دانلود فایل
بزرگترین مرجع دانلود فایلدانلود فایل
بزرگترین مرجع دانلود فایلپرسشنامه بهره همدلی (EQS) بارون و کوهن (2003)
پرسشنامه بهره همدلی (EQS) بارون و کوهن (2003)پرسشنامه بهره همدلی (EQS) بارون و کوهن (2003) دارای 40 سوال است و در طیف لیکرت 4 درجه ای تنظیم شده است. دارای سه خرده مقیاس شناختی، مهارت های اجتماعی و واکنش پذیری هیجانی می باشد. به صورت PDF ارائه شده و روایی و پایایی به همراه مبانی نظری آن بیان شده است. |
روز چنان زیبایی است
 روز چنان زیبایی استروز چنان زیبایی است پرکاری آسیموف حیرت آور بود. او قریب به ۵۰۰ کتاب در دامنه وسیعی از موضوعات، از کتاب‌های کودکان گرفته تا کتاب‌های درسی دانشگاهی نوشت. بیشترین شهرت وی شاید به خاطر داستان‌های علمی - تخیلی بود و نقش پیشتازانه‌ای در بالا بردن داستان‌های علمی - تخیلی از سطح مجلات بی‌ژرفا به سطح فکری مربوط به جامعه‌شناسی و تاریخ و ریاضیات و علم داشت. آسیموف همچنین داستان‌های اسرار آمیز نیز نوشته‌است و کتاب‌هایی در نقد مسائل فیزیک، شیمی، زیست شناسی، اخترشناسی، طنز، شکسپیر، کتاب مقدس و موضوعات زیاد دیگر تالیف کرده‌است. نخستین کتاب آسیموف یک داستان علمی-تخیلی به نام «سنگریزه‌ای در آسمان» بود که در سال ۱۹۵۰ انتشار یافت. ۲۳۷ ماه یا تقریباً ۲۰ سال طول کشید تا وی صد کتاب بنویسد که تا اکتبر ۱۹۶۹ به طول انجامید. صد کتاب بعدی، مرحله مهمی از زندگی او بود که در مارس ۱۹۷۹یعنی در عرض ۱۱۳ ماه یا در حدود ۹ سال. نیم به آن رسید یعنی چیزی بیش از ۱۰ کتاب در سال. در دسامبر ۱۹۸۴، فقط پس از گذشت ۶۹ ماه یا کمتر از ۶ سال دیگر وی سیصدمین کتابش را نیز منتشر کرد. |
نمود آغازی فعل از ایرانی باستان تا فارسی نو (و بررسی آن در گیلکی)
 نمود آغازی فعل از ایرانی باستان تا فارسی نو (و بررسی آن در گیلکی)
چکیده نشانه‌ها ؟ جملهی ناهنجار کوتاه سازی‌ها
فهرست مطالب فصل اول: کلیات پژوهش1-1 مقدمه.. 21-2 بیان مسئله... 41-3 روش پژوهش.................................... 6 1-4 پرسش‌های پژوهش............................... 7 1-5 فرض‌های پژوهش................................. 7 فصل دوم: پیشینه‌ی پژوهش 2-1 نمود در شاخه‌ی زبان‌های اسلاوی و آغاز نمودشناسی در زبان‌های دیگر 102-2 تجزیه و تحلیل نمود در یونانی................. 422-3 نمود ارسطویی................................. 52 2-3-1-1ایستاها در برابر غیر ایستاها............. 57 2-3-1-2 کنشمندها در برابر فرجامی‌ها............... 60 2-3-1-3 فرجامی‌ها در برابر تکاملی‌ها............... 64 2-3-2 وضعیت‌ها و وجود آنها در جهان................ 68 2-3-3 ایستاها.................................... 76 2-3-4 کنشمندها و پویاها.......................... 82 2-4 فاز.......................................... 87 2-5 انواع کنش.................................... 91 2-6 تعریف کردن نمود.............................. 99 2-7 پیشینه‌ی نمود................................. 107 فصل سوم: روش پژوهش و مبانی نظری 3-1 مقدمه........................................ 116 3-2 نمود......................................... 116 3-2-1 ایستا و پویا............................... 117 3-2-1-1 تصور گوینده/شنونده از حالت ایستا و پویا.. 117 3-2-2 پایان پذیر و بی پایان...................... 118 3-2-3 جمع شوندگی و رقمی شدگی..................... 121 3-2-4 جمع شوندگی و توزیع پذیری................... 123 3-2-5 کران و بخش ناپذیری......................... 124 3-2-6 طبقه بندی نمود............................. 124 3-2-6-1 کنش‌مند................................... 127 3-2-6-2 تکاملی و فرجامی.......................... 127 3-2-6-3 حالت نقطه‌ای.............................. 131 3-2-7 مفاهیم وابسته نمودی: تغییر، کران مندی، گستردگی زمانی 132 3-2-7-1 تک رخدادی‌ها.............................. 134 3-2-8 همگن‌زادی................................... 135 3-2-8-1 همگن‌زادی ایستاها......................... 136 3-2-9 ویژگی میانگاه زیرشاخه‌ای و تغییر نامشخص..... 137 3-2-9-1 میانگاه حداقلی........................... 138 3-2-10 قیدهای مدت دار و شمول‌های بالنده و کاهنده.. 139 3-2-11 بر هم کنش دسته‌های نمودی................... 139 3-2-12 نمود نقطه نظری، نمود وضعیت، نمود فازی..... 140 3-2-12-1 نمود نقطه نظری.......................... 140 3-2-12-2 نمود وضعتی (واژگانی) و دسته ی نمودی..... 141 3-2-12-3 تحلیل نمود فازی......................... 141 3-2-12-3-1 نمود فازی و کارکرد آن................. 142 3-2-12-3-2 عوامل کامل نما کننده‌ی نمودی- فاز آغازی و ایستاهای پیش و پس آن...................................... 142 3-2-12-3-3 رابطه‌های دینزمور در مورد نمودهای فازی. 145 3-2-12-3-4 تصویر زمانی فازهای کنش................ 146 3-3 پنج عنوان معنایی تاتوسو...................... 149 3-3-1 ایستا...................................... 149 3-3-2 فرایند..................................... 150 3-3-3 ورود به یک ایستا........................... 151 3-3-3-1 ضد بخش پذیری زیرشاخه‌ای و جمع ناپذیری..... 151 3-3-4 ورود به یک فرایند.......................... 152 3-3-5 فرایند چندتایی............................. 152 3-3-6 تجزیه‌ی نوع کنش............................. 155 3-4 تعریف ندیالکو از سه واژه‌ی آغازی.............. 156 3-5 چگونگی تمایز میان پایان پذیر/ بی پایان و دگرگونی آنها به یک دیگر............................................. 157 3-5-1 نسبی بودن آزمون شمارش...................... 159 3-6 انعطاف پذیری و نسبی بودن دسته‌ی نمودی......... 161 3-6-1 نسبی بودن تعریف نمود- نقطه ای.............. 162 3-6-2 نمونه‌ی کامری از نسبی بودن عنوان نمودی یک فعل و تعریف اصطلاح "دو رگه"......................................... 163 3-6-3 به کار رفتن ایستاها و فرجامی‌ها با استمراری. 165 3-6-4 مدل گوینده محور............................ 166 3-6-5 محدودیت‌های نمود آغازی و چرایی درست بودن نسبی فرجامی در جمله‌های گوناگون.................................. 167 3-6-6 تصور گوینده از تکاملی و فرجامی............. 168 3-6-7 شیوه‌ی گزاره‌ای و رخدادگونه‌ای- پاسخی به چرایی نسبی بودن تعاریف نمودی..................................... 168 3-6-7-1 پاسخ نسبی بودن= راه حل................... 169 3-7 فرجامی‌های درجه‌ای............................. 170 3-8 آزمون ایستایی جمله واره‌ی هنگامی.............. 176 3-8-1 آزمون هنگام................................ 177 3-9 عبارت‌های "تا"................................. 178 3-10 مجهول در زبان فارسی- زدودن ابهام در تفسیر آغازی "شدن" در آن............................................... 180 3-11 نمود آغازی در زبان‌های ایرانی باستان، میانه، فارسی نو و گیلکی............................................ 184 3-11-1 باستان.................................... 184 3-11-2 میانه..................................... 187 3-11-3 دری و نو.................................. 191 3-11-4 گیلکی..................................... 