دانلود فایل

بزرگترین مرجع دانلود فایل

دانلود فایل

بزرگترین مرجع دانلود فایل

بررسی شکاف کیفیت خدمات ارائه شده و مورد انتظار ادار ه کل ورزش و جوانان استان کهگیلویه ویویراحمد

بررسی شکاف کیفیت خدمات  ارائه شده و مورد  انتظار  ادار ه  کل  ورزش  و جوانان  استان  کهگیلویه ویویراحمد

بررسی شکاف کیفیت خدمات ارائه شده و مورد انتظار ادار ه کل ورزش و جوانان استان کهگیلویه ویویراحمد

عنوان

فهرست مطالب

صفحه

چکیده تحقیق ...

9

فصل اول

مقدمه و معرفی

1.1.مقدمه..

11

2.1. بیان موضوع تحقیق ....

12

3.1. ضرورت و اهمیت تحقیق ..

14

4.1. اهداف تحقیق ..

15

5.1. سوالات تحقیق ...

15

6.1. فرضیات تحقیق .................................................................................................................................

16

7.1. قلمرو تحقیق .....................................................................................................................................

17

8.1. تعاریف مفهومی واژه ها و اصطلاحات .........................................................................................

18

فصل دوم

زیربنای نظری و پیشینه تحقیق

1.2. مبانی نظری تحقیق .........................................................................................................................

21

1.1.2. خدمات ............................................................................................................................................

21

2.1.2. خدمات و انواع آن ........................................................................................................................

22

3.1.2. ویژگی های خدمات .....................................................................................................................

23

4.1.2. مفهوم کیفیت ................................................................................................................................

25

5.1.2. تعاریف کیفیت خدمات ...............................................................................................................

26

6.1.2. رابطه کیفیت خدمات و تصویر ذهنی مشتریان .....................................................................

28

7.1.2. مبانی نظری و پیشینه مربوط به فرضیات تحقیق ...............................................................

31

1.7.1.2. مبانی نظری فرضیه اول تحقیق ............................................................................................

31

2.7.1.2. پیشینه تحقیق مربوط به فرضیه اول.. ................................................................................

41

3.7.1.2. مبانی نظری فرضیه دوم .........................................................................................................

49

4.7.1.2. پیشینه تحقیق فرضیه دوم ....................................................................................................

50

5.7.1.2. مبانی نظری فرضیه سوم ........................................................................................................

51

6.7.1.2. پیشینه تحقیق فرضیه سوم ...................................................................................................

52

7.7.1.2. مبانی نظری فرضیه چهارم .....................................................................................................

53

8.7.1.2. پیشینه تحقیق فرضیه چهارم ...............................................................................................

55

9.7.1.2. مبانی نظری فرضیه پنجم ......................................................................................................

56

10.7.1.2. پیشینه تحقیق فرضیه پنجم ..............................................................................................

57

11.7.1.2. مبانی نظری فرضیه ششم ...................................................................................................

58

12.7.1.2. پیشینه تحقیق فرضیه ششم ..............................................................................................

59

8.1.2. معرفی اداره ورزش و جوانان ......................................................................................................

60

9.1.2. خلاصه تحقیقات انجام شده .......................................................................................................

61

فصل سوم

روش شناسی

1.3. روش تحقیق ......................................................................................................................................

65

2.3. جامعه آماری ....................................................................................................................................

67

3.3. برآورد حجم نمونه ...........................................................................................................................

67

2.3.3. روش نمونه گیری .........................................................................................................................

68

4.3. تعریف عملیاتی متغیرها .................................................................................................................

69

5.3. مقیاس اندازه گیری .........................................................................................................................

70

1.5.3. روایی پرسشنامه ...........................................................................................................................

71

6.3. جمع آوری داده ها ...........................................................................................................................

72

1.6.3. ابزار اندازه گیری ...........................................................................................................................

72

2.6.3. روش جمع آوری داده ها ............................................................................................................

72

7.3. روشهای تجزیه و تحلیل اطلاعات .................................................................................................

73

فصل چهارم

یافته ها

1.4. یافته های توصیفی ..........................................................................................................................

76

1.1.4. توصیف ویژگی های دموگرافی ..................................................................................................

76

2.1.4. توصیف متغیرهای تحقیق ..........................................................................................................

79

2.4. یافته های استنباطی .......................................................................................................................

85

1.2.4. آزمون پایایی ..................................................................................................................................

85

2.2.4. آزمون کولموگروف .......................................................................................................................

86

3.2.4. شکاف ادراکات و انتظارات نیازها ..............................................................................................

87

4.2.4. تحلیل نتایج ...................................................................................................................................

