافزایشچشمگیریداشته است(خدابنده،1388 ). بهنحویکهدرسال2011سطحزیر کشتجهانیآنبالغبر161میلیونهکتاروتولیدآن756میلیونتنبودهاستکهازنظرتولیدجهانیمقاماولرادارد. بزرگترین صادرکنندگانذرتراکشورهایآمریکا،چینوبرزیلتشکیلمیدهند.سطحزیرکشتذرتعلوفهایودانهایدرایرانبهترتیب164و265 هزار هکتاردرسال1390ومیانگینعملکردعلوفهترو دانهبهترتیب57 و 2/7 تن بوده است(آمارنامه کشاورزی ،1390). 1-1-1 اهمیت موضوع با توجه به قرار گرفتن ایران در کمربند مناطق خشک و نیمه خشک لزوم بهره برداری از گیاهان با درجه سازگاری بالا به اقلیم خشک و شرایط خاکی کشور و با درصد پروتئین بالا برای تامین علوفه مورد نیاز دام بیش از پیش احساس می‌شود (یزدانی و همکاران، 1386) کشت ذرت با توجه به تنوع آب و هوایی در بسیاری از مناطق کشور بعد از برداشت غلات قابل گسترش است در دنیا و در بین غلات ذرت بعد از گندم و برنج از لحاظ اقتصادی و سطح زیر کشت مقام سوم را داراست .ولی از نظر کل تولید مقام اول را به خود اختصاص داده و این در حالی است که به دلیل سازش پذیری با شرایط اقلیمی مختلف ، روز به روز در دنیا در حال گسترش بوده ،به طوری که امروز از عمده ترین محصولات مناطق نیمه گرمسیر و گرمسیر به شمار می آید (شریفی ،1382). باوجودضرورتتامینعناصرغذاییخاکوگیاهزراعی،فراهمیعناصرغذاییبایدبهشکلیباشدکهضمنتامیننیازهایزراعی،ازاتلافمنابعوآلودگیآنهاجلوگیری شود(اید ،2002)[5]. گزارشهاییوجودداردکهنشانمیدهدتادوسومنیتروژنمعدنیمصرفشدهدرسیستمهای کشاورزیازطریقآبشویی،تصعید،روانآبوفرسایشتلفمیشود(بیسواسوهمکاران[6]، 2008). مساله کمبود علوفه در سطح کشور فشار بی‌رویه‌ای را بر مراتع وارد کرده است و این موضوع مشکلات جنبی متعددی از جمله فرسایش خاک را به بار آورده است (موسوی و همکاران، 1387). تامین علوفه از منابع دیگر می‌تواند به عنوان نخستین قدم در راه کاهش فشار بر مراتع و شروع برنامه‌های اصلاح و احیاء مراتع باشد. با توجه به اینکه مراتع موجود در کشور به دلیل چرای بی‌رویه دام‌ها و خشکسالی‌های متعدد در معرض تخریب و فرسایش شدید قرار گرفته و پاسخگوی تغذیه دام‌های موجود نیست، کشت گیاهان علوفه‌ای مناسب می‌تواند به عنوان یک راهکار مناسب جهت تغذیه دام‌های موجود، جلوگیری از واردات علوفه به کشور و حفاظت مراتع مورد توجه قرار گیرد (موسوی و همکاران، 1387). 1-1-2 فرضیات 1- کود اوره بر روی عملکرددانه و اجزای عملکرد علوفه ذرت علوفه ای در منطقه دامغان اثر دارد . 2-کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی عملکرد و اجزای عملکرد و کیفیت دانه و علوفه ذرت علوفه‌ای در منطقه دامغاناثر دارد. 3-کود اوره پوشش دار گوگردی نسبت به کود اوره از قابلیت جذب بیشتری توسط گیاه بر خوردار است . 1-1-3 اهداف پژوهش تعیین بهترین مقدار کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی که باعث افزایش عملکرد و اجزای عملکرد در ذرت علوفه ای در منطقه دامغان می شود. تعیین بهترین مقدار کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی بر روی کیفیت علوفه ذرت علوفه ای در دامغان است .  