193 3-12 داده‌های پژوهش و چگونگی آنها................. 194 فصل چهارم: تحلیل داده‌ها 4-1 باستان....................................... 199 4-2 ایرانی میانه................................. 204 4-2-1 آغاز دگرگونی............................... 204 4-2-2 فارسی میانه‌ی مانوی و پارتی................ 207 4-2-3 سغدی...................................... 218 4-2-4 فارسی میانه‌ی زردشتی........................ 227 4-3 فارسی نو.................................... 227 4-3-1 آغازیدن.................................... 229 4-3-2 آغاز کردن.................................. 230 4-3-3 آغاز نهادن................................. 232 4-3-4 گرفتن...................................... 232 4-3-5 اندر گرفتن................................. 235 4-3-6 ایستادن.................................... 236 4-3-7 نشستن...................................... 237 4-3-8 افتادن..................................... 237 4-3-9 انداختن.................................... 238 4-3-10 آمدن...................................... 238 4-3-11 بنا کردن.................................. 241 4-3-12 گذاشتن.................................... 241 4-3-13 شدن....................................... 242 4-4 "تا" و آزمون هنگام........................... 242 4-5 آغازی‌های درجه‌دار............................. 243 4-6 گیلکی........................................ 244 4-6-1گرفتن (dagitan/daitan/baitan /aitan/ā gitan/gīftan)..... 244 4-6-2 افتادن (jakaftan/ a katan/ dakatan)............... 246 4-6-3 انداختن (dagadan)........................... 249 4-6-4 ایستادن.................................... 249 4-6-5 آمدن (amæn/amon)........................... 250 4-6-6 آوردن (aardan/avardan)........................ 252 4-6-7 شدن (bustan/boʊn/a boʊn)...................... 252 فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری 5-1 بحث.......................................... 257 5-2 نتیجه گیری................................... 260 5-3 پیشنهادها.................................... 261 منابع............................................ 265 فهرست جدول‌ها جدول 2-1: صورت‌های ستاکی تماتیک سنتی نمود در یونانی.. 43 جدول 2-2:زمان‌های معین و نامعین در یونانی........ 43 جدول 2-3: نظام نمودی کاهانه...................... 52 جدول 3-1: طبقه بندی وندلر........................ 125 جدول 3-2: سه مفهوم وابسته‌ی نمودی بنیادی در دسته‌های نمودی135 جدول 3-3: تمایز چهار دسته‌ی نمودی وندلر در فاز و پایانه 136 جدول 3-4: سه نظام زیرشاخه‌ای نمودی................ 146 جدول 3-5: دسته‌های نوع کنش در تصویر زمانی......... 149 جدول 3-6: دسته بندی نمود براساس نظر پژوهشگران برجسته‌ی این حوزه................................................. 172 فهرست نمودار‌ها نمودار 2-1: رده بندی مورلاتوس..................... 71 نمودار 2-2: مدل نمودی گبی و موراوسک.............. 72 نمودار 2-3: رده بندی رخدادهای فرید............... 73 نمودار 2-4: متداوم‌های سوگا....................... 75 نمودار 2-5: کرانداری پویا....................... 83 نمودار 2-6: تعریف پویای وویستشلاگر................ 83 نمودار 2-7: نمود از نظر گیلامه.................... 89 نمودار 2-8: انواع کنش نورین...................... 92 نمودار 2-9: مکث.................................. 98 نمودار 2-10: نمود در زبان کیوکو.................. 103 نمودار 2-11: نمود خطی............................ 109 نمودار 3-1: تصویر تکاملی‌ها....................... 130 نمودار 3-2: نمودهای فازی......................... 142 نمودار 3-3: فازهای آغازه و پایانه‌ی فرید.......... 144 نمودار 3-4: فازهای آغازه و پایانه‌ی سوگا.......... 144 نمودار 3-5: تای پایانی........................... 179 نمودار 3-6: تای آغازی............................ 180 فهرست شکل‌ها شکل 2-1: رابطه‌ی زمان رخداد و زمان مرجع........... 103 فصل نخست- کلیات تحقیق نمود[1] چشم انداز ویژه‌ی گوینده نسبت به وضعیت[2] فرض شده را نشان می‌دهد. تعریفی که در بیشتر نوشته‌ها نقل و قول میشود، تعریفیست که کامری[3]
(1976: 3) ارائه می‌دهد. او نمودها را راه‌های گوناگون نگریستن به سازه‌ی
درونی یک وضعیت می‌داند. این تعریف بر پایه‌ی تعریفیست که هولت[4]
(1943: 6) ارائه داده و کامری آن را این گونه ترجمه می‌کند که نمود
راه‌های مختلف فهمیدن جریان خود فرایند است. بر اساس طبقه بندی وندلر[5] (1967/1957) وضعیت‌ها به ایستاها[6]، کنشمندها[7]، تکاملی‌ها[8] و فرجامی‌ها[9] طبقه بندی می‌شوند. دو اصطلاح نمود و نوع کنش[10] دو مفهوم بسیار گسترده و در هم تنیده در این حوزه اند. نمود چیزی همانند پیشوند za-در گروهی از فعل‌های روسیست که همهی آنها معنای آغازی دارند، همانند za-plakat’-آغاز به گریه کردن. نوع کنش را میتوان در فعل reachانگلیسی به معنای "رسیدن، دست یافتن" و یا در زبان فارسی در ناپدید شدن دید. 1-2- بیان مساله در مقایسه با زبان‌هایی همانند انگلیسی و روسی، پژوهش‌های انجام شده در
حوزه‌ی نمود در زبان‌های ایرانی محدود و معدود اند. گستردگی این حوزه سبب
میشود که برای انجام کاری درست و شایسته، پژوهش و بررسی را به یکی از
زیرشاخه‌های نمود محدود کنیم. در بررسی پژوهش‌های انجام شده توسط ایرانیان،
به تعاریف و توضیحاتی در حد چند جمله و نقل و قول‌های تکراری از نمود و به
طبع درک این مفهوم و مفاهیم مربوط به آن بر می‌خوریم. بنابراین بهتر بود
بررسی جامعی بر روی این حوزه انجام شود. [1] Aspect [2] Situation [3] Comrie [4] Holt [5] Vendler [6] States [7] Activities [8] Accomplishment [9] Achievement [10] Aktionsart [11] Grammatical aspect [12] Lexical aspec [13] Inchoative aspect [14] Entry into a state [15] Entry into a process [16] Tatevosov [17] Nedjalkov [18] Atelic [19] Telic [20] State [21] Event [22] Windfuhr [23] Moyne |
بررسی مطالعه تاثیر پروبیوتیک تجاری باکتوسل و پری بیوتیک مانان بر رشد و سیستم ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان پرورشی
