دانلود فایل

منطقه شکار ممنوع سفید کوهو آرسک دامغان با مساحت 666000 هکتار در شمال غربی شهر دامغان در مسیر جاده تهران ـ مشهد حد فاصل کیلومتر 20 تا 22 جاده دامغان به سمنان و در ضلع شمال این جاده واقع می‌باشد. منطقه َ59/ ْ35 تا َ17/ ْ36 عرض جغرافیایی و َ48/ ْ53 تا َ14/ ْ54 طول جغرافیایی واقع گردیده و نزدیک‌ترین فاصله آن از شهر دامغان 15 کیلومتر است. از فروردین ماه 1392 تا اواخر آبان ماه 1392 نمونه‌برداری انجام شد. نمونه‌برداری در تمام شرایط آب و هوایی و در تمام ساعات طول روز و شب (از ساعات اولیه صبح تا غروب و اواخر شب) انجام گرفت که در ایستگاههای مختلفی که در منطقه شکار ممنوع سفیدکوه و آرسک زده شد نمونه‌گیری انجام گرفت و صفات متریک و مریستیک هر کدام محاسبه شد. در جستجوی ما در این منطقه از راسته لاک‌پشتها هیچ گونهای مشاهده نشد اما مردم محلی به مشاهدهی لاک پشت خشکیزی اشاره داشتند. در طی مدت تحقیق 49 نمونه دوزیست و خزنده در منطقه شکار ممنوع سفید کوه و آرسک دامغان جمع آوری گردید و در مجموع 17 گونه از 8 خانواده و 14 جنس شناسایی شد. دوزیستان از تنوع بسیار کمی برخوردار می‌باشند و این بخاطر شرایط اقلیمی و آب و هوایی می‌باشد. از زیر راسته دوزیستان بیدم (Anura) تنها یک گونه وزغ، به نام وزغ سبز (Pseudepidalea variabilis) و یک گونه قورباغه، به نام قورباغه مردابی (Pelophylax ridibundus) شناسایی شد که این دو گونه در جاهایی که آب وجود داشت مشاهده شدند. از زیر راستهی مارها ((Serpentes 7 گونه شناسایی شد که به ترتیب تعداد نمونه صید و مشاهده شده در منطقه شامل: Macrovipera lebetina obtusa، Telescopus fallax، Pseudocerastes persicus، Platyceps najadum dahlii، Platyceps ventromaculatus، Lycodon striatus، Eirenis collaris. از زیر راسته سوسماران (Sauria) که تنوعشان در این منطقه از مارها بیشتر است هشت گونه در منطقه گرفته شد که به ترتیب تعداد نمونه صید و مشاهده شده این گونه‌ها عبارتند از: Eremias persica، Teniudactylus caspius، Trapelus agilis، Paraludakia caucasia، Eremias valox، Trachylepis aurata، Trachylepis septemtaeniata و Mesalina watsonana. از زیر راسته مارهای موجود در منطقه بیشترین تعداد صید شده مربوط به گونه گرزه مار (Macrovipera lebetina) با 4 نمونه و اما کمترین آن مربوط به 4 گونه مار به صورت مشترک با 1 نمونه میباشد. اما به احتمال بسیار زیاد گونه مار کوتوله (Eirenis collaris) کمترین تعداد را در مارهای این منطقه دارا میباشد. از راسته سوسماران بیشترین تعداد شکار شده مربوط به لاسرتای ایرانی (Eremias persica) با 11 نمونه و کمترین تعداد مربوط به سوسمار دم دراز ایرانی (Mesalina watsonana) واسکینک علفزار جنوبیTrachylepis septemptaeniata)) به طور مشترک با 1 نمونه شکار شده میباشد. اما در راسته دوزیستان بی دم وزغ سبز با 5 نمونه شکار شده و قورباغه مردابی با 3 نمونه دوزیستان این منطقه را شامل میشود.

کلمات کلیدی: منطقه شکار ممنوع، سفید کوه و آرسک، خزندگان، دامغان، دوزیستان

فصل اول

مقدمه

1-1-کلیات

محیط طبیعی سرزمینایران، سرشار از تنوع و تضاد است؛ تنوع در موجودات زنده و تضاد در زیستگاهها. در میان کشورهای جهان، کمتر سرزمینی را می‌توان یافت که زیستگاه‌های متنوع و متضادی چون کویرهای گرم، و خشک و دشت‌های سرسبز و حاصلخیز، مناطق نیمه‌گرمسیری و کوهستان‌های سرد و جنگل‌های معتدل، کوههای بلند مشرف بر سرزمین‌های پست ساحلی و تالاب‌ها و دریاچههای شور و شیرین را در کنار هم داشته باشد. سرزمین ایران در عمر چند صدمیلیون سالة خود، فراز و نشیب‌های بسیاری را از سر گذرانده و در معرض رویدادهای بزرگ و کوچک زمین‌شناختی قرار داشتهاست. یکی از مهم‌ترین رویدادها، پیدایش چین‌خوردگی‌های البرز و نواحی مرکزی و سپس بر آمدن رشته‌کوه‌های زاگرس است که ده‌ها میلیون سال پیش به طبیعت ایران سیمای تازه‌ای بخشیدند. پیامد برآمدن این بلندی‌ها، دگرگونی‌های اقلیمی و پیامد دگرگونی‌های اقلیمی، نابودی گونه‌هایی بود که این وضع جدید را تاب نیاوردند. به این سبب، کُنام‌های متروک، زیستگاه و پناهگاه جانوران مهاجری شدند که از شمال شرقی، اروپا، آفریقا و شبه قاره هند بدین سرزمین آورده بودند.

واقعیت این است که کسی به درستی نمی‌داند چه تعداد گونه جانوری در ایران زندگی می‌کند. فقط می‌دانیم ساکنان این سرزمین، وارث بقایایی از تنوع بسیاری هستند. شگفتا که تنوع حیات وحش امروز ایران، با وجود کاهش بسیار و ضربه‌های ویران‌کننده‌ای که به ویژه در سال‌های اخیر متحمل شده، هنوز هم چشمگیر و کم‌نظیر است. تاکنون 174 گونه ماهی، 20 گونه دوزیست، 206 گونه خزنده، 514 گونه پرنده و 94 گونه پستاندار در ایران شناسایی شده‌اند. اما متاسفانه، از این میان، حدود 12 گونه ماهی، 2 گونه دوزیست، 11 گونه خزنده و 16 گونه پرنده در فهرست جانوران در معرض جای دارند. کسانی که به طبیعت و محیط زیست نگرشی سیستمی دارند و می‌دانند که حتی نابودی یکی از حلقه‌های شبکه حیات چه اختلالی در کارکرد نظام طبیعت ایجاد می‌کند، کاهش تنوع زیستی کشور را فاجعه‌بار و جبران‌ناشدنی می‌دانند (قلیچ پور و همکاران، 1388).

1-2-دوزیستان

در حدود 365 میلیون سال پیش، حیات از محل اصلی پیدایش خود، یعنی آب، به خشکی گسترش یافت و نخستین موجودات زنده بر خشکی پدیدار شدند. عامل اصلی چنین تحولی را پیدایش لایه اوزن در جو کرة زمین می‌دانند که مانند سپری محافظ، از رسیدن پرتوهای زیان‌بار فرابنفش به سطح خشکی‌ها جلوگیری می‌کند. تا پیش از پیدایش لایه اُزون، پرتوهای فرابنفش، هر نوع موجود زنده‌ای را که بر سطح خشکی‌ها ظاهر می‌شد، نابود می‌کردند. دوزیستان نخستین جانورانی بودند که بر سطح خشکی پدیدار شدند؛ به این سبب، آن‌ها را ربط میان زندگی آبی و خشکی می‌دانند. خزندگان میلیون‌ها سال بعد، از تغییر و تحول دوزیستان به وجود آمدند؛ بنابراین، دوزیستان را حلقة رابط میان ماهی‌ها و خزندگان به شمار می‌آورند.

زندگی دوزیستان به زیستگاه‌های آبی وابستهاست. این جانوران که از نظر تکاملی بسیار جالب توجه‌اند، در آب تخم می‌گذارند، نوزادشان در آب متولد می‌شود، آبشش دارند و بطور کامل آبزی هستند. حتی دوزیستان بالغ، که شکارچی جانوران کوچک‌اند، با آن که می‌توانند زیستگاه‌های آبی را ترک کنند، نمی‌توانند مدت درازی دور از آب تاب بیاورند؛ زیرا به سبب کوچک و ناقص بودن شش‌ها، بیشتر از راه پوست تنفس می‌کنند. به علاوه، چون نمی‌توانند آب بنوشند، باید به آب وارد شوند و آن را از راه پوست جذب کنند.

توانایی دوزیستان در جذب اکسیژن، آب و مواد محلول در آب از راه پوست، در دنیای امروز به زیان این جانوران تمام شده است؛ زیرا مواد سمّی و آلودة موجود در آب بر آن‌ها تاثیرات جبران‌ناپذیری گذاشته و نقصان‌هایی در بدن آن‌ها به وجود آورده‌اند.

مهم‌ترین علت انقراض دوزیستان در جهان امروز، به همان عاملی که موجب پیدایش آن‌ها بر سطح خشکی‌ها شده است، مربوط می‌شوند: لایه اُزون. به نظر می‌رسد که ضعیف شدن لایه اوزن، بر پوست برهنه و حساس آن‌ها بیش از دیگر مهره‌داران اثر داشته است؛ به این سبب و نیز به دلایل دیگر، چندی است که دوزیستان جهان بر لبة پرتگاه انقراض و نابودی قرار گرفته‌اند.

شایان ذکر است که دوزیستان امروزی، تنوع زیادی ندارند؛ بطوریکه ایران زیستگاه فقط حدود 20 گونه دوزیست است(قلیچ پور و همکاران، 1388).

1-3-رده‌بندی دوزیستان

چنان ارتباط نزدیکی بین جمجمه‌های دوزیستان اولیه و ماهیان کروسوپتریژین‌های (باله – لوبی) دونین وجود دارد، مشکلی بر سر ارتباط تکاملی بین این حیوانات مشاهده نمی‌شود. البته اکنون شواهد مستدل فسیلی برای مراحل انتقال از یک نوع (تیپ) به دیگری وجود ندارد.