1-2 کلیات 1-2-1 گیاه شناسی ذرت گیاهی است یک پایه (Monoecious)بدین معنی که گلهای نر و ماده جدا از هم ولی بر روی یک پایه قرار دارند . گلهای ماده ذرت از جوانه ای که در قاعده غلاف برگ وجود دارد تولید می شود (کریمی و همکاران ،1387). ذرت گیاه تک لپه‌ای ساقه بلندی است. برگهای آن بطور متناوب و به صورت افتاده در دو طرف ساقه قرار گرفته‌اند. زاویه بین برگ و ساقه ، 90 درجه می‌باشد. در اوایل رشد گیاه ، بعضی از یاخته‌های موجود در بخش بالایی ساقه اصلی ذرت از شاخه‌های فرعی متمایز می‌شود. در انتهای این شاخه‌ها ، عضوی به نام بلال بوجود می‌آید که در واقع ، گل ماده گیاه ذرت است(چوکان و همکاران [7]،2006). ذرت دارای خاصیت تولید ریشه های جانبی یا نا به جا از اطراف گره های پایینی خود که نزدیک به سطح خاک هستند می باشد که این وضع به استحکام گیاه کمک خواهد کرد و آن را در برابر ورس و بادهای شدید مقاوم می کند. گیاهی است یک پایه، اماگل‌های نر در انتهای ساقه و گل‌های ماده که تشکیل دهنده میوه ذرت می باشند از محل گره های ساقه و در محل اتصال برگ به ساقه به وجود می آیند. ذرت گیاهی است دگرگشن ، رنگ و اندازه ی دانه ذرت در ارقام مختلف متفاوت بوده و از سفید ، زرد ، قرمز ، ارغوانی ، سیاه و آبی تغییر می کند . بعضی از دانه های ذرت دارای آندوسپرم نشاسته ای هستند که نرم و تقریباً آردی شکل می باشند. (چوکان و همکاران ،2006). تعداد بلال های ذرت در هر گیاه بسته به واریته های مختلف ، کاملا متفاوت بوده و بین یک تا 12 عدد در نوسان است .اندام نر گیاه ذرت در انتهای ساقه اصلی به صورت خوشه ای و مرکب از سنبل های قرمز روشن هستند قرار دارد که در روی این خوشه یا خوشه های فرعی دو سنبلچه یکی بلند و دیگری کوتاه بطور منظم قرار گرفته است هر سنبلچه دارای دو گل و هر گل دارای سه پرچم می باشد. همانطور که اشاره شد ذرت گیاهی است یک پایه و در نتیجه بعلت جدا بودن اعضای زایشی گرده افشانی آن بطور مستقیم بوده و گرده های گل به طرق مختلف بر روی اعضای مادگی انتقال پیدا می کنند (نورمحمدی و همکاران،1380). 1-2-2 تاریخچه ذرت آمریکایی ها اولین استفاده کنندگان از ذرت بودند ذرت تا قبل از سال 1492 میلادی (سال کشف آمریکا) در قاره آسیا، اروپا و آفریقا بعنوان یک گیاه زراعی شناخته شده نبود. اما این گیاه را از قرنها قبل در آمریکا مرکزی می‌شناختند و توسط مردم سرخ پوست آمریکا کشت می شد و به همین سبب نام لاتین آن از یکی از طوایف سرخ پوست بنام MarisiMahigگرفته شده است و ذرت پیوسته به صورت یک گیاه زراعی عمده تقریبا از 5000 سال پیش در مکزیک و گواتمالا کشت می‌شده است و بومی این نواحی است. کریستف کلمب ، یک سال پس از ورود به قاره آمریکا ، بذر ذرت را با خود به اسپانیا برد. این گیاه از آنجا به پرتقال و سپس به دیگر کشورهای اروپایی برده شد. از آنجا هم این گیاه به قاره آفریقا و تعدادی از کشورهای آسیایی از جمله هند و ژاپن راه یافت( آنونیموس،[8] 2005). 1-2-3- تولید کنندگان ذرت کشورهای عمده تولید کننده ذرت عبارتند از: ایالات متحده آمریکا ، یوگسلاوی و رومانی ، روسیه ، ایتالیا ، چین، آرژانتین، برزیل و آفریقای جنوبی. در ایران ذرت معمولا در گرگان و گنبد ، خوزستان ، کرمانشاه ، خراسان ، گیلان و مازندران تولید می‌گردد(خدابنده ،1388). 1-2-4 خصوصیات مرفولوژیکی ذرت 1-2-4-1 دانه در نتیجه گرده افشانی آزاد ممکن است حدود 1تا 15 درصد، عمل گرده افشانی مستقیم در ذرت صورت بگیرد .