 بررسی مطالعه تاثیر پروبیوتیک تجاری باکتوسل و پری بیوتیک مانان بر رشد و سیستم ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان پرورشیچکیده هدف از انجام این بررسی مطالعه تاثیر پروبیوتیک تجاری باکتوسل و پری بیوتیک مانان بر رشد و سیستم ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان پرورشی بود. برای این منظور تعداد 720 قطعه ماهی با وزن 2 ± 10 گرم از یکی از مزارع پرورشماهیقزل آلای رنگین کمان ارومیه تهیه و به مدت 7 روز با شرایط آزمایشگاهی سازگار شدند. پس از سازگاری، ماهیان به شش گروه هر کدام با سه تکرار بصورت تصادفی در 18 حوضچه 90 لیتری تقسیم و در طول مدت سازگاری و آزمایش با غذای تجاری FFT-1 و FFT-2 تغذیه شدند. ماهیان گروه اول به عنوان شاهد انتخاب و فقط با غذای تجاری تغذیه شدند در حالیکه ماهیان گروه دوم با پروبیوتیک به مقدار mg∕kg 100 به ازاء غذا، گروه سوم با پری بیوتیک به میزانgr∕kg 5/2 به ازاء غذا ، گروه چهارم پری بیوتیک به میزانgr∕kg 5 به ازاء غذا، گروه پنجم پروبیوتیک mg∕kg 100 و پری بیوتیک gr∕kg 5/2به ازاء غذا و گروه ششم پروبیوتیک mg∕kg 100 و پری بیوتیک gr∕kg 5 به ازاء غذا، مورد تغذیه قرار گرفتند.این مطالعه 45 روز ادامه یافت و ماهیان کلیه تیمارها به مدت 15 روز دیگر فقط غذای معمولی (شاهد) را دریافت کردند. برای زیست سنجی و بررسی رشد،نمونه برداری در روز های صفر، 15، 30، 45 و 60 (15 روز پس از قطع تغذیه با پروبیوتیک و پری بیوتیک) انجام شد. هنگام نمونه برداری، زیست سنجی[1] و خونگیری ماهیان انجام گرفته و شاخص های رشد[2]و تغذیه نظیر وزن[3]، طول کل[4]، ضریب تبدیل غذایی[5]، کارایی غذایی[6]، ضریب رشد ویژه[7] و درصد افزایش وزن[8]و همچنین فاکتورهای ایمنی شاملمقدارایمونوگلبولین کل[9]، فعالیت لیزوزیم[10]و کمپلمان[11]اندازه گیری گردید. در این مطالعه در طی دوره سازش بصورت تصادفی تعداد 10 قطعه ماهی و در طی تغذیه با پروبیوتیک و پری بیوتیک هر دو هفته یکبار و از هر تکرار دو قطعه ماهی بصورت تصادفی به منظور بررسی فلور باکتریایی غالب روده ماهیان انتخاب گردیدند. پس از 45 روز تعداد 10 قطعه ماهی از هر تیمار انتخاب و به صورت داخل صفاقی با سویه بیماریزای Yersinia ruckeriمواجه گشتند. همچنین به منظور ارزیابی مقاومت ماهیان در برابر استرسهای محیطی، ماهیان در معرض استرس دمایی 20 و 25 درجه سانتی گراد و کمبود اکسیژن قرار گرفتند. نتایج زیست سنجی نشان داد که، در شاخص های رشد، تیمار های 5 (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5/2 گرم) و 6 (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5 گرم) با تیمار شاهد تفاوت معنی داری را نشان دادند. بررسی های ایمنی شناسی سرم ماهیان نشان داد که ماهیان گروه های 5 و 6 در مقایسه با گروه شاهد، فعالیت لیزوزیم، کمپلمان و میزان آنتی بادی کل بیشتری داشتند. نتایج رویارویی با باکتری نشان داد که درصد بازماندگی در تیمارهای 5 (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5/2 گرم به ازاء هر یک کیلوگرم غذا) و 6 (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5 گرم به ازاء هر یک کیلوگرم غذا) بیشتر بود. همچنین ماهیان گروه های 5 و 6 که به ترتیب مقادیر (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5/2 گرم به ازاء هر یک کیلوگرم غذا) و (پروبیوتیک 100 میلی گرم و پری بیوتیک 5 گرم به ازاء هر یک کیلوگرم غذا) را به همراه غذا دریافت کرده بودند در مواجه با استرس های محیطی درصد مقادیر بالاتری داششتند. یافته های حاصل از این تحقیق نشان می دهد که استفاده همزمان از پروبیوتیک باکتوسل و پری بیوتیک مانان الیگوساکارید باعث بهبود رشد و پاسخ های ایمنی در ماهی قزل آلای رنگین کمان می گردد. فصل اول مقدمه (Introduction) مقدمه تامین نیازهای غذایی جامعه از ضروری ترین برنامه هایی است که باید به آن پرداخته شود. رشد روز افزون جمعیت به ویژه در کشورهای جهان سوم باعث می شود فقر غذایی و بحران دست یافتن به غذا به عنوان نیاز اولیه بشر تشدید شود. از طرفی، با بهبود وضعیت بهداشتی و کاهش مرگ و میر، متوسط طول عمر در دنیا ررو به فزونی است.پرورش ماهیان، سخت پوستان، نرم تنان و جلبکها یکی از روش های تولید غذا می باشد که به سرعت در حال توسعه است.در سالهای اخیر آبزی پروری یکی از بخشهای موثر در تولید غذا بوده و از چندین دهه گذشته به سرعت به یک صنعت پویا و رو به رشد تبدیل شده است. ولی در کنار این رشد قابل توجه، همواره با مشکلاتی روبرو بوده که از جمله آن میتوان به تغییرات کیفیت آب، شیوع بیماریها و مشکلات تغذیهای اشاره کرد. رشد سریع، کارایی تغذیه، عملکرد رشد و افزایش مقاومت در برابر بیماریها از اهداف مهم صنعت آبزی پروری محسوب میشود. ثابت شده که در برخی از اجزاء غذایی مورد تغذیه جانوران، فلور باکتریایی دستگاه گوارش نقش مهمی در کارآیی تغذیه و سلامتی میزبان بر عهده دارد. روشهای مختلفی در جهت تعدیل و بهینه سازی فلور باکتریایی دستگاه گوارش به منظور دستیابی به ارتقاء عملکرد رشد، قابلیت هضم بیشتر، تحریک سیستم ایمنی، بازماندگی و مقاومت در بسیاری از جانوران از جمله انسان مورد مطالعه قرار گرفته است. استفاده از آنتی بیوتیکها اولین گزینه پرورش دهندگان و کلنیسینهای دامپزشکی به محض مشاهده بیماری است، استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیکها علاوه بر ایجاد سویههای مقاوم در باکتریهای بیماریزا مشکلات عدیده دیگری نیز به همراه دارد که از جمله آنها میتوان به مسائل مربوط به بهداشت عمومی، آلودگیهای زیست محیطی و غیره اشاره کرد. بر این اساس جستجو برای یافتن جایگزین مناسب آنتی بیوتیکها، ضروری به نظر میرسد. پیش بینی می شود اگر افزایش در تولید مواد غذایی متناسب با افزایش جمعیت حاصل نشود، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، آینده سختی پیش روی بشریت قرار خواهد گرفت. در بین مواد غذایی مختلف فرآورده های دام، طیور و آبزیان از نظر تامین انرژی و پروتئین، در تغذیه جوامع انسانی جایگاه برجسته و ممتازی دارند، به طوریکه که بدون استفاده از فرآورده های دامی، زندگی انسان ها به مخاطره خواهد افتاد. در این میان صنعت آبزی پروری از اهمیت بالایی برخوردار بوده و مصرف آبزیان روز به روز در حال افزایش است، که علت اصلی آن سهل الهضم بودن گوشت سفید ماهی و پایین بودن میزان کلسترول و بالا بودن اسید های چرب غیر اشباع آن است که از دیدگاه پزشکی اهمیت بسزایی دارد. توسعهپایدارآبزی پروریدربخشکشاورزی،نیازمندبه کارگیریتکنیکهاینوینمی باشد استفادهازتکنولوژی هاینویندرافزایشبهرهوریو کاهشهزینهتولیدازجملهمواردقابلاهمیتدر آبزیپروریپایداراست. بدیهی است که یکی از این روش ها استفاده از پروبیوتیک ها و پری بیوتیک ها به عنوان محصولات زنده میکروبی در تغذیه آبزیان به منظور دستکاری محیط گوارش به ویژه روده ها و بهینه سازی این نقاط جهت هضم بهتر مواد غذایی، تولید فرآورده های فرعی میکروبی در دستگاه گوارش و استفاده از آنها توسط میزبان و نهایتاً افزایش راندمان مصرف مواد خوراکی و تامین تمامی احتیاجات بدن حیوان می باشد. در این مطالعه تاثیر پری بیوتیک مانان اولیگوساکارید که یک ترکیب غذایی غیر قابل هضم می باشد و از دیواره مخمر ساکارومایسز بدست آمده است و به همراه پروبیوتیک باکتوسل بر ماهی قزل آلای رنگین کمان مورد بررسی قرار میگیرد. [1]- Biometry [2]- Growth Factors [3] -Weight [4]- Total Length [5] -Food Conversion Rate [6]- Food Efficiency [7]- Special Growth Rate [8]- Growth Rate [9]-Total Immunoglobulin [10]- Lysozyme Activity [11]-Complement |
بررسی ساختار طنز در آثار نثر ابوالقاسم حالت