فسیل‌هایی که به نظر چهارپایان هستند، اسئولیپیدهایی (Osteolepids) مانند (Osteolepids marcolepidotus) دوره‌های دونین میانی و پایانی (حدود 375 میلیون سال پیش) هستند. آن‌ها مشخصاً ماهیانی بودند که می‌توانستند هوا را همانند آب برای جذب اکسیژن به کار برند. جمجمه (Elpistostege) تنها نمونه کامل اوایل دونین است و حدواسط این ماهی‌ها و بدون شک اولین چهارپایان مانند (Ichthyostega) و فرم‌های مشابه است که در بسترهای آب شیرین یافت شدند. این نمونه‌ها، قدیمی‌ترین اعضای دندان‌پیچال‌ها بودند و همان طور که از اسم‌شان پیدا است، مینا و عاج احاطه‌کنندة حفرة مرکزی دندان (در قاعدة دندان) به فرم و الگوی لابیرنت، چین‌خوردگی داشته و همگی ماهی‌خوار بودند(لابیرنت به معنای پیچاپیچ و پیچ خورده است).این شرایط هم چنین در کروسوپتریژین‌های اجدادشان وجود داشته است. در طول 100 میلیون سال بعد (از کربونیفرتاپرمین) نیز آن‌ها در خط سیرهای مختلف توسعه و تکامل یافتند و سرانجام منجر به ایجاد خزندگان شدند. این حیوانات اساساً آبزی و یا نیمه‌آبزی و فقط تعداد کمی از آن‌ها کاملاً خاکی بودند. ابتدایی‌ترین دندان‌پیچال‌ها کاملاً چهارپا بودند و معمولاً اختلاف دقیقی با فرم ماهی‌ها نشان می‌دادند. بعضی پولک داشتند، در حالی که دیگران دارای پوست خشکی‌زی بودند و سطح زیرین بدنشان کاملاً به وسیله صفحات شکمی محافظت می‌شد. جمجمه (Ichthyostega) همة مشخصات دوزیست را نشان می‌دهد، اما آثار اجدادی را نیز همراه دارد. دندان‌پیچال‌های پالئوزوئیک، غیر از (Ichthyostega)، دو گروه اصلی یعنی راسته‌های (Temnospodyli) و (Anthracosauria) و اعضای آن‌ها کم‌و‌بیش تماماً خشکی (Anthracosauria) بودند و (Anthracosauria) منجر به تشکیل خزندگان شدند؛ اما انواع متعددی از (Temnospodyli) کاملاً آبزی شدند.

دوزیستان اولیه از مواد غذایی موجود در محیط آبی استفاده می‌کردند. این موجودات برای ادامة حیات خود دو راه داشتند، یکی اینکه جثه بزرگ‌تر و کاملاً خشکی‌زی شوند تا قادر به شکار شوند (مثل Cacops کوچک وSaymouria ) و راه دوم باقی ماندن و برگشتن کامل به محیط آبی بود. بیشتر دوزیستان پالئوزوئیک آبزی و یا نیمه‌آبزی بودند و انواع خاکی جثه کوچکتر و کوتاه‌تری داشتند. برگشت به آب با دو تغییر شکل همراه بوده: یا شبیه مار (مارمانند) و یا پهن شدن که این تغییرات با نقصان اندام‌ها، کشیدگی و بروز حرکات سینوسی (ماهی مانند) همراه بوده است. بنابراین دندان‌پیچال‌ها که منقرض شده‌اند، دندان‌هایی با چین‌خوردگی‌های به خصوص داشتند، مهره‌ها و اسکلت‌محوری آن‌ها و ماهی‌ها بسیار شبیه بود، و حد واسط ماهیان باله لوبی دوزیستان بودند.

رده دوزیستان (Amphibia) را به شرح زیر به سه زیر رده تقسیم می‌کنند:

(1) Subclass: Labyrinthodontia

(2) Subclass: Lepospondyli

(3) Subclass: Lissamphibia

دو زیررده Labyrinthodontia و Lepospondyli منقرض شده‌اند. زیررده Lissamphibia، حلقه‌های استخوانی ساده‌ای دور نوتوکورد دارند. در واقع دوزیستان امروزی در این زیررده جای می‌گیرند. این زیررده خود شامل سه راسته است:

Order: Anura (no Tails) or Salientia (1)

اعضای این راسته، از کربونیفر تاکنون زیسته‌اند و شامل جنس‌های Bufo، Rana،Ascaphus ، Xenopus، Protobatrachus، Leiopelm،PiPa ، Hyla است. اعضای این گروه، دم خود را از دست داده برای جهیدن مناسب شده‌اند. این گروه دنده ندارند. (با برداشت از نام Protarachus) علم شناخت دوزیستان، Batrachology نامیده می‌شود).

Order: Caudata (Tails) or Urodela (2)

اعضای این راسته (دمداران)، از دورهی ژوراسیک تاکنون زیسته‌اند و شامل جنس‌های Amphioma، Necturus،Ambystoma ، Salamandra،Molge، Tritonاست. اعضای این گروه، بدن کشیده دارند و قدری ماهی و نیز دارای دنده هستند.

Order: Apoda (no Limbs) or Gymnophiona or Caecilia (3)

اعضای این راسته (بی‌پایان)، شامل جنس‌های Ichthyophis، Typhlonectes است. اعضای آن در دوران حاضر زندگی می‌کنند. آن‌ها حیواناتی حفارند و بیشتر در مناطق گرمسیر (آسیا، آفریقا، آمریکای جنوبی) یافت می‌شوند(کرمی، 1388).

1-4-ویژگی‌های دوزیستان

1- پوست آن‌ها برهنه و دارای غدد مخاطی زیاد (از نوع آسینی) است و روی پوست آن‌ها پولک وجود ندارد (جز در موارد استثنایی مثلاً در بعضی بی‌پایان).

2- دو جفت اندام برای راه رفتن و یا شنا کردن دارند: باله‌های جفت در انواع دم‌دار دیده نمی‌شود و باله‌های میانی بدون شعاع‌های باله‌ای هستند.

3- منافذ بینی دو عددند و به حفره دهانی راه دارند و در صورت نیاز با دریچه‌هایی از ورود آب به دهان جلوگیری می‌کنند.

4- اسکلت به مقدار زیاد استخوانی و جمجمه دارای دو کندیل پس سری است. چنان چه دنده‌ها وجود داشته باشند به جناغ نمی‌رسند (متصل نیستند).

5- قلب سه حفره‌ای است (دو دهلیز و یک بطن). یک تا سه جفت کمان یا قوس آئورتی وجود دارد. گویچه‌های خون هسته‌دار و تخم مرغی شکلند.

6- تنفس به وسیله آبشش‌ها، شش‌ها، پوست، پوشش داخل دهان (گاهی با دو تا از این سیستم‌ها و گاهی با همه آن‌ها) صورت می‌گیرد. آبشش‌ها معمولاً در مراحلی از سیر زندگی وجود دارند.

7- ده جفت عصب مغزی دارند. سیستم عصبی به سیستم عصبی ماهی‌ها نزدیک است. مغز دوزیستان نسبت به مغز ماهی‌ها از حجم بالاتری برخوردار است، ولی تکامل قابل توجهی نشان نمی‌دهند.

8- دمای بدن متغیر است (خونسرد هستند).

9- لقاح خارجی و یا داخلی و غالباً تخم می‌گذارند.

10- دستگاهدفع ابتدا پروتونفروس است و پس از تکامل به مزونفروس تبدیل می‌شود که در مورد بی دمان، کوتاه بوده، در مقابل چند بند انتهایی بدن مستقر است، ولی در دمداران از امتداد بیشتری برخوردار است مثلاً در (Ampyhioma) برای هر بند یک توبول ادراری وجود دارد

1-5-خزندگان

در حدود 190 میلیون سال پیش، میلیون‌ها سال پیش از آنکه آدمی بر کره زمین پدیدار شود، خزنده‌ای که امروزه آن را در گروهی به نام دایناسورها جای می‌دهیم، بر گِل‌های نرم منطقه‌ای در شمال استان کرمان پا گذاشت؛ سپس از آنجا گذر کرد و جای پایی از خود به یادگار نهاد. آن گِل در گذر زمان به سنگ و آن ردپا به فسیلی تبدیل شد تا راه خود را در مسیر زمان در پیش گیرد و پس از میلیون‌ها سال، پیامی از آن خزنده به ما برساند.

دایناسورها به معنای «خزندة ترسناک» است اما برخی از دایناسورها چندان بزرگ و ترسناک نبوده‌اند. آن‌ها از 230 میلیون سال پیش، به مدت 165 میلون سال، بر زیستگاه‌های کرة زمین چیره بودند تا آنکه در حدود 65 میلیون سال پیش، وضع زیستگاه‌های زمین، به دلیل یا دلایلی که تا امروز بر ما ناشناخته مانده است، برای دایناسورها نامساعد شد و همة آن‌ها از میان رفتند.

چند گروه از خزندگانی که با دایناسورها زندگی می‌کردند، این تغییرهای محیطی را از سر گذراندند و باقی ماندند. لاک‌پشت‌ها و کروکودیل‌ها راه آب را پیش گرفتند و سوسمارها در مخفیگاه‌های زیرزمینی پنهان شدند. آن‌ها از مهلکه جان به در بردند و مارها و سوسمارهای امروزی را به وجود آوردند. امروزه دو گروه از خزندگان ایران، شامل لاک‌پشت‌های آبی و مارهای آبی، در آب زندگی می‌کنند اما همهی خزندگان در اصل خشکی‌زی هستند و با شش تنفس می‌کنند حتی گونه‌های آبزی آن‌ها مجبورند برای تنفس به سطح آب بیایند.

خزندگان ایران را در 5 گروه لاک‌پشت‌ها، کروکودیل‌ها، سوسمارها، مارها و کرم‌سوسمارها جای می‌دهند. در گروه لاک‌پشت‌ها، لاک‌پشت‌های دریایی، لاک‌پشت‌های لاک‌چرمی، لاک‌پشت‌های زمینی و لاک‌پشت‌های سه‌چنگالی جای می‌گیرند.

