![]() پاورپوینت درس پانزدهم کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ( انواع لباس )پاورپوینت درس پانزدهم کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی ( انواع لباس ) در 22 اسلاید زیبا و جذاب شامل موضوع درس : انواع لباس های مشاغل ، گروه ها و سیر تکاملی لباس و پوشش از زمان ایران باستان تا عصر حاضر و تصاویری زیبا از لباس های محلی اقوام مختلف ایران زمین می باشد . ضمنا دراین محتوای آموزشی سئوالات متن درس به همراه پاسخ آنها نیز ارائه شده است . معلمان عزیز می توانند برای آموزش درس به درس مطالعات اجتماعی به صورت نمایشی از این پاورپوینت استفاده لازم راببرند. نکته : همکارانی که قبلا از پاورپوینت های آموزشی این فروشگاه استفاده کردند. حتما این فایل با ارزش را تهیه کنند. |
![]() بررسی تاثیر استفاده از عصاره چای سبز در فیلم پلی آمید بر خواص میکروبی و فیزیکو شیمیایی ماهی قزل آلا در دمای یخچالفهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول: مقدمه.. 2 1-1-مقدمه... 2 1-2- تعریف بسته بندی... 3 1-3- ضرورت پوشش دهی گوشت تازه.... 3 1-4- پلی آمید. 4 1-4-1-انواع پلی آمیدها................... 4 1-4-2- پلی آمیئهای مهم................... 5 1-4-3- پیش تولید......................... 5 1-4-4- خواص فیلم های نایلونی............. 6 1- 5- چای................................... 7 1-5-1- چای سبز......................... 7 1-5-2- چای سفید.......................... 8 1-5-3- چای اولونگ........................ 8 1-5-4- چای سیاه.......................... 9 1-6- ماهی.................................... 10 1-7- سوالات اصلی پژوهش.......................... 14 1-8-اهداف تحقیق............................... 14 1-9-فرضیه های تحقیق........................... 14 فصل دوم: مروری بر پژوهش های پیشین.............. 15 فصل سوم: مواد و روشها.......................... 23 3-1- موادووسایلمورداستفاده.................... 23 3-1-1مواد مصرفی................................ 23 3-3-2 مواد غیر مصرفی........................... 23 3-2 روش کار................................. 24 3-2-1 تولید فیلم وعصاره.................. 24 3-2-1-1 روش تهیه عصاره متانولی چای سبز... 24 3-2-1-2 روش تهیه فیلم بسته بندی پلی آمید6. 24 3-2-2 آماده سازی و بسته بندی نمونه....... 24 3-2-3 آنالیز تقریبی..................... 25 3-2-3-1 سنجش درصد رطوبت.................. 25 3-2-3-2 سنجش درصد خاکستر..................... 25 3-2-3-3 سنجش درصد پروتئین................ 26 3-2-3-4 سنجش درصد چربی................... 26 3-2-4 اندازهگیری پراکسید................. 27 3-2-5 اندازه گیری اسیدهای چرب آزاد....... 27 3-2-6 اندازه گیری تیوربابیتوریک اسید..... 27 3-2-7 اندازه گیری مجموع بازهای نیتروژنی فرار 28 3-2-8 اندازه گیری پی اچ.................. 28 3-2-9 آنالیزهای میکروبی.................. 28 3-2-9-1 آماده سازی نمونه ها.............. 28 3-2-9-2 تهیه محیط های کشت، انکوباسیون.... 29 3-10-2 بررسی حسی......................... 29 3-2-11 تجزیه تحلیل آماری.................. 30 فصل چهارم : بحث ونتایج......................... 31 4-1 آنالیز تقریبی............................ 31 4-2 آنالیز شیمیایی........................ 32 4-2-1 مقادیر پراکسید...................... 32 4-2-2 مقادیر تیورباربیوتیک اسید........... 34 4-2-3 مقادیر اسیدها چرب آزاد.............. 36 4-2-4 مقادیر مجموع بازهای نیتروژنی فرار... 38 4-2-5 مقادیر پی اچ............................ 40 4-3 آنالیزهای میکروبی.......................... 42 4-3-1 مقادیر شمارش کل باکتری............... 42 4-3-2 مقادیر باکتریهای سرمادوست............ 44 4-3-3 مقادیر انتروباکتریاسه................. 46 4-4 ارزیابی حسی................................ 47 4-4-1 بافت.................................. 48 4-4-2 رنگ................................... 48 4-4-3 بو.................................... 49 4-4-4 طعم...................................... 49 4-4-5 پذیرش کلی................................ 49 فصل پنجم : نتیجه گیری.......................... 5-1 نتیجه گیری................................. 51 5-2 پیشنهادات.................................. 52 5-2-1 پیشنهادات پژوهشی......................... 52 5-2-2 پیشنهادات اجرایی......................... 52 منابع.......................................... 53 پیوست ها....................................... 64 چکیده انگلیسی.................................. 65 فهرست جدول ها جدول1-1.انواع پلی آمید............................ 5 جدول 1-2. خواص ممانعت کنندگی رزینهای پلیمر های مختلف در دمای 23 درجه سانتیگراد،برای فیلم های با ضخامت 25 میکرومتر.. 7 جدول 4-1.میانگینآنالیزتقریبیماهیقزلآلایرنگینکمان (رطوبت، خاکستر، چربی کل، پروتئین کل)....................... 31 جدول4-2. مقادیر پراکسید(PV) برای تیمارهای مختلف نسبت به زمان برحسب میلی اکی والان اکسیژن بر کیلوگرم چربی............... 32 جدول4-3. مقادیر تیوباربیتوریک اسید(TBA) برای تیمارهای مختلف در طول دوره نگهداری برحسب میلی گرم مالون دی آلدئید در کیلوگرم بافت ماهی............................................... 34 جدول4-4. مقادیر اسیدهای چرب آزاد(FFA) برای تیمارهای مختلف در طول نگهداری برحسب درصد اسید اولئیک..................... 37 جدول4-5. مقادیر عدد بازهای نیتروژنی فرار(TVB-N) برای تیمارهای مختلف آنتی اکسیدان نسبت به زمان میلی گرم در 100 گرم گوشت38 جدول 4-6. مقادیر برایتیمارهایمختلفدرطولدورهنگهداری 40 جدول4-7. مقادیر شمارش کل باکتری(TVC) برای تیمارهای مختلف نسبت به زمان برحسب log cfu/g................................. 42 جدول4-8. مقادیر باکتری های سرمادوست(PTC) برای تیمارهای مختلف نسبت به زمان برحسب log cfu/g.............................. 45 جدول4-9. مقادیر باکتری های انتروباکتریاسه(EBC) برای تیمارهای مختلف نسبت به زمان برحسب log cfu/g......................... 46 جدول4-10. نتایج ارزیابی حسی برای تیمارهای مختلف نسبت به زمان50
چکیده مطالعه حاضر جهت بررسی تاثیر بسته بندی فعال پلی آمیدی بر ماندگاری فیله ماهی قزل آلای رنگین کمان در دمای یخچال انجام شد. این بسته بندی با افزودن عصاره متانولی چای سبز درفیلم پلی آمید6 تهیه شد. تولید فیلم فعال پلی آمید6 حاوی عصاره چای سبز با روش ریخته گری حلال[1] در غلظتهای 0، 5/2، 5، 10، 20، 40 درصد انجام شد. ماهی های بسته بندی شده به روش دوخت حرارتی در یخچال در دمای 4 درجه سانتی گراد در یک دوره 20 روزه نگهداری شد.. طی نگهداری ارزیابی کیفی ماهیان در دورههای 4روزه از طریق اندازه گیری فاکتورهای شیمیایی (اسیدهای چرب آزاد، تیوباربیوتیک اسید، مجموع بازهای نیتروژنی فرار، pH و مقادیر پراکسید)، میکروبی (شمارش کلی باکتری ها ، باکتری های سرما دوست و باکتری های انتروباکتریاسه)و همچنین ارزیابی حسی نمونه ها انجام شد.نتایج نشان داد که بسته بندی حاوی عصاره چای سبز در مقایسه با نمونه شاهد اختلاف معنی داری (05(p<0/در به تاخیر انداختن فساد شیمیایی و میکروبی داشتو افزایش زمان نگهداری باعث افزایش میزان اسیدهای چرب آزاد، تیوباربیوتیک اسید، مجموه بازهای نیتروژنی فرار،PH و پراکسید شد که این افزایش در نمونه شاهد سریع تر و بیشتر بود. نتایج آنالیز حسی بیانگر کیفیت مناسب نمونه های تیمار در مقایسه با نمونه های شاهد بود. نمونه های بسته بندی شده در بسته بندی حاوی 20 و 40 درصد عصاره از نظر فاکتورهای ارزیابی کیفی شیمیایی و میکروبی تا پایان دوره نگهداری قابل مصرف بود و اط نظر حسی ئر حد متوسط بود.بسته بندی فعال پلی آمیدی حاوی عصاره چای سبز منجر به افزایش ماندگاری ماهی قزل آلای رنگین کمان طی نگهداری در یخچال گردید و توانست عمر نگهداری ماهی را از 72ساعت در دمای یخچال به 20 روز در همین دما ارتقاء دهد. واژه های کلیدی: فیلم فعال، پلی آمید6، عصاره چای سبز، قزل آلای رنگین کمان، فساد شیمیایی و میکروبی فصل اول: کلیات تحقیق 1-1- مقدمه واژه یا اصطلاح بستهبندی به هرماده، ظرف یا پوششی که جهت جلوگیری از آلودگی طی حملونقل و جابهجایی، حفاظت، بهبود و بازاریابی یا فروش هر فرآورده یا ماده بهکار میرود اتلاق میگردد)لپز،2004)[2]هدفصنعتبستهبندیحفاظت ازموادغذاییبهبهترین شکلوباحداقلهزینهمیباشد،بهطوریکه مصرفکنندهوتولیدکننده بیشترینرضایتراداشتهباشند. تقاضا برای تولید محصولات غذایی تازه، ایمن و با حداقل فرآیند درحال حاضر از جمله مهمترین چالش هایی میباشد که امروزه صنعت بسته بندی مواد غذایی با آن مواجه میباشد و همواره به دنبال راهکاری برای حفظ کیفیت و ایمنی غذا در زمینه بسته بندی بوده است. انتخاب صحیح مواد و روش مناسب بسته بندی باعث حفظ کیفیت محصول میشود. شناختهترین مواد بستهبندی دارای خصوصیات ذکر شده مواد بستهبندی پلاستیکی میباشند. شناختهترین مواد بستهبندی دارای خصوصیات ذکر شده مواد بستهبندی پلاستیکی میباشند(دالین و همکاران،1998)[3]. توسعهی روزافزون صنایع پتروشیمی و پیشرفت سریع تکنولوژیهای مربوط به تولید پلاستیکهای صنعتی موجب کاربرد هر چه بیشتر پلیمرهای نفتی در صنایع بستهبندی و به خصوص بستهبندیهای ویژهی مواد غذایی شده است. دلیل این امر دسترسی آسان به مادهی اولیه، هزینهی نسبتا پایین، ویژگیهای مکانیکی مطلوب و بازدارندگی خوب میباشد (سیراکوزا وهمکاران،2008)[4]. تکنولوژیبستهبندی طیدودههگذشتهتکاملیافتهاست. هدفازبستهبندیماهیتازه بهتأخیرانداختنفساد،کاهشافتوزن درخردهفروشییادرسطحمصرفکنندهاست. سیستمهایبستهبندی، دامنهایازلفافپیچیدنبراینگهداریکوتاهمدتدرسرماو عرضهدرخردهفروشیتابستهبندیدراتمسفریبا 100 % دیاکسیدکربنبراینگهداریطولانیدرسرما، گستردهاست. انتخابنمودنیکبستهبندیمحافظخوببرایماهیتازهودستیابیبهبازارفروشمطلوب، نیازمنددانستناصولفرآیندفسادیاستکهمحصولتحتتأثیرآنقرارمیگیرد. شرایطبهداشتیمحصول قبل از بسته بندی ومدتزمانیکهمحصولبایدنگهداریوتوزیعشودعواملاصلی درنگهداریماهیتازهوسردشده است که باید مدنظرقرارگیرند. حفظظاهرجذابوتازه محصول، درتأخیردرفساد میکروبیاست. بهحداقلرساندنافتدراثرترشحشیرابه ازنظراقتصادیمهماستچراکهچنین افتهاییسببمیشودتامحصولباسودکمتریفروختهشود. (کری و لدوارد،2002)[5]. 1-2- تعریف بسته بندی تعاریف مختلفی از بسته بندی ارائه شده است، از جمله : به عنوان محافظی که سلامت کالای محتوی خود را از مرحله پس از برداشت و تولید تا مرحله مصرف (نگهداری یا انبارمانی) حفظ کند. بسته بندی به معنای ساخت یا تهیه و تعبیه ظروف یامحافظی است که سلامت کالای محتوی خود را در فاصله زمانی بعد از برداشت، تولید، حمل و نقل، انبارداری و توزیع تا مصرف نهایی حفظ کند و از صدمات و خطرات احتمالی فیزیکی یا شیمیایی آن جلوگیری کند.بسته بندی به معنای تهیه ظروف، محافظ یا سیستمی است که سلامت کالای محتوی خود را در فاصله تولید تا مصرف حفظ نموده و آن را از ضربات، صدمات، لغزش، فشار و ارتعاش مصون نگه دارد(پین پین،1992)[6]. 1-3 ضرورتپوششدهی گوشتهای تازه انتخابفیلمهاوپوششهابرایبستهبندیگوشتهابهواسطهنفوذپذیریآنهابهرطوبتوگاز تعیینمیشود. اغلبفیلمهاوپوششهایبهکاررفتهبهمنظوراجتنابازافتوزن گوشت ها،سدهاییدر برابررطوبتهستند. برای گوشت های تازهجاییکهافزایشعمرنگهداریمدنظراستبسته هاییباسرعتانتقالپائینبهگازهااستفادهمیشوند (کری و لدوارد،2002)[7]. برایناساس فیلمهاوپوششهایخوراکیمزایایزیادیبرایگوشت های تازهیافرآوریشدهدارندکهازآنجملهمی توانبهمواردزیراشارهنمود: 1- ازطریقکاهشدادنافترطوبتطینگهداریگوشتهای تازه،ازافتوزنمحصولبههنگام فروشوتغییربافتآنجلوگیریمیکنند. 