88

فصل پنجم

بحث و نتیجه گیری

1.5. خلاصه تحقیق ...................................................................................................................................

97

2.5. بحث و نتیجه گیری .........................................................................................................................

98

1.2.5 یافته (مربوط به فرضیه اول) ......................................................................................................

98

2.2.5. یافته (مربوط به فرضیه دوم) .....................................................................................................

101

3.2.5. یافته (مربوط به فرضیه سوم) ...................................................................................................

105

4.2.5. یافته (مربوط به فرضیه چهارم) ................................................................................................

108

5.2.5. یافته (مربوط به فرضیه پنجم) .................................................................................................

111

6.2.5. یافته (مربوط به فرضیه ششم) .................................................................................................

114

منابع و موآخذ ...........................................................................................................................................

118

ضمایم .........................................................................................................................................................

126

فهرست جدول

جدول 2-1 ................................................................................................................................................

جدول 3-1 ................................................................................................................................................

62

71

جدول 4-1 ................................................................................................................................................

76

جدول 4-2 ................................................................................................................................................

77

جدول 4-3 ................................................................................................................................................

78

جدول 4-4 ................................................................................................................................................

79

جدول 4-5 ................................................................................................................................................

80

جدول 4-6 ................................................................................................................................................

81

جدول 4-7 ................................................................................................................................................

82

جدول 4-8 ................................................................................................................................................

83

جدول 4-9 ................................................................................................................................................

85

جدول 4-10 ...............................................................................................................................................

86

جدول 4-11 ...............................................................................................................................................

86

جدول 4-12 ...............................................................................................................................................

87

جدول 4-13 ...............................................................................................................................................

89

جدول 4-14 ...............................................................................................................................................

90

جدول 4-15 ...............................................................................................................................................

91

جدول 4-16 ...............................................................................................................................................

92

جدول 4-17 ...............................................................................................................................................

93

جدول 4-18 ...............................................................................................................................................

94

جدول 4-19 ...............................................................................................................................................

95

جدول 4-20 ...............................................................................................................................................

95

فهرست شکل ها

شکل 2-1 ..................................................................................................................................................

33

شکل 2-2 ..................................................................................................................................................

38

فهرست نمودارها

نمودار 4-1 ................................................................................................................................................

76

نمودار 4-2 ................................................................................................................................................

77

نمودار 4-3 ................................................................................................................................................

78

نمودار 4-4 ................................................................................................................................................

79

نمودار 4-5 ................................................................................................................................................

81

نمودار 4-6 ................................................................................................................................................

82

نمودار 4-7 ................................................................................................................................................

83

نمودار 4-8 ................................................................................................................................................

84

نمودار 4-9 ................................................................................................................................................

88

 چکیده :

هدف این تحقیق شناسایی شکاف کیفیت خدمات ارائه شده و مورد انتظار در اداره کل ورزش و جوانان استان کهگیلویه ویویراحمد بوده است . این پژوهش از دسته مطالعات توصیفی- پیمایشی می باشد. جامعه آماری این تحقیق مراجعه کنندگان اداره ورزش و جوانان استان کهگیلویه و بویراحمد بودند که حجم نمونه بر اساس روش نمونه گیری تصادفی معادل 384 نفر به دست آمد که با توزیع بیشتر پرسشنامه در نهایت 385 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه استاندارد سروکوال بود. روایی محتوای پرسشنامه با استفاده از نظر اساتید تأیید و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ برای متغیرها 9/0 محاسبه گردید. برای تجزیه و تحلیل داده ها در پژوهش حاضر از آزمون ویلکاکسون و آزمون فریدمن استفاده شد. شرکت کنندگان در تمامی ابعاد کیفیت قائل به وجود شکاف کیفیتی بودند که از بین ابعاد کیفیت خدمات بعد اطمینان دهی مهمترین بعد کیفیت شناسایی شد. بر اساس نتایج بیشترین شکاف در بعد پاسخگویی و کمترین شکاف در بعد همدلی به دست آمد. این تحقیق بر اهمیت پاسخگویی در اداره ورزش و جوانان صحه می گذارد و می تواند در جهت دهی فعالیت های سازمانی برای بهبود کیفیت خدمات در اداره ورزش و جوانان موثر باشد.

لغات کلیدی: کیفیت خدمات، شکاف، ادراکات، انتظارات، سروکوال، خدمات ورزشی.