گروه سوسمارها متنوع‌ترین گروه خزندگان ایران است. بزمجه‌ها، سوسمارهای خاردم، اسکینک‌ها، در این گروه جای دارند. کرم‌سوسمارها در زیر زمین زندگی می‌کنند و در گروه مارها، مارهای کرمی‌شکل، مارهای خاکی، بوآها، کبراها، مارهای دریایی و افعی قرار دارند (قلیچ پور و همکاران، 1388).

1-6- خاستگاه خزندگان

درباره پیدایش خزندگان نظریهها و عقاید مختلفی وجود دارد.مطالعه فسیل شناسی ثابت میکند که این جانوران بیش از 100 میلیون سال پیش (136-65) و قبل از ظهور پستانداران بر روی کره زمین وجود داشته اند . محل و مبدأ ظهور خزندگان به طور کامل و دقیق مشخص نیست. ظاهراً خزندگان مانند سایر موجودات از زندگی در آب منشأ گرفتهاند و سپس به خشکی نقل مکان کردهاند. خزندگان مانند ماهیان نیستند که منحصراً در آب زندگی کنند و یا دوزیستان که به خاطر نوزادانشان به حومه آب رفته باشند (لطیفی،1379). در سالهای اخیر اکثر تاکسونومیستها معتقدند که برای تعیین ماهیت روابط نیا ـ فرزندی تمام موجوداتی که بعنوان یک تاکسون معرفی میشوند، باید یک گروه تک نیا (مونوفیلتیک) باشند یعنی باید در برگیرندهی تمام زادههای یک جد مشترک باشند. با وجود این خزندگان یک گروه مونوفیلتیک نبوده و یک گروه پارافیلتیک محسوب میشوند زیرا هم پرندگان و هم پستانداران از آنها منشأ گرفتهاند، گرچه همچنان هر دوگروه را اخلاف یک خزندهی اجدادی در نظر میگیرند. پستانداران و پرندگان هر کدام یک کلاد را تشکیل داده و در حقیقت زیرکلادهای یک کلاد بزرگتر به نام آمنیوتا هستند. اما ردهی خزندگان یک کلاد نبوده و فقط بخشی از کلاد آمنیوتا را تشکیل میدهد که بعد از پستانداران و پرندگان باقیمانده و منشعب شدهاست. این گروه را نمیتوان از طریق سینآپومورفی تعریف کرد و کلادیستها میگویند خزندگان آمنیوتهای غیرپرنده و غیرپستاندار هستند (تودج،2000).

خزندگان در دوران کربونیفر 165 میلیون سال پیش به وجود آمدهاند (علی بیگ،1381). مارها در دوران دوم زمین شناسی(دوره ژوراسیک) از نوعی خزنده دریایی از بین رفته به نام اژیالوزوریده جدا شده اند.این خزندگان از تیره وارانیده و از فوق خانواده پلاتی نوتا بوده و دارای اندامی کوچک و دمی قوی برای شنا بودهاند و در اوایل دوره کرتاسه هم در آب و هم در خشکی زندگی میکردهاند. اولین اثر سنگواره ای مارها از جنس منقرض شده دینیلیزی ایدهبه دست آمده است. پالئوفیساز قدیمیترین مارهای شناخته شده است که به اواخر دوره کرتاسه و اوایل دوره اﺋوسن تعلق دارد.این مار دارای شکلی ابتدایی،بدنی کوتاه و با ساختاری قوی است و پیتونها و بوآها را از تبار تغییر شکل یافته آن میدانند. انواع جنس های بوﺋیده در دوره کرتاسه و ائوسن شناسایی شدهاند (فرزان پی، 1369).

اجداد خزندگان دوزیستانی به نام لابیرینتودونتیا بودند. امروزه نمونههای حد واسطی در بین مارها و مارمولکها به چشم میخورد که از جمله آن ها میتوان به کلمره اشاره کرد که نوعی مارمولک بدون دست و پا است (کیابی،1381).

1-7- رده‌بندی خزندگان

بر طبق ردهبندی سنتی، رده خزندگان به شش زیر رده به شرح زیر تقسیم میگردد:

1-7-1- زیررده آناپسیدا: فاقد منفذ گیجگاهی هستند. استخوان مربعی درآنها غیرمتحرک است و دارای دو راستهی کوتیلوزوریا و لاکپشتها میباشند.

1-7-2- زیررده سیناپتوزوریا:جمجمه از نوع پاراپسید بوده و استخوان مربعی به جمجمه چسبیده است و در دوره پرمین تا کرتاسه میزیستهاند. اشکال اولیه آنها خاکزی و سوسمارمانند بودهاند.

1-7-3- زیررده ایکتیوپترژیا:این خزندگان دریازی و گوشتخوار بوده و بدنی دلفین مانند داشتهاند که واجد یک باله پشتی نیز بودهاند. اندامهای حرکتی پارو مانند و باله دمی بزرگ بوده است. دارای یک جنس به نام ایکتیوزوروس بوده که 9 متر طول داشته و از دوره تریاس تا کرتاسه میزیسته است.

1-7-4- زیررده دیاپسیدا: جمجمه با حضور دو جفت سوراخ گیجگاهی مشخص میگردد. یک جفت در آرواره و جفت دیگر در بالای جفت اول و به واسطه کمان استخوانی از جفت اول جدا میگردد. این گروه سبب پیدایش تمام گروههای دیگر خزندگان و پرندگان گردیدند. دیاپسیدها گروهی از جانوران تتراپود هستند که در رکورد فسیلی حدود سیصد میلیون سال قبل و دورهی کربنیفر انتهایی ظاهر شدهاند. دیاپسیدهای زنده به میزان زیادی واگرایی پیدا کرده و تمام پرندگان، کروکودیلها، سوسمارها، مارها و تواتاراها را شامل میشوند. سوسمارها فاقد یک جفت از منافذ فوق هستند، ولی بخاطر جد مشترکشان هنوز هم بعنوان دیاپسید در نظر گرفته میشوند. فوقراستهی زندهی لپیدوزوریا گروه بزرگی از خزندگان امروزی را تشکیل دادهاند که دارای دو راسته مهم زیر هستند:

1-7-4-1- راسته رنکوسفالیا: خزندگانی شبیه به سوسمار بوده که اندامهای حرکتی ضعیفی داشتهاند و تمام آنها بجز یک گونه به نام توآتارا (هاتریا)با نام علمی اسفنودن پونکتاتوس از بین رفتهاند. توآتارا تنها بازمانده از یک گروه خزندگان ابتدایی است که بدون تغییر باقی مانده (فسیل زنده) و فقط در بعضی از جزایر زلاندنو یافت میشود.

1-7-4-2- راسته اسکواماتا یا فلسداران: این راسته مارها و سوسمارها را شامل میشود که موفقترین گروه خزندگان میباشند و شامل سه زیرراسته سوسمارها یا مارمولکها، مارها و سوسماران کرمیشکل میباشند.

1-7-5- زیررده آرکئوزوریا: این زیررده شامل کروکودیلهای زنده، دایناسورها و پترسوریا میباشد که در دوره تریاس بوجود آمده و در دوران مزوزوئیک فراوان بودهاند. کروکودیلها حدود 200 میلیون سال است که بدون تغییر باقی ماندهاند و ممکن است سرانجام نسل آنها به دست بشر منقرض گردد.

1-7-6- زیررده سیناپسیدا: خزندگان شبه پستاندار بودهاند. این زیررده در دوره کربونیفر ظاهر شده و خزندگان غالب دوره پرمین بودهاند که عدهای از آنها اجداد پستانداران را بوجود آوردهاند(یانگ،1981).

1-8- ویژگی‌های خزندگان

1- بدن از پوست خشک شاخی پوشیده شده (لزج و چسبیده نیست) و معمولاً فلس‌ها (Scales) و فلس‌های شاخی (Scutes) در پوست وجود دارند.

2- دارای دو جفت، اندام هر یک دارای پنج انگشت هستند که به پنجه‌های شاخی منتهی می‌شوند. به همین دلیل، خزندگان را چنگال‌داران (Clawers) نیز می‌نامند.

3- اسکلت کاملاً استخوانی و جمجمه دارای یک کندیل پس سری است.

4- قلب دارای دو دهلیز و یک بطن با دیواره ناقص (در تمساح‌ها پرده بین دو بطن کامل است)و یک جفت کمان یا قوس آئورتی– قوس‌های سیستمیک – موجود است. گویچه‌های سرخ خون هسته‌دار و بیضی شکلند.

5- تنفس همیشه با شش صورت می‌گیرد. تنفس کلواکی در لاک‌پشت‌های آبی وجود دارد.

6- دوازده جفت عصب مغزی دارند.

7- دمای بدن متغیر است و به محیط بستگی دارد.

8- لقاح داخلی است و معمولاً جفت‌گیری صورت می‌گیرد. تخم‌ها دارای زرده زیاد، در پوسته‌های چرمی یا آهکی قرار دارند. تخم‌گذار یا زنده.

9- در دورة جنینی، پرده‌های جنینی، کوریون، الانتوئیس، کیسة زرده) وجود دارند. نوزاد در بدو تولد به حیوان بالغ (رسیده) شبیه است. دگردیسی وجود ندارد (کرمی،1388).

1-9- تمایز خزندگان از دوزیستان

چند ویژگی نشانگر تکامل خزندگان نسبت به دوزیستان است:

1- پوشش پوست خشک با فلس و نظیر آن که برای زندگی در محیط خشک سازگار است.

2- وضعیت مناسب اندام‌ها برای حرکت سریع.

3- جدایی بیشتر خون تیره و روشن.

4- استخوانی شدن کامل اسکلت.

5- داشتن پرده‌های جنینی و پوسته برای تخم مناسب حفظ و تکامل (فردی) جنین روی زمین.

اما خزندگان به علت نداشتن مناسب و عدم برخورداری از مکانیسم تنظیم دمای بدن و چند ویژگی مهم دیگر از پرندگان و پستانداران پستترند.