بعد از آنکه میله پرچم خارج گردید از کیسه گرده مقادیر بسیار زیادی گرده های سبک آزاد می گردد آن طور که محاسبه شده است گیاه ذرت برای گل ماده حدود 25000 دانه گرده تولید می کند گرده افشانی غیر مستقیم ذرت بیشتر به وسیله باد صورت می‌گیرد و باد می‌تواند تا چندین کیلومتر گرده‌ها را منتقل کند . دانه ذرت میوه‌ای است گندمه(Caryopsis) [9]و پوست دانه ذرت و گندمیان از پوسته میوه[10] و پوسته دانه[11] تشکیل شده است. بطور متوسط ترکیبات شیمیائی دانه خشک ذرت بشرح جدول (1-1) می باشد (نقیبی نسب ،1380). جدول (1-1) ترکیبات شیمیائی دانه ذرت ترکیبات میزان (%) نشاسته 77 پروتین 9 پنتوزان 5 روغن 5 خاکستر 2 قند 2  1-2-4-2 ریشه‌ ذرت گیاهی یکساله و دارای ریشه های افشان است .جنین در موقع جوانه زنی تولید یک ریشه می کند که سریعا رشد کرده و انشعاب‌هایی را تولید می نماید.از مزوکوتیل هم 3 الی 7 ریشه نابجا خارج می گردد که همراه به ریشه جنینی ، سیستم ریشه‌ای اولیه را در ذرت به وجود می‌آورد که تامین کننده آب و مواد غذایی ذرت در 3 -2 هفته اول می باشد(علیزاده ،1388). ریشه های هوایی که به ریشه های جانبی و یا نابجا و یا استحکامی هم معروفند ، از گره های پایین بوته واقع در بالای سطح خاک به وجود می آیند. اگر این ریشه ها به خاک برسند ، در جذب مواد و به خصوص جلوگیری از ورس کمک بسیاری به گیاه می نمایند. ریشه های ثانویه که به ریشه های طوقی و دائمی نیز معروفند، از گره های زیرزمینی ساقه منشاء می گیرند(علیزاده ،1388). 1-2-4-3 ساقه ذرت دارای ساقه‌های راست و مستقیم بوده و ممکن است طول آن در مناطق خشک تا هشت متر هم برسد(آشفتهبیرگی و همکاران ،1389). ذرت دارای ساقه استوانه ای با مقطع عرضی تقریبا بیضوی است طول ساقه با توجه به شرایط اقلیمی از 60 تا 600 سانتمیتر متغیر وبه طور متوسط 250 تا 300 سانتیمتر و قطر ساقه حدود7-2 سانتیمتر می رسد .ساقه ذرت علاوه بر نگهداری اندام های هوایی گیاه در ذخیره کربوهیدارت های غیرساختمانی که بیش از نیاز مصرفی گیاه باشد به ویژه در محل گره های ساقه نقش بسیار مهمی را ایفا می کند .این مواد ذخیره شده در صورت نیاز در مرحله پرشدن دانه مورد استفاده قرار می‌گیرند(آشفتهبیرگی و همکاران ،1389؛ خدابنده ، 1388). 1-2-4-4 برگ تعداد برگها در ذرت از خصوصیات نسبتا ثابت واریته ای است و از 8 تا 48 عدد متغیر است . و این صفت خیلی کم تحت تاثیر عوامل محیطی قرار می گیرد. برگ‌ها به طور متناوب و به صورت افتاده در دو طرف ساقه قرار گرفته‌اند. بین تعداد برگ‌های روی ساقه اصلی و دوره رشد گیاه ذرت رابطه مثبت وجود دارد و زاویه بین برگ و ساقه ، 90 درجه می‌باشد شاخه‌ها ، میان گره‌های بسیار کوتاهی دارند که از این گره‌ها ، برگهای تغییر شکل یافته‌ای بوجود می‌آید که هم دیگر و بلال را می‌پوشانند.بیرونی‌ترین این برگ‌ها ، برگی است کامل که غلاف ، زبانک ، گوشواره و پهنک دارد. اما برگ‌های زیرین غیر کامل‌اند.. طول برگ با توجه به شرایط اقلیمی و محیطی از 30 تا 150 سانتی متر و عرض آن بین 15-4 سانتی متر متغیر می باشد (علیزاده ،1388؛ ضیایی و همکاران ،1386). 1-2-4-5 پنجه ارقام زراعی ذرت از نظر تعداد و ماهیت پنجه ای که در آنها تشکیل می شود بسیار متفاوتند. برخی در هر شرایطی تعداد کمی پنجه تولید می کنند و پاره ای تقریباً در همه شرایط پنجه های بی‌شمار تشکیل می دهند . در اکثر ارقام ، پنجه ها بندرت دارای گل ماده هستند ولی اغلب دارای بلال تاجی هستند که ازگل کامل فعال در خوشه های تاجی به وجود می آید و در تعداد کمی از ارقام پنجه ها مانند ساقه اصلی تقریباً غیر قابل تشخیص از ساقه اولیه عمل می کنند و ممکن است در آنها گل ماده هم بصورت عادی بوجود آید (ضیایی و همکاران، 1386). 