2- باجلوگیریازخروجعصاره از گوشت های تازه،سببحفظموادمغذیشدهضمناینکه بااینروشدیگرنیازیبهپدرطوبتگیردرتهظروفبستهبندینمیباشد. 3- ازآنجاییکهانتقالگازهایمثلاکسیژنودیاکسیدکربنمشخصاپایداریمادهغذایی راتحتتاثیرقرارمیدهندوحالتاولیهفساددربسیاریازموادغذاییاکسیداسیونچربی،ویتامینها، ترکیباتمعطرورنگدانههامیباشدفیلمهاوپوششهایخوراکیدرموردموادپروتئینیوگوشتیبا کنترلنفوذپذیریگازهایاکسیژنودیاکسیدکربنسببکاهشاکسیداسیونچربی وکاهشبارمیکروبیمیگردند. تصعیدموادفرارازمحصولپوششدارکاهشیافتهازنفوذموادفرارمحیطاطرافبهآنجلوگیریمیکنندو لذاازتغییربووطعممحصولجلوگیریمینماید (کاتر،2006)[8]. 1-4 پلی آمید پلی آمید ها موادی هستند که در آنها گروه های آمیدی به صورت تکرار شونده وجود دارند.این مواد به دلیل ترکیب منحصر به فردشان از جمله استحکام مکانیکی،دفرمگی دمایی در دمای بالا،انعطاف پذیری و استحکام بالا،خواص ممانعت کنندگی خوب در برابر اکسیژن ،مواد شیمیایی و آروما،قابل انعطاف با حرارت در صنعت بسته بندی بسیار مورد استفاده هستند. در میان پلیمر های مورد استفاده در بسته بندی ،پلی آمید 6 دارای سهم 83% در این میان می باشد.البته لازم به ذکر است که امروزه واژه نایلون به عنوان واژه ی عمومی به پلی آمید ها نسبت داده می شود.به طور کلی خواص پلی آمید ها از گروه های آمید آنها نشات می گیرد. به هر حال واحد های آمید هم،واکنش قوی ای را با آب تشکیل می دهد که همین امر موجب جذب آب در دامنه ی 2-20% در آن می شود.این مولکولهای آب در باندهای هیدروژنی جایگیری شده نیروهای جذب کننده داخل مولکولی را سست کرده و به عنوان یک روانساز موجب قابلیت تغییر شکل استثنایی و القاءکشسانی بسیار خوب به پلی آمید ها می شود. 1-4-1 انواع پلی آمید ها پلی آمید ها از 2 نوع AوB سنتز می شوند که در نوع A گروه دی اسید با گروه دی آمین ترکیب می شود و در نوع B فقط یک گروه آمینو اسید موجود است.در نوع A تعدادی از اتمهای آمین کربن با تعدادی از اتمهای اسید کربن ترکیب می شوند و در نوع B فقط تعدادی از اتمهای آمینو اسید کربن وجود دارند. شکل 1-1 پلی آمیدها از نظر نوع سنتز 1-4-2 پلی آمید های مهم جدول1-1. انواع پلی آمید
پلی آمید 6 و پلی آمید66/6 برای فیلم های بسته بندی بسیار مهم هستند. پلی آمید ها به وسیله روشهای تبخیر حلال،اکستروژن و قالب گیری دمیدنی قابلیت تشکیل فیلم دارند. 1-4-3 پیش تولید پلی آمید به عنوان پلیمر جاذب رطوبت با بسپارش تراکمی،در مقابل رطوبت حساس است.تولید رزین نایلون با محتوای رطوبتی بیش از حد بالا ،موجب تخریب وزن مولکولی به وسیله هیدرولیز می شود که موجب ایجاد حباب های بخار آب می شود.برای جلوگیری از این مورد محتوای رطوبتی باید به زیر 0.1 محتوای رطوبتی بر ساعت برسد.بسیاری از سازندگان منابع نایلون ،نایلون را پیش خشک می نمایند و در بسته بندی ضد آب برای اطمینان از خشک ماندن آن نگهداری می کنند و برای مصرف آماده سازی می کنند.هنگامی که این بسته های ضد آب بازمی شود،نایلون آب را از اتمسفر اطراف جذب کرده و به همین علت مواجه ی نایلون با رطوبت هوا پس از بازگشایی بسته بندی باید به کمترین زمان و به سرعت صورت گیرد یا اینکه رزینها ی آن با هوای خشک یا نیتروژن روکش شوند. نایلون به طور گسترده ای برای بسته بندی مواد و غذاهای حساس به اکسیژن مانند گوشت،گوشت های فرآیند شده ،ماهی دودی،غلات ، پنیر و محصولات لبنی و غذاهای نیمه آماده مورد استفاده است. 1-4-4 خواص فیلم های نایلونی خواص نایلون از وجود گروه های آمینی در زنجیره پلیمر نشات می گیرد که موجب چسبندگی داخل مولکولی محکم به وسیله پیوند هیدروژنی است. این نیرو های جاذب بین مولکولی موجب : 1)دمای ذوب و مقاومت حرارتی بالا 2)خواص مکانیکی بالا(محکم و مقاوم) 3)خواص ممانعت کنندگی بالا در برابر اکسیژن،دی اکسید کربن و بسیاری از حلالهای مولد عطر و بو. قطبیت بالای گروه های آمیدی نیز مسوول ایجاد جذب در رزین نایلون است.قرار گیری مولکولهای آب در میان باندهای هیدروژنی موجب ایجاد خواص الاستیکی مناسبی می شود.مقاومت بالا در برابر سوراخ شدگی و دوام و استحکام بالا و همچنین قابلیت انعطاف با دما از سایر مزایای فیلم نایلونی است.از ویژگیهای برجسته نایلون این واقعیت بسیار مورد توجه است که این فیلم تمام خواص مناسب را باهم در ساختار یک فیلم دارد که این امر موجب می شود این پلیمر در ترکیب با سایر پلیمر ها که این خواص را ندارند قابل ترکیب باشد. همانطور که خواص مکانیکی نایلون به جذب آب رزین نایلون بستگی دارد ،آب به عنوان عامل روانساز (پلاستیسایزر)عمل کرده و استحکام آنرا کاهش،و تغییر شکل و قابلیت کشش و الاستیسیته را افزایش می دهد. در مورد خواص ممانعت کنندگی پلی آمید 6 این ماده داری نرخ متوسط انتقال اکسیژن است[9] که در سطوح بالای رطوبتی افزایش می یابد.خواص ممانعت کنندگی در آن دو برابر پلی اولفین هاست.اما در برابر اتیلن ونیل الکل خواص ممانعت کنندگی کمتر ی دارد.نایلون در برابر مواد شیمیایی با قطبیت پایین و حلالهای هیدرو کربنی مانند لیمونن،وانیلین و منتول خواص ممانعت کنندگی خوبی را از خود دارد. نایلون در برابر ترکیبات شیمیایی به شدت قطبی مثل: آب،متانول و اتانول خواص ممانعت کنندگی کمی دارد (گتز و همکاران،2003)[10]. جدول 1-2. خواص ممانعت کنندگی رزینهای پلیمر های مختلف در دمای 23 درجه سانتیگراد،برای فیلم های با ضخامت 25 میکرومتر
1-5 چای انواع چای شامل سیاه، سبز، سفید، اوولانگ[11] می باشند و به طور تقریبی 76-78% چای تولید در دنیا چای سیاه، 20-22% چای سبز و کمتر از 2%چای اولونگ است(کاروری و همکاران، 2007)[12]. 1-5-1 چای سبز چای سبز یک بوته همیشه سبز از خانواده Theaceaeاست، گونه های جنس Camelliaدر بسیاری از کشورها رشد می کند، با این وجود چین، هند، ژاپن و سریلانکا کشورهای اصلی تولیدکننده چای هستند(هولمان، 2000)[13]. ترکیب شیمیایی برگ های چای و دم کرده های آن تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله نوع چای، گونه بوته چای، سن برگ ها، فصل برداشت، آب وهوا، تکنولوژی های فرآوری و شرایط خشک کردن طی فرآیند تولید چای، پیش زمینه ژئوشیمیایی خاک، روش کشت و پرورش و آلودگی محیطی می باشد(هولمان، 2000؛ فرناندز و همکاران[14]2000؛ وانسوندارا و شهیدی، 1997)[15]. چای محصولی است که از غنچه و جوانه های لطیف گیاهی از نوع کاملیا[16] پس از طی مراحل مختلفی مانند پلاس، مالش، تخمیر و خشک کردن به دست می آید. این نوع چای پس از چیدن برگ های چای در معرض بخار قرار می گیرد تا پیش از خشک شدن آنزیم های پلی فنل اکسیداز غیرفعال شوند در این فرآورده مقدار ترکیبات پلی فنل که مهمترین ترکیبات آنتی اکسیدانی موجود در برگ سبز چای هستند بیشتر از چای سیاه می باشد. مراحل فرآوری آن بدین ترتیب است که ابتدا برگ های پلاسیده در معرض هوای داغ قرار گرفته و سپس جهت غیرفعال شدن آنزیم های داخلی در دمای بالا خشک می شوند(سوزانده می شوند)، در ادامه مالش خورده و خشک می شوند و در نهایت تحت خشک شدن نهایی در دمای بالا(سوزاندن) قرار گرفته و محصول انتهایی که همان چای سبز که چایی تخمیر نشده می باشد بدست می آید. 1-5-2 چای سفید نوعی چای خاص و کمیاب است که وجه تسمیه خود را از نوعی گونه مخصوص چای گرفته، به علاوه نوع خاص روش فرآوری آن بعد از برداشت نیز سبب نامیدن این اسم شده است. این چای دارای تعداد زیادی غنچهاست که با دمبرگ های ریز نقره ای پوشیده شده اندکه بر رنگ سفید و روشن این چای تأثیر می گذارد. مراحل فرآوری آن بدین ترتیب است که ابتدا برگ های چای تحت خشک شدن مقدماتی با بخار قرار می گیرند، سپس زیر نور خورشید و به صورت طبیعی در معرض هوا خشک می شوند تا محصول نهایی یا همان چای سفید بدست آید. 1-5-3 چای اولونگ این نوع چای بوسیله اکسیداسیون ناقص برگ های چای به عنوان بخشی از فرآیند حد واسط تهیه چای سیاه و سبز تولید می شود. در ابتدا برگ های چای در بیرون از سالن فرآوری و در معرض هوای آزاد به مدت 5/0 تا 1 ساعت قرار گرفته تا پلاسیده شوند طی این پروسه ویژگی های طعم و بو چای بوجود می آیند، در ادامه پلاسیدن در درون سالن فرآوری و با انجام عمل مالش به مدت6 الی 8 ساعت به طور کامل انجام می گردد. سپس جهت غیرفعال شدن آنزیم های داخلی برگ ها سوزانده می شوند(خشک شدن در دمای بالا) و مجدداً مالش خورده و خشک می شوند و در نهایت سوزاندن نهایی روی آنها نیز صورت گرفته تا محصول نهایی با همان چای اولونگ که چایی نیمه تخمیر شده است بدست آید. 1-5-4 چای سیاه نوعی از فرآورده های چای است که پس از طی مراحل کامل فرآوری و یا چای سازی از برگ سبز به دست می آید. برگ های چای درون سالن فرآوری بدون انجام عمل مالش پلاسیده شده و سپس مالش می خورند و جهت اکسیداسیون مقدماتی توسط آنزیمهای پلی فنل اکسیداز قبل از خشک شدن نهایی اول مرطوب شده و به اتاقی جهت انجام عمل تخمیر منتقل شده، بعد از تخمیر برگ ها تحت خشک شدن نهایی قرار گرفته تا آنزیم های داخلی برگ غیرفعال شوند و در انتها چای کاملاً تخمیر شده یا همان چای سیاه بدست می آید. برگ های چای منبع ترکیبات پلی فنل هستند، برگ های چای سبز حاوی فلاونوئیدها و علاوه بر آن اسیدهای فنولیک می باشند که ممکن است تا 30% وزن خشک برگ های تازه را تشکیل دهد، اما آنها تنها 10% وزن خشک چای سیاه را تشکیل می دهند. مهمترین گروه های پلی فنل های چای موادی هستند که هنوز به طور واحد نامگذاری نشده اند. اغلب برای این ترکیبات نام هایی از قبیل فلاونوئیدها، فلاون-3-الس و یا کاتشین ها استفاده می شود. 3 گروه اساسی پلی فنل های موجود در برگ های چای شامل کاتشین، تیوفلاوین ها و تیوروبیگین ها می باشند. کاتشین های مهم چای سبز عبارت از کاتشین، اپی کاتشین، گالوکاتشین، اپی کاتشین گالات، اپی گالوکاتشین و اپی گالوکاتشین گالات می باشند. ثابت شده که برگ های چای تنها محصول غذایی هستند که دارایاپی گالوکاتشین گالات[17] می باشند، اپی گالوکاتشین گالات یک ترکیب فعال است که دارای 8 گروه آزاد OH می باشد و مشخص شده که دارای فعالیت آنتی اکسیدانی بالایی است(گرمزا و همکاران، 2006)[18]. ترکیبات مذکور از بین برنده رادیکال های آزاد و چلاته کننده فلزات هستند و از رونوشت سازی آنزیم ها وفساد آنزیمی جلوگیری می کنند و دارای فعالیت های مفید ضدباکتریایی نیز هستند که این خصوصیات نشان دهنده توانایی بالای آنها به عنوان آنتی اکسیدان و نگهدارنده در صنایع غذایی مخصوصاً در زمینه نگهداری و حفظ فرآورده های گوشتی می باشد(هیگدون و فری[19]، 2003؛ مانزوکو وهمکاران[20]، 1998؛ تانگ و همکاران[21]،2001). همچنین پلی فنل های چای نقش مهمی در حفظ و نگهداری پروتئین ایفا می کنند(کارترینو و همکاران، 1998)[22].از همین رو عصاره چای سبز به دلیل داشتن خصوصیات ذکر شده به عنوان یک ترکیب آنتی اکسیدانی با خواص ضدباکتریایی و ضدویروسی موردتوجه واقع شده است(مانزوکو و همکاران، 1998، یانگ و همکاران، 2000)[23]. علیرغم ویژگی های بسیار مفید ترکیبات پلی فنل موجود در چای، لازم است در هنگام استفاده از این ترکیبات به تأثیر نامطلوب آن بر ویژگی های حسی مواد غذایی و همچنین تخمیر قوی آن ترکیبات غذایی اشاره کرد(میکین و همکاران، 1982)[24]. 1-6 ماهی ماهی و دیگر فرآورده های دریایی از مهمترین تولیدات اقتصادی بسیاری از کشورها می باشند(آبورگ و همکاران، 2002)[25].