1-10-زادآوری دوزیستان و خزندگان

هدف از صرف انرژی در تمام موجودات زنده حفظ و تضمین بقای نسل در آن‌هاست. هر موجودی از طریق زاد و ولد سعی می‌کند با به ارث گذاشتن ژن‌های خود برای نسل‌های بعد، ادامة نسل خود را تضمین کند. از این رو است که ما در بسیاری از گونه‌ها شاهد نزاع بین نرها بر سر جفت ماده هستیم. دوزیستان و خزندگان نیز از این قاعده مستثنا نیستند و همگی سعی دارند تا با فعالیت‌های تولیدمثلی بقای خود را تضمین کنند. دوزیستان و خزندگان بالغ همه ساله برای عمل زادآوری با تکیه بر روش‌های مختلف از قبیل دیداری، تولید صدا، تولید مواد شیمیایی و فرومونی و لامسه شروع به یافتن جفت مناسب برای خود می‌کنند.

جفت‌گیری در دوزیستان به دو صورت خارجی (قورباغه‌ها، وزغ‌ها و برخی سمندرها) و داخلی (سیسیلیان‌ها و بیشتر سمندرها) صورت میگیرد. در بیشتر گونههای نوزاد شبیه موجود مهی مانندی است با نام «دلاور» که پس از سپری کردن مراحلی تحت عنوان «دگردیسی»، دچار تغییر و تحول و با شکل بالغ وارد خشکی می‌شود. لازم به ذکر است که در برخی از گونه‌های دوزیستان، نوزاد تمام مراحل رشد و نمو خود را درون تخم یا در بدن مادر سپری می‌کند و به صورت موجودی کامل و همانند والدین به دنیا می‌آید.

در عموم خزندگان، به استثنای تعداد اندکی از گونه‌ها، زادآوری به روش جنسی انجام می‌شود. در خزندگانی که به صورت جنسی زادآوری می‌کنند (غالب گونه‌ها)، لقاح داخلی است و درون «کلواک» جانور ماده اتفاق می‌افتد. اندام جنسی جانور نر داخل بدن قرار دارد و فقط در موقع جفت‌گیری از بدن خارج می‌شود. اندام جنسی نر در کروکودیلها و لاکپشتها «پنیس منفرد» و در مارها و سوسمارها یک جفت اندام تناسلی یا «همی پنیس» است. توآتارای نر اندام تناسلی ندارد و در موقع جفتگیری با اتصال کلواکها، انتقال سلول جنسی از جانور نر به ماده صورت می‌گیرد.

تولد نوزادان در دوزیستان و خزندگان به 3 روش اتفاق می‌افتد. گروهی از این موجودات تخم‌گذار هستند. در این گروه پس از لقاح، تخم از بدن مادر خارج می‌شود (در گونه‌هایی که لقاح خارجی دارند، تخم از ابتدا بیرون بدن مادر تشکیل می‌شود) و جنین پس از اتمام رشد و نمو به صورت نوزاد کامل یا لار و آبشش دار (مورد آخر فقط در دوزیستان دیده می‌شود) متولد می‌شود. برخی دیگر از دوزیستان و خزندگان زنده زا هستند و پس از لقاح، سلول تخم درون بدن مادر نگهداری می‌شود و پس از اتمام رشد و نمو جنین، نوزاد به صورت موجودی زنده (شبیه به زادآوری در پستانداران) به دنیا می‌آید. در این حالت، هرگز پوششی به دور سلول تخم ایجاد نمی‌شود و نوزاد با بند ناف به جدارهی رحم مادر متصل می‌شود. در حالت سوم، تخم تشکیل می‌شود و دور آن را جدارهی تخم دربرمی‌گیرد اما در این حالت، تخم در تمام مراحل درون بدن مادر نگهداری می‌شود و تا اندکی قبل از تفریخ، داخل بدن مادر می‌ماند به این موجودات «تخم زنده زا» گفته می‌شود.

تعیین جنسیت نوزادان در بیشتر گونهها توسط کروموزوم‌های جنسی انجام می‌شود اما در کروکودیل‌ها، لاک پشتها و برخی مارمولک‌ها عاملی که باعث تعیین جنسیت نوزادان می‌شود، دمای محیط است. این ساز و کار «تعیین جنسیت وابسته به دما» یا «TSD» نام دارد (کمالی،1392).

1-11- تغذیه در دوزیستان و خزندگان

در موجودات خونگرم، حدود 90 درصد انرژی بهدست آمدهاز سوخت و ساز غذا صرف ثابت نگهداشتن دمای بدن می‌شود؛ از این رو موجودات خونسردی چون دوزیستان و خزندگان به حدود 10 تا 20 درصد مواد غذایی مورد نیاز در موجودات خونگرم احتیاج دارند. همهی دوزیستان بالغ، گوشتخوار هستند و از بخش گسترده‌ای از طعمهها و بیشتر از بیمهرگانی مانند حشرات، کرمها، صدپایان، هزارپایان، لیسهها و حلزونها تغذیه می‌کنند. به علت وجود دهان بزرگ در دوزیستان، این موجودات قادرند طعمههای بزرگ جثه را ببلعند. اکثر دوزیستان حرکت آرامی دارند و معمولاً طعمه ی خود را دنبال نمی‌کنند و عموماً از روش نشستن و انتظار کشیدن برای پیدا کردن طعمهها بهره می‌جویند.

دوزیستان از توانایی استتار بالایی برخوردار هستند و می‌توانند ساعتها بی حرکت در انتظار طعمه بنشینند. برخی قورباغهها برای گرفتن طعمه به صورت ناگهانی و نسبتاً سریع به سمت آن می‌جهند، ولی اکثر گونه‌های دوزیستان برای صید طعمه از زبان بلند و چسبناک خود بهره می‌گیرند.

اکثر گونههای خزندگان شامل همهی مارها، بیشتر مارمولکها و کروکودیلها گوشتخوار هستند. بقیه گونه‌های خزندگان همه چیز خوار هستند، ولی تعدادی از گونه‌های خزندگان از قبیل لاکپشتهای خشکی زی و برخی سوسمارها (مانند سوسمارهای خاردم در ایران) از منابع گیاهی تغذیه می‌کنند. بیشتر کرم سوسمارها از بی مهرگان و اکثر سوسمارهای کوچک جثه تا اندازهی متوسط از بندپایان تغذیه می‌کنند. خزندگان با توجه به تنوع بالا، روش های متعددی برای صید طعمه دارند. به عنوان مثال، مارهای «بوآ» و «پیتون» به دور طعمه ی خود میپیچند و با فشاری که با عضلات قوی خود بر طعمه میآورند، باعث ایست قلبی و مرگ آن می‌شوند. مارهای سمی معمولاً قبل از اینکه اقدام به بلعیدن طعمه بکنند، با وارد کردن زهر بسیار قوی و کشندهی خود به بدن طعمه اقدام به کشتن او می‌کنند و پس از اطمینان از کشته شدن طعمه، آن را میبلعند. برخی از بزمجه های بزرگ جثه با کوبیدن طعمه به اطراف یا وارد کردن فشار با آرواره و دندانهای تیز خود روی طعمه، آن را میکشند. مارها به علت داشتن ارتباط نرم بین آروارههای خود، نداشتن جناغ سینه و داشتن یک مفصل اضافی در بالای جمجمه قادرند طعمههای بزرگ جثهای را به صورت یک تکه ببلعند (کمالی،1392).

1-12- حرکت و فعالیت در دوزیستان و خزندگان

فعالیت دوزیستان و خزندگان به علت خونسرد بودن، در هوای سرد محدود و متوقف می‌شود و برای شروع فعالیتهای روزانهی خود نیازمند جذب گرمای محیط هستند. از جملهی این رفتارها می‌توان به نشستن خزندگان روی تپهها، بالای بوته‌ها، روی دیوارها و خاکریزها اشاره کرد. گونه‌های زیستگاه‌های سردسیر مانند مناطق کوهستانی و غرب و شمال غرب ایران، فقط در بخشی از سال به فعالیت می‌پردازند.

خزندگان از جمله مهرهدارانی هستند که برای زندگی در غالب زیستگاهها یافتهاند و آنها را می‌توان در کویرها، بیابانها، جنگلها، کوهستانها، دریاها، دریاچهها، اقیانوسها و در سرتاسر دنیا به جز قطبین یافت. به این دلیل، تنوع شکلی، ساختاری و رفتاری متنوع و گستردهای را در بین گونه‌های مختلف دوزیستان و خزندگان می‌توان مشاهده کرد. از جملهی این تفاوتها می‌توان به تنوع اندامهای حرکتی و روشهای حرکتی در آنها مانند ایجاد باله در لاکپشت‌های دریایی، انگشتان پرده دار در لاکپشت‌های برکه‌ای و قورباغه‌ها، انگشتان چسبناک در قورباغههای درختی و برخی مارمولک‌ها اشاره داشت.

دوزیستان و خزندگان به روش‌های مختلف مانند خزیدن، دویدن، جهیدن، پریدن، شنا کردن و نقب زدن حرکت می‌کنند. هر یک از این انواع حرکت‌ها نیازمند سازگاری‌های ویژه‌ای است که بسته به گونه پدیدار شده‌اند. از این نوع سازگاریها می‌توان به داشتن پوزهی نوک تیز و یا پوشیده شدن بدن با پولکهای محکم، دم نوک تیز و قلاب مانند، در گونه‌های حفار (جهت حفر خاک)، وجود دم پهن و پارو شکل (مارهای دریایی) و داشتن باله به جای دست و پا (لاکپشتهای دریایی)، وجود پرده بین انگشتان در لاک پشت‌های برکه‌ای و برخی از قورباغهها (برای شنا کردن داخل آب)، وجود برآمدگیهای چسبناک در نوک انگشتان (قورباغه‌های درختی) و پینه‌های چسبناک در زیر انگشتان برخی گلوها (به منظور بالا رفتن از سطوح صاف) اشاره داشت(کمالی،1392).

1-13- مقابله با شرایط دمایی در دوزیستان و خزندگان

دوزیستان و خزندگان جزء موجودات خونسرد هستند؛ از این رو، دمای بدن در آنها با درجه حرارت محیط برابر است. این موجودات برخلاف موجودات خون گرم دارای مکانیسمی برای ثابت نگه داشتن دمای بدن خود نیستند. به این دلیل، این موجودات برای زنده ماندن در شرایط دمایی سخت، گرما یا سرمای بیش از حد، قابلیتهایی پیدا کرده‌اند که با استفاده از آنها فعالیتهای خود را کنترل می‌کنند. مهم‌ترین این رفتارها تعلیق حیات است(کمالی،1392).

