![]() آشغالدونیآشغالدونی غلامحسین ساعدی یکی از نویسندگان پرکار دهه چهل است که با پرداختن به شخصیّتهای روانرنجور طبقة پایین جامعه، تلاش بیپایانی برای بیدار نمودن جامعة خفقانزدة دورة پهلوی کرد. این داستان که با شنیدن اسم اون (آشغالدونی) انسان ناخوداگاه به فکر یک محیط پست ذهنش رو سیر میده و سوال هایی در ذهن خواننده ایجاد میشه که مضموم اصلی نویسنده از انتخاب همچین اسمی از داستان چی میتونه ؟ ایا مضموم و خطاب به جامعه ای پست است که در ان افراد فقیر زندگی میکنند در میان اشغال ها؟ایا منظور از اشغال ها ادم ها میتوانند باشند و درون ادم ها یا محیط اجتماعی منظور ساعدی بوده است؟ برای پاسخ به این سوال باید سیر در زمان زندگی ساعدی داشت و نیز شخصیت های داستان و درونمایه ان. که بیشتر درون مایه داستان در مورد پدر و پسری است که در فقر زندگی میکنند که پدری بیمار با ادبیاتی تند و رفتاری پرخاشگرانه و پسری که در عین مرموزی دارای حرص و طمعی است که اون رو به هر راهی سوق میدهد و برای فهم بیشتر داستان باید در داستان بدنبال جواب گشت. |
![]() اثر عصاره برخی از گیاهان دارویی مراتع استان اردبیل بر جمعیت میکروبی شکمبه تحت شرایط آزمایشگاهیفهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول: مقدمه و مروری بر تحقیقات گذشته 1-2- محتویات شکمبه و ویژگیهای تخمیر در نشخوارکنندگان. 3 1-2-1- گازهای حاصل از تخمیر. 3 1-2-4- ترکیب جمعیتهای میکروبی در بخشهای مختلف شکمبه. 6 1-3- میکروارگانیسمهای شکمبه. 6 1-5-عواملموثردرتولیدعصارههای گیاهی. 13 1-5-1- اندامهایخاصتولیدکنندهعصارههای گیاهی. 13 1-6- مشخصاتگیاهشناسیگونههای موردمطالعه. 14 1-6-1-گیاهسپیده (Crambe orientalis). 14 1-6-2- گیاهگلپر (Heracleum persicum). 18 1-6-3- گیاه zosima absinthifolia. 21 1-6-4- گیاهمریمنخودی Teucrium polium l.23 1-6-5- گیاه پونه (Oregano vulgare L.). 25
2-1- منطقهموردمطالعهونحوه نمونهبرداری. 30 2-1-2-زماننمونهبرداریوانتقالنمونهها بهآزمایشگاه. 30 2-2-1- آمادهسازی نمونهها برای آزمون گاز. 31 2-2-3- زمانهای ثبت تولید گاز. 32 2-2-4- مزایا و معایب آزمون گاز. 32 2-2-5- آمادهسازیعصارهها برایآزمونگاز. 33 2-2-6- آمادهسازینمونهخوراکوسرنگها. 33 2-2-10- تزریقمخلوطبزاقمصنوعیومایعشکمبهدرسرنگها. 36 2-2-11- تزریق عصارهها به سرنگها. 37 2-2-12- انکوباسیونوقرائتگازتولیدی. 38 2-3- تهیه و آمادهسازی مایع شکمبه جهت تهیه محیط کشت. 39 2-3-2- تهیهمحلول 0/1 درصدهمین. 41 2-3-3-تهیهمخلوطاسیدهایچربفرار. 41 2-3-4- تهیهمحلولموادمعدنیشماره I41 2-3-5-محلولموادمعدنیشماره II41 2-3-8-تهیهمحلولرقیقکنندهبیهوازی. 43 2-3-10-تهیهرقتهای مختلفازمایعشکمبه. 44 2-3-11- تلقیحونگهداریکشتهای انجامشده. 47 2-6- شمارشقارچهای بیهوازی. 49 3-2- مقایسه بین سطوح مختلف. 49 3-2-1- مقایسه بین سطوح عصاره Teucrium polium l (مریم نخودی). 49 3-2-2- مقایسه بین سطوح عصاره Crambe orientale (سپیده). 50 3-2-3- مقایسه بین سطوح عصاره Heracleum persicum (گلپر). 51 3-2-4- مقایسه بین سطوح عصاره zosima absinthifolia (زوسیما). 51 3-2-5- مقایسه بین سطوح عصاره Oregano vulgare L (پونه). 51 3-2-6- تولید گاز بخش تجزیهپذیر سریع (a). 53 3-2-7- تولید گاز بخش مواد نامحلول در آب و کند تجزیه در شکمبه (b) 53 3-2-8- تولید گاز بالقوه (a+b)54 3-2-9- ثابت نرخ تولید گاز (c). 55 3-3- تخمین جمعیت میکروبی شکمبه. 56 3-3-1- تخمین جمعیت باکتریها. 56 3-3-1-1- تخمین جمعیت باکتریها در ساعت صفر. 57 3-3-1-1-1- سطح 100 میلی گرم بر لیتر. 57 3-3-1-1-2- سطح 200 میلی گرم بر لیتر. 57 3-3-1-1-3- سطح 300 میلی گرم بر لیتر. 57 3-3-1-2- تخمین جمعیت باکتریها در ساعت چهار پس از انکوباسیون 57 3-3-1-2-1- سطح 100 میلی گرم بر لیتر. 57 3-3-1-2-2- سطح 200 میلی گرم بر لیتر. 58 3-3-1-2-3- سطح 300 میلی گرم بر لیتر. 58 3-3-1-3- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح هر عصاره. 58 3-3-1-3-1- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح هر عصاره در ساعت صفر 58 3-3-1-3-1-1- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصاره Crambeorientalis58 3-3-1-3-1-2- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصاره Heracleum persicum.. 58 3-3-1-3-1-3- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصاره Zosima absinthi59 3-3-1-3-1-4- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصاره Teucrium polium.. 59 3-3-1-3-1-5- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلفعصاره Oregano vulgare. 59 3-3-1-3-2- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف هر عصاره در ساعت چهار. 59 3-3-1-3-2-1- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصاره Crambeorientalis59 3-3-1-3-2-2- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصاره Heracleum persicum.. 