چربی ماهیان منبع مهمی از اسیدهای چرب غیراشباع با چند پیوند دوگانه امگا3 و به طور عمده DHA[26] و EPA[27] است(لین و لین، 2004)[28]. ماهیان چرب مثل ماهی آزاد و قزل آلای رنگین کمان دارای سطوح بالایی از اسیدهای چرب چندغیراشباع[29] می باشند که به خاطر اثرات مفید اسیدهای چرب غیراشباع امگا3 بر روی سلامتی، مصرف آنها توصیه می شوند. نقش DHA در رشد سلول های مغزی در طول بارداری و شبکیه چشم و نقش EPA در جلوگیری از ظهور بیماری قلبی به اثبات رسیده است(نووارو گارسیا و همکاران، 2004)[30]. اما از طرفی چربی ماهیان به دلیل داشتن مقدار قابل توجهی از اسیدهای چرب با چند پیوند دوگانه[31]در مقابل فسادهای ناشی از اکسیداسیون بسیار حساس می باشند(ویسیتی و همکاران، 2003)[32]. عدم استفاده از تکنیک های مناسب نگهداری ماهیان و محصولات دریایی منجر به تغییرات سریع در فاکتورهای متفاوت شیمیایی، بیوشیمیایی و میکروبیولوژی محصول گردیده که پدیده کمپلکس فساد ماهی را به دنبال دارد(سلام و همکاران، 2007)[33]. در سال های اخیر، موارد زیادی از فساد مواد غذایی و بیماری های با منشأ غذایی ناشی از رشدمیکروارگانیسم های در سراسر جهان گزارش شده است(مید و همکاران[34]، شان وهمکاران، 2007)[35]. ماهیان آب شیرین محصولاتی با فسادپذیری بالایی هستند فساد باکتریایی در ماهی های نگهداری شده در یخچال و یا ماهیان منجمد و فرآورده های ماهی تحت شرایط نگهداری هوازی(درحضور اکسیژن) بوسیله باکتری های سرماگرا گرم منفی مثل Pseudomanas، Shewanella، Alteromonas، Flavobacterium spp ایجاد می شود. کیفیت ماهیان آب شیرین دغدغه ای مهم برای صنعت و مصرف کنندگان می باشد. با این وجود کاهش کیفیت مستقیماً وابسته به طبیعت گونه های ماهی و همچنین شرایط دستکاری و نگهداری است(رضایی و حسینی، 2008)[36]. اکسیداسیون در غذا به وسیله وجود انواع مختلف واکنش ها و در نتیجه تشکیل رادیکال های آزاد، هیدروپراکسیدها و محصولات دیگر فساد می باشد(بیلتز و گروسچ، 1999)[37]. غذاهای گوشتی در نتیجه برهم کنش[38] انواع مختلف رادیکال ها و یا از طریق اکسیداسیون چربی محصول فاسد می شوند. واکنش انوع اکسیژن، مانند رادیکال هیدروکسی[39]، آنیون سوپراکسید[40] و رادیکال های آکوکسیل[41] قادر به اکسیداسیون لیپیدها و پروتئین هستند(لین و لیانگ، 2002)[42]. ترکیبات فرار حاصل از شکسته شدن، واکنش اکسیداسیون و واکنش هیدرولیتیک چربی ها(هیدروپراکسیدها، آلدئیدها، کتون ها، اسیدهای چرب و ...) بو، طعم، رنگ، بافت، ارزش غذایی و به طور کلی کیفیت را دستخوش تغییر کرده و و باعث عدم مطلوبیت برای مصرف کنندگان این منبع مهم غذایی می شود(هراس و همکاران،2000[43]؛ ساکاناکا و همکاران،2005)[44]. اقداماتی درجلوگیری و یا به تعویق انداختن فساد ماهی ها و فرآورده های آن گزارش شده است که از آن جمله می توان به کنترل درجه حرارت وکاهش آن، کنترل های لازم در محل فرآوری، بسته بندی تحت خلاء[45]، بسته بندی در اتمسفر اصلاح شده[46] و همچنین افزودن آنتی اکسیدان به مواد غذایی یکی از موثرترین شیوه های کاهش سرعت اکسایش چربی هاست. این شیوه به طرز فراگیری برای افزایش میزان ماندگاری مواد غذایی و بهبود پایداری لیپیدها و غذاهای لیپیدی و به تبع آن جلوگیری از افت خصوصیات حسی و ارزش تغذیه ای آن ها مورد استفاده قرار می گیرد(فرهوش، 1382). چون مرحله انتشار اکسیداسیون منجر به تشکیل یک سری واکنش رادیکال آزاد می شود استفاده از آنتی اکسیدان ها جهت کاهش سرعت اکسیداسیون معمول است(ویسیتی و همکاران، 2003)[47] . به طوریکه آنتی اکسیدان ها رادیکال های آزاد را به دام انداخته و از پیشرفت اکسیداسیون می کاهند(ویسیتی و همکاران، 2003). کاربرد آنتی اکسیدان ها در مواد غذایی یکی از موثرترین شیوه های کاهش اکسیداسیون لیپیدها و افزایش عمر ماندگاری غذاهای لیپیدی و بنابراین جلوگیری از کاهش کیفیت حسی و تغذیه ای آنهاست. آنتی اکسیدان ها به هر ماده ای که قادر است از اکسیداسیون ماده اکسیدشونده جلوگیری کند و یا آن را به تأخیر اندازد، اطلاق می شود(پازوس و همکاران[48]، 2004؛ والنزول و همکاران[49]، 1991). هرچند به دلیل برگشت ناپذیری واکنش های فساد، امکان بهبود کیفیت یک محصول اکسید شده میسر نیست.(گلی1382). آنتی اکسیدان ها طی قرن ها به عنوان ترکیبات افزودنی به غذا مورد استفاده قرار گرفته اند، آن ها عمدتاً جهت به تأخیر انداختن تجمع رادیکال آزاد استفاده می شوند، از این رو سبب ایجاد تقویت در ثبات اکسیداتیو غذا می شوند(هالیول[50]، 1995؛ گمز و همکاران[51]، 1996). ترکیبات آنتی اکسیدانی از طریق واکنش های مختلف از قبیل کند کردن مرحله آغاز و انتشار، مهار کاتالیزورها، پایدار ساختن هیدروپراکسیداها، تخریب یا ترکیب شدن با رادیکال ها، با توجه به نوع ساختمان شان، سرعت واکنش های اکسیداسیون را کند می کنند ولی به نظر می رسد که بیشتر آنتی اکسیدان ها از طریق ترکیب با رادیکال های پراکسی، که در مرحله انتشار یا تجزیه هیدروپراکسیدها ایجاد می شوند، سرعت اتواکسیداسیون را کاهش می دهند(حدادخداپرست، 1373). ویژگی های لازم برای عمل آنتی اکسیدان ها 1- موثر بودن درغلظت های کم 2- سازگار بودن با ماده اولیه 3-نداشتن اثر حسی یا ارگانولپتیکی 4- سمی نبودن برای مصرف کننده(غیرمضر بودن) 5- مقاوم بودن به حرارت که این خاصیت را (ویژگی حمل)[52] 6- داشتن قابلیت حل در چربی به منظور ایجاد محیطی همگن 7- مناسب بودن قیمت(اقتصادی بودن) 8- سهولت در کاربرد 9- غیرقابل جذب به وسیله بدن 10- داشتن اثرات فیزیولوژی غیرمضر علاوه بر موارد ذکر شده فعالیت آنتی اکسیدان ها ممکن است تحت تأثیر عواملی چون قابلیت حل شدن و فعالیت در سیستم های حاوی چربی، ثبات طی زمان فرآوری و به علاوه تطابق استانداردهای قانونی باشد(گیس، 1996؛ هولیهان[53]، 1985). معروفترین آنتی اکسیدان های مصنوعی(سنتتیک) استفاده شده در صنایع غذایی شامل بوتیل هیدروکسی تولوئن[54]، بوتیل هیدروکسی آنیزول[55] و ترشری بوتیل هیدروکیون[56] می باشند(بوزکورت، 2006)[57]. با این وجود استفاده از آنتی اکسیدان های سنتیتک در چندین کشور به خاطر خطر سرطان زایی آنها ممنوع شده است(تانگ و همکاران[58]، 2001؛ وانسوندارا و شهیدی[59]، 1998). همچنین اثرات نامطلوب آنتی اکسیدان های مصنوعی مانند جهش زایی، ایجاد مسمومیت و سرطان زایی سبب شده است تا استفاده از آنتی اکسیدان های طبیعی مانند ترکیبات پلی فنل، ویتامین های آنتی اکسیدانی شامل اسیداسکوربیک، توکوفرول، ویتامین A و - کاروتن و ... که اثرات محافظتی در برابر بیماری های مزمن، سرطان، دیابت، بیماری های قلبی عروقی، آلزایمر، آب مروارید و جهش زایی دارند، توصیه شود. ترکیبات فنولیک مانند هیدروکسی آنیزول بوتیله[60] و استرهای آلی اسیدگالیک (گالات ها) به میزان وسیعی در مواد غذایی حاوی روغن ماهی استفاده می شوند(هی و شهیدی[61]، 1997؛ کالتارانتا[62]،1992؛ ساکاناکا و همکاران[63]،2005).آنتی اکسیدان های طبیعی می توانند به عنوان جایگزین آنتی اکسیدان های مصنوعی به کار روند این ترکیبات معمولاً ضرر کمتری نسبت به آنتی اکسیدان های مصنوعی دارند و همچنین به نظر می رسد دارای اثر برابر و یکسانی با اغلب آنتی اکسیدان های مصنوعی روی بازدارندگی اکسیداسیون بافت دارند(کائو و همکاران، 1996)[64]. در عین حال از طرفی دیگر هرچند غذا منبعی غنی از ترکیبات آنتی اکسیدانی طبیعی است، با این وجود محدودیت های نگران کننده ای در استفاده از این مواد وجود دارد که از جمله می توان به رنگ و مزه، تولید با هزینه زیاد و سم های ناشناخته در نسبت های طبیعی اشاره کرد(هولیهان، 1985؛ پوکورنی،1991)[65]. لذا جستجو برای پدیدا کردن منابع جدید آنتی اکسیدانی و بررسی تآثیر آن بر پروسه های نامطلوب ضرورت می یابد. [1]- Solution casting [2]- Lopez,2004 [3] - Dallyn, Et al.,1998 [4] - Siracusa, Et al.,2008 [5] - Kerry and Ledward2002، [6]- Paine & Paine, 1992 [7]- Kerry and Ledward2002- [8]- Cutter,2006 [9]- OTR [10]- Goetz, Et al,2003 [11]- Oolong [12]- Karori,2007 [13]- Hollman,2000 [14]- Fernandez,2000 [15]- Wansandara&Shahidi,1997 [16]- Camellia [17]- EGCG [18]- Gramza,Et al,2006 [19]- Higdon&Frei,2003 [20]- Manzocco,Et al,1998 [21]- Tang,Et al,1998 [22]- Cartriona, Et al,1998 [23]- Manzocco,Et al,1998;Yang,Et al,2000 [24]- Meekin,Et al,1982 [25] - Aubourg, Et al,2002 [26] - Docosahexaenoic Acid [27] - Eicosapentaenioc Acid [28] - Lin&Lin,2004 [29] - Polyunsaturated Fatty Acids [30] - Navaro Garcia,2004 [31] - PUFA [32] - Viceitti2003 [33] - Sallam, Et al,2007 [34] - Mead, Et al,1999 [35] - Shan, Et al,2007 [36] - Rezaei&Hosseini,2008 [37] - Biltz&Grosch,1999 [38] - interaction [39] - HO- [40] - O2- [41] - ROO- [42] - Lin&Liang,2002 [43] - Hras, Et al,2000 [44] - Sakanaka,2000 [45]- Vaccum packaging [46]- Modify atmosphere packaging [47]- Vicitti,Et al,2003 [48]- Pazos,Et al,2004 [49]- Valenzuel,Et al,1991 [50]- Halliwell,1995 [51]- Gomes,Et al,2003 [52]- Carry-Through [53]- Houlihan,1985 [54]- BHT [55]- BHA [56]- TBHQ [57]- Bozkurt,2006 [58]- Tang,Et al,1996 [59]- Wansundara&Shahidi,1998 [60]- BHA [61]- He&Shahidi,1997 [62]- Kalaranta,1992 [63]- Sakanaka,Et al,2005 [64]- Cao, Et al,1996 [65]- Pokorny,1991 |
![]() مقایسه اقتصادی راهکارهای کنترل و پیشگیری با کرم ساقه خوار برنج در شهرستان رشتچکیده میزان خسارتهای وارده به تولیدات کشاورزی بهوسیله علفهای هرز، بیماریها، حشرات وسایرآفات از کل خسارتهای وارده به محصولات کشاورزی که حدوداً 35 درصد میباشد، به ترتیب 45، 30، 20 و 5 درصدتعیین شده است. اگرچه کنترل شیمیایی درمورد بسیاری ازعوامل خسارتزا موثربوده وتحول زیادی درافزایش تولید بوجودآورده است، اما هزینه وتاثیر نامطلوب آنهابرمحیطزیست وکیفیت محصولات کشاورزی منجر به توجه بیشتر به استفاده ازروشهایی شده است که درآنها نیاز به مصرف مواد شیمیایی کم بوده یا نباشد. آفت کرم ساقهخوار برنج یکی از آفات کلیدی برنج در استان گیلان بوده و هر ساله خسارت هنگفتی را به شالیکاران شهرستان رشت وارد مینماید. روشهای مختلفی برای کنترل آفت ساقهخواربرنج وجود دارد لذا این تحقیق سعی دارد از کلیه روشهای موجود، دو روش کنترل شیمیایی و بیولوژیک را از نظر اقتصادی مقایسه و به شالیکاران شهرستان رشت معرفی نماید بدین منظور در تحقیق حاضر از روش توصیفی همبستگی استفاده شده است.جامعه آماری این تحقیق را شالیکاران شهرستان رشت که جمعا 63000 نفر بودند، تشکیل دادند. با شیوه نمونهگیری تصادفی چند مرحلهای، 354 نفر به شکل تصادفی انتخاب و روایی محتوایی پرسشنامه توسط کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استانگیلان که مرتبط با موضوع بودند، بهدست آمد. همچنین آزمون پایایی، به وسیله یک مطالعه راهنما برای بهدست آوردن ضریب اعتبار پرسش نامه انجام و ضریب آلفای کرونباخ 907/0برای پرسشنامه بهدست آمد. نتایج حاصل از آزمون t در خصوص ویژگیهای فردی، زراعی و اقتصادی کشاورزان استفادهکننده از کنترل بیولوژیک در مقایسه با کشاورزان استفادهکننده از کنترل شیمیایی نشان داد، متغیرهایی چون تعداد اعضای خانواده، سطح کل اراضی کشاورزی، سطح زیرکشت برنج، متوسط عملکرد، درآمد سالانه، درآمد سالانه برنجکاری و درآمد متفرقه بین دو گروه، یعنی کشاورزان استفاده کننده از کنترل شیمیایی و بیولوژیک با هم اختلاف معنیداری وجود ندارد. ولی در مورد سابقه برنجکاری و سابقه کشاورزی، دو جامعه در سطح 99 درصد و در مورد سن دو جامعه در سطح 95 درصد، دارای اختلاف معنیدار میباشند. ضمناً تحقیقات حاضر نشان داد، بر اساس قیمتهای سال 1391 و با توجه هزینه های کنترل بیولوژیک در مقایسه با کنترل شیمیایی در هر هکتار شالیکاری، کنترل بیولوژیک از نظر اقتصادی قابل جایگزین با کنترل شیمیایی خواهد بود. واژههای کلیدی: خسارت، آفت، کنترل شیمیایی، کنترل بیولوژیک. فهرست موضوعات عنوان صفحه فصل اول: کلیات تحقیق .....................................................................................................................1 فصل دوم: مبانی نظری تحقیق .........................................................................................................8 2-2- شکلشناسی (مرفولوژی) کرمساقهخواربرنج:. 