1-14- تعلیق حیات در دوزیستان و خزندگان

این نوع رفتار به 3 حالت مختلف اتفاق می‌افتد: نوع اول خواب زمستانی است که در هنگام سرمای غیر قابل تحمل برای جانور، زمستان و برف و یخبندان اتفاق می‌افتد. زمانی که هوا سرد می‌شود بسیاری از گونه‌های دوزیستان و خزندگان برای خود پناهی پیدا می‌کنند و به خواب زمستانی فرو میروند. در هنگام خواب زمستانی تمام اعمال حیاتی حیوان از قبیل ضربان قلب، تنفس و متابولیزم کاهش می‌یابد، به طوری که تنفس از طریق مخاط دهان و گلو یا پوست برای او کفایت می‌کند. در این زمان، حیوان از ذخایر چربی مانند ذخایر دم بهره می‌جوید. رفتار دوم خواب تابستانی یا استراحت تابستانی نام دارد. اما این رفتار فقط به هنگام بروز خشکی و کاهش رطوبت در آن دسته از دوزیستان و خزندگانی اتفاق می‌افتد که به آب و رطوبت وابسته‌اند. این گونه‌ها بیشتر در زیستگاههایی زندگی می‌کنند که در قسمتی از طی سال هوا گرم شده و منابع آب و رطوبت رو به کاهش میگذارد. در این رفتار، مانند خواب زمستانی اعمال حیاتی افت چندانی پیدا نمی‌کنند و حیوان پناهگاهی از قبیل لانه، سوراخ جوندگان یا زیر خاک به صورت غیر فعال باقی می‌ماند و تا مساعد شدن شرایط از آن خارج نمی‌شود. پدیدهی سوم بیشتر جنبه ی فیزیولوژیکی دارد. تحمل یخ زدگی مایعات بدن است. در تعدادی از گونه‌های دوزیستان، هنگام سرمای شدید حدود 30 تا 40 درصد آب بدن یخ می‌زند به طوری که می‌توان کریسستالهای یخ را در زیر پوست آنها دید. در این حالت موادی درون بدن حیوان ترشح می‌شوند که تحمل او را در برابر یخ زدگی سیتوپلاسمی بالا میبرد. در این هنگام زندگی حیوان به صورت تعلیق درمی‌آید و حتی ضربان قلب، جریان خون و تنفس او متوقف می‌شود (کمالی،1392).

1-15- رفتارهای دفاعی در دوزیستان و خزندگان

دوزیستان و خزندگان دارای یک سری توانمندی‌ها و روش های دفاعی هستند که با تکیه بر آن‌ها از خود در برابر دشمنان دفاع می‌کنند. این نوع رفتارها به دو گروه کلی «فعال» و «غیر فعال» تقسیم می‌شوند. نوع غیر فعال به دو صورت استتار یعنی مخفی شدن حیوان در زیستگاه به علت داشتن رنگ‌های هماهنگ و اعلام خطر به دلیل داشتن رنگهای تند یا خطار دهنده دیده می‌شود. از نوع فعال عموماً تحت عنوان رفتارهای دفاعی یاد می‌شود. از جمله این رفتارها می‌توان به خود بری دم، خود بری دست و پا و انگشتان، علائم هشدار دهنده، تقلید رفتار، گاز گرفتن، نیش زدن، ضربه زدن با دم و پاشیدن مایعات یا سم اشاره داشت(کمالی،1392).

1-16- اهمیت دوزیستان و خزندگان

تمام موجوداتی که روی کره زمین یافت می‌شوند، به نحوی دارای اهمیت هستند و بیشک خلقت آنها بیهدف و بیهوده نبوده است. دوزیستان و خزندگان از آن جمله موجوداتی هستند که کمتر به اهمیت‌های آنها پرداخته شده است. اعتقادات خرافی که در میان مردم دنیا و به ویژه مردم ایران شایع شده است، همگی ناشی از کمبود اطلاعات و آگاهی در میان مردم و حتی بسیاری از افراد تحصیل کرده است.

چرا باید به حفاظت از گونه‌ها و جمعیتهای دوزیستان و خزندگان توجه کنیم؟ دوزیستان و خزندگان چه اهمیتی در زندگی ما دارند؟ پاسخ به این سؤالات را می‌توان در پنج گروه کلی اهمیت دوزیستان و خزندگان مشاهده کرد که در زیر به آنها اشاره شده است (کمالی،1392).

1-16-1- اهمیت فرهنگی، ادبی خزندگان و دوزیستان

یکی از شاخه های علوم قوم شناسی یا تبار شناسی رشته ای است تحت عنوان «اِتنوهرپتولوژی». بر اساس اعتقادات موجود در یونان قدیم، دوزیستان و مارها موجوداتی زیرزمینی هستند. در بسیاری از افسانهها، فرهنگها، آثار ادبی و هنری مختلف، این موجودات به عنوان نماد درد، تنفر، ظن و گمان، ترس، هیجان و تشنج یاد شده اند. در حالی که در تاریخ، فرهنگ و ادبیات بسیاری از کشورها مانند هند، مصر، ایران و ... همواره دوزیستان و خزندگان به عنوان سمبل زندگی، قدرت، هیبت، برکت و سلامتی بودهاند. به عنوان مثال، می‌توان به داستانهایی چون ضحاک مار دوش در شاهنامه ی فردوسی، استفاده از نام مار در بسیاری از اشعار و ضرب المثلهای پارسی، نقش مار در شفا بخشی به انسانها در فرهنگ یونان و مار افسایی در آفریقا و هندوستان اشاره کرد.

یادآور می‌شود که مار در فرهنگ و زبان فارسی به معنای دیگری غیر از این خزنده ی معروف هم آمده است.

مانند مار= میار دوم شخص مفرد، نهی از آردن(= آوردن)؛ که در اول اسامی قدسیان آورند. مانند: مار پطرس(سن پیر Saint pierre) و مار یعقوب [فرهنگ معین].

در بسیاری از اقوام، اعتقاد بر این است که قورباغهها و وزغها با آواز خود باعث صدا زدن و بارش باران و ایجاد برکت روی زمین می‌شوند (کمالی،1392).

1-16-2- اهمیت هنری و زیبایی شناختی خزندگان و دوزیستان

در میان دوزیستان و خزندگان، گونه‌های زیادی وجود دارند که از لحاظ زیبایی و نقش و طرح و ساختار بدن زیباییهای خارق العاده و خاصی دارند. خزندگان، چه یک مارمولک 4 سانتی متری و چه یک کروکودیل 8 متری، هر یک به نوبه ی خود جلوهگر ظرایف، ریزهکاریها و جلوههایی هستند که همگی بیان کنندهی نظم در خلقت و زیبایی دوستی پروردگار عالم است. بسیاری از افراد در جای جای جهان وجود دارند که علاقهی شدیدی به نگه داری دوزیستان و خزندگان به عنوان حیوانات خانگی دارند. این امر خود نشان میدهد که با وجود تنفر شدید گروهی از افراد نسبت به این موجودات دوست داشتنی و زیبا، افرادی نیز پیدا می‌شوند که به آنها علاقهی شدیدی نشان داده، به طوری که حاضر به نگهداری آنها در منزل یا محل کار خود هستند. در نقاشیهای ابتدایی ماقبل تاریخ انسان های اولیه، تصاویری از مار به جا مانده است که حکایت از قدمت نقش هنری مار در میان ملل مختلف دارد. شاید قدیمیترین این تصاویر به شهر «لزیزی» واقع در مرکز فرانسه و در محلی به نام «روفینیاک» تعلق داشته باشد. در این مکان، غارهای متعددی پیدا شده اند که روی دیوار آنها تصاویری متعلق به دوران ماقبل تاریخ دیده می‌شود. در سقف یکی از این غارها تصاویری از مار جلب توجه می‌کند. همان گونه می‌توان به نقوش مختلفی از مار در دیوارهای معبد و اهرام مصر باستان اشاره داشت که خود نشان دهندهی اهمیت و نقش مار در آن دوران است. از سوی دیگر، در کشور هند می‌توان به وجود مجسمههای گوناگون ساخته شده به شکل مار اشاره داشت که خود گویای توجه اقوام هند و به این جانور از گذشته تاکنون است به طوری که از مار در میان مردمان این کشور به عنوان یک جانور مقدس یاد شده است(کمالی،1392).

1-16-3- نقش اقتصادی و تغذیهای خزندگان و دوزیستان

تجارت گونه‌های مختلف دوزیستان و خزندگان یا محصولات آنها سال هاست که به شکل صنعت پررونق و پرسودی در آمده است. به عنوان مثال، می‌توان به صنعت چرم سازی از پوست مارهای پیتون و کروکودیلها برای تولید کیفها و کفشهای لوکس یاد کرد. گوشت گونه‌های مختلف دوزیستان و خزندگان برای مردمان بومی و محلی بسیاری از کشورها به ویژه کشورهای آسیای جنوب شرقی مصرف خوراکی دارد. از سوی دیگر، غذاهای لوکسی چون املت تخم لاکپشتهای دریایی و خوراک ران قورباغه که معمولاً به عنوان یک غذای لوکس و گران قیمت در رستورانهای خاص جهان سرو می‌شوند، همگی نشان دهنده ی علاقهی مردم دنیا به تغذیه از این جانوران است. در کشورهای عربی حوزهی خلیج فارس نیز علاقهی شدید شیخ نشینها به خوردن گوشت سوسمارهای خاردم –عموماً در میان افراد رده بالا و پولدار- زبانزد خاص و عام است(کمالی،1392).