59 3-3-1-3-2-3- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصاره Zosima absinthi60 3-3-1-3-2-4- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصاره Teucrium polium.. 60 3-3-1-3-2-5- مقایسه جمعیت باکتریها بین سطوح مختلف عصارهOregano vulgare. 60 3-3-2- تخمین تعداد پروتوزوآ و قارچها. 60 4-1- اثر عصارهها بر قابلیت هضم و تولید گاز. 48 4-3- اثر عصاره بر pH شکمبهای. 52 4-4- اثر عصاره بر جمعیت میکروبی شکمبه. 53 4-5- ترکیبات شیمیایی عصارههای گیاهان دارویی. 57 4-6- نتیجهگیری کلی و پیشنهادها. 62 فهرست اشکال عنوان صفحه شکل 1-1- متابولیسم NADH H+ و تولید متان در نشخوارکنندگان 4 شکل 1-2- روند تخمیر توسط باکتریهای شکمبهای. 8 شکل 1-3- گیاه داروییCrambe orientalis L. 15 شکل 1-5- گیاه دارویی zosima absinthifolia. 22 شکل 1-6- گیاه دارویی Teucrium polium.. 24 شکل 1-7- گیاه دارویی Oregano vulgare L. 25 هرست جداول عنوان صفحه جدول 1-1- موقعیت و مقدار اسیدهای چرب در عصاره C.orientalis17 جدول2-1-محلولموادمعدنیکمنیاز (A)34 جدول 2-2-محلولموادمعدنیاصلی (C)35 جدول2-3-محلولبافرموادمعدنی (B)35 جدول2-6-نسبتمحلولها درترکیببزاقمصنوعی. 36 جدول 2-10-اجزایمحیطکشتجهترشدباکتریهای شکمبه. 46 جدول 2-11- ترکیبرقیقکنندهبیهوازی (A.D.S)47 جدول 3-1 گاز حاصل از تخمیر جیره و عصارههای گیاهان دارویی پس از 96 ساعت انکوباسیون. 51 جدول 3-2- اثر سطوح مختلف پنج عصاره بر فراسنجههای تولید گاز 52 جدول 3-3- تعداد کل باکتریها در هر میلی لیتر مایع شکمبه بعد از تاثیر عصارهها. 56 فصل اول مقدمه و مروری بر تحقیقات گذشته 1-1- مقدمه دربینحیواناتاهلیگیاهخوار،نشخوارکنندگانسهمبزرگیرادرتامینخوراکوسلامتبشردارند.ازطرفیتغذیهنقشاصلیرادربازدهاقتصادیوعملکردیاین دامها داشتهبه طوری کهتقریبادوسومازکلهزینهتولیدات دامیدرواحدهایمختلفپرورشدامبههزینههای خوراکاختصاصداشتهوازطرفیباتوجهبهمسئلهکمبودپروتئینحیوانیوافزایشتولیدبامنابععلوفهای موجود،لازماستتاازارزشتغذیهای منابعخوراکیقابلدسترسومکملهایقابلاستفادهبهمنظورافزایشراندمانتولیداطلاعکافیوجودداشتهباشد(امیرخانی، 1386).ازاینرواهمیتتغذیهمناسبنشخوارکنندگانایجاب مینمایدکهارزشغذاییهریکازموادخوراکیواجزایتشکیلدهندهآنهاطبقروشهایصحیحواستانداردتعیینگردد (قورچی، 1374). معده حیوانات نشخوارکننده از چهار بخش شکمبه، نگاری، هزارلا و شیردان تشکیل گردیده است (آلاوونگ و همکاران، 2010). سه بخش اول فاقد هر گونه غده بوده و پیش معده نامیده شده و دو بخش آخر جایی است که هضم میکروبی یا تخمیر در آن صورت میپذیرد (منصوری و همکاران، 1381). شکمبه دارای انواع باکتری، پروتوزوآ و قارچ است اما باکتری در تمام جنبههای تخمیر شکمبهای نقش غالب را بازی میکند (راسل و همکاران، 2002). حیوانات نشخوارکننده (گاو، گوسفند، بز و غیره) آنزیمهای تجزیهکننده فیبر را نمیسازند و برای استفاده از ترکیبات دیواره سلولی گیاهان متکی به میکروارگانیسمهای مستقر در دستگاه گوارش خود میباشند به این ترتیب که حیوان برای میکروارگانیسمها زیستگاهی فراهم میکند به نام شکمبه و در عوض میکروارگانیسمها نیز با تخمیر خوراک و تولید انواع اسیدها، پروتئینهای میکروبی و ویتامینها را برای نشخوارکننده قابل استفاده مینمایند (راسل و همکاران، 2002). متناسب با نوع خوراک مصرفی روزانه در گاو 100 تا 190 لیتر بزاق ترشح میشود (منصوری و همکاران، 1381). بزاق مرکب از بی کربنات و فسفات بوده و به عنوان یک عامل بافری مهم در شکمبه عمل مینماید (منصوری و همکاران، 1381). 1-2- محتویات شکمبه و ویژگیهای تخمیر در نشخوارکنندگان محتویات شکمبه به صورت لایههایی از ناحیه شکمی تا ناحیه پشتی از هم متمایز میباشند همچنین بین محتویات قسمتهای قدامی و خلفی شکمبه نیز تفاوتهایی وجود دارد گازهای حاصل از تخمیر در قسمت فوقانی شکمبه تجمع مییابند، علوفههای بلند یک لایه بزرگ و متراکم از مواد جامد را تشکیل میدهند که مقدار نسبتا کمی مایع همراه آن وجود دارد و ذرات ریزتر در زیر آن قرار میگیرند. بخش مایع نیز پایینترین قسمت را اشغال میکند (منصوری و همکارن، 1381). 