1-2-4-6 گل آذین ذرت گیاهی است تک پایه که گلهای نر خود را در گل آذین انتهایی[12] و گلهای ماده را روی ساقه های جانبی (بلال‌ها) در زاویه بین ساقه و برگ‌های پائینی تولید می‌کند. گل آذین نر در انتهای ساقه اصلی به صورت خوشه[13] منشعب یا خوشه های فرعی است که در روی این خوشه های فرعی و سنبلچه یکی بلند و دیگری کوتاه به طور منظم قرار گرفته است(آشفتهبیرگی و همکاران ،1389). و گل آذین نر ذرت تا 5 میلیون گرده (بسته به رقم ذرت) برای تلقیح به وجود می آورد (شقاقی ،1388).هرسنبلچه دارای 2 گل و هر گل دارای 3 پرچم است در گل آذین ماده ( بلال) ذرت ، هرسنبلچه دارای دو گل است که فاقد گل بالایی بارور شده و تبدیل به دانه می شود ( خدابنده ، 1379؛ علیزاده ،1388). گل آذین ماده یا بلال بوسیله برگهای تغییر شکل یافته ای احاطه شده است و از جوانه های جانبی واقع بر روی گره های ساقه ظاهر می گردد و به صورت یک دسته رشته های ابریشمین مرطوب و چسبنده می‌باشند که گرده‌های نر از قسمت بالا به علت تکان خوردن یا وزش باد و یا سنگینی وزن خود بر روی آن می‌ریزد و به علت چسبندگی در همان جا قرار گرفته یا سنگینی وزن خود بر روی آن می‌ریزد و به علت چسبندگی در همان جا قرار گرفته دانه های بلال را بارور کرده و تشکیل دانه می دهند(شقاقی ،1388).ساقه بلال بصورت شاخه ای از گره های وسطی ساقه ظاهر می شود . هر ساقه بلال متشکل از پایه ای است که از آن غلاف های بلال خارج شده و گل‌های ماده بلال را می پوشانند. خوشه چه ها بصورت جفتی ظاهر شده که عموماً هر خوشه چه حاوی یک تخمک بارور و یک تخمک عقیم است و در نتیجه تعداد منظم ردیف‌های دانه روی بلال را موجب می گردد. لقاح تخمک دوم سبب در هم ریختگی و نامنظم شدن ردیف‌های دانه در بلال می شود(علیزاده ،1388 ؛ارزانی ، 1378). 1-2-5 انواع ذرت ذرت نژادهای متعددی دارد که این ویژگی‌ها بر اساس ویژگی‌های بافت آندوسپرم دانه طبقه‌بندی می‌شوند. و انواع ذرت بر طبق جدول(1-2) به شرح ذیل طبقه بندی می شوند(عوض کوچکی، 1388؛ مظاهری لقب،1387؛ تاجبخش و همکاران ،1386).  جدول (1-2) انواع ذرت نام فارسی نام لاتین ذرت دندانی(دندان اسبی) Zea mays var. indentata ذرت بلوری ( سخت ) Indurate .Zea mays var ذرت آردی ( نرم ) Amylacea .Zea mays var ذرت شیرین .SaccharataZea mays var ذرت غلاف‌دار .TunicateZea mays var ذرت مومی Certain .Zea mays var پاپ کورن (آجیلی-بو داده ) EverataZea mays var. 1-2-6 شرایط لازم برای رشد گیاه 1-2-6-1‌ خاک میزان عملکرد ذرت در خاکهای عمیق ، حاصلخیز و زهکشی شده با بافت متوسط بیشتر است. ذرت نسبت به کمبود اکسیژن که ناشی از رطوبت یا وجود لایه‌های فشرده زیرزمینی می‌باشد، بسیار حساس است. همچنین ذرت قادر است در خاکهایی با PH حدود 5.5 تا 8 هم رشد نماید. البته PH مناسب برای آن 6 می‌باشد. PH کمتر از 6 معمولا میزان جذب کلسیم را در گیاه کاهش می‌دهد و بهترین خاک برای ذرت با توجه به شرایط خاص ریشه­ای ، عدم پنجه زنی ، حجم زیاد اندام هوایی و بیوماس ، خاک عمیق با بافت متوسط ، زهکشی خوب و قدرت نگهداری بالا می­باشد. (مظاهری لقب، 1387؛ نورمحمدی و همکاران،1380 ؛ مدیر شانه چی، 1379). 