10 2-6-1- مبارزهزراعیپاییزهوزمستانه:. 15 2-6-2-1- کنترلکرمساقهخواربرنجدرخزانهبااستفادهاززنبورتریکوگراما:. 17 2-6-2-2- مبارزهبرعلیهکرمساقهخواربرنجدرزمیناصلیدرنوبتدومبااستفادهاززنبورتریکوگراما:. 18 2-6-3-1- کنترلومبارزهباکرمساقهخواردرخزانه:. 18 2-6-3-2- مبارزهبرعلیهکرمساقهخواربرنجدرزمیناصلی:. 19 2-6-3-3- مبارزهبرعلیهکرمساقهخواربرنجدرزمیناصلیدرنوبتدوم: 19 2-6-3-4- مبارزهبرعلیهکرمساقهخواربرنجدردیرکاشتهاوارقامدیررس: 19 فصل سوم .........................................................................................................................................27 متدولوژی تحقیق ..............................................................................................................................28 3-1- موقعیتجغرافیاییمنطقهموردمطالعه. 29 3-1-2- شهرستانهایاستانگیلان. 30 3-1-3- موقعیتجغرافیاییشهرستانرشت. 31 3-5- رواییوپایاییابزاراندازهگیری. 34 3-6- متغیرهایتحقیقوتعاریفعملیاتی. 35 3-6-1-2- ویژگیهاینظامزراعی. 35 3-6-1-3- ویژگیهایاقتصادیشالیکاران. 35 3-6-1-4- دانشکنترلساقهخواربرنج. 36 3-6-1-5- نفوذپذیریاجتماعیشالیکاران. 36 3-6-1-6- مشارکتاجتماعیشالیکاران. 36 3-6-1-7 – فعالیتهایآموزشی–ترویجیشالیکاران. 36 3-6-1-9- نوعکانالهایارتباطی. 37 3-6-1-10- اثراتزیستمحیطیکنترلساقهخواربرنج. 37 4-2-4- دانشکنترلآفتساقهخواربرنج. 47 4-2-4-1- دانشکنترلشیمیابیآفتساقهخواربرنج. 47 4-2-4-2- دانشکنترلبیولوژیکآفتساقهخواربرنج. 49 4-2-7- فعالیتهایآموزشی-ترویجی. 53 4-2-9- اثراتزیستمحیطیکنترلکرمساقهخواربرنج. 55 4-3-1- مقایسهویژگیهایفردی،زراعیواقتصادیکشاورزاندوگروهبااستفادهازآزمونt56 4-3-2- مقایسههزینههایکنترلشیمیاییباکنترلبیولوژیک. 58 فصل پنجم:....................................................................................................................................................59 بحث، نتیجهگیری و پیشنهادها:......................................................................................................................60 5-4-1- پیشنهادهایپژوهشحاضر. 70 5-4-2- پیشنهادهاییبرایپژوهشهایآینده. 71 فهرست جداول عنوان صفحه جدول 3-1- ارزشهایعددیگویههایپرسشنامه. 33 جدول 3-2- ارزشهایعددیگویههایپرسشنامه. 33 جدول 3-3- ارزشهایعددیگویههایپرسشنامه. 33 جدول 3-4- میزاناعتماد (پایایی) پرسشنامهبااستفادهازروشآلفایکرونباخ. 34 جدول 4-1-توزیعفراوانیویژگیهایفردیشالیکاران (320=n). 42 جدول 4-2-توزیعفراوانیویژگیهاینظامزراعیشالیکاران. 44 جدول 4-3-توزیعفراوانیویژگیهایاقتصادیشالیکاران. 46 جدول 4-4-توزیعفراوانیشالیکارانبراساسدانشکنترلشیمیاییآفتساقهخواربرنج. 48 جدول 4-5-توزیعفراوانیشالیکارانبراساسدانشکنترلبیولوژیکآفتساقهخواربرنج. 50 جدول 4-6-میزاننفوذپذیریاجتماعیشالیکارانبهترتیباهمیتموضوع (320n= ). 52 جدول 4-7- توزیعفراوانیشالیکارانموردمطالعهبرحسبمیزاننفوذپذیریاجتماعی(320n= ). 52 جدول 4-8-میزانمشارکتاجتماعیشالیکارانبهترتیباهمیتموضوع (320n= ) 53 جدول 4-9- توزیعفراوانیشالیکارانموردمطالعهبرحسبمیزانمشارکتاجتماعی. 53 جدول 4-10-میزانفعالیتهایآموزشی- ترویجیشالیکارانبهترتیباهمیتموضوع (320n= ). 54 جدول 4-11- توزیعفراوانیشالیکارانموردمطالعهبرحسبمیزانفعالیتهایآموزشی (320n= ). 54 جدول 4-12-میزاندانشفنیشالیکارانبهترتیباهمیتموضوع (320n= ) 55 جدول 4-13- توزیعفراوانیشالیکارانموردمطالعهبرحسبمیزاندانشفنی 55 جدول 4-14-اثراتزیستمحیطیکنترلکرمساقهخواربرنجبهترتیباهمیتموضوع (320n= ). 56 جدول 4-15- توزیعفراوانیشالیکارانموردمطالعهبرحسبمیزاناثراتزیستمحیطی. 56 جدول 4-16- توزیع فراوانی شالیکاران مورد مطالعه برحسب میزان اثرات زیستمحیطی.........................57 فهرست اشکال عنوان صفحه نقشه 3-1- نقشه استان گیلان ...........................................................................................................29 فصل اول کلیات تحقیق -1- مقدمهبرنج گیاهی است با سابقه طولانی در دنیا که کشت آن به 7000 سال قبل از میلاد مسیح برمیگردد. مبداء پیدایش آن آسیای جنوب شرقی عمدتاً کشور چین میباشد و پس از گندم بیشترین سطح زیر کشت اراضی کشاورزی را در جهان به خود اختصاص داده است. این گیاه در سطحی معادل 150 میلیون هکتار و در بیش از 50 کشور جهان کشت میگردد. در دنیا قریب به 125/1 میلیارد نفر و حداقل 225 میلیون خانوار روستایی زندگیشان به برنج بستگی دارد. در حال حاضر تولید برنج در دنیا 560 میلیون تن میباشد که این مقدار بایستی تا سال 2020، به 840 میلیونتن برسد، زیرا جمعیت جهان تا آن زمان به مرز 8 میلیارد نفر خواهد رسید (IRRI[1], 2008).برنج به همراه گندم وذرت ازمنابع مهم واساسی درتغذیهی بشرمحسوب میگردد، به طوری که بیش از5/3 میلیارد نفر در سراسرجهان به این مادهی غذایی به طورمستقیم یاغیرمستقیم وابسته هستند(Data, 2004). برنج در سطحی قریب به 640 هزار هکتار در استانهای برنجخیز کشور، کشت میشود(Asghari, 2009) و سالانه مورد حمله آفات مهم و خطرناکی از قبیل کرم ساقهخوارنواری برنج (Chilo suppressalis) قرار میگیرد (Ebert, 1972). این آفت اولین بار توسط والکر در سال 1863 شناسایی و نامگذاری شده است.این حشره در مرحله لاروی از ساقه گیاه برنج تغذیه کرده و در مرحله رویشی گیاه، باعث مرگ جوانه مرکزی و در مرحله زایشی موجب سفید شدن خوشههای برنج میشود. استان گیلان یکی ازمهمترین قطبهای کشاورزی خصوصادرزمینه برنج، چای وابریشم است. آفات، بیماریها وعلفهای هرز مختلفی محصولات منطقه را تهدید میکنندوارائه راهنماییهای لازم برای کنترل این عوامل ازوظایف دانشآموختگان کشاورزی میباشد. دربخش دولتی، واحدحفظنباتات هریک ازشانزده مدیریت جهادکشاورزی شهرستانهای استان عهدهدار این مسئولیت هستندکه تا سال 1386 هریک ازآنهایک،دوویاحداکثرسه پرسنل فنی داشتند. باتوجه به کمبود پرسنل وامکانات لازم امکان دسترسی به همه روستاهاجهت راهنمایی کشاورزان وجودنداشت. خسارت کرم ساقهخوار نواری در مزارع برنج در کشورهای برنجخیز متفاوت میباشد. میزان افت محصول بر اثر آلودگی ساقهخوار نواری برنج در آسیا بین 1 الی 20 درصد تخمین زده میشود و در شرایط طغیانی میزان خسارت از 30 تا 100 درصد هم امکانپذیر است (Indike, 2002).با بررسی مرور منابع داخلی، هیچگونه تحقیقی در زمینه مقایسه اقتصادی راهکارهای کنترل و مقابله با کرم ساقهخوار برنج در کشور صورت نگرفته است. لذا با در نظر گرفتن کلیه روشهای کنترل آفت ساقه خوار برنج (زراعی، مکانیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و . . . ) این تحقیق سعی دارد از بین سایر روشهای کنترل، دو شیوه کنترل شیمیایی و بیولوژیک آفت ساقهخوار برنج را با هم مقایسه و روش اقتصادی را با در نظر گرفتن اثرات سوء زیست محیطی، به کشاورزان معرفی نماید تا بدین وسیله گام موثری درجهت افزایش میزان سوددهی و بهرهوری، در بین شالیکاران شهرستان رشتبرداشته شود و انتظار میرود نتایج حاصل از تحقیق حاضر، مورد استفاده مدیران، کارشناسان و کارکنان سازمان جهاد کشاورزی و تمامی کارشناسان دستگاههای اجرایی و دانشجویان و محققین قرارگیرد. 1-2 - بیان مسالهبرنج پس ازگندم بهعنوان دومین محصول استراتژیک کشور و جهان، از اهمیت ویژهای در امر تغذیه جامعه برخوردار است. بر اساس آمارنامه کشاورزی سال زراعی 88-1387 وزارت جهاد کشاورزی، سطح زیر کشت برنج ایران در 22 استان کشور 538813 هکتار با تولید 2253417 تن شلتوک میباشد که سهم استان گیلان به عنوان دومین تولیدکننده برنج کشور 9/33 درصد اراضی شالیکاری کشور با سطح 181694 هکتار و تولید 661319 تن شلتوک میباشد. البته سطح زیرکشت برنج استان بر اساس آمار جهاد کشاورزی گیلان 238000 هکتار است. در واقع کشت برنج مهمترین فعالیت کشاورزی استان گیلان محسوب شده و اقتصاد این استان نیز بر پایه کشاورزی و با محوریت برنج استوار است. از آن جایی که کشاورزی به عنوان منبع اصلی درآمدی 51 درصد جمعیت جهان است، خسارت ناشی ازآفات میتواند منجر به کاهش معنی داری در عملکرد ودرآمد شود(FAO[2], 2009).از کل میزان خسارتهای وارده به تولیدات کشاورزی بهوسیله علفهای هرز، بیماریها، حشرات وسایرآفات به ترتیب 45، 30، 20 و 5 درصدبرآوردشده است. اگرچه کنترل شیمیایی درموردبسیاری ازعوامل خسارت زاموثر بوده وتحول زیادی درافزایش تولید بوجودآورده است، اماهزینه وتاثیرنامطلوب آنها برمحیطزیست وکیفیت محصولات کشاورزی منجربه توجه بیشتر به استفاد ازروشهای یشده است که درآنها نیاز به مصرف مواد شیمیایی کم بوده یا نباشد (رنجبر و همکاران، 1386). کرم ساقه خواربرنج یکی ازمخرب ترین آفات در بیشترمزارع برنج خیزدنیاوایران محسوب میشود (خان وهمکاران[3]، 1990 ). این آفت بوته های برنج رادرمراحل مختلف رشدی موردحمله قرارمیدهدوباعث مرگ جوانه مرکزی وسفید شدن خوشه ها میگردد (روبیا سانچز و همکاران[4]، 1997). امروزه مدیریت به عنوان عاملی مهم درتمامی بخشهای اقتصادی بالاخص کشاورزی قلمداد میشود، بهطوریکه به سه نهاده تولید یعنی زمین، کار، سرمایه، عامل چهارمی تحت عنوان مدیریت اضافه گردیده است. جهت نشاندادن اهمیت ونقش مدیریت درتولیدکشاورزی همین نکته کافی است که هرساله درشرایط مشابه ازنظرنهاده های فیزیکی دردسترس، برخی ازکشاورزان تولید بیشترودرواقع بهرهوری بالاتری دارند. لذا تعیین اینکه کشاورزان درامراستفاده ازسموم ویاروشهای مختلف کنترل بهعنوان یک نهاده تاچه میزان براساس اصول ومعیارهای اقتصادی عمل میکنند نقش مهمی دربرنامهریزیها خواهد داشت. (حسنیمقدم و همکاران، 1386). بنابراین مقایسه راهکارهای اقتصادی کنترل و پیشگیری با کرم ساقه خوار برنج در استان گیلانبه عنوان هدف این تحقیق مورد توجه قرار گرفت.از اینرو سوال اساسی این است که کدام یک از راهکارهای اقتصادی کنترل و پیشگیری با کرم ساقه خوار برنج دارای شرایط مناسبتری در استان گیلان میباشند؟ 1-3- اهمیت و ضرورت تحقیقکرم ساقهخواربرنج[5]درایران برای اولین بار درسال 1351 ازمزارع شمال کشورشناسایی وجمعآوری شد. در اغلب موارد مهمتربن آفات برنج درسراسردنیا ساقهخوارها محسوب میشوندکه ازمرحله خزانه تابرداشت ، بوتههای برنج راآلوده مینمایند.50 گونه ساقهخوار ازخانوادههایPyralidae،NoctuidaeوDiopsidaeبه برنج حمله میکنند.رایج ترین ساقهخوارها مربوط به خانوادهPyralidaeمیباشند. کرم ساقهخوارنواری برنج به عنوان گونهای مهم ازاین خانواده،آفت اصلی برنج در ایران است که سالیانه خسارت زیادی درشالیزارهای برنج ایجاد میکند. خسارت شدیداین آفت مصرف بی رویه سموم شیمیایی علیه آنرا به دنبال داشته است. بطوری که درطی 18 سال اولیه مبارزه برعلیه این آفت دراستان مازندران، درحدود 150000 تن سموم گرانول مصرف گردید. مشکل حاصله دراثرکاربرد بیرویه سموم، مانند مقاومت حشرات به حشرهکشها،طغیان مجدد آفات، مرگ ومیرحشرات مفید، ظهور آفات جدید، بقایای سموم واثرات سوء وزیان بارآنها برمحیط زیست برکسی پوشیده نیست. با توجه به تحقیقات صورت گرفته مشخص شده است که کرم ساقهخوار برنج در شمال ایران درطول سال 2 تا 3 نسل ایجاد میکندواززمان نشاکاری تاهنگام برداشت برنج درمزارع فعالیت زیستی دارد. اگرچه میزبان اصلی کرم ساقه خوارنواریبرنج، واریته های مختلف برنج میباشند، اما این آفت روی ذرت و برخی از علفهای هرز نظیر سوروف و اویارسلام نیز فعالیت میکند (رضوانی وشاه حسینی، 1355) خسارت آفت ساقهخوار برنج در ایران در سالهای اول بدلیل نبود اطلاعات کافی در خصوص زندگی این آفت و عدم اجرای روش صحیح مبارزه به قدری شدید بود که در موارد زیادی کشاورزان از برداشت محصول خود صرفنظر مینمودند.