 1.1.مقدمه

دردنیایمتغیرکنونیبسیاریازسازمانهابدنبالراههاییهستندتاازطریقآنبهمزیترقابتیدستیابندوخدماتومحصولاتخودراازدیگرانمتمایزسازند.یکیازاستراتژیهایموجودبرایدستیابیبهاینمهم،ارائهخدماتباکیفیتاست (عامریون و همکاران، 1391). بهبود کیفیت خدمات می تواند صرفه جویی در هزینه ها برای سازمان به دنبال داشته باشد (همان منبع) و باعث رضایت مشتری گردد.

اکثرسازمانهاباانتخابشاخصرضایتمشتریبهعنوانیکمعیارکلیدی،ازطریقارزیابیکیفیتخدماتخودبهدنبالبهبودرضایتمشتریودرنتیجهبقاودوامخودهستندکیفیتخدماتنوعیقضاوتاستکهمشتریانبراساسادراکخودپسازفراینددریافتخدمتانجاممیدهند. برایناساسآنانانتظاراتخودراباادراکخودازخدماتدریافتشدهمقایسهمیکنند. کیفیتخدماتمقایسهآنچهمشتریاحساسمیکندکهبایدباشد )انتظارات( باآنچهکهدریافتداشتهاست (ادراکات)میباشد. اگرانتظاراتبیشازادراکاتباشد،ازدیدمشتریکیفیتخدماتدریافتشدهکمتراستونارضایتیویرابهدنبالدارد (عجم و همکاران، 1392).

مشکلکیفیتخدمات،بیشتردرسازمانهاییبه وجودمی آیدکهبرشناختوبرآوردننیازهاوخواسته های

مشتریانتمرکزنمیکنند.بایدسازمانخدماتی،خودراجایمشتریانشبگذاردوسیاستهایخودشرابراساسدیدگاهآنانبنانهد.عدمارتباطمستقیمبامشتری،درنهایتسببمیشودعملکردخدمتنتواندپاسخگویانتظاراتمشتریانباشدودرنتیجهمیانمشتریاندرزمینهارائه یکیفیتخدماتاختلافنظرایجادمیشود (غلامی و همکاران، 1390).

از طرفی شدت گرفتن رقابت در شرایط فعلی، عرضه کنندگان خدمات ورزشی را بر آن می دارد تا رویدادهای حیاتی و تأثیر آنها بر رفتار مشتری را بررسی کنند. شناخت انتظارات مشتریان و سطوح این انتظارات از سازمان های ورزشی، به بازاریابان خدمات اجازه می دهد تا تعیین کنند آیا خدمات ارائه شده سطح قابل قبولی از کیفیت را دارایند (سیدجوادین و همکاران، 1389).

در گذشته سید جوادین و همکاران (1389) تأثیر کیفیت خدمات بر وفاداری ورزشی، سجادی و همکاران (1390) مقایسه کیفیت خدمات در باشگاههای دولتی و خصوصی، سید عامری و همکاران (1391) رابطه کیفیت خدمات با رضایت مندی و وفاداری مشتریان اماکن ورزشی بررسی نموده اند. همچنین کاووسی وهمکاران (1392)، غلامی و همکاران (1390)، آقاملایی و همکاران (1387)، رنجبر و همکاران (1389)، لیم و تانگ[1] (2000) به بررسی تحلیل شکاف کیفیت خدمت پرداخته اند که تمامی آنها در مراکز درمانی و بیمارستانی این شکاف را بررسی نموده اند. برخی مطالعات نیز در رابطه با شکاف کیفیت خدمات در مراکز اموزشی و دانشگاهها یافت شد اما مطالعاتی که این شکاف را در خدمات ورزشی بررسی کرده باشند، خیلی محدود انجام شده است

در این راستا در این تحقیق به دنبال شناسایی شکاف انتظارات و ادراکات خدماتی در بین مشتریان اداره ورزش و جوانان استان کهگیلویه و بویراحمد می باشیم. بنابراین در این فصل به کلیات تحقیق شامل بیان موضوع، اهداف، فرضیات و محدودیت ها می پردازیم.

2.1. بیان موضوع تحقیق (بیان مسأله)