1-2-1- گازهای حاصل از تخمیر تولید گاز در نشخوارکنندگانی نظیر گاو 2 تا 4 ساعت بعد از هر وعده غذایی به سقف 40لیتر در ساعت میرسد یعنی زمانی که سرعت تخمیر در بیشترین مقدار خود میباشد (چیبا و همکاران، 2009). گازهای اصلی شکمبه عبارتند از: (60%) 2CO، (30 تا 40) 4CH، مقادیر متفاوتی از 2N، مقدار کمی 2H و 2O (چیبا و همکاران، 2009). گازهای تجمعیافته در قسمت فوقانی شکمبه را عمدتا گازهای کربنیک و متان تشکیل میدهند (منصوری و همکاران، 1381). نشخوارکنندگان مسئول تولید 16 الی 20 درصد از گاز متان گلخانهای اتمسفر میباشند که 75% آن به وسیلهی گاوها تولید میشود (بهاتا و همکاران، 2007). متان یک گاز گلخانهای قوی میباشد (سیروهی و همکاران، 2012) و بعد از 2CO عامل اصلی اثر گلخانهای است به طوری که حدود 20 درصد از اثر گلخانهای به دلیل حضور گاز متان میباشد. نشخوارکنندگان مسئول تولید 16 الی 20 درصد از گاز متان گلخانهای اتمسفر میباشند (شکل 1-1) که 75% آن به وسیلهی گاوها تولید میشود و تولید متان حدود 2 الی 12 درصد از کل انرژی حاصله از غذا را از دسترس حیوان خارج کرده (بهاتا و همکاران، 2007) لذا امروزه متخصصین تغذیه دام به منظور کاهش اتلاف انرژی فوق، به ترکیبات ضد میکروبی مانند یونوفرها، آنتی بیوتیکها و اخیرا گیاهان دارویی توجه بسیاری مبذول داشتهاند زیرا این ترکیبات بر روی فعالیت میکروارگانیسمهای تولیدکننده هیدروژن اثر ممانعت کنندگی دارند (سیروهی و همکاران، 2012). متان بعد از عامل اصلی اثر گلخانهای است حدود 20 درصد از اثر گلخانهای به دلیل حضور گاز متان میباشد (بهاتا و همکاران، 2007). شکل 1-1- متابولیسم NADH H+ و تولید متان در نشخوارکنندگان 1-2-2- اسیدهای چرب فرار مقدار اسیدهای چرب فرار کوتاه زنجیر 4 ساعت بعد از مصرف خوراک به حداکثر میرسد (آلاوونگ و همکاران، 2010). اسیدهای چرب فرار منبع اصلی تامین انرژی قابل متابولیسم برای حیوان نشخوارکننده میباشند (منصوری و همکاران، 1381). حدود 60 الی 70 درصد از انرژی اپیتلیوم روده از اسیدهای چرب کوتاه زنجیر، به ویژه از بوتیرات مشتق شده اسیدهای چرب کوتاه زنجیر حدود 80 درصد از انرژی نگهداری نشخوارکنندگان را تامین میکنند، اسیدهای چرب فرار اصلی شکمبه به ترتیب فراوانی عبارتند از: استیک، پروپیونیک، بوتیریک، ایزوبوتیریک، والریک، ایزو والریک، 2-متیل بوتیریک، هگزانوئیک و هپتانوئیک اسید که در بخشهای مختلف شکمبه بر اثر تخمیر میکروبی فیبر جیره تولید میشوند (آلاوونگ و همکاران، 2010). تولیداسیدهایچربفرارحاصلازتخمیرمیکروبی،باعثکاهشpHشکمبهشدهکهتوسطبزاقمجددابهحدنرمال (7/6=pH)خودبازگردانده میشود(سوناگاواوهمکاران،2007). زیراکاهش pHشکمبهتاکمتراز2/6سرعتهضمراکاهشدادهوباعثافزایشمرحلهتاخیردرهضم میشود. بزاقغددبناگوشیسرشارازیونهای نمکی(بهویژهسدیم،پتاسیم،فسفروبی کربنات)استکهظرفیتبافریبزاقراتامین میکنند (منصوریوهمکاران، 1381). 1-2-3- نیتروژن آمونیاکی تجزیه پروتئینها و اسیدهای آمینه برای تولید آمونیاک بسیار مورد توجه بوده زیرا آمونیاک برای رشد بسیاری از میکروارگانیسمهای شکمبه که کربوهیدراتها را تخمیر میکنند ضروری است (منصوری و همکاران، 1381). از طرفی سنتز پروتئین میکروبی بستگی به حضور انرژی (حاصل از تخمیر مواد آلی موجود در شکمبه) و حضور نیتروژن حاصل از تجزیهی منابع پروتئینی و غیر پروتئینی دارد و در عین حال آمونیاک شکمبهای منبع اصلی برای سنتز پروتئین میکروبی به وسیلهی باکتریهای شکمبه است (کارسلی و همکاران، 2000). آمونیاک سوبسترای مطلوب برای سنتز پروتئین توسط باکتریهای سلولوتیک، متانزا و بعضی باکتریهای آمیلولیتیک است (منصوری و همکاران، 1381). غلظت نرمال مورد نیاز از آمونیاک شکمبهای برای حداکثر سنتز پروتئین میکروبی نامشخص است ولی در شرایط آزمایشگاهی این مقدار mg/dl5 میباشد (کارسلی و همکاران، 2000). 1-2-4- ترکیب جمعیتهای میکروبی در بخشهای مختلف شکمبه از نظر اکولوژیکی چند بخش مختلف در شکمبه وجود دارد و ترکیب جمعیتهای میکروبی موجود در این بخشها نیز متناسب با محل آنها متفاوت میباشد (منصوری و همکاران، 1381). مثلا باکتریهای تجزیه کننده اوره به دیواره شکمبه میچسبند، قسمت عمدهی تکیاختهها و قارچها در قسمت سطح محتویات شکمبه قرار دارند، بخش مایع عمدتا مخزن باکتریهای هضم کننده مواد غیر سلولزی است که اجزای محلول در آب را تجزیه میکنند، لایههای پایینی شکمبه که آبکیتر بوده و هنوز هم دارای مقدار قابل توجهی الیاف قابل تخمیر است احتمالا غنی ترین منبع باکتریهای سلولایتیک میباشد (منصوری و همکاران، 1381). 1-3- میکروارگانیسمهای شکمبه ثبات محیط شکمبه و جریان منظم خوراکهای با قابلیت تخمیر بالا به عنوان سوبسترا به داخل آن، شکمبه را به عنوان محل مناسبی برای استقرار و رشد و تکثیر میکروارگانیسمها جهت فعالیتهای تخمیری مطلوب گردانده است، به طوری که در آن گونههای متنوع میکروبی به طور مشترک در تجزیه کربوهیدراتها و پروتئینها دخالت دارند. به طور کلی میکروارگانیسمهای شکمبه به سه دسته باکتریها، تکیاختهها و قارچهای بیهوازی تقسیم بندی میشوند (منصوری و همکاران، 1381).1-3-1- باکتریها هر میلی لیتر از مایع شکمبه حاوی 10 الی 50 بیلیون باکتری میباشد (چیبا 2009). تا کنون بیش از 200 گونه باکتری از شکمبه جداسازی و شناسایی شده است (منصوری و همکاران، 1381). گروههای اصلی باکتریهای شکمبه عبارتند از: الف) سلولایتیکها: سلولز را هضم میکنند. ب) همی سلولولایتیکها: همی سلولز را هضم میکنند. پ) آمیلولایتیکها: نشاسته را هضم میکنند. ت) پروتئولایتیکها: پروتئین را هضم میکنند. س) پکتینولایتیک: پکتین را هضم میکنند. ج) لیپولایتیک: لیپید را هضم میکنند. چ) مصرفکنندههای