در کشور ما مشکل حاصله در اثر کاربرد بیرویهی سموم مانند مقاومت حشرات به حشرهکشها، طغیان مجدد آفات، هزینهی دوباره در کنترل آفات، مرگ و میر حشرات مفید، اثرات سوء و زیان بار بر روی محیطزیست، ایجاد و شیوع سرطانها و نرعقیمیهای متعدد و کم خونیهای حاصله بر کسی پوشیده نیست. حال با توجه به پیشرفت روزافزون علوم کشاورزی ضرورت استفاده از فنآوریهای جدید در این بخش بطور محسوسی قابل مشاهده است. یکی از این روشها که امروزه در کنترل آفات در دنیا کاربرد گستردهای پیدا کرده است، مبارزه بیولوژیک میباشد. با توجه به توضیحات فوقالذکر، وجود تحقیقات در حوزه مذکور، با توجه به اهمیت موضوع، به دلیل کشاورزی بودن استان گیلان و فعالان این حوزه به عنوان شاغلین بخش کشاورزی، میتواند از دلایل مهم در خصوص اجرای تحقیات و مطالعات در حوزه مذکور بوده و این امر نیاز و ضرورت یک تحقیق علمی در این مورد را ایجاب مینماید. در راستای این هدف، تحقیق حاضر به بررسی مقایسه راهکارهای اقتصادی کنترل و پیشگیری با کرم ساقه خوار برنج در شهرستان رشت پرداخته است. 1-4- اهداف و سوالات1-4-1–اهداف- مقایسه اقتصادی کنترل شیمیایی و کنترل بیولوژیک آفت کرم ساقهخوار برنج در شهرستان رشت. - مقایسه ویژگیهای فردی شالیکاران استفادهکننده از کنترل بیولوژیک در مقایسه با شالیکاران استفادهکننده از کنترل شیمیایی. - مقایسه ویژگیهای زراعی شالیکاران استفادهکننده از کنترل بیولوژیک در مقایسه با شالیکاران استفادهکننده از کنترل شیمیایی. - مقایسه ویژگیهای اقتصادی شالیکاران استفادهکننده از کنترل بیولوژیک در مقایسه با شالیکاران استفادهکننده از کنترل شیمیایی 1-4-2- سوالات- آیا کنترل بیولوژیک ساقه خوار برنج با استفاده از زنبور تریکوگراماTrichogramma evanescens نسبت به کنترل شیمیایی با استفاده از حشرهکشها برای کشاورزان باصرفه تر میباشد؟ - چه تفاوتهایی بین ویژگیهای فردی، زراعی و اقتصادی شالیکاران استفادهکننده از کنترل بیولوزیک در مقایسه با شالیکاران استفادهکننده از کنترل شیمیایی وجود دارد؟ 1-5 - محدوده تحقیق 1-5-1- محدوده موضوعی این تحقیق در بین شالیکارانی که از کنترل شیمیایی و بیولوژیک برای کنترل ساقه خوار برنج در اراضی شالیکاری خود استفاده میکنند صورت گرفته است. 1-5-2- محدوده مکانیبا توجه به اینکه استان گیلان دارای 238 هزار هکتار اراضی برنجکاری بوده و در 16 شهرستان استان، کشت برنج انجام میگردد، این تحقیق در مورد شالیکاران شهرستان رشت، با سطح زیر کشتی در حدود60 هزار هکتار، صورت گرفته است. 1-5-3 - محدوده زمانیبا در نظر گرفتن زمان آماده سازی زمین برای کشت برنج در شهرستان رشت، همچنین زمان برداشت آن در نیمه دوم تابستان، این تحقیق از اسفندماه 1391 لغایت پایان مردادماه 1392 روی موضوع تحقیق صورت گرفته است. 1-6 - محدودیت تحقیقاز مهمترین محدودیتهای تحقیق میتوان به پراکندگی سطوح برنجکاری شهرستان رشت با توجه به وسعت اراضی شالیکاری در این شهرستان و نیز به سطح پایینسواد شالیکاران و عدم آشنایی آنان به پاسخگویی سوالات پرسشنامه اشاره نمود.همچنین با توجه به تغییر کاربریهای ایجاد شده در اراضی شالیکاری شهرستان رشت، آمار دقیق سطح زیر کشت و همچنین تعداد بهرهبرداران در دسترس نمیباشد. 1-7 - واژههای کلیدی- کنترل بیولوژیک: کنترل بیولوژیک عبارت است از، استفاده از موجودات طبیعی یا تغییر یافتهی ژن و فرآوردههای ژنی، برای کاهش اثر موجودات مضر و مناسب کردن شرایط برای موجودات مفید مانند گیاهان زراعی، حشرات و میکروارگانیسمهای مفید(Gnanamanickam et al., 2002 ). - زنبور تریکوگراما: زنبور تریکوگراماTrichogramma evanescens حشره ریزی است که کمتر از یک میلیمتر طول داشته و متعلق به خانوادهای از زنبورها تحت نامTrichogrammatidaeمیباشد. این خانواده از زنبورها بهطور کلی پارازیتوئید تخم بویژه پروانهها میباشند. - آفت[6]: آفت به کلیه جانورانی گفته میشود که به گیاه و اندامهای گیاهی و محصولات کشاورزی خسارت اقتصادی میرسانند، مانند حشرات، کنهها، نماتدها، جوندگان، پرندگان، حلزونها و . . . (زمردی، 1370). - ساقهخوار برنج: کرم ساقهخوار برنج با نامهای کرم ساقه خوار آسیایی برنج ( asiatic rice borer ) و کرم ساقهخوار نواری برنج (striped stem borer) در آسیا و دیگر نقاط نامیده میشود.این آفت از راسته بالپولکداران(lepidoptera ) و خانواده پیرالیده(pyralidae) اولین بار در دنیا در سال 1863 توسط والکر (walker) شناسایی و نامگذاری شد.در ایران ابتدا در شهریور 1351 توسط آزمایشگاه بررسی آفات و بیماریهای گیاهی تنکابن جمعآوری و پرورش یافته و سپس پروانههای خارج شده را ابرت (Ebert)حشرهشناس آلمانی در همین سال تشخیص داده است. موطن اصلی این آفت مناطق حاره و نیمه حاره آسیامیباشد. در حال حاضر مهمترین آفت زراعت برنج در اغلب مناطق برنجکاری ایران بهخصوص گیلان و مازندران به شمار می آید. فصل دوم مبانی نظری تحقیق 2-1- مقدمهکرم ساقهخوار برنج در دنیا اولین بار در سال 1863 شناخته شده است و در ایران نیز ابتدا در شهریور ماه 1351 توسط آزمایشگاه بررسی آفات و بیماریهای گیاهی تنکابن و به احتمال قوی بوسیله مستوفیپور، دزفولیان از رامسر، آمل و چابکسر جمع آوری و پرورش یافته و پروانه های خارج شده را ابرت (Ebert) حشره شناس آلمانی در همین سال تشخیص داده است (ابرت، 1351). در مورد چگونگی ورود این آفت اطلاعات دقیقی در دست نیست ولی گفته میشود که توسط کاه و کلشهای همراه مرکبات از پاکستان به ایران وارد شده است (اخوت و وکیلی، 1376). پس از ورود این آفت از سال 1351 به بعد سطوح مزارع آلوده افزایش نشان میدهد که شاید این مسئله در نتیجه مصرف سوء سموم باشد به طوری که در طی 18 سال اولیه مبارزه بر علیه این آفت در استان مازندران، در حدود 150000 تن سموم گرانول مصرف گردید. از طرف دیگر مصرف سموم شیمیایی باعث شده تا جمعیت دشمنان طبیعی این آفت نیز شدیدا کاهش یابد و در صورتی که مصرف سموم با همین شدت ادامه و افزایش مییافت اثرات مرگباری بر محیط زیست منطقه بر جا میگذاشت که جبران پذیر نبود خوشبختانه استفاده از روشهای کنترل غیر شیمیایی، بیولوژیک و تلفیقی قدم بسیار موثر و مفیدی برای کاهش مصرف سموم بوده است (سلیمانی و امیری لاهیجانی، 1382). کشت برنج در جایگاه خود دارای ارزش و اهمیت ویژه می باشد و بعد از گندم غذای اصلی مردم جهان را تشکیل می دهد. برنج در آسیا اصلیترین منبع اشتغال و درآمد را دربین محصولات کشاورزی به خود اختصاص داده است. با توجه به قدمت هفت هزار ساله کشت برنج در چینو هندوستان، زیستگاه اولیه آن را به این کشورها نسبت میدهند. حدود 90% برنج در قاره آسیا به خصوص در کشورهای شرق و جنوب شرقی آسیا مانند چین، هند، اندونزی و تایلند تولید می شود. ارقام وحشی زیادی از برنج در آسیا، آفریقا و امریکا به چشم می خورد که اظهارنظرکردن در مورد اجداد زراعی برنج را مشکل می سازد. دو مکان متفاوت برای اهلیکردن برنج احتمال داده می شود یکی جنوب شرقی آسیا که منشاء (Oryza sativa) و دیگر غرب آفریقا (نیجریه) که منجر به پیدایش (Oryza glaberrima) شده است. Oryza sativa با توجه به گسترش بشر جایگزین Oryza glaberrimaشده است. برنج توسط اعراب آسیایی به مصر، مراکش و سپس اسپانیا و از این طریق به کشورهای اروپایی و سپس به آمریکا راه یافت ولی اهمیت کشت آن در مناطق خشک ایالت متحده امریکا به خصوص کالیفرنیا و تگزاس به اوایل قرن حاضر بر می گردد[7]. 1-InternationalRice ResearchInstitute [2]-Food And Agriculture Organization [3]-Khan et al. [4]-Rubia Sanchez et al. [5]- chilo suppressalis (Lepidoptera: pyralidae) 1-Pest 2-Itegrated Pest Management 3-Olive fly 4-Gmlyn [7]نصیری، مرتضی. نیک نژاد، یوسف (1390). عوامل ایجاد خسارت مزاع برنج. ص2 |
![]() مقایسه تحلیلی رمان «پیامبر(ص)» اثر زین العابدین رهنما و «محمد(ص)» اثر ابراهیم حسن بیگی از لحاظ صناعت داستان نویسینام دانشکده: عنوان فهرست صفحه فصل اول مقدمه ... 2 1-1 بیان مسأله .. 5 1-2فرضیهها ... 5 1-3 پیشینهی تحقیق . 5 1-4اهداف تحقیق ... 5 1-5 روش تحقیق ... 6 1-6 دربارهی زین العابدین رهنما .. 7 1-7 دربارهی رمان پیامبر (ص) ....10 1-8دربارهی ابراهیم حسن بیگی ... 12 1-9 دربارهی رمان محمد (ص) ... 15 فصل دوم : تعاریف و کلیات مقدمه ................................................................................................................... 18 2-1 تعریف رمان تاریخی .................................................................................... 18 2-2 پیشینهی رمان تاریخی ................................................................................... 20 2-3پیشینهی رمان تاریخی در ایران ...................................................................... 21 2-4 انواع رمان تاریخی در ایران .......................................................................... 24 2- 5 عناصر داستان در رمان تاریخی .................................................................... 25 2-6تعریف رمان تاریخی- دینی شخصیتمحور ....................................................26 2-7 تعریف رمان دینی ........................................................................................ 28 2-8 امکان و معیار شناخت رمان دینی از منظر فلسفی ............................................ 28 2-9 رمان دینی در ایران ....................................................................................... 30 2-10 بایستهها و ویژگیهای رمان دینی ................................................................ 31 2-11 عناصر داستان ............................................................................................. 34 2-12 طرح(پیرنگ)........................................................................................ 35 2-13 شخصیت و شخصیت پردازی...................................................................... 41 2-14 زاویه دید.....................................................................................................45 2-15 موضوع........................................................................................................48 2-16 درونمایه...................................................................................................... 49 2-17صحنه و صحنه پردازی.................................................................................. 50 2-18 گفتو گو.....................................................................................................51 2-19 لحن..............................................................................................................53 2-20 سبک.............................................................................................................53 فصل سوم: بررسی عناصر داستان رمان پیامبر(ص) 3-1 بررسی عناصر داستان روایت اصلی........................................................56 3-2 بررسی عناصر داستان روایتهای فرعی............................................... 84 3-3 روایت فرعی اول ............................................................................................ 84 3-4 روایت فرعی دوم..........................................................................................89 3-5 روایت فرعی سوم..........................................................................................93 3-6 روایت فرعی چهارم...................................................................................... 