 بررسی ساختار طنز در آثار نثر ابوالقاسم حالتچکیده: در این رساله آثار نثر ابوالقاسم حالت از نظر ساختار زبانی و ادبی،موضوعات مطرح شده و ساختار روایی داستان ها مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته است. ساختار زبانی و ادبی خاصی که حاصل نگاه طنز گرایانه ی حالت به امور مختلف است در این آثار قابل مشاهده است. استفاده های به جاوخلاقانه از مقولات مختلف سبکی ،زبانی و ادبی از خصائص این آثار به شمار می رود.موضوعات متعددو متنوع اجتماعی،اقتصادی،فرهنگی واخلاقی در این آثار به زبان طنز مطرح و بیان شده اند.استخراج و دسته بندی موضوعات با ذکر شواهد انجام گرفته است که می تواند در ترسیم اوضاع کلی جامعه ی ایران در زمان نگارش این آثار –آخرین سال های قبل از انقلاب اسلامی- کمک فراوانی به مخاطبان نماید.داستان های کوتاه این آثار از ساختار روایتی خاصی برخوردار بوده و دارای زنجیره های یکسان و مشابهی در زمینه ی موضوع، نحوه ی طرح موضوع و چینش حوادث و شخصیت ها هستند. تعداد نود و سه داستان از مجموع این آثار انتخاب و بر مبنای نظریه ی ساختاری گرماس تجزیه و تحلیل شده است. زنجیره های همسان روایتی در داستان های بررسی شده به طور دقیق بر روی نمودار و جدول ارائه شده اند.این بخش از کار می تواند در شناساندن و تبیین دقیق روش های تحلیل ساختاری داستان های مختلف به مخاطبان مفید واقع شود. واژگان کلیدی:ابوالقاسم حالت- آثار نثر- ساختار زبانی- موضوعات- ساختار روایی فهرست مطالب: نحوه ی تنظیم ونگارش پایان نامه4 1ـ4ـ موضوعات و شیوه‌های طنزپردازی10 3ـ1ـ مباحث و مقولات بررسی شده26 3ـ1ـ1ـ1ـ واژگان رسمی و معیار27 3ـ1ـ1ـ2ـ واژگان محاوره‌ای و عامیانه28 3ـ1ـ2ـ1ـ ترکیبات رسمی و نوشتاری31 3ـ1ـ2ـ2ـ ترکیبات عامیانه و محاوره‌ای31 □ تلمیح به حکایات منظوم و منثور66 4 ـ 1 ـ 1 ـ 1 گرانی و کمبود اجناس و کالاهای ضروری زندگی81 4 ـ 1 ـ 1 ـ 2 مسأله ی کمبود مسکن و ساخت و سازهای غیراستاندارد مسکن83 4 ـ 1 ـ 1 ـ 3 مسائل و مشکلات خاص ما بین مالک و مستأجر85 4 ـ 1 ـ 1 ـ 4 مسائل معیشتی و مشکلات خاص بازنشستگان87 4 ـ 1 ـ 1 ـ 5 مسأله ی بیکاری در جامعه88 4 ـ 1 ـ 2 مسائل اداری و دولتی91 4 ـ 1 ـ 2 ـ 1 رواج معضلاتی مثل پارتی بازی، رشوه خواری و تبعیض در ادارات دولتی91 4 ـ 1 ـ 2 ـ 2 بی مسئولیتی کارمندان و عدم رسیدگی صحیح به امور93 4 ـ 1 ـ 2 ـ 3 عدم مدیریت صحیح در ادارات و اتلاف نیروی انسانی95 4 ـ 1 ـ 2 ـ 4 ناکارآمدی ادارات برق ، آب ، گاز و ....97 4 ـ 1 ـ 3 ـ 1 بالا بودن نرخ ویزیت پزشکان99 4 ـ 1 ـ 3 ـ 2 بی مسئولیتی پزشکان در برابربیمار100 4 ـ 1 ـ 3 ـ 3 ناکارآمدی سازمان های بیمه102 4 ـ 1 ـ 3 ـ 4 مسائل و مشکلات مربوط به مراکز درمانی104 4 ـ 1 ـ 4 مسائل خاص شهر تهران106 4 ـ 1 ـ 4 ـ 1 ترافیک و آلودگی هوای تهران107 4 ـ 1 ـ 4 ـ 2 کمبود امکانات و عدم ارائه ی خدمات مناسب به شهروندان108 4 ـ 1 ـ 4 ـ 3 مهاجرت افراد از شهرستان ها به تهران برای زندگی110 4 ـ 1 ـ 4 ـ 4 ناکارآمدی شهرداری در تأمین رفاه شهروندان112 4 ـ 1 ـ 5 مسائل و مشکلات زنان114 4 ـ 1 ـ 5 ـ 1 بی توجهی افراد و جامعه به زنان خانه دار115 4 ـ 1 ـ 5 ـ 2 بی توجهی به زنان کارمند و شاغل در ادارات دولتی116 4 ـ 2 ـ 1 مسائل مربوط به نظام آموزشی119 4 ـ 2 ـ 1 ـ 1 آموزش و پرورش119 4 ـ 2 ـ 2 مسائل مربوط به رسانه های جمعی123 4 ـ 2 ـ 2 ـ 1 سینما و تلویزیون و رادیو123 4 ـ 2 ـ 2 ـ 2 مجلات و روزنامه ها و کتاب125 4 ـ 2 ـ 3 مسائل مربوط به اعتقادات دینی و مذهبی126 4 ـ 2 ـ 4 مسائل مربوط به اخلاق در جامعه128 4 ـ 2 ـ 5 مسائل مربوط به فرهنگ عمومی جامعه131 4 ـ 2 ـ 5 ـ 1 غرب زدگی و رواج مدهای غربی131 4 ـ 2 ـ 5 ـ2 رواج مصرف زدگی و اسراف در جامعه135 5-ساختار روایی داستان های حالت140 5-2 تحلیل ساختاری داستان ها157 5-2-1 خلاصه ی داستان ها و تحلیل ساختاری آن ها157 5-از بیمارستان تا تیمارستان172 6-جرم راانسان می کند،چوبش راحیوان می خورد175 7-سال به سال دریغ از پارسال179 14-آدم های نیمه کر و نیمه لال199 16-آنجا که پای پول در میان است208 19-پلوی عروسی به این همه دردسرنمی ارزد220 23-ببین قسمت چه کارها می کند236 34-زرنگی زیاد نتیجه ی معکوس می دهد277 35-پندی که راننده ی تاکسی داد280 37-گربه را در حجله باید کشت285 5-2-2 نتایج کلی تحلیل ساختاری داستان ها288 5-2-3 تحلیل شخصیت های داستانی290 مقدمه: ابوالقاسم حالت(1298-1371)از برجسته ترین و موفق ترین چهره های ادبیات معاصر محسوب می شود. او را باید از پر کار ترین فعالان عرصه ی ادبیات معاصر به حساب آورد.وی درنظم و نثر و ترجمه(از سه زبان انگلیسی،فرانسه و عربی( آثار ارزشمندی از خود برجا گذاشته است. اگرچه حالت آثار خود را در هر دو زمینه ی طنز و جدارائه کرده است اما عمده ی شهرت و موفقیت او مرهون طنز پردازی های لطیف و استادانه ی اوست.در زمینه ی طنز هم،حالت در هر دو عرصه ی نظم و نثر به فعالیت پرداخته است،وی اشعار فراوانی را در چندین دیوان و مجموعه ی شعر جمع آوری نموده است.بحر طویل های او نیز به عنوان معروف ترین آثار به جا مانده از او در مجموعه ای جذاب و ماندگار به نام ((بحر طویل های هدهد میرزا)) جمع آوری شده است. اگرچه بیشترین شهرت حالت در طنز پردازی مرهون اشعار و بحر طویل های اوست اما باید گفت که او آثار نثری نیز نگاشته و در نثر نویسی هم موفق بوده است. پرحجم ترین آثار نثر حالت مجموعه ای دو جلدی است تحت عنوان <<مجموعه ی آثار طنز ابوالقاسم حالت>> که در سال1376 توسط انتشارات گوتنبرگ در تهران به چاپ رسیده است.این دو جلد شامل هشت مجموعه از آثار طنز حالت است ،به نام های :از عصر شتر تا عصر موتور،از بیمارستان تا تیمارستان،زباله ها و نخاله ها ، پابوسی وچاپلوسی، صدای پای عزرائیل، یا مفت یامفت، دوره ی خر سواری، آش کشک خالته. او در این آثار مجموعه ای از مقالات و داستان های طنزآمیز خود را که در آخرین سال های قبل از انقلاب اسلامی در روز نامه ی کیهان منتشر می شده است جمع آوری کرده است و پس از مرگش این هشت مجموعه در دو جلد و تحت یک عنوان جمع آوری و چاپ شده است. این آثار و مجموعه های نثر طنزآمیز با وجود برخورداری از شیوه های استادانه ی طنز پردازی و داستان نویسی و همچنین فراوانی موضوعات و مسائل مطرح شده در آن ها،در میان آثار ادبی معاصر تا حدودی مجهول مانده و چنان که باید وشاید شناخته نشده است. با مطالعه و بررسی دقیق بعضی از ویژگی های طنز پردازی و داستان نویسی در این آثار بر آن شدیم تا بررسی ساختار طنز در این آثار را موضوع رساله ی خود قرار داده و مباحث و ویژگی های برجسته ی این آثار را مطالعه و معرفی نماییم. به خاطر تنوع و تعدد موضوعات مطرح شده در این آثار و طرح مسائل و رویدادهای آخرین سال های پیش ازانقلاب اسلامی که در تاریخ معاصر ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند ،پرداختن به موضوعات این آثار هم از اهداف این پژوهش به شمار آمد. همچنین به خاطر ساختار و شیوه های خاص داستان پردازی در این آثار و قابلیت انطباق ساختار داستان ها با مباحث و مقولات نوین و جهانی ادبیات ، بررسی ساختار روایی داستان ها هم در برنامه ی کار پژوهشی رساله ی حاضر قرار گرفت. بنابراین و با توجه به این مقدمات باید گفت که موضوع مطالعه وبررسی شده در این پایان نامه می تواند دارای اهمیت فراوان در هریک از حوزه های فوق باشد. همچنین باید گفت که شناساندن اهمیت ادبی این آثاربه مخاطبین ،پی بردن به شیوه های طنز نویسی و داستان پردازی در دوران نگارش این آثار ، شناخت دقیق وهمه جانبه ی مسائل اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی زندگی مردم در آن دوران و شناساندن روش های داستان پردازی در این آثار و نشان دادن انطباق عناصر داستانی این آثار با مقولات مختلف ادبی عصر حاضر، از اهداف این پژوهش محسوب می شوند. پرسش هاو فرضیات پژوهش:در ابتدای کار پژوهش پساز بررسی کلی موضوع انتخاب شده،پرسش های زیر را مطرح نمودیم: -ویژگی های ساختار زبانی این نوشته ها چیست؟ -آثار طنز ابوالقاسم حالت پیرامون چه موضوعات فکری،اجتماعی،اخلاقی و سیاسی است؟ -ساختار روایی داستان های طنز این آثار چگونه است؟ پس از مطالعه ی ضمنی و مختصر بخشی از آثار،فرضیه های زیر را مطرح نمودیم: -آثار نثر ابوالقاسم حالت از نظر لغوی،ترکیبات،افعال و جمله بندی تابع نگاه طنزگرایانه ی او به امور گوناگون است و همین امر باعث پیدایش ساختار زبانی خاصی در آثار نثر او شده است. -موضوعات متعدد اجتماعی،اقتصادی،اخلاقی و فرهنگی در طنزهای حالت قابل بررسی است. -داستان های کوتاه این مجموعه ها از ساختار روایتی خاصی برخوردار است و زنجیره ی یکسانی را در روایات او می توان یافت. و بنابرهمین پرسش ها و فرضیات،طرح و چارچوب کلی تحقیق را ترسیم نموده ودر فصل های جداگانه ای به بررسی هریک از پرسش ها و فرضیات فوق پرداختیم. پیشینه ی انجام کار:مسلماًطنز یکی از انواع مهم و برجسته ی ادبیات معاصر محسوب می شودکه همواره موضوع تحقیقات و پژوهش های فراوانی قرار گرفته است.به خصوص در دهه های اخیر نگاه محققان و پژوهشگران به مقوله ی طنز عمیق تر وعلمی تر هم شده است.بنابر این در مورد طنز کارهای فراوانی در ادبیات معاصر انجام گرفته وکتب و مقالات ارزشمندی نیز تالیف و ارائه شده است. همچنین به خاطر همین نگاه و اهمیت دادن محققان به طنز،بررسی و مطالعات فراوانی برروی آثار طنز شاعران و نویسندگان مختلف هم صورت گرفته و آثار مختلف طنز از دیدگاه های گوناگون بررسی و تحلیل شده است،از بررسی ساختار و چگونگی طنز پردازی گرفته تا مطالعه ی موضوعات مختلفی که با زبان طنز ارائه شده اند. در میان آثار طنز پردازان مختلف به آثار ابوالقاسم حالت هم پرداخته شده است و اشعار او از نظر موضوعات و چگونگی ساختار ادبی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است،اما در زمینه ی آثار نثر او –علیرغم برخورداری این آثار از ویژگی های ممتاز ادبی- تا کنون هیچ مطالعه ای صورت نگرفته است. همچنین در مورد مباحث نوین ادبیات جهان از جمله نظریه های ادبی،روایت شناسی و توجه به ساختار گرایی هم در سال های اخیر کتب و مقالاتی تالیف و نگاشته شده و داستان هایی هم از این منظر و طبق این مطالعات بررسی و تحلیل شده اند. از میان آثار فراوان و متعددی که در زمینه ی طنز در سال های اخیر تالیف شده اند می توان به این موارد اشاره کرد: مقدمه ای بر طنز و شوخ طبعی در ایران(علی اصغر حلبی)،سیر تحول هجو در شعر فارسی از آغاز تا قرن هشتم(ناصر نیکو بخت)،تاریخ طنز در ادبیات فارسی(حسن جوادی)،فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز(محمدرضا اصلانی)،کاوشی در طنز ایران(سید ابراهیم نبوی)،برداشت آخر،نگاهی به طنز امروز(رویا صدر)،گفتاری بر طنز(مقاله)(احمد کریمی حکاک). در مورد نظریه های روایت شناسی و ساختار گرایی هم می توان به این آثار اشاره کرد: ساختار و تاٌویل متن(بابک احمدی)،ساخت گرایی،پسا ساخت گرایی و مطالعات ادبی(فرزان سجودی)،گریماس ومعنا شناسی ساختار گرا(مقاله)(فرزان سجودی). و در مورد آثار و اشعار ابوالقاسم حالت هم پژوهش های زیرانجام گرفته است: زندگی و آثار ابوالقاسم حالت(ریتا اصغر پور)،تحلیل درون مایه های طنز حالت(مقاله)(علی اکبر باقری خلیلی)،آماج های طنز سیاسی حالت(مقاله)( علی اکبر باقری خلیلی)،رویکردی به ادبیات طنز،باجستاری در شعر ابوالقاسم حالت(مقاله)(مهسا ساکنیان دهکردی). نحوه ی تنظیم ونگارش پایان نامهاین رساله در پنج فصل تنظیم ونگارش شده است.در فصل اول به طور مختصر و کلی به مبحث طنز پرداخته شده و مسائلی در باره ی تعریف طنز،چرایی خلق طنز،تاریخچه ی طنز و طنز در ادبیات کلاسیک ومعاصر ایران،بیان شده است. در فصل دوم به زندگینامه،شرح حال و آثار ابوالقاسم حالت پرداخته شده است. فصل سوم در مورد ساختار زبانی و ادبی این آثار است و مباحث و مقولات مربوط به ساختار زبانی و ادبی این آثار و ویژگی های برجسته ی آثار از نظر ادبی و زبانی،استخراج شده و هر مبحث به صورت تفکیک شده و با ذکر شواهدی ارائه شده است. در فصل چهارم به موضوعات مطرح شده در آثار مورد بحث پرداخته شده است و اصلی ترین و پر رنگ ترین موضوعات و درونمایه های موجود در این آثار طرح و با ذکر مثال بیان شده است. و در فصل پنجم پس از تعریف و توضیح مختصری در باب روایت شناسی و نظریه ی ساختاری گرماس به تحلیل عناصر و شخصیت های داستانی از این منظر پرداخته شده و نهایتاًنتایج کلی تحلیل داستان ها و شخصیت ها در جدول و نمودارهایی ارائه و ترسیم شده است. 1ـ طنزآثار موجود در ادبیات را در اولین دسته‌بندی کلی میتوان در دو دسته جای داد: آثاری که گذشته از هر موضوعی که به آن پرداخته‌اند و یا هر قالبی که در آن ارائه شده‌اند با لحن و زبان جدی بیان شده‌اند و هدف نهایی از خلق این آثار ارائه‌ی اطلاعاتی ـ دینی، حماسی، تاریخی و… ـ به مخاطب بوده است. در ادبیات فارسی این آثار را میتوان آثار جدّ نامید. اما آثاری هم در ادبیات وجود دارد که فقط با هدف ارائه‌ی اطلاعاتی خاص به مخاطب خلق نشده استو زبان و لحن این آثار با آثار جدی تفاوت آشکار دارد. در ادبیات فارسی از قدیم ترین دوران این آثار وجود داشته است و با عناوین هزل، هجو و فکاهه شناخته می‌شده است. هزل به معنی سخن بیهوده و مسخره به صورتی غیراخلاقی است و در ادبیات در برابر جد قرار میگیرد.[1] هجو که در ادبیات مقابل مدح است به معنی برشمردن عیب‌های کسی و ناسزاگویی در شعر است.[2] فکاهه در لغت به معنای شوخی و مزاح است. انگیزه‌ی خنده در فکاهه نه اغراض شخصی است و نه اصلاح و ارشاد[3]. در واقع فکاهه فقط جنبه‌ی سرگرمی دارد. اگرچه هر یک از انواع هزل و هجو و فکاهه را میتوان به نوعی در زیرشاخه‌های فرعی مقوله‌ی طنز جای داد اما باید پذیرفت که هزل و هجو و فکاهی شمول و خصوصیات انواع طنز satire اروپایی را دارا نیست[4] و طنزی که معادل واژه‌ی satire انگلیسی است در چند دهه‌ی گذشته وارد ادبیات فارسی شده است[5]. 1ـ1ـ تعریفاز واژه‌ی طنز در کتاب ها و فرهنگ‌ها تعاریف متعددی ارائه شده است که با وجود تفاوت در بعضی جزئیات، این تعاریف بسیار شبیه به یکدیگر هستند. طنز واژه‌ای است عربی به معنی تمسخر و استهزا[6]، مسخره کردن و طعنه زدن[7] و در اصطلاح یکی از انواع ادبی است که در آن شاعر یا نویسنده به صورت غیرمستقیم[8] و با استفاده از اغراق و غلو[9] و با دستمایه‌ی آیرونی ، تهکم و طعنه و استهزا[10] ضمن دادن تصویر هجوآمیزی از جهات زشت و منفی زندگی معایب و مفاسد جامعه را به صورتی اغراق‌آمیز نمایش می‌دهد[11] و هدف از آن علاوه بر انبساط روحی انسان و گسترش دید او اصلاح ناهنجاری‌ها و نابسامانی‌های فرد و جامعه است[12]. آنچه از این تعاریف برمی‌آید این است که طنز سخنی است که در لفافه پیچیده میشود و همواره از دو عنصر کنایه و اغراق بهره می‌برد و نویسنده از خلق آن در پی هدف و خواستی معین است. وجود همین عنصر هدفمندی است که طنز را تبدیل به هنری کرده که به روز و همواره متغیر است. 1ـ2ـ فلسفه‌ی خلق طنزانگیزههای مختلف روانی، اجتماعی و تاریخی[13] باعث پیدایش طنز در ادبیات ادوار مختلف جهان شده است. از نظر روانی انسان موجودی است که همواره طالب کمال و برتری است و هرگز به وضع موجود راضی نیست و همین خصوصیت است که او را به اعتراض نسبت به آنچه هست وادار می‌کند و او در قالب طنز راهکاری برای آنچه که باید باشد ارائه می‌دهد. چرا که(( طنز همیشه به تفاوت میان وضعیت، چنان که هست و چنان که باید باشد به شدت آگاه است[14].)) گذشته از این موارد باید عنوان کرد که طنز به طور کلی مقوله‌ای است کاملاً مبتنی بر ذات بشر چراکه(( اساساً خنده خود ذاتاً ماهیتی انسانی دارد[15].)) در مورد انگیزه‌های اجتماعی هم میتوان گفت هر موضوع و هر جنبه‌ای از زندگی اجتماعی