1-2-6-2 دما ذرت با وجود آن که یک گیاه گرمسیری است، نمی‌تواند آب و هوای بسیار گرم را تحمل کند. مناسب‌ترین محیط برای کشت آن ، ناحیه‌ای است که دمای آن دست کم به مدت 3 تا 4 ماه متوالی ، 21 تا 32 درجه سانتیگراد باشد. در صورتی که دمای اواسط تابستان ناحیه کشت ذرت ، کمتر از 18 درجه سانتیگراد باشد یا میانگین دمای تابستان کمتر از 13 درجه باشد، میزان رشد گیاه کاهش یافته و در صورت طولانی شدن کاهش دما ، کشت ذرت غیر ممکن خواهد بود(مجاب قصردشتی و همکاران، 1391). 1-2-6-3آب رطوبت یک فاکتور مهم در زراعت ذرت نیاز آبی گیاه می‌باشد، زراعت ذرت در رابطه با تولید ماده خشک نسبت به سایر نباتات زراعی به آب کمتری احتیاج دارد، در واریته‌های زودرس 300-250 لیتر برای تولید یک کیلوگرم ماده خشک و برای واریته‌های دیررس 400-350 لیتر برای تولید یک کیلوگرم ماده خشک لازم می‌باشد که ضریب تبخیر گیاه می‌باشد، در پاره‌ای از مراحل رشد از جمله گسترش سریع برگ‌ها، گرده افشانی و پر شدن دانه، که مصادف با ماه‌های گرم تابستان است نیاز گیاه به آب شدت می‌یابد (کریمی، 1386). 1-2-6-4 زمان کاشت ذرت بهترین زمان برای کاشت ذرت ، زمانی است که دمای خاک در عمق 7 تا 8 سانتیمتری به مدت 3 تا 4 روز متوالی در فصل بهار ، تقریبا 13 درجه سانتیگراد باشد. اگر کشاورز قادر نیست که دمای خاک را‌ اندازه‌گیری نماید، می‌تواند از میانگین دمای هوا در ساعت 7 صبح و 12 ظهر استفاده کند(کریمی،1386). 1-2-6-5 کود کود شیمیایی ، بویژه کودهایی که دارای نیتروژن ، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و گوگرد و همچنین ، منگنز، آهن، روی و مولیبدن باشند برای بالا بردن سطح تولید ذرت بسیار ضروری هستند. مناسب‌ترین زمان برای استفاده از کود ، در بهار و قبل از بذرکاری یا هم زمان با آن است. بهترین روش برای ریختن کود ، به فاصله 5 سانتی از بذر و به عمق 3 تا 5 سانتی متری از بذر می‌باشد(کریمی،1387). 1-2-7 آفات و بیماریهای ذرت از بیماری‌های مهم گیاه ذرت ، سیاهک ذرت و سیاهک خوشه ذرت می‌باشد. بیماری سیاهک معمولی ، برگ‌ها و ساقه‌ها را آلوده نموده و سیاهک بلال ذرت ، گل ماده یا بلال را آلوده نموده و توده‌ای از اسپورهای قارچ را جانشین بافت‌های سالم گیاه می‌کند. بیماریهای عمده برگ ذرت عبارتند از: زنگ برگ و پژمردگی باکتریایی ، پوسیدگی دانه ، خوشه ، ریشه و ساقه هم از بیماری‌های قارچی هستند که بندرت دیده می‌شوند. ضدعفونی نمودن بذر ذرت با تیزام ، ارتوساید و ارازان در کنترل این بیماری‌ها مفیدند( صیامی، 1388). 1-2-8 برداشت محصول برای برداشت محصول ، رطوبت دانه باید بین 20 تا 25 درصد باشد. اگر قرار باشد که محصول برداشت شده را مورد مصرف دام قرار دهند، ذرت را می‌توان با رطوبت 25 تا 28 درصد هم برداشت کرد. امروزه برداشت بلال را با دستگاه‌های بلال چین و همچنین جدا نمودن دانه‌های ذرت را از بلال ، با دستگاه دانه کن انجام می‌دهند . برای انبار کردن دانه‌های بلال ، باید رطوبت آنها را به 17 درصد رساند. دمای انبار نباید بیش از 10 درجه سانتیگراد باشد. البته دانه‌های با رطوبت بیش از 17 درصد را می‌توان در دماهای بالاتر هم نگهداری نمود( ارهمی مجرد، 1388؛کوچکی، 1388). 