98 3-7 ویژگیهای سبکی رمان پیامبر(ص)............................................................... 108 3-8 چند نکته در مورد رمان پیامبر(ص)................................................................ 111 فصل چهارم: بررسی عناصر داستان رمان محمد(ص) 4-1 خلاصه داستان ............................................................................................ 114 4-2 طرح........................................................................................................... 120 4-3 زاویهی دید................................................................................................. 127 4-4 موضوع....................................................................................................... 128 4-5 شخصیت و شخصیت پردازی...................................................................... 128 4-6 زمان............................................................................................................ 137 4-7 مکان........................................................................................................... 138 4-8 درونمایه...................................................................................................... 139 4-9 لحن............................................................................................................ 140 4-10 ویژگیهای سبکی رمان محمد(ص).......................................................... 141 4-11 چند نکته در مورد رمان محمد(ص)........................................................... 141 فصل پنجم: مقایسه و نتیجه گیری 5-1 مقایسه تحلیلی رمان پیامبر(ص) با رمان محمد(ص)...................................... 147 5-2 بررسی مقایسهای رمان پیامبر(ص) و محمد(ص) از نظر پایبندی به واقعیات تاریخ .........150 5-2-1 برخی اشکالات تاریخی رمان پیامبر(ص)................................................................... 151 5-2-2 اشکالات تاریخی رمان محمد(ص).......................................................................... 153 5-3 نتیجهگیری ............................................................................................................... 154 فهرست منابع کتابها ............................................................................................................................. 156 مقالات و مجلات .............................................................................................................. 157 وب سایتها ..................................................................................................................... 158 فهرست تفصیلی .................................................................................................................... 160 فصل اول مقدمه دوش در حلقه ما قصه گیسوی تو بود... سخن گفتن از «امر قدسی» همواره کاری دشوار بوده است. کاری دشوار که ادبیات غنی فارسی و ادب سرشار از حکمت ایران زمین، به خوبی از عهده آن برآمده است. دیوانها و کتب منثور ادبی، حکمی و معرفتی نسلهای گذشته، مملو از تجربههای موفق پیشینیان در این عرصه است؛ اما تصویر جزء به جزء و روایت زمینی و زمانی از امر قدسی، راهی است نکوبیده که کمتر از یکصدسال از عمر آن میگذرد. اهل فلسفه، عالم داستان - و به خصوص صورت مدرن آن ، رمان- را عالم «تفصیل» میدانند؛ در مقابل عالم«اجمالِ» شعر. عالمی که دیگر نمیتوان در آن از یک مقوله سخن گفت، در حالیکه پردهی مستوری از آن برنداشتهایم و برای تعریف، صرفا به استعارات و اجمالات دست آویختهایم. در رمان- مولود سرزمینهای دور- مقولات، قدسی و غیرقدسی، میباید زیر تیغ بیرحم تجربهگرایی نویسنده، و نگاه ابهام زدا و جزیی نگر او، تقطیع و واکاوی شوند؛ چون پروانهای که به قصد تشریح، با پونس به میز سوزن میشود؛ تا یکیک اجزایش، بی پرده، رمزگشایی شوند؛ در برابر ولع دانستن خواننده و میل به گفتن نویسنده. از این رو امر قدسی به پونسهای زماندار و زمینگیر شدن، تفصیل، بررسی جزیی نگر درونیات و احوالات شخصی، رابطههای علت و معلولی منطقی و زمینی، تجربه گرایی و... در بند و تشریح میشود. با این همه، بسیاری نویسندگان دغدغهمند، پای در این مسیر نهادند و قلم برای دستیابی به کیمیای داستانِ بیانگر اندیشه و تعالیم دینی، در یک کلام: «رمان دینی»، فرسودند. چون آنطور که لوکاچ و هگل میگویند – لاجرم- رمان، «صورت ادبی قرون اخیر» است و « حماسهی عصر مدرن»؛ و آفتاب اقبالش رو به صلاة. تلاشهای زیادی برای تعریف و تحقق «رمان دینی» صورت پذیرفته است. اهل فلسفه و حکمت، هم از بایدهای رمان دینی سخن گفتهاند و هم از ناهمخوانی مقولهی دین و مقولات دینی با مولود فرهنگ مدرن، و تشکیک در اصطلاح «رمان دینی»، و لزوم درانداختن طرحی نو. برخی مفسران و قرآن پژوهان کوشیده اند از مشی روایتگری قرآن و قصص آن، اسلوبی برای داستان اسلامی استخراج کنند. بعضی عالمان و روشنفکران دینی، حتی به تألیف و آفرینش داستانها و داستانوارههایی با مضامین دین مدارانه - از قصهی زندگی پیامبران تا تقریر داستانی احادیث - دست زدهاند تا دست کم اولین قدمهای این مسیر را برداشته باشند. بعضی نویسندگان دغدغهمند و دین باور، خصوصاً در سالهای پیش از انقلاب و پس از آن، توانِ قلم، بر خلق آثاری گذاشتند، که بهرهمند از تکنیکهای روز داستانی باشد و به موضوعات مختلف فکری، تاریخی، اجتماعی و اعتقادی، از منظر تفکر اسلامی بپردازد؛ و اینها همه، موجهایی بهم پیوسته است که مداوم بر صخرهی سخت رمان دینی میکوبند تا آرام آرام شکلی یابد و صورت نهایی و متعالی آن رخ نماید. از جمله این تلاشها و تجربهها، خلق روایتی داستانی از زندگی پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) بوده که در قالبهای مختلف داستانی، از داستان کوتاه تا رمان، تبلور یافته است. ارائه روایتی داستانی از ذهن و زندگی مبارک پیامبر اعظم(ص) - موضوع مورد بحث در این تحقیق - امری سهلوممتنع است. مواد و مصالح خام و مفصل تاریخی، دست نویسنده را برای روایتی با شاخ و برگهای اصلی و فرعی، و خلق و بازتولید فرازها و فرودهای داستانی باز میگذارد؛ اما از سوی دیگر، پرداختن بی پرده به شخصیتها، احوالات، درونیات و تفکرات شخصیتی که مورد احترام و علاقه آحاد افراد جامعه و بخش قابل توجهی از جامعهی جهانی است، جسارت و دقتی مضاعف میطلبد. چون ارزیابیها و واکنشهای مخاطبان و منتقدان، دیگر صرفاً علمی و فنی نخواهد بود، بلکه ناخواسته برآمده از حساسیت های اعتقادی و عاطفی آنهاست؛ و البته بار سنگین ادای حق و بیان حقیقت وجود مطهر پیامبراعظم(ص) و نیک انجامی و رستگاری در این راه، دغدغه ایست که لحظهای نویسنده را - نه تنها تا پایان داستان، که تا پایان عمر- رها نخواهد کرد. امــا لذت غواصی به قصد یافتن این درّ دیریاب، در این است که« سخن گفتن از امر مقدس، خود کاری مقدس است!». در این تحقیق، ضمن ارج نهادن تلاشهای متعهدانه دو نویسنده گرانقدر «زین العابدین رهنما» و «ابراهیم حسن بیگی»، برآنیم تا نگاهی از منظر صناعات داستانی به این دو اثر بیاندازیم. جا دارد در اینجا از دقتها و راهنماییهای راهگشای استاد گرامی جناب آقای دکتر محمود بشیری که همواره دغدغه داستان دینی و طرح، بسط و مطالعه آن در فضای جدی دانشگاهی را داشته اند - و راهنمایی ایشان موجب انتخاب این عنوان از سوی حقیر شد - ؛ همینطور استاد ارجمند جناب آقای دکتر احمد تمیم داری که زحمت مشاورت این پایان نامه را پذیرفتند و همچنین استاد گرانقدر جناب آقای نعمت الله ایرانزاده که در طراحی اولیه تحقیق، بزرگوارانه صرف وقت کردند و توصیهها وارشادات مفیدی بیان فرمودند، حقگذاری نمایم. 1- 1 بیان مسأله یکی از موضوعات قابل توجه در داستانهای معاصر ایران توجه به مضامین دینی وخصوصاً زندگی پیامبران است. برخی از نویسندگان این مضامین را به صورت رمان ارائه کرده اند. در این پژوهش تصمیم داریم دو اثر از نویسندگان مربوط به دو دورهی مختلف را که دست به تألیف رمانی درخصوص زندگی پیامبر اعظم (ص) زدهاند. به لحاظ صناعت داستان نویسی تحلیل و بررسی کنیم. 1-2 فرضیهها 1- داستانهای مربوط به زندگی پیامبران که در قالب رمان ارائه شدهاند از کثرت و فراوانی برخوردارند. 2- نویسندگان این گونه داستان ها صناعت داستان نویسی را به خوبی رعایت کردهاند. 3- این نوع داستانها به لحاظ ساختار داستانی و اصول داستان نویسی و اصالت موضوع زندگی پیامبران به لحاظ تاریخی نزدیک به درستی و صحت است. 4- این نوع داستانها را میتوان نوعی از داستان دینی قلمداد کرد. 1-3 پیشینهی تحقیق در خصوص این موضوع به جز چند نقد کوتاه و مطالب پراکنده، تا کنون کار دانشگاهی انجام نشده است. همچنین نوشته و مقالهای جدی و دقیق به این شکل در این زمینه وجود ندارد. 1-4 اهداف تحقیق هدف از این پژوهش مقایسه دو رمان مربوط به زندگی پیامبر اسلام است که یکی از آنها در دورهی پیش از انقلاب اسلامی (1316 هـ . ش) نوشته شده است و دیگری در دورهی انقلاب اسلامی (1386هـ .ش)چاپ شده است. در این تحقیق برانیم که عناصر و ساختار رمان تاریخی -دینی را بررسی کنیم و به این نتیجه برسیم که کدام یک از نویسندگان مسائل مربوط به زندگی پیامبر(ص) و حوادث تاریخی آن را در قالب ادبی رمان موفقتر روایت کردهاند و شیوه بهره گیری عناصر داستانی و استخدام صناعات و شگردهای داستانی در هر یک چگونه است. 1-5 روش تحقیق در این تحقیق شیوهی گردآوری اطلاعات به شیوهی اسنادی و کتابخانهای است. یعنی ابتدا آثار نویسندگان خوانده و فیش برداری میشود. پس از رده بندی اطلاعات مربوط به فصل کلیات و تنظیم این فصل، بر اساس کتابهای معتبر صناعات داستان نویسی، عناصر داستان رمانهای نامبرده به طور جداگانه بررسی و تحلیل میشود. در پایان در بخش نتیجهگیری پس از بررسی تطبیقی و تحلیلی دو رمان به طور مختصر به صحت و سقم مطالب و داستان ها و مطابقت آنها با تاریخ پرداخته میشود. ذکر این نکته ضروری است که روش ارجاع به منابع، به صورت درون متنی میباشد. 1-6 دربارهی زین العابدین رهنما «زینالعابدین رهنما» فرزند «شیخعلی شیخالعراقین» و نوه «آیتالله مازندارنی» در سال 1268ش به دنیا آمد. تحصیلاتش را در مدارس دینی عراق به پایان برد و در 22 سالگی با لباس روحانی به ایران آمد هنگامی به ایران آمد که فعالیت احزاب سیاسی پس از مشروطه در اوج خود بود و او نیز با عضویت در «حزب دموکرات» و مدیریت روزنامه «رهنما» کار سیاسی خود را آغاز کرد. این روزنامه آنقدر موجب شهرتش شد که جای نام فامیل او را گرفت. او نام خانوادگی خود را از این روزنامه برای خود انتخاب کرده بود؛ در حالی که که در آغاز مانند برادرش «رضا» نامخانوادگی «شیخالعراقین» را برای خود انتخاب کرده بود. پس از فرار «محمدعلیشاه» از ایران و مستقر شدن مشروطیت،جوانهایی راکه با استعداد بودند به ویژه آنهایی که با زبان و مطبوعات عرب به خصوص با مطبوعات مصر و لبنان آشنا بودند در ایران به کار روزنامه نگاری پرداختند. شیخ زین العابدین یکی ازاین جوانها بود. او در سال 1299ش به انتشار روزنامه «رهنما» و مجله«رهنما» پرداخت. چون از این نشریات استقبال چندانی نشد، لذا او تصمیم گرفت امتیاز روزنامه قدیمی ونیمه رسمی«ایران»را بگیرد. |