می‌تواند موضوعی برای خلق طنز باشد. نگاه طنزپرداز به مسائل و امور مختلف جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند نگاهی دقیق و منتقدانه است، بنابراین او می‌تواند هر جنبه‌ای از این زندگی را واکاوی کند، معایب آن را با دقت زیر نظر بگیرد و با قلم خود در قالب طنز راه‌حلی برای آن ارائه بدهد. میتوان گفت کسی که در عرصه‌ی طنزنویسی پا می‌گذارد دیگر به خودش تعلق ندارد، اندیشه‌ها و افکارش، نگاهش و قلمش متعلق به جامعه و مردم است. در واقع طنزنویس همواره با هر چه که زندگی را از ترقی و پیشرفت باز می‌دارد بی‌گذشت و اغماض مبارزه می‌کند[16]. در مورد جنبه‌های اجتماعی طنز باید گفت علاوه بر این که عوامل اجتماعی از علل خلق طنز هستند از دیگر سو طنز خود اجتماعی‌ترین فعالیت روانی است. این نوع ادبی همیشه محتاج وجود شخص سوم است تا آن را درک کند چون هیچ کس آن را برای خود به وجود نمی‌آورد[17]. از اصلی‌ترین عناصر تشکیل‌دهنده‌ی طنز باید از عنصر اعتراض و انتقاد نام برد، وجود این عنصر در طنزپردازی به قدری مهم است که عده‌ای معتقدند طنز زاده‌ی غریزه‌ی اعتراض است، اعتراضی که تبدیل به هنر شده است[18]. همچنین گفته شده که طنز باید معترض نیز باشد و فقط در صورتی به نتیجه میرسد که با تمایلات مخالف تصادف کند[19]. یکی از اهداف اصلی‌ای که در طنز وجود دارد این است که طنزپرداز با خلق موقعیتی خاص سعی در این دارد که لبخندی بر لبان مخاطب بیافریند و او را بخنداند. همین هدف طنز است که به آن تشخص فلسفی ویژه‌ای می‌بخشد، چراکه ارسطو در «در باب جوارح حیوانات» می‌نویسد «جز انسان هیچ حیوانی نمی‌خندد»[20] به خاطر همین نظریه بعدها در فلسفه همواره از انسان با عنوان «حیوان ضاحک» یاد شده است، یعنی خندیدن خصوصیتی است که انسان رااز حیوان متمایز می کند،چرا که خنده حاصل فهمیدن و درک کردن است و به همین دلیل هم گفته شده که طنز خصیصه‌ی لایتغیر و ثابت انسان‌شناختی و جهانشمول و در تمامی فرهنگ‌ها مشترک است[21]. بنابراین با پذیرفتن این اصل کلی و اساسی و قبول این نظریه که طنز مقوله ای است مبتنی بر ذات انسان که از ویژگی های تفکیک ناپذیر خلق و خوی انسانی به شمار می رودباید این را هم بپذیریم که طنز زاییده ی نیازی کاملاً انسانی و منحصر به ذات انسان است،یعنی نیاز به خندیدن;وخنده خود نتیجه ی درک انسان از تفاوت هاو تناقض های موجود میان اشیا و حوادث است و تنها انسان قادر به شناخت این تفاوت هاست،پس بدون شک باید پذیرفت که طنز((نتیجه ی فرهنگ و تمدن))است.[22] همچنین به خاطر وجود عنصر اعتراض در طنز هم عده‌ای معتقدند که آنچه در طنز رخ می‌دهد نوعی آزادسازی یا تعالی است که در بستر انسانیت انسان بیانگر چیزی بنیادی و اساسی است[23]. ـ3ـ هدف طنزباید گفت که هدف طنز فقط اعتراض و انتقاد نیست، مخاطب بعد از اینکه مطلبی طنزآمیز را خواند و از عیب و کمبودی آگاه شد و بعد از اینکه لبخندی یا قهقهه‌ای زد مسلماً از خود می‌پرسد حالا چه کار باید کرد. به همین دلیل است که ((طنز واقعی و حقیقی علاوه بر عملکرد انتقادی باید کارکردی درمانی نیز داشته باشد[24].)) اگر طنزپرداز موضوعی را مطرح کند و بعد مطلب خود را بدون ارائه ی راهکار و راه‌حلی به پایان برساند همچون جراحی است که بعد از شکافتن محل زخم آن را رها می‌کند و به فکر بخیه کردن و بستن مجدد آن نیست. البته معنای این سخن آن نیست که طنزپرداز مستقیماً وارد مسائل تخصصی موضوع مورد بحث خود شود و مانند یک مُصلح اجتماعی نقش حلال مشکلات را بازی کند؛ گاهی نشان دادن بعضی از مسائل و کاستی‌ها به اشخاص خود به خود ذهن عده‌ای را نسبت به آن مسأله شفاف می‌کند و آنها را به ارائه‌ی راه‌حل وامی‌دارد. اما مسأله‌‌ی اصلی این است که نشان دادن سرنخ‌ها وظیفه‌ی طنزپرداز است. در واقع هدف نهایی طنز هم یافتن همین راه‌حلی است که به وسیله‌ی آن بتوان دنیای آرمانی و ایده‌آل را ساخت بنابراین ((طنز حقیقی نباید در پی جریحه‌دار کردن قربانی خاصی باشد[25].)) در واقع میتوان گفت سلاح قدرتمند طنز در دستان طنزپرداز باید به او جسارتی بدهد برای رویارویی و مبارزه با امور مختلف نه افراد مختلف، حتی وقتی که طنزپرداز شخص خاصی را سوژه‌ی طنز خود قرار می‌دهد هدف نهایی او باید انتقاد از رفتار آن شخص باشد و نه چیز دیگری. بنابراین میتوان گفت که طنز فاخر هدف از پیش تعیین‌شده‌ای دارد که این هدف دغدغه‌ی اصلی طنزپرداز به شمار می‌رود و هر نویسنده‌ای بسته به میزان هنر و خلاقیتی که در طنزپردازی دارد سعی می‌کند که بهترین و مناسب‌ترین وسیله و شیوه را برای رسیدن به این هدف انتخاب کند. 1ـ4ـ موضوعات و شیوه‌های طنزپردازیبا توجه به مقدمات ذکر شده میتوان گفت که طنز یکی از انواع ادبی است که با تکیه بر دو عنصر کنایه و اغراق، با درونمایه‌ای انتقادی ـ اعتراضی و با هدف اصلاح و درمان خلق میشود. با دقت در این خصوصیات میتوان فهمید که طنز از نظر تکنیک بیان و موضوع می‌تواند شامل گستره و طیف بسیار بسیار وسیعی باشد. در واقع تمام جنبه‌های فردی و اجتماعی زندگی می‌تواند موضوعی برای خلق طنز باشد. این جنبه‌های فردی و اجتماعی هم شامل مقولات مختلفی است، از طرز تفکر و نگاه بشر به امور گوناگون گرفته تا نوع رفتار انسان در موقعیت‌ها و مکان‌های مختلف. بنابراین شاید بتوان گفت که دسته‌بندی انواع طنز کار چندان آسانی نیست. به نظر میرسد که(( ماهیت پیچیده و چند لایه‌ی طنز[26] ))که آن را تبدیل به اثری سهل و ممتنع می‌کند دلیل اصلی این امر است که در تعریف و طبقه‌بندی طنز تنوع و گاه تفاوت‌های آشکاری را ملاحظه می‌کنیم. آبرامز طنزهای ادبی را به دو نوع کلی طنز مستقیم و طنز غیرمستقیم تقسیم می‌کند[27]. همانگونه که ذکر شد این تقسیم‌بندی بسیار بسیار کلی است و به نظر میرسد که هر یک از این دو نوع کلی می‌تواند شامل زیرشاخه‌های فرعی متعددی باشد. دکتر جوادی در کتاب تاریخ طنز در ادبیات فارسی انواع طنز را این گونه طبقه‌بندی می‌کند: انواع عمده‌ی چهارگانه‌ی طنز: طنز مذهبی- اخلاقی ، طنز سیاسی ، طنز ادبی، طنز شخصی[28]. میتوان گفت که این طبقه‌بندی هم بسیار کلی است و با توجه به اینکه از انواع ذکر شده تعریف هم ارائه نشده است تا حدودی مبهم نیز به نظر میرسد. همچنین در مورد تکنیک‌ها و موضوعات طنز در این کتاب این طور نوشته شده است: تکنیک‌های طنزنویسی نسبتاً محدود هستند، ولی موضوع آنها خواه طنز اجتماعی باشد، خواه شخصی از چند مطلب عمده بیرون نیست[29]. اما به نظر میرسد که این اظهارنظر چندان درست نیست و به طور کلی میتوان این عقیده را پذیرفت که ((شیوه‌های طنز هم مانند موضوع‌های آن بسیار گوناگون است[30])). چرا که قلمرو طنز به گستردگی تمام زندگی و جنبه‌های گوناگون آن است و کلیه‌ی حوادث و وقایعی که در تمام جهان رخ می‌دهد می‌تواند موضوع طنز قرار بگیرد. درباره‌ی شیوه‌ها و تکنیک‌های طنزپردازی هم در کتاب تاریخ طنز در ادبیات فارسی ابتدا این فهرست ذکر شده است: 1ـ کوچک کردن 2ـ بزرگ کردن 3ـ تقلید مضحک از یک اثر ادبی شناخته شده 4ـ ایجاد موقعیتی در داستان یا نمایشنامه که خود به خود طنزآمیز است و یا به اصطلاح نقد ادبی غربی Ironic Situation (موقعیت کنایی) و همچنین استفاده از کنایه، گوشه و طعنه 5ـ به کار بردن عین کلمات کسی که مورد طنز قرار میگیرد و ایجاد چهارچوبی مضحک برای آن[31]. اما در صفحات بعد هم به شیوه‌های مختلفی به صورت پراکنده اشاره شده است که میتوان به طور خلاصه اینگونه بیان کرد: نظیره‌ی طنزآمیز[32]، کنایه‌ی طنزآمیز[33]، تیپ‌سازی، وصف سجایا[34]، قرار دادن صحنه‌ی طنز در یک سرزمین خیالی، در بهشت یا دوزخ، داستان‌های یوتوپیایی،ارائه‌ی تصویری مضحک از آینده‌ی بشر، وصف دنیای دیگر و یا سفر به آن ، آوردن مردان مشهور تاریخ به دنیای امروز و بیان حیرت آنها از بی‌رویگی امور،خوابنامه.