قندها: مونوساکاریدها و دی ساکاریدها را مصرف میکنند. ح) مصرفکنندههای اسیدها: اسیدهای لاکتیک، سوکسینیک، مالیک و غیره را مصرف میکنند. خ) تولیدکنندههای آمونیاک د) سنتزکنندههای ویتامینها ز) تولیدکنندههای متان (چیبا، 2009). همهی این باکتریها بیهوازی میباشند و بیشتر آنها تخمیرکنندهی کربوهیدراتها هستند از جمله باکتریهای گرم مثبت و گرم منفی و باکتریهای ثابت و متحرک. باکتریها در روند تخمیر شکمبهای نقش بسیار مهمی دارند (شکل 2-1)، هیدروژن ورودی منتقل میشود و سپس با مصرف شدن توسط متانوژنها مقدار آن به تعادل میرسد. اگر باکتریهای گرم مثبت کاهش یابند مقدار هیدروژن ورودی نیز کاهش مییابد و تخمیر به سمت پروپیونات، لاکتات و بوتیرات تغییر مییابد (چیبا، 2009). جمعیت زیادی از باکتریهای آمیلولایتیک، پروتئولایتیک و باکتریهای مصرفکننده اسید لاکتیک در روز اول پس از تولد در شکمبه ظاهر میشوند، باکتریهای به شدت هوازی در روز دوم پس از تولد در شکمبه تجمع مییابند، باکتریهای سلولایتیک و متان زا در روز چهارم ظاهر میشوند. 10 روز پس از تولد تعداد باکتریها به حدود 108 در هر میلیلیتر میرسد (منصوری و همکاران، 1381). شکل 1-2- روند تخمیر توسط باکتریهای شکمبهای 1-3-2- تکیاختهها تکیاختهها متعلق به کلاس کینتوفراگمفرا[1] و زیر کلاس وستیبولیفرا[2] می باشند مژکداران به دو شاخه تریکوستوماتا[3] و انتودیتیومورفیدا[4] دستهبندی میشوند. تکیاختهها از باکتریها بزرگتر بوده و طول آنها بین 5 تا 25 میکرومتر است (منصوری و همکاران، 1381). تراکم تکیاختهها در شکمبه بین 104 تا 106 در هر میلی لیتر از مایع شکمبه گزارش شدهو عمده تکیاختههای شکمبه مژکدار هستند اگر چه تعداد کمی تکیاخته تاژکدار نیز در شکمبه پیدا شده است (شین و همکاران، 2004). تکیاختههای مژکدار بعد از باکتریها و قارچها در شکمبه ظاهر میگردند و به ندرت تا سن 2 هفتگی در نوزاد نشخوارکنندگان یافت میشوند آنها معمولا در خلال هفته دوم پس از تولد یعنی هنگامی که غذای جامد جایگزین غذای مایع میشود در شکمبه ظاهر میشوند (منصوری و همکاران، 1381). 1-3-3- قارچها قارچهای بیهوازی شکمبه حدود 20 درصد توده میکروبی شکمبه را تشکیل میدهند که در 5 جنس نئوکالیماستکیس[5]، کائکومایسس[6]، آنائرومایسس[7]، پیرومایسس[8] و ارپینومایسس[9]تقسیمبندی گردیدهاند (منصوری و همکاران، 1381). سیکل زندگی قارچها دارای دو مرحله است: مرحله متحرک (زئوسپوری) که در این مرحله به صورت آزاد در مایع شکمبه یافت میشوند و دارای یک یا چند تاژک هستند و مرحله رشد و تکثیر گیاهی (اسپورانژیوم) که در این مرحله به وسیلهی سیستم رایزوئیدی به ذرات گیاهی میچسبد (دنمن و همکاران، 2006). چرخه زندگی قارچها در محیط کشت 24 تا 32 ساعت است (منصوری و همکاران، 1381). تراکم زواسپورها در مایع شکمبه 103 تا 105 در هر میلی لیتر مایع شکمبه است (منصوری و همکاران، 1381). قارچهای شکمبه تمام آنزیمهای لازم برای تجزیه سلولز و همی سلولز و هیدرولیز الیگوساکاریدهای آزاد را تولید میکنند (دنمن و همکاران، 2006). پروسهی هضم در نشخوارکنندگان به وسیلهی واکنشهای شیمیایی و محصولات تخمیری حاصل از عملکرد میکروارگانیسمهای شکمبه انجام میپذیرد. با گسترش استفاده از مواد شیمیایی و تهدید میکروبهای نامطلوب در طول چند دهه گذشته، تعادل میکروبی شکمبه در معرض خطر قرار گرفته است. امروزه فلور میکروبی شکمبه به عنوان یک عامل اساسی برای دستکاری شکمبه به منظور به دست آوردن بهترین عملکرد رشد حیوان و جلوگیری از بر هم خوردن تعادل میکروبی شکمبه مورد توجه قرار گرفته است (فروم هواتز، 2010). دستکاری شکمبهای از طریق بهینهسازی فرمول جیره، استفاده از افزودنیهای خوراکی و افزایش یا مهار گروه خاصی از میکروبها امکان پذیر میباشد (کالسامیگلیا و همکاران، 2006). استفادهازآنتی بیوتیکها درتغذیهحیوانات،بهعنوانمحرکهایرشدضدمیکروبیبیشکبرایبهبودفراسنجههای عملکردیحیواناتوپیشگیریازبیماریهاسودمنداست. موننسین،گازولوسیدولیدلومایسینپروپیونات، اسپیرامایسین، ویرژینیامایسین و تایلوزین فسفات رایجترینآنتی بیوتیکهایی هستندکهدرنشخوارکنندگانمصرفشدهوهمگیبهخانوادهآنتی بیوتیکهای یوندوستتعلقدارند (برودیسکو و همکاران، 2000). نحوهعملآنهامختلکردنشیبیونهاازغشایسلولباکتریهایمستعد(یعنیآنهاییکهاینآنتی بیوتیکها بهصورتتخصصیعلیهآنهاعملمیکنند)میباشدونتیجهآنتغییراتمفیددرالگویتخمیرشکمبهای،افزایشنسبتپروپیوناتبهاستاتتولیدی،کاهشتولیدمتانوکاهشتجزیهپروتئینخوراکدرشکمبهاستکههمهاینها باعثافزایشبازدهغذاییوهمچنینکاهشبروزاسیدوزونفخمیگردد (کالاویوهمکاران، 2003). اماتهدیدامنیتزیستیبرایسلامتانسانوحیوان،ناشیازافزایشمقاومتعواملبیماریزابهآنتیبیوتیکها
وتجمعبقایایآنتی بیوتیکها
درتولیداتدامیومحیطباعثاعتراضگستردهبرایحذفآنتیبیوتیکهای
محرکرشدازجیرهحیواناتشدهاست. تولیداتطبیعیگیاهان،جایگزینهای
بالقوهایبرایآنتی بیوتیکهایی هستندکهبهخوراکدامافزوده میشوند.