![]() بررسی و کارائی قیچیهای هرس پنوماتیکی، برقی و دستی بر سیب درختیفهرست مطالب عنوان صفحه 1- 1- 5- پیرایشدرختانودرختچهها5 1- 7- تعریفواژههاواصطلاحاتفنیوتخصصی9 2ـ1ـادبیاتوپیشینهتحقیقدرخارجکشور12 2ـ2ـادبیاتوپیشینهتحقیقدرداخلکشور17 3- 2- ادواتوماشینهایمورداستفاده26 3- 2- 2- قیچیهایموردارزیابی27 ب- سیستمکاریقیچیهرسپنوماتیکیپشتتراکتوری29 هـ- قابلیتهرسکردنتوسطقیچیها31 و- قابلیتهرسکردنتوسطقیچیدستی31 ز- قابلیتهرسکردنتوسطقیچیپنوماتیکی31 ح- قابلیتهرسکردنتوسطقیچیبرقی32 3- 3- 1- نحوهیاتصالدستگاهها32 الف- نحوهیاتصالدستگاهقیچیهرسپنوماتیکیبهتراکتور32 ب- نحوهیاتصالاجزادستگاهقیچیهرسبرقی33 3- 3- 2- آزمایشاتمربوطبهطولمدتزمانانجامکار (سرعتکار)35 3- 3- 3- آزمایشاتمربوطبههزینهها35 3- 3- 4- آزمایشاتمربوطبهراحتیکار (عدمخستگی)36 3- 3- 5- بررسیمنبعتامینکنندهنیرویقیچیهاومیزاناعمالنیرودستشخصهرسکننده36 الف- آزمایشاتمربوطبه (تیمارشاهدa1)36 ب- آزمایشاتمربوطبه (تیمارa2)37 ج- آزمایشاتمربوطبه (تیمارa3)38 3- 3- 6- آزمایشاتمربوطبهاثراتبرشتوسطقیچیها39 ب- آزمایشتعدادشاخهبهوجودآمده40 د- آزمایشعلایمنفوذقارچسیتوسپورایی41 3- 3- 5- آزمایشکاراییعملکرددرختانهرسشدهتوسطهرکدامازقیچیها42 3- 3- 6- آزمایشاتکیفیتمیوهدرختانهرسشدهتوسطهرکدامازقیچیها43 الف- آزمایشکیفیتمیوهازنظررنگ44 3- 3- 7- تحلیلاستاتیکیوشبیهسازیمکانیزمکاریقیچیدستی45 الف- طراحیقیچیدرمحیطنرمافزارآباکوسوکتیا46 ب- شبکهبندیوتعیینتکیهگاهومکاناعمالنیرو46 د- شبیهسازیمکانیزمکاریقیچیدستی47 فصل چهارم ...................................................... 48 4- 1- نتایجبدستآمدهازآزمایشاتمیدانی49 4- 1- 1- نتایجبهدستآمدهازآزمایشمربوطبهزمانانجامکار (سرعتکار)49 الف- زمانانجامهرستوسطقیچیدستی (تیمارشاهدa1):49 ب- زمانانجامهرستوسطقیچیپنوماتیکی (تیمارa2):49 ج- زمانانجامهرستوسطقیچیبرقی (تیمارa3):50 4- 1- 2- نتایجبهدستآمدهازآزمایشمربوطبههزینهها52 الف- هزینهقیچیدستی (تیمارشاهدa1)52 ب- هزینهقیچیپنوماتیکی (تیمارa2)52 4 - 1- 3- نتایجبهدستآمدهازآزمایشمربوطبهراحتیکار (عدمخستگی)54 4- 1- 4- نتایجبهدستآمدهازبررسیمنبعتامیننیروقیچیهاومیزاناعمالنیرودستشخصهرسکننده55 الف- آزمایشمربوطبهقیچیدستی (تیمارشاهدa1)55 ب- آزمایشمربوطبهقیچیپنوماتیکی (تیمارa2)55 4- 1- 5- نتایجبهدستآمدهازآزمایشاتمربوطبهاثراتبرشقیچیها59 الف- نتایجبهدستآمدهازآزمایشایجادلهیدگیبافت59 الف-1- آزمایشایجادلهیدگیبافتتوسطقیچیدستی (تیمارشاهدa1)60 الف-2- آزمایشایجادلهیدگیبافتتوسطقیچیپنوماتیکی (تیمارa2)61 الف -3- آزمایشایجادلهیدگیبافتتوسطقیچیبرقی (تیمارشاهدa3)61 الف- نتایجبهدستآمدهازآزمایشتعدادشاخهبهوجودآمده63 الف-1- آزمایشتعدادشاخهبهوجودآمده (تیمارشاهدa1)63 الف-2- آزمایشتعدادشاخهبهوجودآمده (تیمارa2)63 الف-3- آزمایشتعدادشاخهبهوجودآمده (تیمارa3)63 ب- نتایجبهدستآمدهازآزمایشکالوس (پینه)65 ج- نتایجبهدستآمدهازآزمایشعلایمنفوذقارچسیتوسپورایی66 4- 1- 6- نتایجبهدستآمدهازعملکردکاراییدرختانهرسشدهمربوطبههرقیچی67 4- 1- 7- نتایجبهدستآمدهازکیفیتمیوهدرختانهرسشدهمربوطبههرقیچی69 الف- نتایجبهدستآمدهازرنگمیوهدرختانهرسشدهمربوطبههرقیچی70 ب- نتایجبهدستآمدهازوزنمیوهدرختانهرسشدهمربوطبههرقیچی71 4- 2- نتایجبدستآمدهازتحلیلنرمافزاریقیچیدستی72 4- 2- 1- تحلیلاستاتیکیقیچیدرمحیطتحلیلنرمافزارکتیا72 4- 3- قیلمازشبیهسازیعملکردکاریقیچیدستی72 پیوست1- نتایجخروجیهاینرمافزارSpss80 پیوست2- نتایجومحاسبهنرمافزارکتیابرایتحلیلاستاتیکیقیچیدستی89 فهرست جدولها عنوانصفحه جدول2- 1- هزینههای صرف شده بین هرس پنوماتیکی و دستی..... 14 جدول3- 1- مشخصات تراکتور مورد استفاده .................. 26 جدول3 - 2- مشخصات فنی قیچیهای مورد ارزیابی.............. 28 جدول3- 3- کیفیت ونمره در نظر گرفته شده برای راحتی کار (عدم خستگی) 36 جدول 3- 4- کلاس کیفیت میوه از نظر رنگ میوه .............. 44 جدول3- 5- کلاس کیفیت میوه از نظر وزن میوه ............... 45 جدول3- 6- مشخصات مربوط به جنس در نظر گرفته شده برای قیچی (1) 46 جدول3- 7- مشخصات مربوط به جنس در نظر گرفته شده برای قیچی (2) 47 جدول4- 1- دادههای مربوط به زمان انجام هرس (دقیقه) سه نوع قیچی برروی هردرخت.................................................. 50 جدول4- 2- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه اثرسه زمان هرس تیغه برش برهزینه های هرس درخت سیب ....................................... 50 جدول4- 3- نتیجه مقایسه میانگین به روش دانکن مربوط به هزینه هر درخت سیب........................................................ 51 جدول4- 4- دادههای مربوط به زمان انجام هرس (دقیقه) سه نوع قیچی در هزار متر مربع................................................ 51 جدول4- 5- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه مربوط به زمان انجام هرس (دقیقه) سه نوع قیچی در هزار متر مربع............................... 51 جدول4- 6- نتیجه مقایسه میانگین به روش دانکن مربوط به هزینه هزار متر مربع........................................................ 51 جدول4- 7- دادههای مربوط به هزینه کاری تیمارها در هزار مترمربع 53 جدول4- 8- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه مربوط به هزینه کاری تیمارها در هزار مترمربع................................................. 53 جدول4- 9- نتیجه مقایسه میانگین به روش دانکن مربوط به هزینه کاری تیمارها در هزار مترمربع......................................... 53 جدول4- 10- دادهای مربوط به راحتی کار و عدم خستگی ....... 54 جدول4- 11. تجزیه واریانس آزمایش مطالعه اثر راحتی کار وعدم خستگی عملیات هرس درخت سیب............................................ 54 جدول4- 12- نتیجه مقایسه میانگین به روش دانکن اثر راحتی کار وعدم خستگی عملیات هرس درخت سیب .................................... 54 جدول4- 13- اعمال نیرو دست شخص هرس کننده به دسته قیچی هاو سرعت برش قطر 2 سانتیمتر................................................ 58 جدول4- 14.- دادههای مر بوط به لهیدگی بافتایجاد شده درمحل برش تیمارها........................................................ 62 جدول4- 15- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه اندازه نمونههای لهیدگی بافت محل برش (mm) هرس درخت سیب.................................. 62 جدول4- 16- نتیجه مقایسه میانگین به روش دانکن اندازهنمو نههای لهیدگی بافت محل برش (mm) هرس درخت سیب.................................. 62 جدول 4- 17- دادههای مر بوط بهتعداد شاخههای به وجود آمده در اطراف محل برش تیمارها................................................. 64 جدول4- 18- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه شمارش تعداد شاخههای به وجود آمده دراطراف محل برش هرس درخت سیب.................................... 64 جدول4- 19- نتیجه مقایسه میانگین به روش دانکن شمارش تعداد شاخههای به وجود آمدهدراطراف محل برش هرس درخت سیب........................ 64 جدول 4- 20- دادههای مربوط به کالوس (پینه) به وجود آمده در اطراف محل برش تیمارها................................................. 65 جدول4- 21- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه اندازه نمو نههای کالوس (پینه)به وجود آمده در اطراف محلبرش (mm)هرس درخت سیب...................................... 66 جدول4- 22- نتیجه مقایسه میانگین به روش دانکن اندازه نمو نههای کالوس (پینه)به وجود آمده در اطراف محل برش (mm)هرس درخت سیب................................... 66 جدول 4- 23- دادههای مربوط بهنمونه کارایی عملکرد تیمارها. 68 جدول4- 24- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه کارایی عملکرد تیمارها (kg/cm²)هرس درخت سیب................................................ 68 جدول4- 25- نتیجه مقایسه میانگینها به روش دانکن کارایی عملکرد تیمارها (kg/cm²)هرس درخت سیب...................................... 68 جدول 4- 26- دادههای مربوط بهکیفیت میوه از نظر رنگ و وزن تیمارها 69 جدول4- 27- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه کلاس رنگ مربوط به کیفیت میوه هرس درخت سیب................................................ 70 جدول4- 28- نتیجه مقایسه میانگین به روش دانکن کلاس رنگ مربوط به کیفیت میوه هرس درخت سیب............................................ 70 جدول4- 29- تجزیه واریانس آزمایش مطالعه کلاس وزن مربوط به کیفیت میوه هرس درخت سیب................................................ 71 جدول فهرست نمودارها عنوانصفحه نمودار2- 1- مقایسه هزینه ها بین هرس پنوماتیکی و هرس دستی (سنتی) 14 نمودار4- 1- مقایسه میانگین زمان انجام کار قیچی ها در هزار متر مربع 52 نمودار4- 2- مقدار نیرو و زمان اعمال نیرو برای سه نوع قیچی 58 فهرست شکلها عنوانصفحه شکل 1- 1- درخت پس از هرس و پیش از هرس................... 4 شکل 1- 2- تقسیم بندی انواع پیرایش....................... 6 شکل 3- 1- باغ مورد مطالعه............................... 23 شکل 3- 2- شماتیک نحوه تقسیم بندی باغ درخت سیبرقم زرد لبنانی مورد مطالعه........................................................ 26 شکل 3- 3- ابتدای بلوکهای مورد آزمایش.................... 26 شکل 3- 4- تراکتور باغی گلدونی 930 ....................... 26 شکل 3- 5- قیچی پنوماتیکی مورد مطالعه.................... 27 شکل 3- 6- قیچی برقی مورد مطالعه......................... 27 شکل 3- 7- قیچی دستی مورد مطالعه......................... 27 شکل 3- 8- تیغه قیچیهای مورد مطالعه...................... 28 شکل 3- 9- پوشش دهی تاشعاع 20متری و اتصال قیچی ها به دستگاه قیچی پنوماتیکی........................................................ 29 شکل 3- 10- اجزا و نحوه کار قیچی برقی.................... 30 شکل 3- 11- نمای بالا از قیچی دستی........................ 30 شکل 33- 12- قبل و بعد از هرس و نحوه هرس با قیچی دستی .... 31 شکل 3- 13- قبل و بعد از هرس و نحوه هرس با قیچی پنوماتیکی31 شکل 3- 14- قبل و بعد از هرس و نحوه هرس با قیچی برقی..... 32 شکل 3- 15- نمای نحوه اتصال به تراکتور قیچی پنوماتیکی ... 33 شکل 3- 16- نحوه اتصال شیلنگ قیچی به خروجی کمپرسور باد دستگاه قیچی پنوماتیکی........................................................ 33 شکل 33- 17- شماتیک نحوه اتصالاجزا قیچی برقی............... 34 شکل 3- 18- شارژ باطری و شماتیک نحوه شارژ باطری.......... 34 شکل 3- 19- کرنو متر موبایل برای اندازهگیری زمان......... 35 شکل 3- 20- نحوه صحیح در دست گرفتن قیچی دستی واندازهگیری وزن قیچی به همرا ه تکیه گاه توسط ترازوی کفی...................... 36 شکل 3- 21- اندازهگیری میزان سوخت تراکتور................ 38 شکل 3- 22- سیم کشی و بسته بندی باطری در کوله پشتی قیچی برقی 38 شکل 3- 23- کولیس دیجیتالی و نحوه اندازه گیری قطر داخلی و قطر خارجی 40 شکل 3- 24- شاخه به وجود آمده در اطراف محل برش .......... 40 شکل 3- 25- کالوس به وجود آمده در محل برش ............... 41 شکل 3- 26- علایم نفوذ قارچ سیتوسپورایی، میکروسکوب بینوکلر و میکروسکوب معمولی.................................................. 42 شکل 3- 27- اندازه گیری ارتفاع از سطح زمین، اندازه گیری قطر تنه و میزان بار .................................................... 43 شکل 3- 28- نمونه رنگ میوه براساس کلاس رنگ ............... 44 شکل 3- 29- ترازو مخصوص اندازه گیری وزن میوه با دقت01/0 گرم 45 شکل 3- 30- نمای شبکه بندی و تعیین تکیه گاه قیچی ........ 