1-16-4- اهمیت اکولوژیکی و زیست محیطی دوزیستان و خزندگان

با توجه به نوع تغذیه دوزیستان و خزندگان، هر یک نقش خاص و مهمی را در چرخهی غذایی بازی می‌کنند. حذف شدن گونه‌های کلیدی و به ویژه گونه‌های رأس هرم باعث بهم خوردن تعادل اکولوژیکی و چرخهی غذایی می‌شود. حذف گونه‌های دیگر و افزایش گونه‌های مخربی چون بند پایان و جوندگان از عواقب این امر خواهد بود. دوزیستان و مارمولکها با تغذیه از بندپایانی چون حشرات و عنکبوتیان، و مارها و سوسمارهای درشت جثه با تغذیه از جوندگانی چون موشها، نقش مهمی در کنترل جمعیت این موجودات دارند. اقشاری چون کشاورزان بیشترین بهره را از این قضیه میبرند؛ زیرا که دوزیستان و خزندگان با خوردن حشرات و جوندگان به عنوان کنترل کنندهی طبیعی و بیدردسر آفات گیاهی به حساب میآیند. آنها بی هیچ هزینهای نیاز به استفاده از آفتکشهای شیمیایی را که بسیار برای محیط زیست و بشر خطرناک هستند، به حداقل میرسانند. مارهای آبی و لاکپشتهای برکهای نیز با تغذیه از موجوادت آبزی باعث کنترل جمعیت آنها و از بین رفتن گونه‌های بیمار و در نهایت، کاهش انتشار بیماری در محیط آب و آلوده شدن این اکوسیستم حیاتی و ارزشمند می‌شوند (کمالی،1392).

1-16-5- اهمیت پزشکی خزندگان و دوزیستان

علاوه بر مواردی که به عنوان ارزشها و اهمیتهای دوزیستان و خزندگان مطرح شد، یکی دیگر از موارد قابل توجه و مهم، اهمیت پزشکی دوزیستان و خزندگان است.

مار از گذشتههای دور عامل حفظ سلامتی به شمار میرفته است و این اعتقاد ناخودآگاه –با انتخاب مار به عنوان نشان پزشکی یا نشان اسکولاپ- تا کنون حفظ شده است. بر این اساس، مار به عنوان قدرت ازدیاد طول عمر، تقویت بنیهی بیمار، زنده کردن مرده، ایجاد قدرت باروری و قدرت خنثی کردن برخی سموم یاد شده است. از این جانور به اشکال گوناگون دارویی در اقوام مختلف استفاده شده است. شاید خیلی از این موارد به واقع درست و پشتوانه ی علمی نباشند. از این قبیل، می‌توان به استفاده از روپوست برای درمان روماتیسم، گلو درد، گریپ، گوش درد و غیره و از روغن مار به عنوان داروی جلوگیری از ریزش مو و طاسی اشاره داشت. همچنین، خون و گوشت مار هم به اشکال گوناگون، از جمله بهصورت لوازم آرایشی برای حفظ زیبایی و لطافت پوست بدن توصیه میشده است. یکی از فواید مارها استفاده از سم آنها در ساخت داروهای مختلف از جمله داروهای قلب و سرمهای ضد مار گزیدگی است (کمالی،1392).

1-17- مخاطره‌های جمعیت دوزیستان و خزندگان

از لحاظ بوم شناسی و زیست محیطی، انقراض گونه‌ها فرآیندی طبیعی است که طی زمان و به صورت منظم صورت می‌گیرد ولی گسترش فعالیتهای انسان باعث تسریع روند آن شده است. مهم ترین عواملی که جمعیت گونه‌های دوزیستان و خزندگان را مورد تهدید قرار میدهند در پایین آمدهاند.

1-17-1- تغییر، تخریب و قطعه قطعه شدن زیستگاه دوزیستان و خزندگان

تخریب زیستگاه از اصلی‌ترین عوامل کاهش جمعیت و انقراض گونه‌هاست. با افزایش رشد جمعیت انسان، روز به روز نیاز بشر به ساخت و ساز و تغییر زمین افزایش مییابد. این تغییرات مستلزم تخریب و قطعه قطعه کردن زیستگاههای بکر، تسطیح اراضی و تغییر کاربری آنهاست. بشر با جنگل تراشی بیرویه، تبدیل مراتع به کشتزارهای وسیع، هموار کردن زمین برای گسترش کشاورزی یا ساخت شهرکها، مناطق مسکونی، کارخانهها، افزایش چرای بیرویهی دامها در مراتع و مناطق حفاظت شده باعث تخریب زیستگاه جانوران شده است و بشر با این فعالیتها سعی بر آن دارد تا هر روزه برای نیل به اهداف خودخواهانهی خود، باعث از بین رفتن منابع طبیعی و زیستگاه‌های جانوران و گیاهان شود. با تخریب زیستگاه‌ها و تفکیک شدن آنها به مناطق کوچک و جدا از هم، محدودهی پراکنش جانوران محدود و باعث ایجاد جمعیتهای کوچک و جدا از هم می‌شود. این تفکیک جمعیتی باعث قطع امکان تبادل ژنتیکی بین جمعیتهای دورافتاده، رقیق‌تر شدن صفت‌ها و کاهش امکان تطابق با زیستگاه‌ها و انقراض سریعتر آنها می‌شود (کمالی،1392).

1-17-2-آلودگی‌های زیست محیطی

امروزه با گسترش شهرنشینی، صنعت، تولید، کشاورزی و افزایش مصرف گرایی بشر، بر میزان مصرف خانوار و به دنبال آن تولید پسماندها و پسابهای خانگی، صنعتی و کشاورزی افزوده شده است. یکی دیگر از عوامل تخریب زیستگاه‌های طبیعی، آلودگی‌های زیست محیطی هستند که به اشکال مختلف باعث ناسازگاری در محیط زیست می‌شوند. انواع متعددی از آلایندهها مانند فلزات سنگین، سموم و پسماندهای رادیواکتیو اثرات مستقیم و غیرمستقیم زیادی روی دوزیستان و خزندگان دارند. یکی از انواع آلودگی‌ها، آلودگی خاک است. از آلایندههای خاک می‌توان به کودهای شیمیایی، قارچ کش‌ها، علف هرزکش‌ها و سموم دفع آفات اشاره کرد. دوزیستان معمولاً به منظور فعالیتهای تولیدمثلی خود و گاه برای تغذیه و فعالیت های حیاتی وارد آب می‌شوند. آلودگی آب عموماً حاصل ورود پسابهای خانگی، صنعتی و کشاورزی به درون آب یا شسته شدن خاک و ورود مواد شیمیایی استفاده شده در کشاورزی است. این آلودگی‌ها گاه باعث اختلال ژنتیکی در میان گونه‌های دوزیستان می‌شوند. از دیگر عواقب آلودگی آب، ایجاد پر پدیدهی غذایی در منابع آبی به ویژه آبهای ساکتی چون دریاچهها و آبگیرهاست. یکی دیگر از معضلاتی که دوزیستان و به ویژه خزندگان را تهدید می‌کند، زبالههایی هستند که داخل آبها ریخته می‌شوند. از آن جمله می‌توان به کیسههای نایلونی اشاره کرد. بسیاری از لاکپشتهای دریایی که از عروسهای دریایی تغذیه می‌کنند، این کیسههای نایلونی را به اشتباه میبلعند که باعث خفگی آنها می‌شود. یکی از دغدغههای امروزهی بشر از بین رفتن لایهی ازن است. با تخریب لایهی ازن که محافظی در مقابل تشعشعات مضر خورشیدی همچون امواج ماورای بنفش در اتمسفر زمین افزوده می‌شود. این اشعهی مرگبار یکی از عوامل ایجاد اختلال در چرخهی زندگی دوزیستان است که در بسیاری از مناطق جهان باعث کاهش جمعیت این موجودات شده است.

1-17-3- جمعآوری و برداشت از طبیعت

بسیاری از مردم به علت نداشتن اطلاعات کافی و درست از دوزیستان و خزندگان، اقدام به کشتن آنها می‌کنند. مردم معتقدند که دم مارمولکها سمی است یا سیانور را از هوا جذب می‌کند. آنها بر این عقیدهاند که افتادن مارمولک به درون غذا باعث مرگ انسان می‌شود، در حالی که تقریباً تمام سوسمارها و بیشتر مارها، غیرسمی و بیخطر هستند. در بسیاری از اقوام، شکار دوزیستان و خزندگان به منظور تغذیه یا استفاده از اندامهای آنها مرسوم است. اگر این بهره برداریها گسترده شود و بیشتر از حد تحمل طبیعی باشد، باعث کاهش جمعیت آن ها می‌شود. از آن جمله می‌توان به لاکپشتهای دریایی و بویژه لاکپشت پوزه عقابی اشاره کرد. از دههی 90 میلادی، نگهداری دوزیستان و خزندگان به عنوان حیوان خانگی در دنیا مرسوم شده است. با افزایش علاقهی مردم به نگهداری آنها، این امر به صورت یک صنعت درآمده و اگر از کنترل خارج شود، می‌تواند به عنوان یک عامل مهم تهدید جمعیت گونه‌های دوزیستان و خزندگان به حساب آید. بسیاری از این نیازها را شکار غیرقانونی و قاچاق تأمین می‌کند. با توجه به این نکته که گونه‌های کمیاب و در خطر انقراض از قیمت بالاتری در این بازار برخوردار هستند، در مقایسه با گونه‌های عادی این امر تأثیر بیشتری را بر این دسته از گونه‌ها میگذارد. از مثال های بارز آن می‌توان به فروش سمندر لرستانی، لاکپشت برکهای اروپایی، مار آبی و مار چلیپر نام برد که در بازارهای ایران به ویژه تهران پررونق بوده و در نوروز جایگزین ماهی های قرمز سفرههای هفت سین شدهاند.

1-17-4- معرفی گونه‌های مهاجم و غیر بومی به زیستگاه‌های طبیعی دوزیستان و خزندگان

یکی از عواملی که جمعیت گونه‌های بومی را به خطر میاندازد ورود گونه‌های غیربومی و مهاجم به زیستگاههای طبیعی آنهاست. همان طور که در بالا اشاره شد، نگهداری دوزیستان و خزندگان بیست سالی است که به عنوان سرگرمی و علاقه در میان مردم جهان و متأسفانه جدیداً در ایران مرسوم شده است. در بسیاری از موارد، مردم پس از مدتی که این جانوران را در اسارت نگهداری می‌کنند، دیگر توان تأمین نیازهای آنها را ندارند و به ناچار سعی می‌کنند تا به نحوی خود را از شر آنها خلاص کنند. آسانترین و سریعترین روش، رهاسازی آنها در جایی نزدیک به محل زندگی یا زیستگاهی کمی مشابه یا حتی مغایر با زیستگاه اصلی حیوان است. تمام گونه‌ها در طبیعت برای به دست آوردن بهترین جایگاه و برخورداری بیشتر از منابع طبیعی موجود در زیستگاه با هم به رقابت می پردازند. گاه این رقابت بین گونه‌های مهاجم و گونه‌های بومی صورت می‌گیرد. با توجه به اینکه معمولاً گونه‌های مهاجم دارای تواناییها و برتریهای خاصی در مقایسه با گونه‌های بومی هستند، در این درگیریها و رقابتها از شانس بیشتری برای پیروز شدن برخوردار هستند. این پیروزی گاه می‌تواند باعث کاهش جمعیت گونه‌های بومی و حتی متأسفانه به حذف و منقرض شدن آنها منجر شود. از مثال های بارز این گونه‌ها می‌توان به لاک پشت های لاک نرم چینی و لاک پشت گوش قرمز اشاره کرد(کمالی،1392).