درسالهایاخیرعلاقهبهخواصداروییمحصولاتطبیعی
(گیاهان،ادویهها،گیاهاندارویی)بهعنوانمکملوافزودنیخوراکدامباپتانسیلبهبودسلامتوتولیداتداموکاستناثراتمحیطیازتغذیهدام،بهطورچشمگیریافزایشیافتهاست گیاهاندارویییکسریازمتابولیتهایثانویهگوناگونمانندعصارهها واسانسها را تولیدمیکنندکهزمانیکهاینترکیبات،استخراجشدهوتغلیظگردندمیتوانندبرجمعیتگونههای مختلفمیکروارگانیسمهای شکمبهشامل: باکتریها،قارچها،پروتوزوآوویروسهاوبهدنبالآنبرقابلیتهضمخوراکتوسطنشخوارکنندگاناثرگذارباشندزیراقابلیتهضمخوراکدرنشخوارکنندگانتحتتاثیرعواملگیاهی،حیوانیومیکروبیقراردارد (محیطیاصلوهمکاران، 1389). ازجملهمناطقیکه میتوانگیاهانداروئیخودرورابهفراوانیدرآنهایافتمراتع میباشند. مراتعباارزشترینودرعینحالارزانترینمنبعخوراکدامدرمناطقمختلفایرانازجملهاستاناردبیلمیباشند. ازکلمساحتاستاناردبیلکهبالغبر 1786730هکتار میباشد 1076968/6 هکتارآنعرصهمنابعطبیعیبودهکه 1015000 هکتارآنرامراتعغنیازانواعگیاهانداروییتشکیل میدهد. گیاهانداروییدرفصولمختلفوبهفراوانیدرسطحمراتعاستاناردبیلیافت میشوندکهازآنجملهمیتوانبهاسطوخودوس،پنیرک،جاشیر،مرزنجوش،گلپر،هویجکوهی،مریمنخودی،بابونه،بومادران،پونه،گزنه،پولک،مریمگلی،علفچای،بارهنگ،گلگاوزبان،بولاغاوتی،پاخری،سپیده،آویشنوغیرهاشارهکرد (ادارهآمارواطلاعاتسازمانجهادکشاورزیاستاناردبیل،1390). نبوداطلاعاتکافیازارزشتغذیهای گیاهاندارویی،ارزشدرمانیومواردمصرفآنها،امکاناستفادهبهینهازاینمنابعرادرتغذیهداموافزایشراندمانتولید،محدودساختهاست (نیکخواه،1385). درمجموعبااحتسابوارائهاینگونهاطلاعاتکمکقابلتوجهیبهافزایشتمایلکشتومدیریتگیاهانداروییوافزایشراندمانتولیددامصورت میگیرد. بنابرایندرراستایتولیداطلاعاتقابلاستفادهدرمدیریتداموگیاهانداروییمنطقه،هدفاینپژوهشتعییناثربرخیازگیاهانداروییمراتعاستاناردبیلبرجمعیتمیکروبیشکمبهتحتشرایطآزمایشگاهی میباشد. 1-4- اهمیتگیاهاندارویی هزارانسالاستکهانسانازگیاهوعصارههای استخراجشدهازآنهااستفاده مینماید. اولیناطلاعاتثبتشدهدراینخصوصبهحدود 2600سالقبلازمیلاددربین النهرینبرمیگردد. قدیمیترینسندنوشتهشدهدرموردتهیهعصارههای گیاهیبهنوشتههای مورخیونانی،هرودوتوسبرمیگردد (425 الی484قبلازمیلادمسیح). باتوجهبهخصوصیاتبیولوژیکیفعالوچندگانهعصارههای گیاهانداروئیاینترکیبات میتوانندیکافزودنیجایگزینمناسببسیاریازافزودنیهای دیگرازجملهآنتیبیوتیکها گردند. ازجملهاینخصوصیات میتوانبهفعالیتآنتی اکسیدانی،فعالیتضدقارچی،فعالیتتسکیندهندگی،فعالیتضدباکتریاییوضدویروسیاشارهکرد. بهعلاوهعصارهگیاهانداروئیبهدلیلطعموعطرخاصخودمنجربهتحریکمصرفخوراکمیشوند، کاهشتلفاتوعدمنیازبهرعایتحذفپیشازکشتاردراغلبمواردواحتمالنبودترکیباتباقیماندهمضردرتولیداتحیوانیودرعینحالحفظسلامتمحیطزیستازدیگرخواصگیاهانداروئیمیباشد. بهطورکلیمیکروفلوردستگاهگوارش،مورفولوژیروده،تخلیهمعده،فعالیتبخشهایگوارشیداخلیودرنهایتفراسنجههای عملکردیتحتتاثیرترکیباتگیاهیقرارمیگیرد. عصارههای گیاهانداروئیبایددرکشورهایکمترتوسعهیافتهای چونایرانبیشترموردتوجهقرارگیرندزیرادراینکشورهامشکلاتحملونقلمانعبازاریابیبرایمحصولاتکشاورزیحجیمشدهوافزایشهزینهها رادرپیدارداماعصارههای گیاهیازجملهگیاهانداروئیبهدلیلکمحجمبودناینمشکلاترامرتفعنمودهواستفادهازآنهامقرونبهصرفهمیباشد (محیطی اصل و همکاران، 1389). 1-5-عواملموثردرتولیدعصارههای گیاهی 1-5-1- اندامهایخاصتولیدکنندهعصارههای گیاهی میزانوترکیبعصاره گیاهیبهنوعاندامموردبررسیبستگیدارد. عصارههای گیاهیتجمعیافتهدراندامهایمختلفیکگیاهممکناستبهلحاظترکیبومقدارمتفاوتباشند. ازجملهایناندامها میتوانبه:پوستدرخت،توتها،گلها،برگها،پوستمیوه،رزین،ریشه،ریزوم،دانهها وچوباشارهکرد. امادراکثرموارداندامهایمختلفدارایخصوصیاتمشابهیهستند (محیطی اصل و همکاران، 1389). 1-5-2-ساختارترشحی عصارههایگیاهیتوسطساختارهایتخصصیافتهمتنوعیدرگیاهتولید،ذخیرهوآزادمیشود. ساختارهایترشحیعبارتنداز: 1-5-2-1- ساختارترشحیخارجی تریکومها، نعناع،سدابیان،گرانیاسه،سیبزمینیوشاهدانهخانوادهشمعدانی. اسموفورهاخانوادهفلفل،ارکیدهوشیپوریان. 1-5-2-2- ساختارترشحیداخلی ایدوبلاستها:خانوادهبرگبو،مگنولیا،فلفل،شیپوریان،زرآوند،گلیخ. حفره:خانوادهسدابیان،مورد،میوپوراسه،هیپریکاسهوبقولات. مجاری: خانوادهچتریان،شمعدانی،کاج،مورد،بقولاتوآناکاردیاسه(محیطی اصل و همکاران، 1389). 1-5-3-عواملاکولوژیکی تولیدعصارهتاحدزیادیتحتزیادیتحتتاثیرعواملاکولوژیکیوشرایطآبوهواییازجملهتاثیراتخاک،موادمغذی،آب،نورودماقراردارد. بهطورکلی،افزایشنورودما،اثرمطلوبیبرتولیدعصارههای گیاهیدارد (فیگوییردو، 2008) تنشآبیدربرخیگونهها ماننداوسیومباسیلی،ترخون (Artemisia dracunculus) وشوید (Anethum graveolens) منجربهتولیددوبرابرعصارههای گیاهیوتغییردرترکیبآنهامیشود (سایمونوهمکاران، 1992). 