46 شکل 3- 31- نمای شبکه بندی شده تیغه قیچی................. 47 شکل 3- 32- نمای تکیه گاه و محل اعمال نیرو............... 47 شکل 3- 33- نمای دو طرف قیچی دستی ....................... 48 شکل 4- 1- نحوه انجام هرس توسط تیمار (a1) ................ 49 شکل 4- 2- نحوه انجام هرس توسط تیمار (a2) ................ 49 شکل 4- 3- نحوه انجام هرس توسط تیمار (a3)................. 50 شکل 4- 4- اندازهگیری نیروی دستبه قیچی دستی ............. 55 شکل 4- 5- اندازهگیری سوخت، نحوه اتصال شافت تراکتور به دستگاه قیچی پنوماتیکی............................................... 57 شکل 4- 6- نمای نحوه تقسیم بندی و سیم کشی باطری قیچی برقی 57 شکل 4- 7- نمونه شاخههای علامت زده شده برای بررسی اثرات برش59 شکل 4- 8- درختان مشخص شده مربوط به هر تیمار............. 59 شکل 4- 9- نحوه بررسی لهیدگی بافت تیمار (تیمارa1)در بهترین شرایط برش60 شکل 4- 10- نحوه بررسی لهیدگی بافت تیمار (تیمارa1) در بدترین شرایط برش........................................................ 60 شکل 4- 11- نحوه بررسی لهیدگی بافت تیمار (تیمارa2)........ 61 شکل 4- 12- نحوه بررسی لهیدگی بافت تیمار (تیمارa3) ....... 61 شکل 4- 13- تعداد شاخههای به وجود آمده تیمار (تیمارa1) ... 63 شکل 4- 14- تعداد شاخههای به وجود آمده تیمار (تیمارa2) ... 63 شکل 4- 15- تعداد شاخههای به وجود آمده تیمار (تیمارa3) ... 63 شکل 4- 16- اندازه گیری کالوس به وجودآمده در اطراف محل برش65 شکل 4- 17- میکروسکوپ بینوکلر، میکروسکوپ معمولی.......... 66 شکل 4- 18- میزان باردرخت در هر3 تیمار.................... 67 شکل 4- 19- نمونه رنگ میوه سیب طبقه بندی شده طبق کلاس رنگ 70 شکل 4- 20- نمونه وزن میوه سیب طبقه بندی شده طبق کلاس رنگ،ترازو اندازه گیری با دقت 01/0گرم ......................................... 71 شکل 4- 21- تنش ون مایزز تیغه برش........................ 72 شکل 4- 22- تنش ون مایزز تیغه پایینی..................... 72 شکل4- 23- شماتیک ضبط مکانیزم کاری قیچی دستی............. 72 اصل اولکلیات1- 1- مقدمه بیشتر گیاهان باغبانی به ویژه چند سالههای چوبی اگر در شرایط محیطی منا سب بدون دخالت انسان رشد کنند، پس از چند سال به درختان ویا درختچههایی با شاخسارهای متراکم تبدیل خواهند شد، چه از نظر میزان وکیفیت باروری و چه از نظر شکل ظاهری مطلوب نخواهند بود. در اینگونه گیاهان، شاخهها مزاحم رشد همدیگر بوده که دچار پیچدگی و خمیدگی میشوند. از سویی به دلیل پر برگی، نور کافی به درون شاخساره گیاه نمیرسد به تدریج برگها و شاخههای وسطی شاخساره خشک میشوند و از بین میروند و تولید گل و میوه محدود به سطح برونی شاخساره گشته و میزان محصول کم میگردد. برای جلوگیری از این امر و ایجاد شکل و حالت مناسب در گیاه، باید آن را هرس[1] وبه نحوه دلخواه پیرایش کرد.1-
1- 1- 1- تعریف هرسبه طور کلی هرس عبارتند از قطع کامل یا جزیی شاخه، ریشه، پوست، برگ و یا گل و میوه به منظور تحت تاثیر قرار دادن و هدایت نحوه رشد و باروری گیاه میباشد، که یکی از عملیات مهم باغبانی است که از حدود سه هزار سال پیش شناخته شده و مورد استفاده قرار گرفته است. دلایل و فواید هرس کردن را میتوان به شرح زیر خلاصه کرد: 1 - حذف شاخههای مزاحم، آفت زده و بیمار و شکسته جهت حفظ و تامین سلامت گیاه. 2- ایجاد شرایط مناسب جهت ورود نور و هوا به درون شاخسار و خلوت ساختن نقاط شلوغ و متراکم آن به منظور تولید محصول بیشتر و مرغوبتر. 3- ایجاد شکل ویزه در شاخسار گیاه، این امر در میوه کاری و نیز در شکل سازی گیاهان جهت تزیین باغ و باغچه از اهمیت خاصی برخوردار است. 4- ایجاد تعادل بین شاخساره و ریشه، بویزه هنگام نشاکاری وجابه جا کردن گیاه، جهت تضمین موفقیت و ایجاد در رشد اولیه سریعتر گیاه. 5- جوان ساختن درختان مسن از طریق حذف شاخههای پیر و وادار کردن درخت به تولید شاخههای جدید، جهت بالا بردن قدرت باردهی. 6- پیش یا پس انداختن باروری گیاه و تنظیم گل دهی و ایجاد تعادل بین رشد رویشی و میزان محصول و بالا بردن کیفیت. 7- محدود کردن رشد و کوتاه ساختن برای تسهیل عملیاتی مانند سمپاشی، و برداشت محصول و نیز به دلایل تزینی.
1- 1- 2- زمان هرسبسته به نوع گیاه و هدف از هرس این کار در دو موقع از سال انجام میشود: الف- هرسی که در هنگام خفتگی یا خواب زمستانه انجام میشود و هرس سیاه یا هرس زمستانه نامیده میشود. ب- هرسی که در دوره فعالیت گیاه، یعنی هنگامی گیاه دارای برگ و یا گل و میوه است انجام میگیرد و هرس سبز یا هرس تابستانه نام دارد. در مورد هر دو نوع هرس باید به این نکته توجه نمود که اصولا هرس در هر زمان انجام شود باعث تاخیر در باروری نهالهای جوان و کم شدن محصول درختان بارور میشود، بنابراین باید در تمام انواع هرس جانب تعادل رعایت گردد و قطع اندامهای گیاه تنها به مقدار لازم و در نهایت احتیاط انجام پذیرد.
الف - هرس سیاه یا زمستانهاین هرسها از آنجا که در زمانی انجام میشوند که گیاه فاقد برگ و در حال خفتگی است بیشتر مرسومند چون اولا در این هنگام شاخههای بدون پوشش، قابل مشاهده هستند و به راحتی میتوان به آنها دسترسی پیدا کرد وآنهایی را که باید به طور کامل و یا جزیی حذف شوند با دیدی باز برگزید، ثانیا چون گیاه در این زمان فعالیت زیستی چندانی ندارد میزان آسیب حاصله از هرس به حداقل کاهش مییابد.از هرسها مهمترین گام در تشکیل شاخههای اصلی درخت یا بوته آینده به شمار میروند و در حقیقت مبنا و اساس شکل آینده گیاه را تشکیل میدهند. علاوه بر این هرس ها، حذف شاخههای شکسته، بیمار وآفت زده نیز باید در زمستان پیش از فعال شدن گیاه انجام شود زیرا این نوع شاخهها معمولا پناهگاه و منبع انتشار آفات و بیماریها هستند (خوشخوی، 1383). اصولا زمان این هرس پس از ریزش برگها در پاییزه شروع ودر اواخر زمستان با شروع جریان یافتن شیره گیاهی و پف کردن شکوفهها خاتمه مییابد و در درختان میوه سردسیری مانند سیب، گلابی، زردآلو و آلو، نکته قابل ذکر این است که چنانچه هرس آنها در اوایل زمستان صورت گیرد وچون تاج درخت برای جوانههای داخل درخت خود یک عامل حفاظت از سرما به حساب میآید ممکن است با هجوم سرما و یخبندان شدید شاخههای هرس شده و جوانههای سطح جانبی تاج آن در معرض سرمای شدید و کشنده قرار گیرند و در نتیجه منجر به یخ زدن نوک شاخهها و خشک شدن آنها گردد و به همین علت توصیه میگردد که در مناطق خیلی سرد هرس را تا اواخر زمستان و قبل از به جریان افتادن شیره گیاهی به تعویق بیاندازند (پیش بین، 1384).
1- 1- 3- انواع هرسالف- هرس شاخهدر بین اعضا مختلف یک گیاه تعداد و نحوه رشد شاخهها مهمترین عامل تعیین کننده در نحوه و اندازه پایداری آن در مقابل فشارهای ناشی از وزن میوه، باد و برف ویخبندان زمستانه به شمار میرود. افزون بر این چگونگی قرار گرفتن شاخهها و زاویه آنها با تنه و شاخههای اصلیتر به میزان زیادی روی قدرت باروری گیاه و تحمل آن دربرابر شرایط نامساعد چون تاثیر میگذارد به این دلایل در هنگام هرس شاخههای یک گیاه باید دقت زیادی به کار برد و همواره شکل و اندازه نهایی آن را در نظر گرفت. به طور کلی شاخههای گیاه چوبی را میتوان به دو گروه بارور و نابارور تقسیم نمود. شاخههای نابارور عبارتند از: پاجوش، نرکها و شاخههای معمولی بی بار (فاقد گل ومیوه). شاخههای بارور عبارتند از: سیخکها و شاخههای معمولی بار دهنده (دارای گل ومیوه). شاخههای را برحسب موقعیت آنها میتوان در دوره استراحت گیاه به دو صورت سرزنی و یا شاخه برداری هرس کرد (طبق شکل 1- 1). (A) (B) شکل 1- 1. شکل (A) پیش از هرس، شکل (B) پس از هرس. شاخههایی که با شماره یک مشخص شده به طور کامل حذف و شاخههای شماره دو سرزنی شدهاند. هرس شاخه به دو صورت میباشد: 1- هرس باردهی 2- هرس فرم (پیرایش)ک که هر دو هرس باهم اواخر فصل پاییز (هرس پاییزه) یا اواخر زمستان (هرس بهاره) میباشد.
1- 1- 4- روشهای هرس کردندر حال حاضردر سراسر دنیا انواع مختلف هرس با بکار گرفتن وسایلی مانند انواع قیچی و اره که با نیروهای دست انجام میپذیرد، ولی از آنجا که با گسترش روز افزون جمعیت دنیا نیاز به تولید در سطوح بزرگ بالا رفته و بدلیل گرانی کارگر ماهر این امر در این سطوح قابل اجرا و مقرون به صرفه نیست، به تازگی گرایش بر این است که در صورت امکان درختان و درختچهها به روشهای ویژهای کشت و توسط ماشینهای ویژهای هرس مکانیکی شوند.
الف- هرس مکانیکیانجام عملیات هرس توسط ماشینهای ویژهای مانند قیچیهای پنوماتیکی و برقی که جز هرس مکانیکی محسوب میشود.
1- 1- 5- پیرایش درختان و درختچههاپیرایش عبارت است از دادن شکلی خاص به گیاه و مناسب ساختن آن برای منظورهای معین از جمله این منظورها میتوان باز کردن میانه تاج برای ورود نور بیشتر، تنظیم ارتفاع وپراکندگی افقی درخت، تقویت شاخههای اصلی و بالا بردن قدرت تحمل آنها نسبت به فشار ناشی از وزن میوه و برف ویخ زمستانه، بالا بردن پایداری در برابر باد را نام برد. انواع پیرایش: پیرایش به چهار گروه اصلی تقسیم میشود.(خوشخوی، 1383) شکل1- 2. تقسیم بندی انواع پیرایش. هدف از این پژوهش ارزیابی دستگاههای قیچی پنوماتیکی، برقی با توجه به مکانیزه بودن نسبت به قیچی دستی (سنتی) برای هرس باغ درخت سیب در منطقه سمیرم میباشد، آزمایشات انجام شده در این پژوهش شامل بخش آزمایشات میدانی و یک بخش هم به تحلیلهای استاتیکی توسط نرمافزارهای(Abaqus) و(Catia)است. آزمایشات میدانی باغ سیب رقم زرد لبنانی[2] شامل بررسی: طول مدت زمان انجام کار (سرعت کار)، هزینهها، راحتی کار (عدم خستگی کاری)، بررسی اثرات برش (ایجاد لهیدگی بافت، تعداد شاخههای به وجود آمده، ایجاد کالوس (پینه)، علایم نفوذ قارچ سیتوسپورا)، کارایی عملکرد، کیفیت میوه از نظر رنگ و وزن در هنگام هرس توسط هر کدام ازدستگاههای قیچی هرس میباشد، به دلیل داشتن شرایط آب و هوایی سرد و مرطوب در منطقه سمیرم و به دلیل هرس مرتب در سالهای گذشته و داشتن سن 13سالگی باغ سیب رقم زرد لبنانی در اواسط فروردین ماه هرس بهاره (هرس سیاه یا زمستانه) به شکل شلجمی توسط قیچیهای مورد نظر عملیات هرس انجام میگیرد. در بخش تحلیل نرم افزارهای(Abaqus) و((Catia به تجزیه تحلیل نیروها وتنشهای وارده به تیغههای قیچی دستی مورد تحلیل قرار میگیرد.
1- 2- بیان مسألهبا توجه به اینکه عمده محصولات شهرستان سمیرم، سیب درختی میباشد و میوه سیب این شهرستان در سطح جهان شناخته شده و حائز اهمیت از لحاظ طعم، بو، رنگ و در کل مرغوبیت حرف اول را میزند. و برای ارتقا بهتر میوه سیب از لحاظ کیفیت و کمیت یکی از نیازها انجام هرس قبل از جوانه زنی، شاخه زایی و گل دهی میباشد. برآن هستیم که دستگاههای قیچی موجود در زمینه هرس را مورد ارزیابی قرار بدهیم. 1- 3– اهمیت و ضرورت انجام تحقیق اهمیت و ضرورت تحقیق در این است که مکانیزه کردن کشاورزی و باغداری امری است در جهت افزایش عملکرد وصر فه جویی در نیروی انسانی وزمان و همچنین بهبود محصولات کشاورزی از نظر کمی و کیفی میباشد. بنابراین در تمام کشورهای پیشرفته دنیا در امر کشاورزی مکانیزه کردن تمام مراحل کاشت، داشت و برداشت امری جدا ناپذیر از عملیات کشاورزی است و این بینش در نتیجه مقایسههایی است که بین روش مکانیزه و سنتی بعمل آمده است. در این راستا ارزیابی وبررسی قیچیهای هرس (پنوماتیکی، برقی و دستی) انجام دادیم تا بتوانیم بهترین دستگاه قیچی هرس را که علاوه بر توسعه در ایران، آن را به باغداران شهرستان و دیگر مناطق که دارای محصول مشترک میباشند معرفی کنیم. 1- 4- اهداف تحقیق 1- تاثیر نیروی کارانداز هر کدام از قیچیهای هرس (پنو ماتیکی، برقی و دستی) در انجام هرس 2- بررسی اینکه در اثر برش توسط قیچیها بسته به وسعت لهیدگی و زخم قارچ سیتوسپورا از محل برش نفوذ میکند. 3- دستیابی به ایجاد سطوح کالوس (پینه) در محل برش بعد از هرس. [1].pruning [2] . Golden delicious |