1-18- اهداف تحقیق

1ـ شناسایی دوزیستان منطقه شکار ممنوع سفیدکوه و آرسک دامغان در حد گونه

2ـ شناسایی خزندگان (شامل مارها، سوسمارها و لاکپشتان) منطقه شکار ممنوع سفیدکوه و آرسک دامغان در حد گونه

3ـ تهیه نقشه ایستگاههای زده و نمونه برداری دوزیستان منطقه شکار ممنوع سفیدکوه و آرسک دامغان

4ـ تهیه نقشه ایستگاههای زده و نمونه برداری خزندگان منطقه شکار ممنوع سفیدکوه و آرسک دامغان

5ـ تهیه تصاویر و کلکسیونی از گونههای دوزیست و خزنده در منطقه شکار ممنوع سفیدکوه و آرسک دامغان

6ـ بررسی صفات شاخص مورفومتریک گونههای دوزیست و خزنده در منطقه شکار ممنوع سفیدکوه و آرسک دامغان

دریافت فایل

بررسی فونستیک دوزیستان و خزندگان منطقه شکار ممنوع سفید کوه و آرسک استان سمنان

یاهو مارکت پنج‌شنبه 16 آذر 1396 ساعت 23:07

0 نظر

سلکت تست های دستیاری پزشکی (خون و کم خونی و کمبود آهن، فارماکولوژی و داروهای قلبی-عروقی، فارماکولوژی و داروهای هماتولوژی،

جزوات سلکت تست های دستیاری پزشکی

سلکت خون و کم خونی و کمبود آهن (34 صفحه pdf)

سلکت فارماکولوژی و داروهای قلبی و عروقی (72 صفحه pdf )

سلکت فارماکولوژی و داروهای هماتولوژی و انعقادی (29 صفحه pdf )

+ جزوه ١٠٠ پرسش و پاسخ مھم (بررسی غلط ھای رایج جزوات دستیاری پزشکی مانند: پارسیان دانش، کتاب اسنانسیل و...) در 59 صفحه

+ جزوه سوالات اطفال ١ گروه اموزش پزشکی (45 نمونه سوال در 17 صفحه)

+ منابع دستیاری پزشکی 97

+ جزوه ارزیابی اولیه در بیماران ترومایی (9 صفحه)

دریافت فایل

سلکت تست های دستیاری پزشکی (خون و کم خونی و کمبود آهن، فارماکولوژی و داروهای قلبی-عروقی، فارماکولوژی و داروهای هماتولوژی،

یاهو مارکت پنج‌شنبه 16 آذر 1396 ساعت 23:07

0 نظر

بررسی رابطه ی پلی مورفیسم ژن رسپتور اکسی توسین در دو جایگاه rs2254298 و rs53576 در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی

چکیده

پیش زمینه: با مطالعات بر روی دوقلوها می توان به نقش عوامل ژنتیکی در اسکیزوفرنی پی برد. اسکیزوفرنی را می توان یکی از مخرب ترین اختلالات روانی برشمرد. افراد مبتلا، رفتارهایی خشن بروز می دهند. اکسی توسین نقش بسزایی در بروز رفتارهای اجتماعی_احساسی دارد. در مطالعه حاضر، هدف ما یافتن رابطه ای بین پلی مورفیسم ژن گیرنده اکسی توسین و خطر ابتلا به اسکیزوفرنی بود.روش ها: در این مطالعه، DNA از نمونه های خون 200 فرد بیمار و سالم جداسازی شده و دو پلی مورفیسم rs2254298 و rs53576 از ژن گیرنده اکسی توسین را با استفاده از تکنیک PCR-RFLP مورد بررسی قرار دادیم.نتایج: در این پژوهش اختلاف معناداری بین دو جایگاه پلی مورفیسم ژن گیرنده اکسی توسین(OXTR) و خطر ابتلا به اسکیزوفرنی مشاهده نشد.نتیجه گیری: در این پژوهش، نتایج ما نشان می دهد که رابطه ی معناداری بین این دو SNP و خطر ابتلا به اسکیزوفرنی وجود ندارد و بنابراین پیشنهاد می گردد که جایگاه های بیشتر این گیرنده مورد بررسی قرار گیرد.

کلمات کلیدی: اسکیزوفرنی، پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی(SNP)، ژن گیرنده اکسی توسین(OXTR).

فهرست مطالب

عنوانصفحه

فصل اول: مقدمه1

1ـ1ـ مقدمه2

فصل دوم: مروری بر منابع4

2ـ1ـ تعریف اسکیزوفرنی5

2ـ2ـ تاریخچه5

2ـ3ـ اپیدمیولوژی5

2ـ4ـ علائم5

2ـ4ـ1ـ علائم مثبت6

2ـ4ـ2ـ علائم منفی6

2ـ4ـ3ـ نقائص شناختی6

2ـ5ـ انواع اسکیزوفرنی6

2ـ6ـ اتیولوژی7

2ـ7ـ وراثت پذیری و اثرات محیطی7

2ـ8ـ هیپوکامپ در اسکیزوفرنی7

2ـ9ـ اکسی توسین و گابا در اختلال اسکیزوفرنی7

2ـ10ـ اکسی توسین و متابولیک ایمنی اسکیزوفرنی8

2ـ11ـ هورمون9

2ـ11ـ1ـ انواع هورمون9

2ـ11ـ2ـ نحوه انتقال هورمون در خون9

2ـ11ـ3ـ نحوه تاثیر هورمون ها9

2ـ11ـ4ـ غده هیپوفیز............................................................................................................................. 10

2ـ12ـ ویژگی های عمومی اکسی توسین........................................................................................... 10

2ـ13ـ نقش اکسی توسین...................................................................................................................... 11

2ـ14ـ کنترل ترشح اکسی توسین....................................................................................................... 11

2ـ15ـ توزیع و نقش گیرنده های اکسی توسین................................................................................ 12

2ـ16ـ فعال سازی سیگنالینگ PKC از طریق Gـ پروتئین............................................................ 13

فصل سوم: مواد و روش ها............................................................................................... 15

3ـ1ـ جمع آوری نمونه............................................................................................................................. 16

3ـ2ـ نمونه گیری....................................................................................................................................... 16

3ـ3ـ مواد و محلول های مورد نیاز برای انجام استخراج................................................................... 16

3ـ4ـ مراحل استخراج............................................................................................................................... 17

3ـ5ـ واکنش زنجیره ای پلی مراز (PCR)............................................................................................ 18

3ـ6ـ بررسی پلی مورفیسم rs2254298 ژن OXTR..................................................................... 19

3ـ7ـ فرایند انجام واکنش PCR............................................................................................................. 19

3ـ7ـ1ـ مواد و وسایل مورد نیاز برای انجام PCR............................................................................... 19

3ـ7ـ2ـ محلول های مورد نیاز برای واکنش PCR.............................................................................. 20

3ـ7ـ3ـ روش کار........................................................................................................................................ 20

3ـ7ـ4ـ مراحل انجام PCR...................................................................................................................... 21

3ـ8ـ RFLPـPCR..................................................................................................................................... 22

3ـ8ـ1ـ مراحل و مواد مورد نیاز برای انجام RFLP............................................................................ 23

3ـ8ـ2ـ آنزیم BsrӀ.................................................................................................................................... 23

3ـ8ـ3ـ روش کار........................................................................................................................................ 23

3ـ9ـ مراحل و مواد مورد نیاز برای انجام الکتروفورز........................................................................... 24

3ـ9ـ1ـ مواد مورد نیاز............................................................................................................................... 24

3ـ9ـ2ـ تهیه ژل آگارز 3 درصد............................................................................................................... 24

3ـ10ـ بررسی پلی مورفیسم rs53576............................................................................................... 25

3ـ10ـ1ـ آنزیم BamHӀ........................................................................................................................... 25

3ـ10ـ2ـ روش کار...................................................................................................................................... 26

3ـ11ـ آنالیز آماری...................................................................................................................................... 26

فصل چهارم: نتایج............................................................................................................. 27

4ـ1ـ اطلاعات بیماران و افراد سالم......................................................................................................... 28

4ـ2ـ بررسی پلی مورفیسم rs2254298 در ژن گیرنده اکسی توسین......................................... 29

آنالیز آماری................................................................................................................................................... 30

4ـ3ـ بررسی پلی مورفیسم برای (A/G) ژن OXTR........................................................................... 32

4ـ3ـ1ـ آنالیز آماری..................................................................................................................................... 33

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات.......................................................... 34

5ـ1ـ بحث........................................................................................................................................................ 35

5ـ2ـ پیشنهادات............................................................................................................................................. 37

مراجع................................................................................................................................... 38

فهرست جدول ها

عنوان جدولصفحه

جدول 3-1 مشخصات پرایمر برای جایگاه rs2254298 ................................................ 19

جدول 3-2 مقدار مواد مورد نیاز برای ساخت مخلوط PCR........................................... 20

جدول 3-3- شرایط دمایی مورد نیاز PCR و پرایمرها....................................................................... 22

جدول 3-4-اندازه باندهای ایجاد شده توسط BsrӀ در پلی مورفیسم rs2254298............... 23

جدول 3-5-مواد مورد نیاز برای برش مورد نظر در جایگاه rs2254298.......................... 23

جدول 3-6- مشخصات پرایمر برای جایگاه rs53576................................................... 25