1-2-9 علف های هرز ذرت از مهمترین علف های هرز مزارع ذرت می توان به جدول (1-3) ذیل اشاره نمود (آر دری و همکاران[14]، 2008). جدول (1-3 )علف های هرز مزارع ذرت نام فارسی نام علمی تاج خروس Amaranthus retroflexus یولاف وحشی Avena fatua گل گندم Centaurea depressa سلمه تره Chenopodium album مرغ Cynodon dactylon اویار سلام Cyperus sp ارزن وحشی Panicum eruciferum L قیاق Sorghum halepense 1-2-10 موارد استفاده از ذرت دانه ذرت به رنگ سفید ، زرد یا مخلوطی از این دو یافت می‌شود. خوراک‌هایی که با ذرت سفید تهیه می‌شوند، معمولا مرغوب‌ترند. دانه ذرت دارای سه بخش آندوسپرم ، گیاهک و پریکارپ است. پروتئین موجود در دانه به عوامل مختلفی از جمله محیط ، نوع گیاه و شرایط کشت و زراعت بستگی دارد و بین 8 تا 15 درصد متغیر است. پروتئین عمده ذرت زئین می‌باشد نقش مهمی در تغذیه انسان ایفا می کنند. میزان روغن دانه ذرت ، 4 درصد بوده که بیشتر در گیاهک قرار دارد. از گیاه ذرت استفاده‌های مختلفی می‌کنند. از آسیاب نمودن دانه ذرت ، آرد ذرت تهیه می کنند که خود در تهیه غذاهای مختلف بکار می‌رود. از ساقه و برگهای ذرت در صنایع کاغذ و مقوا سازی و همچنین تولید کاغذ دیواری استفاده می‌کنند. از آرد ذرت در تولید چسب ، صابون و از نشاسته آن در صنایع رنگرزی ، داروسازی ، مرکب سازی و پلاستیک سازی استفاده می‌نمایند (مظاهری لقب، 1387). 1-2-11 کودهایآهستهرهشیاکندرها[15] ( SRF) دراواسطقرننوزدهم،دانشمندانآلمانیوانگلیسی،ایدهاستفادهازموادیکهبهسختیدرآبمحلولبودهوموجب آزادسازیتدریجیمادهمغذیدرخاکمیگرددراارائهدادند . ایناقدامنهایتامنجربهجلوگیریازاتلافسریعموادمغذی کودهایشیمیایی(مخصوصاترکیباتازته)گردید . هدفازاستفادهکودهایکندرها،آزادسازیکنترلشدهموادغذاییمورد نیازگیاهاستبهنحوی کهازیکسوکاراییواثربخشیآنهابررویمحصولبهحداکثربرسدوازسویدیگراثراتمنفیناشیاز استفادهمقادیربالایکودبهحداقلبرسد کودهایکندرهاباعثافزایشبازدهمحصول،کاراییاگرونومیکی[16]وکاهشهزینههایکارگری،دفعاتمصرفکود(هزینه‌ها)وآلودگیهایخاکوآبمیشوند . اساسا" کودهایآهستهرهش بهدوروشتهیهمیگردند :1-روششیمیایی2-روشفیزیکی(پیلیش [17]،2007 ؛اسرار و همکاران[18]،2002). 1-2-11 -1 تولیدکودهایآهستهرهشبهروششیمیایی دراینروشدرطییکفرآیندشیمیاییازترکیبدویاچندمادهکودتولیدمیشودکهمعروفترینآنهاعبارتنداز : اورهفرم[19]،ایزوبوتیلیدندیاوره [20] ،واکسامید[21].(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،2002[22]). 1-2-11-2 تولیدکودهایآهستهرهشبهروشفیزیکی دراینروشکودهایازتهویاکودهایمخلوطبایکترکیبمقاومدرمقابلآبمثلگوگردویاانواعپلیمرهاوواکس‌ها بصورتفیزیکیپوششدادهمی‌شوند . ایننوعکودهابهتدریجدرخاکتجزیهومادهمغذیبهمرورآزادمیشود. درواقعدراین روشموادمغذیمثلاورهبایکمادهکممحلول[23]پوششدادهمی‌شوندونفوذآببهداخل گرانولهایکودرامحدودوکنترلنمودهولذامیزانآزادسازیمادهمغذیکودازدرونگرانولبهخارجازآنکنترلمیشود .درهردوروششیمیاییوفیزیکی،تنظیمازتموجوددرخاکتاسطحیکهموردنیازگیاهباشد،مدنظربودهوبهاینطریقازتلفاتموادغذاییدرخاکجلوگیریمیشود . امروزهتحقیقاتیکهبهمنظورساختکودهایآهستهرهشصورتمی‌پذیرد بیشترمعطوفبهساختکودهایآهستهرهشفیزیکی(نوعپوششدار)است(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،2002). مسئلهتوجهبهکودهایپوششداردرنتیجهمطلوببودناقتصادتولیدآنهاوانعطافبیشتردرکنترلآزادسازینیتروژنمغذی آنهابودهاست.موادیکهدر پوششدادنکودهایجامداستفادهمیشوندمتنوعمیباشند. برخیازاینموادعبارتنداز: 1-آسفالتها2-قطرانذغالسنگ3- صمغگیاهی4- گوگرد 5- لاتکسها6-روغنها7-پارافینها7-واکسها8- رزینهای9- اورهفرمآلدئیدها و....