[35] چنان که ملاحظه میشود در بیان شیوه‌ها و تکنیک‌های طنزپردازی نوعی بی‌نظمی فکری و ظاهری وجود دارد، شاید دلیل اصلی این امر قرار دادن قید محدودیت برای شیوه‌های مختلف باشد. به طور کلی در مورد تکنیک‌های طنزپردازی فهرست‌های دیگری ارائه شده است که میتوان در هر یک از این فهرست‌ها موارد اساسی ای را یافت که در دیگر موارد وجود ندارد، مثل این فهرست که در آن روشهای ایجاد طنز به این صورت بیان شده است: 1ـ تحقیر 2ـ تشبیه به حیوانات 3ـ قلب اشیاء و الفاظ 4ـ تحامق یا کودن‌نمایی 5ـ خراب کردن سمبل‌ها 6ـ ستایش اغراق‌آمیز و نامعقول 7ـ تهکم، نفرین و دشنام[36]. یا مثل این فهرست: بذله‌گویی، تمسخر، کنایه، طعنه، بدگمانی، پرخاش و هتاکی[37]. و یا این که گفته شده طنز اثری ادبی است که با استفاده از بذله، وارونه‌سازی، خشم و نقیضه[38] خلق میشود. اما باید گفت این فهرست‌ها هم اگر چه دربردارنده‌ی شیوه‌های خلق طنز هستند اما جامع و کامل به شمار نمی‌آیند. میتوان گفت که شیوه‌ها و تکنیک‌های طنزپردازی محدود و کلیشه‌ای نیستند یعنی هر نویسنده‌ای همچنان که می‌تواند از روشهای موجود برای طنزپردازی بهره ببرد اما در عین حال قادر به خلق و ابداع روشهای تازه‌ای هم هست و به همین خاطر گنجاندن تمامی شیوه‌های طنزپردازی در فهرست‌های محدود و قالبی امکان‌پذیر نیست. البته این سخن به این معنا نیست که هر کس با هر روشی می‌تواند دست به خلق طنز بزند، در هر حال باید این حقیقت را در نظر داشته باشیم که(( طنز ظریف است و ساخت آن هنر و استعدادی والا می‌طلبد[39].)) 1ـ5ـ تاریخچه‌ی طنزهمان طور که قبلاً ذکر شد طنز از ویژگی‌ها و خصائص ذات انسانی است و به همین دلیل هم است که تاکنون هیچ جامعه‌ای کشف نشده که به نوعی طنز نداشته باشد، چه طنزی که در قالب شادی و سرور ناخودآگاه و جسمانی نمود یابد و چه طنزی که به شکل لبخندی مختصر و کوتاه بیان گردد[40]. بنابراین طنز مقوله‌ای است که به راحتی نمی‌توان از تاریخچه و پیشینه‌ی دقیق آن صحبت کرد. اما میتوان گفت که اولین آثار مکتوب طنز و در واقع قدیم‌ترین نمونه‌های طنز متعلق به شاعران یونان و روم از قرون هفتم قبل از میلاد است[41]. آن چیزی که در ابتدا به صورت طنز خلق شد عبارت بود از نوشته، قطعه‌ای کوتاه یا بلند که در آن شاعر انواع زشتی‌ها و حماقت‌ها را محکوم می‌ساخت و در مقابل ایده‌آل‌های اخلاقی خود را عرضه می‌داشت[42]. آثار طنز در اروپا از قدیم‌ترین دوران به صورت شعر بود و بعدها شیوه‌های روایی را هم دربرگرفت و در ادبیات معاصر بیشتر، طنز در قالب‌های نثر مانند داستان، نمایشنامه و… ارائه شده است[43]. 1ـ6ـ طنز در ایراندر ادبیات کلاسیک فارسی در میان آثار نویسندگان و شاعران دوران مختلف طنز وجود داشته است، اگرچه همان طور که قبلاً ذکر شد در ادبیات فارسی قدیم بیشتر غلبه با انواع هزل و هجو و فکاهی بوده است اما طنز هم از انواعی است که از دیرباز در آثار ادبیات فارسی حضور داشته است. در میان شاعران و نویسندگان ادبیات کلاسیک باید از عبید زاکانی با عنوان پدر هنر طنز در ادبیات فارسی نام برد[44]. اما گذشته از عبید زاکانی که منحصراً طنزپرداز بوده است در آثار دیگر گویندگان فارسی زبان هم نمونه‌های اعلای طنز به چشم می‌خورد از این میان میتوان از بزرگانی مانند فردوسی، عطار، مولوی، حافظ و سعدی نام برد که نشانه‌هایی از طنز در آثارشان وجود دارد[45]. بنابراین میتوان گفت که در تاریخ ادبیات فارسی طنز به همراه هزل و هجو در میان آثار شاعران و نویسندگان حضور دارد و گویندگان فارسی زبان اگر چه منحصراً به طنز نپرداخته‌اند اما هر یک به منظوری از این نوع ادبی بهره‌ای گرفته اند. اما در ایران همزمان با واقعه‌ی تاریخی و کم نظیر انقلاب مشروطیت ادبیات هم دستخوش تغییرات بنیادی و اساسی شد، در زمینه‌ی طنز هم باید گفت که با ظهور مشروطیت فصل تازه‌ای در طنزنویسی آغاز شد. عصر مشروطیت را باید دوران رشد و اعتلای طنزنویسی در ادبیات ایران به شمار آورد[46]. رواج و رونق طنزنویسی در این دوران خاص علل مختلفی داشته است که میتوان به مواردی مانند ایجاد تحولات بنیادی در ساختارهای سیاسی ـ اجتماعی ـ فرهنگی ایران و رواج ساده‌نویسی[47] و ایجاد فضای نسبتاً باز مطبوعاتی[48] در ایران اشاره کرد. به خاطر وجود همین دلایل بود که طنز در ادبیات معاصر نسبت به ادبیات کلاسیک از نظر کیفیت تغییرات بسیار زیاد و اساسی‌ای یافت و همانگونه که گفته شده است طنز در این دوران بندهای تفریح‌های افراطی را گسست و به عنوان نوع ادبی بسیار جدی توجه بسیاری از نویسندگان و شعرای بزرگ را به خود جلب کرد[49]. علاوه بر محتوا و درونمایه‌ی طنز در این دوران، قالب آثار طنز هم تغییرات بسیاری یافت و از نظر شکل و فرم هم در این آثار تحول چشمگیری به وجود آمد به طوری که در حالیکه تا حدود نیم قرن پیش شعر عمده‌ترین وسیله‌ی طنزنویسی بود[50] در دوران مشروطیت و با پیدایش روزنامه‌نگاری[51] و همچنین رواج یافتن نمایشنامه‌نویسی، رمان و داستان کوتاه این انواع ادبی هم توجه طنزنویسان را به خود جلب کردند[52]. از آنجایی که در دوران مشروطیت در عرصه‌ی روزنامه‌نگاری هم در نثر فارسی مرحله‌ی نسبتاً جالب توجهی به وجود آمد[53] طنز در این دوران از طریق همین روزنامه‌ها و مجلات بیش از پیش وارد زندگی و افکار عامه‌ی مردم شد و یکی از مؤثرترین شیوه‌های اطلاع‌رسانی به توده‌ی مردم شیوه‌ی طنز و طنزپردازی بود در همین دوران طغیان افکار آزادیخواهانه و شور آزادی و احساسات میهن‌پرستی گذشته از اشعار سیاسی و وطنی در یک رشته مقالات و پاورقی‌های کوتاه فکاهی و شوخی‌آمیز انعکاس یافت[54]. در زمینه‌ی آثار نثر طنزآمیز این دوران میتوان مقالات انتقادی و طنزآمیز دهخدا را با عنوان چرند و پرند ـ که سنگ بنای نثر طنزآمیز معاصر به حساب می‌آید ـ عنوان کرد[55]. همچنین میتوان از طنزپردازان به نامی همچون میرزاآقا خان کرمانی، نسیم شمال، میرزاده عشقی و زین‌العابدین مراغه‌ای به عنوان پیشگامان طنز در ادبیات مشروطه نام برد[56]. بعد از دوران مشروطه نیز طنز همواره به عنوان یکی از انواع ادبی پرطرفدار و تأثیرگذار در اذهان مردم به شمار می‌رفته و نویسندگان و شاعران توجه ویژه‌ای به طنزنویسی داشته‌اند. یکی از اتفاقات ویژه ای که در این دوران رخ داده است نقش مطبوعات در گسترش طنز در جامعه بوده است، چون در دهه‌های بعد از مشروطیت ظهور مجلات فکاهی نظیر توفیق، امید، باباشمل، چلنگر، داد و بیداد، قلقلک، حاجی بابا و… که عرصه‌ی جولان شاعران و نویسندگان طنزپرداز و فکاهه‌نویس بودند باعث گسترش این زمینه‌ی ادبی شده[57] و این روند تا آنجا ادامه پیدا می‌کند که رفته رفته طی سالهای بعد طنز و مطبوعات با هم عجین می‌شوند[58]. اما در سالهای بعد از کودتای 1332 فضای سیاسی خاص حاکم بر جامعه باعث رکود شدید فعالیت‌های مختلف ادبی و اجتماعی میشود به طوری که در این سال‌ها امکان نویسندگی و طنزپردازی در مطبوعات بسیار کم شده است[59]. از برجسته‌ترین طنزپردازان این دوران باید به نام شاعران و نویسندگانی چون محمدعلی جمالزاده، صادق هدایت، ابوالقاسم حالت، فریدون توللی، ایرج پزشک‌زاد، خسرو شاهانی و… اشاره کرد[60].