1-5-4- کشتوفرآوریگیاه منشاگیاهانمورداستفادهبرایتولیدعصارههایگیاهینقشمهمیدرکیفیتعصارهبهدستآمدهدارد. امروزهگونههای حاویعصارهقادربهرشددرمناطقیغیرازمنطقهبومیخودمیباشند. علاوهبررویهمناسبکشاورزی،بهبودعملکردمحصولاتباعثشدهتاتولیدکنندگانکنترللازمرابررویتولیدگیاهانداروییوفرآیندآنهابهمنظورتهیهمحصولیباکیفیتداشتهباشد. 1-6- مشخصاتگیاهشناسیگونههای موردمطالعه 1-6-1-گیاهسپیده (Crambe orientalis) اینگیاهبا34گونهیکیازبزرگترینجنسهای خانواده brassiceae از زیرخانوادههای brassicaceaeمیباشد (رضوی و همکاران، 2009) خانوادهbrassicaceaeشامل13-19زیرخانواده، 350 جنس وحدود3500گونهدرجهاناست. جنسcrambeدرگیاهنامهایرانباسهگونهنمایشدادهشدهاست C. Hispanical،C.kotschyana و C. orientalis L. Crambe orientalis Lگستردهترینگونهی مربوطبهاینجنسدرایران میباشدکهسپیدهنامیده میشود (شکل 3-1). اینگونهبهاندازه5/1متررشد میکندو دارایساقهوبرگهای موجداراستکهممکناستبهطول5/0مترهمبرسد. گلها سفیدهستندوطیماههای آوریل–جولایپدیدار میشوند. گونههای مختلفیازcrambeممکناستبهعنوانسبزیجات،خوراکدامویاگیاهداروییمورداستفادهقرارگیرد (رضوی و همکاران، 2009). شکل 1-3- گیاه داروییCrambe orientalis L Crambe orientalis L یکگیاهپایاو دائمیبهطول30 الی120سانتیمتربستهبهفصلوتودهجمعیت آنوگاهی1/2متر میباشدکهاکثرادرمزرعهها،دامنهی کوهها،باتلاقهای خشک،زمینهای سنگلاخیوخاکهای رسرشد میکند.گیاهداروییکرامپدرشرایطمتفاوتازجملهدردماهایمختلف،ارتفاع،شرایطآفتابیوخشکسالیقادربهرشدوادامهحیات میباشد کهباعثشدهاین گیاه انتشار گستردهای از غرب به شرق یافته است به طوری که از اروپا و شرق مدیترانه، به غرب آسیا و ایران گسترده شده است این گیاهبرگهای بزرگیداردکهگاهیبهطول60 سانتیمتر میرسد برگها پرشکلوآویزانهستند ورایحهای شبیهکلمپیچدارد.برگهای جوانآنمزهوبویخوشایندینزدیکبویفندقدارد (رضوی و همکاران، 2009)گلهای اینگیاهسفیدیازردوخوشهای شکلهستندمیوههای آنحتمابهبلوغ میرسندمگردربارانهای سنگینوبادهایتند (توتوس و همکاران، 2009). تحقیقاتفیتوشیمیاییاخیررویبخشهای هواییبرخیگونههای crambeحضورگلوکوزینولاتها وفلاونوئیدهایمختلفمانندلوتئولین[10]،آپیژنین[11]،کوئرستین[12] وکامپفرول[13] راآشکارساختهاست. ایننشان میدهدکهپتانسیلآنتیاکسیدانیقویاینگیاهدرعصارههای متانولیودیکلرومتانولیآنمربوطبهفلاونوییدهایآناست. گلوکوزینولاتتجزیهشدهوتبدیلبهایزوتیوسیانات میشودلذاعصارهواسانسگلها وبرگهای اینگیاهدارایاثراتسیتوتوکسینی وفیتوتوکسینی میباشند. ترکیباصلیعصارهواسانسگلها وسرگلهای اینگیاه، 2-متیل-5-هگزنانیتریلو3-بوتنیلایزوتیوسیانات میباشد عصارههگزانیآنفعالیتضدمیکروبیندارد.ولیعصارهمتانولیآندارایاثراتضدباکتریاییقویعلیههردونوعباکتریهای گرممثبتوگرممنفی میباشدکه میتواندبهدلیلایزوتیوسیاناتباشد.اینترکیبات میتوانندبهراحتیبهغشانفوذکنندبنابرایننقشدفاعیفعالیرابرایگیاهانعلیهامراضوگیاهخوارانبازی میکنند. عصارهمتانولیاینگیاهقویتریناثررانسبتبهسایرانواععصارهها دارد. عصارههای هگزانی،دیکلرومتانولیومتانولیاینگیاهبیشتریناثرAllelopathicرانشان میدهندکه میتواندمرتبطباگلوکوزینولاتوایزوتیوسیاناتباشد. بهخاطرپتانسیلبالایخاصیت ضدمیکروبیبرگهای C. orientalisاینگیاه میتواندبهعنوانیکگندزدایقویویکآنتیبیوتیکعلیهمیکروارگانیسمها استفادهشود(رضوی و همکاران، 2009). دانهها ومیوهی اینگیاهغنیازروغنهای فراریازجملهمیرستیک،پالمیتیک،استئاریک،اولئیک،آراشیک،آراشیدونیک،اروسیک،لینولئیک،لینولنیک،پالمیتولئیک،لیگنوسرینیک و ایکوزانوئیک اسید (جدول 1-1) میباشند (اخونوو و همکاران، 2012).اروسیکاسیدکهدرمیانسایراسیدهایچرب مربوط به روغنهای فرارکرامپبیشترینمقدار (39/39 درصد) راداردیکهیدروکربندارای22اتم کربنویکپیونددوگانه (22:1) میباشد. اینساختارنقطهی ذوبونقطهی تبخیربالایی(°C229) بهاینترکیب میدهد. تواناییبالادربرابرحرارتزیادوداشتنحالتمایعدردماهایپاییناینروغنرابهچربکنندهای قویمبدلساختهاست. جدول 1-1- موقعیت و مقدار اسیدهای چرب در عصاره C.orientalis
SAFA: saturated fatty acids MUFA:monounsaturated fatty acids PUFA:polyunsaturated fatty acids اینگیاههمچنینمحتویآلکالوئیدنیز میباشد. ترکیباتاصلیاینگیاهازگروهالکالوئیدهاعبارتنداز: بوتن-1-ایزوتیوسیاناتوهیدروکربنهای 2-متیوکسی هگزن[14] و3-متوکسی-4-هیدروکسی استیرن[15]. کرامپهمچنیندارایانواعفیبرازجملههولوسلولز،آلفاسلولز،سلولز،لیگنین،خاکستروسیلیکا میباشد. محتوایلیگنینکرامپ 24/5 درصد ونسبتسلولزآن 40/1 درصد میباشد. بالاترینقابلیتانحلالپذیریآنبا %1NaoH برابر 34/9% میباشد. نسبتهولوسلولزو a-سلولزآننیز 70/50% است (اخونوو و همکاران، 2012). گیاهداروییکرامپدرشرایطمتفاوتازجملهدردماهایمختلف،ارتفاع،شرایطآفتابیوخشکسالیقادربهرشدوادامهحیات میباشد. 