کهازاینموادبهصورتمنفردویاترکیبیدرتهیهپوششاستفادهمیشود درعملازسایرموادشیمیاییمناسببرایپوششدادندانههایکودهایشیمیایینیزاستفادهمیشود . ولیدرهرحالمواد مورداستفادهدرساختکودهایآهستهرهشیاکندرهاموادیهستندکهبهسختیدرآبمحلولبودهوباحضوردرسطح کودهایشیمیاییمیتواندباعثآزادسازیتدریجیعناصرمغذیکودبرایگیاهومحصولزراعیشوند . اینامربوسیلهحلالیت پائیناینموادوهمچنینجریانضعیفتجزیهومتلاشیشدنآنهادرخاکوکاهشسرعتنفوذآببداخلکودحاصلمیشود.به هرحالموادقابلاستفادهدرفرآیندپوششدهیگرانولهایکودیازتنوعفراوانیبرخوردارمیباشندمهمترینموادیکه درمقیاستجاریبرایپوششدادنکوداستفادهمی‌شوندمی‌توان به ترکیباتمعدنیو گوگرد ،واکس‌ها[24] و پلیمرهااشاره نمود(پیلیش ،2007[25] ؛اسرار و همکاران،2002). 1-2-11-2-1گوگرد تنهامادهپوششدهندهغیرآلیکهتاکنونمورداستفادهقرارگرفتهاست،گوگردمیباشد .تجارتکودهایحاویپوشش گوگرددرآمریکادرسال‌هایگذشتههموارهدرحالافزایشبودهاست. دراینروشهاپریلویاگرانول‌هایکودشیمیاییباگوگرد ویاترکیبیازگوگردوبعضیازپلیمرهاپوششدادهمی‌شوند . دراینرابطهتعدادیازشرکت‌هایآمریکاییموفقبهتولیداین محصولاتدرمقیاستجارینیزشدهاند . انتخابمادهگوگردبه عنوانپوششدهندهدرکودهایشیمیاییبدلیلفراوانیوارزانی آنوهمچنینبدلایلزیرمی‌باشد. یکیازمناسب‌ترینوارزان‌ترینموادشناختهشدهبرایپوششدادنکودهاکهضمناکاربردهایفراواندیگرینیزداردگوگردمی باشد. گوگردنهتنهابهعنوانیکمادهپوششدهندهغیرآلیدرکودهامصرفقابلملاحظهداردبلکهدارایارزشاگرونومیکبه عنوانیککودمستقلنیزمیباشد(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،2002[26]). مقدار نیاز گیاه به گوگرد برحسب گونه و براساس مرحله رشد فرق می کند. اما بطور متوسط حد کفایت آن در برگ از 15 تا 50 % ماده خشک متغیر است. این عنصر به صورت یون سولفات جذب گیاه شده و در گیاه نیز به همین شکل انتقال می یابد ( ضیائیان و ملکوتی ، 1380). گوگرد نیز از عناصر اصلی و ضروری برای رشد گیاه است که در سنتز پروتئین دخالت دارد و در ساختمان برخی اسیدهای آمینه از جمله میتونین و سیستئین شرکت دارد . این عنصر در ساختمان و متابولیسم گیاهی فعال بوده و در فعال سازی برخی آنزیم‌ها دخالت دارد. برخی مواد تنظیم کننده رشد مانند تیامین و بیوتین نیز دارای گوگرد هستند این عنصر ابتلا به بیماری در گیاهان را کاهش می دهد و در تنظیم و ساخت قند، نشاسته و همی سلولز مؤثر است . زردی برگها که در اثر کمبود نیتروژن از برگ‌های پیر شروع می شود ، در اثر کمبود سولفور ابتدا از برگ‌های جوان شروع و به تدریج این علائم در برگ‌های پیر ظاهر می شود. مهمترین علامت کمبود گوگرد در ذرت رنگ‌پریدگی و کوتاهی و کوچکی ذرت است وساقه های مبتلا به کمبود گوگرد کوتاهتر و نازکتر از حد معمول هستند و سطح برگ‌ها کوچک و تعداد آنها کمتر است (ضیائیان و همکاران ،1380 ). گوگردباعثبهبودکمی وحذفبیکربناتازآبآبیاری، کاهشاسیدیتهpHوافزایش کیفیخصوصیاتفیزیکیوشیمیاییخاکهایآهکیوقلیایی،افزایشفسفرقابلتبادلخاک،افزایشقابلیتجذبعناصرریزمغذیمثلآهن،روی،منگنز،مسو آمونیاک قابلتوجهیمیگردد . فرمقابلاستفادهگوگردبصورتیونسولفاتاستلذابرایتبدیلگوگردبهسولفاتبایستیشرایط خاک،میزانموادآلیوpH، کهمهمترینآنهاعبارتنداز : درجهحرارت،تهویهورطوبتخاک،بافتخاک میکروارگانیسمهایاکسیدکننده) باکتریهایتیوباسیلوس( ،اندازهذراتگوگردمهیاباشد. از آنجائیکهاینمادهبهمقدارکمدرآبمحلولاستازآندر پوششدادنکودهایشیمیاییبرایکنترلمیزانآزادسازیماده مغذیکودیاستفادهمیشود . یکیازمهمترینمصارفگوگرد،پوششدهیدانههایکودشیمیایی) وازجملهاوره( باگوگرد عنصریاست. در عملازگوگردمذاببرایپوششدهیگرانولهایکودشیمیاییاستفادهمیشود . عملپاشیدنیااسپری کردنگوگردمذاب،بوسیلهیکیاچندنازلانجاممیشود .