2ـ ابوالقاسم حالتابوالقاسم حالت شاعر و نویسنده‌ی معاصر در سال 1298 هجری شمسی در تهران متولد شد و تحصیلات خود را نیز در همان شهر به پایان رسانید[61]. وی ظاهراً از همان ابتدا به فعالیت‌های ادبی بسیار علاقه‌مند بوده و از آغاز نوجوانی در سال 1314 به سرودن شعر پرداخت، همچنین در انجام این فعالیت‌ها به قدری پیگیر و موفق بوده که در سال 1317 سردبیری هفته‌نامه‌ی فکاهی معروف توفیق را به عهده گرفت[62]. او همچنین پس از شهریور 1320 علاوه بر توفیق در نشریات دیگری مانند امید، تهران مصور، قیام ایران و خبردار به نوشتن آثار طنز به نظم و نثر پرداخت[63]، همچنین به خاطر روحیه‌ی خاص مذهبی‌ای که داشته است در مجله‌ی آیین اسلام نیز در قالب‌های جدی شعر و مقاله‌ی مذهبی می‌نوشته است[64].
[1]ـ حسن جوادی، تاریخ طنز در ادبیات فارسی، چاپ اول، (تهران، انتشارات کارون، 1384) صفحه‌ی 14 [2]ـ ناصر نیکوبخت، هجو در شعر فارسی، نقد و بررسی شعر هجوی از آغاز تا عصر عبید، چاپ اول (تهران، انتشارات دانشگاه تهران 1380) صفحه‌ی27 [3]ـ سیماداد، فرهنگ اصطلاحات ادبی، چاپ چهارم (تهران، انتشارات مروارید، 1387) صفحه‌ی 362 [4]ـ حسن جوادی، صفحه‌ی 12 [5]ـ همان، صفحه‌ی 15 [6]ـ سیماداد، صفحه‌ی 339 [7]ـ محمدرضا روزبه، ادبیات معاصر ایران، چاپ اول (تهران، انتشارات روزگار، 1381) جلد دوم، صفحه‌ی 122 [8]ـ همان جا [9]ـ یحیی آرین پور، از صبا تا نیما، چاپ ششم (تهران، انتشارات زوار، 1375) جلد اول، صفحه‌ی 36 [10]ـ سیما داد، صفحه‌ی 339 [11]ـ یحیی آرین پور، صفحه‌ی 36 [12]ـ محمدرضا روزبه، صفحه‌ی 122 [13]ـ ناصر نیکوبخت، صفحه‌ی 6 [14]ـ آرتور پُلارد، طنز (ترجمه‌ی سعید سعیدپور)، چاپ چهارم (تهران، نشر مرکز، 1378) صفحه‌ی 7 [15]ـ محمدرضا اصلانی، فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز، چاپ اول (تهران، انتشارات کاروان، 1385) صفحه‌ی 141 [16]ـ یحیی آرین پور، صفحه‌ی 36 [17]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 142 [18]ـ آرتور پلارد، صفحه‌ی 7 [19]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 142 [20]ـ سیمون کریچلی، در باب طنز (ترجمه‌ی سهیل سمّی)، چاپ اول (تهران، انتشارات ققنوس، 1384) صفحه‌ی 29 [21]ـ همان، صفحه‌ی 40 [22]-سیمون کریچلی،صفحه 40 [23] -همان، صفحه ی 19 [24]ـ همان، صفحه‌ی 25 [25]ـ همان، صفحه‌ی 24 [26]ـ محمد رضا اصلانی، صفحه‌ی 141 [27]ـ همان، صفحه‌ی 161 [28]ـ حسن جوادی، صفحه‌ی 13 [29]ـ همان، صفحه‌ی 49 [30]ـ آرتور پلارد، صفحه‌ی 31 [31]ـ حسن جوادی، صفحه‌ی 17 [32]ـ همان جا در صفحه‌ی 29 می‌گوید: تقلید طنزآمیز که در انگلیسی parody خوانده میشود یکی از انواع مهم طنز است و می‌توانیم آن را به عنوان تقلیدی تعریف کنیم که به وسیله‌ی تحریف و مبالغه موجب سرگرمی و استهزا و گاهی تحقیر میشود. شاید مناسب‌تر باشد که پارودی را به طور کلی به تقلید مضحک و نوعی خاص از آن را که travesty نامیده میشود به «نظیره‌ی طنزآمیز» ترجمه کنیم. [33]ـ همان جا در صفحه‌ی 38 در توضیح «آیرنی» می‌گوید: مشکل است برای «آیرنی» معادلی دقیق در فارسی پیدا کرد که شامل تمام معانی آن باشد، این کلمه را فرهنگ‌ها به «طعنه»، «استهزاء» و وارونه‌گویی ترجمه می‌کنند و به طور کلی به استفاده از کلمات با نیتی طنزآمیز گفته میشود که درست عکس آن چه بر زبان آمده را برساند. شاید بهتر باشد که معنی کلی آن را به «کنایه‌ی طنزآمیز» ترجمه کنیم. (نقل با تلخیص) [34]ـ همان جا در صفحه‌ی 66 می‌گوید: یکی از انواع ادبی که طنزنویس می‌تواند به کار گیرد نوعی است که در ادبیات اروپایی character خوانده میشود یعنی وصف سجایا یا خصوصیات یک دسته از مردم یا شخص به خصوصی که نماینده ی آن تیپ و دسته است. [35]ـ همان،صص 76-85 [36]ـ علی اصغر حلبی، مقدمه‌ای بر طنز و شوخ طبعی در ایران، چاپ اول (تهران، انتشارات پیک، 1364) صص 62-96 [37]ـ آرتور پلارد، صفحه‌ی 87 [38]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 141 [39]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 142 [40]ـ سیمون کریچلی، صفحه‌ی 40 [41]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 142 [42]ـ حسن جوادی، صفحه‌ی 50 [43]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 142 [44]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 143 [45]ـ نمونه‌های طنز در آثار بزرگان ذکر شده بسیار فراوان است، چه طنزی که در یک بیت یا یک جمله ذکر شده باشد و چه طنزهای بلند و حکایات نسبتاً طولانی طنزآمیز که با اهداف مختلفی خلق شده است. مثل طنزهای سیاسی ـ اجتماعی حافظ، طنزهای مولانا و عطار با هدف ذکر نکات تعلیمی و اخلاقی در قالب طنز و یا طنزهای جذاب و سرگرم‌کننده‌ی سعدی در بوستان و گلستان. [46]ـ محمدرضا روزبه، صفحه‌ی 123 [47]ـ همان جا [48]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 143 [49]ـ همان جا [50]ـ حسن جوادی، صفحه‌ی 241 [51]ـ همان جا [52]ـ یحیی آرین پور، صفحه‌ی 39 [53]ـ محمدرضا روزبه، صفحه‌ی 123 [54]ـ یحیی آرین پور، صفحه‌ی 39 [55]ـ همان جا [56]ـ محمدرضا اصلانی، صفحه‌ی 143 [57]ـ محمدرضا روزبه، صفحه‌ی 123 [58]ـ رؤیا صدر، برداشت آخر، نگاهی به طنز امروز، چاپ اول (تهران، نشر سخن، 1385) صفحه‌ی 212 [59]ـ همان، صفحه‌ی 37 [60]ـ محمدرضا روزبه، صفحه‌ی 123 [61]ـ مرتضی فرجیان، طنزسرایان ایران از مشروطه تا انقلاب، چاپ اول (تهران، نشر بنیاد، 1370) جلد اول صفحه‌ی 212 [62]ـ سید ابراهیم نبوی،کاوشی در طنز ایران، چاپ سوم(تهران،انتشارات جامعه ایرانیان،1378)جلد اول،صفحه 115 [63]ـ رؤیا صدر، صفحه‌ی 96 [64]ـ همان |