1-6-2- گیاهگلپر (Heracleum persicum) گونههای مختلفیازجنسHeracleumدرقرن19 میلادیازجنوبغربآسیابهاروپامعرفیشدندودرحالحاضربهطورگستردهایدربسیاریازکشورهایافتمیشود جنسHeracleumدردنیادارایحدود 60الی70گونهمیباشدکههمهآنهاگونههای پایاویادوسالههستند تاجاییکهشناختهشدهگونههای Heracleumهیبریدوبافرمول 22=n2میباشند. جنسHeracleumشاملبیشاز70 گونهدرسرتاسرجهاناستودرایران10گونهبومیدارد (حاج هاشمی و همکاران، 2009) کهبیشتربومیمناطقالبرزوشمالایراندراینمناطقتامحدودهارتفاعی 2000 الی 3000مترینیزرشد میکند (مجاب و همکاران، 2003). [1]-kinetofragmophora [2] -Vestibulifera [3] -Trichostomata [4] - Entodiniomorphida [5] -Neocallimastix frontalis [6] -Caecomyces [7] -Anaeromyces [8] -Pyromyces [9] -Orphinomyces [10]-Luteolin [11] -Apigenin [12] - Quercetin [13] - Kaempferol [14]-2-methoxyhexene-2 (C7H14O) [15]-3-methoxy-4-hydroxystyrene. |
![]() ماه در آبماه در آب کتاب ماه در آب درباره داستان هایی از زندگی حضرت ابوالفضل عباس(ع)، بخصوص در وقایع کربلا و عاشورا به قلم دکتر سنگری است کتاب زیبا و خواندنی «ماه در آب» را در آستانه ورود به ماه محرم تقدیم تمامی عاشقان حضرت اباالفضل عباس علیه السلام میکنیم |
![]() پاورپوینت درس سیزدهم کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ( برنامه ی روزانه ی معتدل )پاورپوینت درس سیزدهم کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی (برنامه ی روزانه ی معتدل) در 22 اسلاید همراه با تصاویر زیبا و جذاب شامل موضوع درس :نمودار زندگی روزانه ، مفهوم وقت ، ارزش وقت ، نمودار فعالیت های روزانه و برنامه متعادل زندگی ، جهت تدریس توسط همکاران در کلاس هوشمند تولید شده است .در ضمن این محتوای آموزشی شامل سئوالات متن درس و جواب آنها نیز می باشد . این محتوای آموزشی علاوه بر استفاده معلم در کلاس درس ، جهت استفاده در منزل توسط اولیای محترم برای درک بهتر مطالب کتاب مفید می باشد . معلمان عزیز می توانند برای آموزش درس به درس مطالعات اجتماعی به صورت نمایشی از این پاورپوینت استفاده لازم راببرند. |
![]() تجلی مبانی اکسپرسیونیسم در غزلیات شمس مولانافهرست مطالب عنوان صفحه 2-1-2-کارکرداکسپرسیونیسم در ادبیات اروپا.. 10 نمایشنامه«بیداری بهار»اثرفرانکودکینت(1906).. 12 نمایش«پسر»اثر«هازنکلهور»سال (1916).. 12 2-1-4-تصویرانسان در هنر اکسپرسیونیستی.. 14 تابلو «شب پرستاره» اثر«ونسانونگوگ»نقاش هلندی، (سال1889).. 15 2-2-شباهت اتفاقی یکی از پیشروان اکسپرسیونیسم با مولانا.. 19 2-3- مولانا و اکسپرسیونیسم.. 24 2-3-1-هنجارشکنی در اندیشه وسلوک مولانا.. 28 مبانی و ویژگی های عمده مکتب اکپرسیونیسم با نگاهی به تجلی آنها درغزلیات شمس درون مایه های غالب آثار اکسپرسیونیستی و بررسی مصادیق آن در غزلیات شمس(شباهتهاوتفاوتها) 4-درون مایه های غالب آثاراکسپرسیونیستی و بررسی مصادیق آن در غزلیات شمس(شباهتهاوتفاوتها).. 50 4-2-1-استعاره اکسپرسیونیستی.. 61 4-2-2-استعاره و بسامدآن در غزلیات:.. 63 4-3-عشق از نظراکسپرسیونیستها.. 69 4-4-1-دعوت به خاموشی درتقابل با سماع.. 92 چکیده اوایل قرن بیستم، اروپا شاهد پاگرفتن و ریشه دواندن جنبشی ادبی هنری موسوم به اکسپرسیونیسم بود که اساس آن بر نمایش احساسات تند وتیز با روش های غیرمتداول، ذهنیت گرایی افراطی، هنجارشکنی و نوگرایی بود. عشق، مرگ، ترس و ... از دغدغه های انسان معاصر هستند که اکسپرسیونیسم با حساسیت ویژه ای به آن پرداخته است. «غزلیات شمس» آیینه شوریدگی ، عشق سرمستانه و نماینده بی قراری و بی تابی مولانا در فراق شمس است. او این هیجانات روحی اش را در حال سماع و دریدن پرده های خویشتن داری در قالب غزلیات ریخته است. سایر مؤلفه هایی که مبنای اکسپرسیونیسم هستند و هم چنین درون مایه هایی مشترک را می توان در ساختار ظاهری و محتوایی «غزلیات شمس» یافت و بررسی کرد. این پایان نامه به تجلی مبانی مکتب اکسپرسیونیسم در غزلیات شمس و تفاوت های این دو پرداخته است. کلید واژه: اکسپرسیونیسم ،مولانا ، هنجار شکنی ،ذهنیت گرایی ،استعاره ،عشق ،سماع ، مرگ مقدمه: مکتب اکسپرسیونیسم (هیجان نمایی) یکی از پدیده های پر طرفدار قرن بیستم، نوعی جهان بینی مبتنی بر انفجار عواطف و احساسات عمیق و ابراز آنها با شیوه های پرخاشگرانه و به دور از آرامش، طغیان علیه سنت های معمول و پذیرفته شده جامعه است.به نظر می رسد این خصوصیات در آثار مولانا به عنوان یکی از برجسته ترین عارفان وشاعران ادب فارسی نیز قابل پی گیری باشد. عرفان خلسه وار و شطح آلود، فرا رفتن از واقعیت و سطوح ظاهری، احساس مداری و بیان تأویلی، نفی سنت های منجمد و بهره گیری ازشیوه های بیانی خاص به ویژه حس آمیزی و نیز برخی موضوعات و مضامین مشترک از جمله موارد شباهت و نزدیکی اکسپرسیونیست ها و مولانا است.