جدول 3-7- اندازه باندهای ایجاد شده توسط BamH Ӏ در پلی مورفیسم rs53576............ 26

جدول 3-8- مواد مورد نیاز مختص rs53576............................................................. 26

جدول 4-1- مشخصات دموگرافیک گروه های بیمار و کنترل.......................................................... 28

جدول 4-2- بررسی P-value ویژگی های دموگرافیک در دو گروه بیمار و کنترل..................... 29

جدول 4-3-مقایسه فراوانی ژنوتیپی در پلی مورفیسم rs2254298.................................. 31

جدول 4-4-مقایسه فراوانی ژنی در پلی مورفیسم rs2254298....................................... 31

جدول 4-5- مقایسه فراوانی ژنوتیپی در پلی مورفیسم rs53576..................................... 33

جدول 4-6- مقایسه فراوانی ژنی در پلی مورفیسم rs53576........................................... 33

فهرست شکل ها

عنوان شکلصفحه

شکل 2ـ1ـ جایگاه ژنومی OXTR................................................................................... 11

شکل 2ـ2ـ مسیر سیگنالینگ PKC.............................................................................. 14

شکل 3ـ1ـ DNAاستخراج شده از نمونه های خون بر روی ژل آگارز 1%........................... 18

شکل 4ـ1ـ تصویر ژل آگارز %3 برای پلی مورفیسم rs2254298............................. 30

شکل 4ـ2ـ تصویر ژل آگارز %3 برای پلی مورفیسم rs53576.............................................. 32

فهرست علائم

فصل اول

1ـ1ـ مقدمه

اسکیزوفرنی یکی از شایع ترین اختلالات شدید روانی است، که بارزترین علائم آن را می توان تغییر در تفکر و رفتار دانست، که این علائم به صورت مثبت و منفی طبقه بندی می شوند[1]. در بسیاری از بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی علائم عود بلند مدت در زندگیشان باقی می ماند، اما در برخی از بیماران این علائم در محدوده سنی 35-15 سال تاثیر می گذارد[2]. علائم بیماری در مردان اغلب در اواخر نوجوانی و اوایل دهه بیست سالگی آغاز می شود و بعد از آن در زنان، علائم خود را نشان می دهد. مطالعات نشان داده که اسکیزوفرنی در حدود 7 در هر 1000 از جمعیت بزرگسال تاثیر می گذارد، اما از آنجا که این اختلال مزمن است احتمال بروز آن بالاست [3].(در حدود 1/0 درصد از جمعیت)

تحقیقات نشان می دهد که بیماری اسکیزوفرنی ممکن است در اثر تغییر در سطح مواد شیمیایی مورد استفاده ی ارتباطات مغزی (از جمله انتقال دهنده های عصبی یا هورمونها) ایجاد شود [4].

مطالعات ژنتیکی نشان داده، اثرات متقابل چندین ژن توسط استرس ها در طول عمر و عوامل محیطی (از جمله عفونت های ویروسی رحم، اکسیژن محدود شده در هنگام تولد، وضعیت جغرافیایی و غیره) باعث افزایش ریسک ایجاد آن می شود، بنابراین اسکیزوفرنی وراثت پیچیده ای دارد [5]. در دهه اخیر تحقیقات انجام شده بر روی اکسی توسین (OT) تاثیر این هورمون را در اختلالات اسکیزوفرنی نشان می دهد[6]. ژن رسپتور اکسی توسین (OXTR) محدوده 17 کیلوبایت روی کروموزوم 3P25.3 انسانی را به خود اختصاص داده، و همچنین دارای 3 اینترون و 4 اگزون می باشد. اکسی توسین با واسطه OXTR در میومتر و آندومتر و همچنین بافت های محیطی و سیستم عصبی مرکزی فعال می شود. اکسی توسین در میومتر با فعال کردن فسفولیپاز C، باعث افزایش غلظت کلسیم داخل سلولی و در نتیجه انقباضات رحمی می شود[7،8].گیرنده های اکسی توسین در مناطقی از سیستم عصبی از جمله آمیگدال، محور HPA و سیستم عصبی خودکار فراوانترند، که مسئول پردازش و تنظیم رفتارهای اجتماعی- عاطفی می باشند. گیرنده های اکسی توسین در بسیاری از مناطق مغز از جمله هسته های cAmyg و VMH یافت شده اند، که تفاوت در بیان گیرنده اکسی توسین بین این هسته ها با فعال شدن مسیرهای سیگنالینگ مجزا در مناطق مختلف مغز صورت می گیرد. با فعال شدن گیرنده اکسی توسین در هر کدام از این مسیرها نقش های متفاوتی ایجاد می گردد[9].

هدف ما در این تحقیق بررسی نقش دو جایگاه پلی مورفیسم ژن گیرنده اکسی توسین در خطر ابتلا به بیماری اسکیزوفرنی با استفاده از تکنیک PCR-RFLP می باشد. پس از انجام آزمایشات متعدد از جمله واکنش زنجیره ای پلی مراز (PCR) و چندشکلی طولی قطعات محدود شده (RFLP) با استفاده از آنزیم محدودگر مناسب تاثیر این SNP ها در نمونه های سالم و بیمار شهرستان یاسوج بررسی شده است.

دریافت فایل

بررسی رابطه ی پلی مورفیسم ژن رسپتور اکسی توسین در دو جایگاه rs2254298 و rs53576 در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی

یاهو مارکت پنج‌شنبه 16 آذر 1396 ساعت 23:07

0 نظر

پاورپوینت کتاب حسابداری میانه 2 علی فجـرک-391 اسلاید

پاورپوینت کتاب حسابداری میانه 2 تالیف :علی فجـرک انتشارات پیام نور در 391 اسلاید قابل ویرایش

بخشی از متن:

مقدمه:پیدایش شرکتهای سهامی

تا پایان قرن هیجدهم میلادی واحدهای انتفاعی یا به صورت موسسات انفرادی و یا به صورت شرکتهای غیر سهامی یعنی با مالکیت چند نفر شریک تاسیس می گردید .به علت اوضاع سیاسی در اروپا در قرن هفدم و هیجدهم و پیشرفت علم مخصوصاً علوم تجربی و استفاده کاربری از آنها در معیشت افراد بشر مثلاٌ در کشاورزی استفاده ازماشین تخم پاشی که توسط جتروتال بین سالهای 1647 تا 1741 اختراع شده بود و یا استفاده از ماکوی پرنده در صنایع پوشاک که توسط جیمز وات برای ساختن کندانسور . تبدیل حرکت متناوب پیستون ماشین بخار به حرکت دورانی صورت گرفته همگی باعث پیدایش انقلاب صنعتی در جهان که در اواخر قرن هیجدهم شروع شده و هم چنان تداوم یافته گردیده است .

همزمان با پیشرفت علوم تجربی کشورهای اروپائی معروف شروع به گسترش قلمرو تجارتی خود نموده و علاوه بر تسلط بر بازارهای کشورهای دیگر مستعمرات خود را بسط و توسعه دادند در نتیجه عوامل فوق سرمایه داران برای استفاده بیشتر به فکر استفاده از پولهای اندک مردم افتاده واقدام به تاسیس شرکتهای سهامی به صورت محدود در اروپا تشکیل شدند ( به نقل از صفحه 8 کتاب تاریخ اروپا تالیف لیتل فیلد (ترجمه فریده قرجه داغی)

دریافت فایل

پاورپوینت کتاب حسابداری میانه 2 علی فجـرک-391 اسلاید

یاهو مارکت پنج‌شنبه 16 آذر 1396 ساعت 23:06

0 نظر

پرسش مهر سال ۹۶-۹۷ تحمل افکار دیگران و احترام به افکار دیگران

در این تحقیق به بررسی پرسش مهر سال تحصیلی ۹۷-۱۳۹۶ رئیس جمهور می پردازیم و به این مسئله از دیدگاه علمی آموزشی و قرآن و روایات می پردازیم. در نهایت پیشنهاداتی به اولیاء و مدیران مدارس ارائه می دهیم که با بکار گیری آنها آینده کشور را به آینده سازانی متعهد،مدبر،با تحمل بسپارند.

فرمت فایل word ( قابل ویرایش ) در ۲۲ صفحه میباشد.

بخشی از متن:

مقدمه

اینکه چطور به افکار دیگران احترام بگذاریم ریشه در فرهنگ و آموزش و عادتهایاجتماعی دارد و عملی شدن آن حتی در حد نخبگان و سران کشور هم امری بسیار پیچیده و مشکل خواهد بود،بخصوص در بحث های اعتقادی و آزادیهای مدنی که مغایرتآرا با توجه به حکومت بر پایه دین آنرا غیر ممکن میسازد اما با دست زدن به تقسیم صحیح قدرت و جاری کردن قانون و اجرای حقوق شهروندی ذر سطح گسترده کشور،حرکت در این مسیر و بهبود شرایط را شاهد خواهیم بود.

هر انسانی برای خود احترامی قائل است . زمانی که به عقاید ،کارها وسلیقه هایافراد در حد ومحدوده خودشان احترام بگذاریم وسعی نکنیم همیشه در پی رد کردن آنها

فهرست مطالب:

چکیده

مقدمه. ۱

بیان مسئله. ۴

احترام به افکار و فرهنگ یکدیگر. ۷

احترام به خویشتن.. ۸

راههای رشد احساس احترام به خود. ۸

احترام گذاشتن در سیره و روایات... ۹

احترام به دیگران از دیدگاه بزرگان. ۱۰

همدلی و همدردی.. ۱۱

فروتنی و تواضع.. ۱۱

پذیرش... ۱۲

فواید احترام به افکار دیگران. ۱۵

نتیجه گیری و پیشنهادات... ۱۶

آینه‌ای باشید برای کودکانتان. ۱۷

قوانین یک زندگی جدی.. ۱۷

اعتماد کنید. ۱۸

کوتاه سخن بگوییم. ۱۹

ذره بینی در دست کودکان. ۱۹

منابع و ماخذ. ۲۰

دریافت فایل

پرسش مهر سال ۹۶-۹۷ تحمل افکار دیگران و احترام به افکار دیگران

یاهو مارکت پنج‌شنبه 16 آذر 1396 ساعت 23:06

0 نظر

بایگانی

جستجو