همچنینباافزودنبعضیترکیباتمیتوانکیفیتپوششهاراتغییر دادکهدرذیلبهبعضیازموارداشارهشدهاست (پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،2002)[27]. 1-2-12- کود اوره و اوره با پوشش گوگردی کود اوره با پوشش گوگردی( SCU) به عنوان یک نوع کود آهسته رهش که دارای راندمان بالا و مزایای بسیار زیادی برای خاک و گیاهان است ، در صنایع کشاورزی کاربرد زیادی دارد. اخیراً در کشور ما نیز با توجه به راندمان پایین کود شیمیایی اوره اتلاف آن ، آلودگی شدید خاک‌ها و منابع زیرزمینی آب به نیترات و نیتریت ، کاهش جذب عناصر ریزمغذی بدلیل بالابودن اسیدیته خاک‌ها و … استفاده از این نوع کود نه تنها برای مزارع شالیزار که بطور کامل در آب غوطه ورند بلکه برای تمام اراضی کشاورزی توصیه شده است . زیرا صرف نظر از مزایای فوق گوگرد نیز به عنوان یک ماده حیاتی در ساختمان پروتئین ها ، به عنوان کاهنده اسیدیته خاک‌ها و در نتیجه ایجاد شرایط جذب عنصر ریز مغذی خصوصا آهن و روی که مردم کشور ما در فقدان میزان آهن و روی رکورد دار می باشند، دارددر کشور ما سالانه بیش از یک میلیون و ششصد هزار تن اوره جهت تامین نیاز ازت گیاهان در صنایع کشاورزی استفاده می شود. متاسفانه باتوجه به راندمان پایین آن( اتلاف بیش از پنجاه درصد ازت) ، کشاورزان مجبورند جهت تامین نیاز گیاهان مقادیر بیشتری کود استفاده نمایند. البته ازدست دادن این مقدار ازکود نه تنها باعث اتلاف هزینه‌های بسیار زیادی می شود بلکه بخاطر وجود بی‌رویه و همچنین تشکیل نمکها و کمپلکس های دیگر در خاک، کاهش راندمان خاک و آلودگی شدید آن ( سفت شدن خاک‌ها) و آلودگی منابع زیر زمینی آب را نیز بدنبال دارد. از طرفی با توجه به نقش ارزشمند گوگرد در کشاورزی خصوصا در کشور ما که بیش از نود درصد از زمینهای کشاورزی آهکی و باpH بالا بوده و این مسئله با عث کاهش راندمان جذب عناصر ریز مغذی که از اهمیت بالایی در رشد و نمو گیاهان برخوردار می باشند ، استفاده از کودهای اوره با پوشش گوگردی از هر دو جهت باعث افزایش راندمان کشاورزی کشور خواهد شد.همچنین با توجه به فرآیند اوره با پوشش گوگردی با تغییر پارامتر های عملیاتی و شرایط فرآیندی و استفاده از سیلنت های مختلف، امکان تولید محصولات اوره با پوشش گوگردی با درصدهای مختلف گوگرد و سرعت انحلالهای متفاوت وجود دارد و همانطور که از نمودارهای ارائه شده مشخص است استفاده از اوره با پوشش گوگردی با حداقل کیفیت ( حداکثر سرعت انحلال هفت روزه) به مراتب مفیدتر و کاراتر از اوره ( با سرعت انحلال پنجاه ثانیه ای) می باشد(عاشوری و همکاران،1380و پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،2002). 1-Kert et al.,2002 2-Tamisan et al.,2004 3-Mutakumar et Al.,2005 4- Ashofteh et al., 2011 a 1.Eid 2.Bivas et al.,2008 1.Chugan et al.,2006 1-Anonimus 2- Caryopsis 3- Pericarp 4-Testa 1-Tassel 1-Panicule 1-Ar dari et al.,2008 1- Slow Released Fertilizers 2- Agronomic 3- Pildysh 4-Asrar et al., 2002 5- Ureaform 6- Isobutyliden Diurea 7- Oxamide 8- Asrar et al.,2002 9- Low Solubility Substances 1-Wax 2-Pilish 1- Asrar et al.,2002 1- Asrar et al.,2002 دریافت فایل اثر کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی بر روی عملکرد و اجزای عملکرد ذرت علوفه ای در منطقه دامغان