در حالی که نوع نگاه هدفمند عرفانی و شهود آمیز او در مقابل جهان بینی پوچ گرایانه ی اکسپرسیونیست های سرخورده از مدرنیسم و جنگ جهانی؛ مهم ترین اختلاف مولوی و اکسپرسیونیسم است. با نگاهی به شعر مولانا شباهت هایی در رویکرد های کلی روش ها و ابزارها و فنون آفرینش شاعرانه ی او با اکسپرسیونیست ها به چشم می آید، به ویژه که بسیاری از هنرمندان اکسپرسیونیست انگیزه اصلی یا یکی از مهم ترین زمینه های خلق آثار خویش را تعلق به عرفان شرقی دانسته اند. بنا بر این در این پایان نامه نحوه ی بروز برخی از دست آورد های فکری، روش های بیانی و شگردهای آفرینش هنری اکسپرسیونیسم در غزلیات شمس بررسی می شود وشباهت های متعدد و البته اختلاف های مهم میان مولانا و اکسپرسیونیست های قرن بیستمی یادآوری می گردد. درباره مکتب هنری و ادبی اکسپرسیونیسم سخن بسیار گفته شده و آثار بسیاری نگارش یافته است، همان طور که درباره مولانا و شعر و اندیشه او نیز آثار بسیاری به صورت کتاب و مقاله و پایان نامه عرضه شده است.اما درباره موضوع تحقیق ما وبنا بر جستجوی فراوان جز مقاله کوتاهی با عنوان «اکسپرسیونیسم انتزاعی در آثار مولوی» از خانم فاطمه مصدری که در روز نامه شرق به چاپ رسیده است، اثری دیده نشد. این مقاله نگاه گذرایی به این مقوله داشته و به عمق مطالب و یا بیان مثال و مصادیق ادعای مطرح شده نپرداخته است. شناخت مولانا و آگاهی از نسبتی که او با زیر بناهای فکری و هنری روز گار ما برقرار می کند کوششی فر هنگی و علمی است که افزون بر گسترش دامنه ی پژوهش های علمی می تواند ما را به خودآگاهی بیشتر فرهنگی برساند. در بررسی غزل ها «کلیات شمس به تصحیح استاد فروزانفر» و «گزیده غزلیات شمس به تصحیح دکتر شفیعی کدکنی» اساس کار قرار گرفته است. ارجاع ابیات به صورت :«مولوی ،سال نشر،شماره صفحه »آمده است. فصل اول:کلیات تحقیق1-کلیات تحقیق در جریان گذار از سده نوزدهم به سده بیستم انبوهی از ایسم های ادبی و هنری پدیدار شدند؛بدون هیچ مرز بندی معین و جهت گیری روشن و واضحی.گاهی در کنار هم و در یک ظرف زمانی ، گاهی کاملا با هم تضاد و تعارض داشتند و گاه شباهت های بسیار، به طوری که با هم مطابقت های کلی داشتند. غالباً هم نمی توانستند پاسخ قطعی نیاز های روحی و خوراک هنری جوامع روشنفکری باشند .به تدریج ظاهر شده مدتی اوج می گرفتند و بعد یا برای همیشه کنار گذاشته می شدند و یا کم فروغ و بی استقبال می ماندند و یا به طور موازی با مکاتب دیگر پا بر جا می ماندند. نظیر :ناتورالیسم،امپرسیونیسم،سمبلیسم،فوتوریسم،...... آرنووو، نورمانتیسیسم و اکسپرسیونیسم. اکسپرسیونیسم فارغ از ظرف زمانی و تاریخچه کوتاه آن،رویکردی فراگیر در بیان و آفرینش هنری است که اساس آن بر خلسه، فرا رفتن از واقعیت ،احساس مداری و بیان تأویل آمیز،نفی سنت های منجمد،درون گرایی و گذر از سطوح عینی بیان شده است.و مسائلی چون مرگ و پایان زندگی،بروز احساسات درونی، پوچی دنیا و تحقیر دنیا گرایی،عقاید مذهبی و اخلاقی،تغییر وضعیت موجود و شورش و انقلاب از دل مشغولی های همیشگی اکسپرسیونیست ها است. «اکسپرسیونیسم قالب های سنتی را نفی می کند و از ادبیاتی دفاع می کند که تنها ادبیات باقی نمی ماند، اعتراض بر ضد قراردادهای موجود قالب هنری، در عین حال انکار چهره بورژوازی است و قیامی بر ضد نظم موجود. مکتب اکسپرسیونیسم در سال 1912 از میان رفت، اما تأثیر این انقلاب ادبی که هنرمندان آنها تنها در یک نسل ظهور کردند و بیش از 10 سال دوام نیافت، هم در آلمان و هم به طور کلی در ادبیات هنر جهان باقی خواهد ماند و امروزه اکسپرسیونیسم بیش تر مجموعه ای از تکنیک ها و گرایش هاست تا نهضتی منسجم و سازمان یافته. » «حسینی 1384، 712» در میان شاعران و بزر گان ادب فارسی نام مولانا چون تاجی بر سر ادبیات عرفانی می درخشد و چراغ اندیشه های بلند و متعالی اش همواره راهگشای انسان های جویای حقیقت بوده و هست. وسعت اندیشه و نگاه پوینده او نسبت به مبانی اصلی هستی و جهان بینی متعالی او در کلیه آثارش ساری و جاری شده و از آنها آثاری متفاوت و قابل تأمل ساخته است.مخصوصاً دیوان کبیر که در آن از بند رسالت آموزش و تعلیم به سالکان ره حقیقت رهیده و آن را چون صحنه ای برای رقص با خدا بوسیله انواری از معرفت شناسی، ادراک فلسفی، افکار روحانی و سخنان هیجانی زیور بندی کرده است. با تأمل در غزلیات شمس آشکار می شود که پاره ای از پایه های فکری پذیرفته شده در اکسپرسیونیسم همان دغدغه های اصلی در شعر عرفانی مولانا جلال الدین ،مانند:مرگ و پایان زندگی ،بی ارزشی دنیا و تحقیر جهان مادی، عشق و توجه به نیاز های عمیق روح انسان و .... است و نیزدر روش ها و شگرد های بیانی نیز شباهت هایی آشکار میان مو لانا و اکسپرسیونیست ها وجود دارد.پژوهش پیش روی سعی دارد به این سوالات پاسخ دهد که : 1-تجلی اکسپرسیونیسم در شعر مولانا (غزلیات شمس)چگونه است؟ 2-مهم ترین شباهت ها و اختلافات میان مولانا و اکسپرسیونیست ها در چیست؟
|