دربسیاریازسازمانهایکارآمدواثربخش,مشتریمحوریمعادلوهممعنیمدیریتخوبومؤثرتلقیمیشود.درشیوههایمدیریتیجدیدنیزکیفیتراخواستهمشتریتعریفمیکنند.نظریهپردازانامریکاییچهارویژگیرابهعنواناصلواساسمدیریتمطلوبذکرمیکنندکهیکیازآنهاپذیرفتنادراکهاوانتظاراتمشتریبهعنواناصلیترینعواملتعیینکنندهکیفیتاست.مشتریانیادریافتکنندگانخدمت,کیفیتخدمترابامقایسهانتظارهاوادراکهایخودازخدماتدریافتشدهارزیابیمیکنند (کبریایی و دیگران، 1383). مدیرانموفقاستراتژیهایخدماتخودرابربازخوردمستمرازمشتریبهمنظورشناسایینیازهایویوارضاءآنهاودرنهایتاندازهگیریرضایتمشتریمتمرکزنمودهاند. رمزموفقیتدرگروآناست،کهانتظاراتمشتریانرانسبتبهکیفیتخدمتبرآوردهسازیمیاحتیازآنپیشیبگیریم. بهعبارتیدیگراولینقدمبرایارائهخدماتباکیفیتبهمشتریوجلبرضایتاو،شناختابعادکیفیتخدماتومیزاناهمیتهریکازاینابعادبرایمشتریونیزتحلیلانتظاراتوادراکاودررابطهباهرکدامازاینابعادمی باشد (نایب زاده و فتاحی زارچ، 1387).سازمان های ورزشی ویژگی هایی دارند که آنها را از سایر سازمانهای خدماتی متمایز می سازد، اول اینکه خدمات ورزشی حالتی لوکس دارند، دوم اینکه مشتریان معمولا در زمان های تفریح به سازمان های ورزشی مراجعه می کنند و سوم اینکه اغلب اوقات در فعالیت های سازمان های ورزشی سرمایه گذاری عاطفی صورت می گیرد که این عوامل احتمالا انتظارات خدمات از سازمانهای ورزشی نسبت به سایر سازمانها را افزایش می دهد(رابینسون[2]،2006).

پیش از این پیتر و همکاران[3] (2000) دریافتند که شکاف کیفیت خدمات از منظر دانشجویان شاغل به تحصیل بیشتر از فارغ التحصیلان درک می شود (پیتر و همکاران، 2000)، مطالعه چو[4] (2004) درمورد کیفیت خدمات آموزشی در تمامی ابعاد کیفیت به شکاف منفی دست یافت (چو، 2004) ، دیان[5] (1999) در مطالعه ای محسوس بودن، همدلی و قابلیت اطمینان خدمات را مهمترین مسائل برای بیماران ذکر کرد(دیان، 1999).همچنین در ایران نیز کاووسی وهمکاران (1392)، غلامی و همکاران (1390)، آقاملایی و همکاران (1387)، رنجبر و همکاران (1389) به بررسی تحلیل شکاف کیفیت خدمت پرداخته اند که تمامی آنها در مراکز درمانی و بیمارستانی به شکاف منفی در تمامی ابعاد کیفیت خدمات پی بردند.

طیدههاخیر،توجهبسیاریازمدیرانومحققانبهکیفیتخدماتوشیوههایاندازهگیریوپایشمعطوفشدهاست. اما آنچه که شاهد هستیم بیشتر تحقیقات در این زمینه در سازمانهای خدمات درمانی، بخش آموزشی و بانکها انجام شده و توجه کمتری به سازمان های ورزشی شده است. از این رو در این تحقیق ضمنمعرفیمفهومکیفیتخدماتواهمیتیکهدرسازمانهایموفقپیداکردهاست،بهکمکیکیازمعتبرتریناینمدلها (الگوی سروکوال)وضعیتکیفیتخدمات را در اداره ورزش و جوانان استان کهگیلویه و بویراحمد ارزیابیمی نماییم. لذا در این تحقیق، محقق به دنبال بررسی آن است که، آیا شکاف کیفیت خدمات در اداره کل ورزش و جوانان استان کهگیلویه و بویراحمد وجود دارد و میزان شکاف چقدر می باشد؟

3.1. ضرورت و اهمیت تحقیق

چنانچه سازمان های ورزشی درک مناسبی از عوامل موثر بر کیفیت خدمات داشته باشند، بهتر می توانند در این راستا گام برداشته و به رضایت بالاتر مشتریان دست یابند. لذا این تحقیق از این لحاظ که به اداره ورزش و جوانان جهت شناخت شکافهای خدماتی کمک نموده و با دستیابی به عوامل مهمتر در بین موضوعات موثر بر کیفیت خدمات، سازمان را آماده پاسخگویی می سازد، ضروری و مهم می باشد. دلایل ضرورت و اهمیت تحقیق را می توان به صورت موردی به شرح زیر بیان نمود:

- فراهم آوردن مبنایی جهت بهبود ارائه خدمات و افزایش کیفیت

- افزایش رضایت مشتری در جهت اینکه کیفیت مترادف خواسته مشتری می باشد.

- آگاهی سازمان از وضعیت فعلی ارائه خدمات خود

- شناخت و اولویت بندی عوامل مهم در بهبود کیفیت خدمات

- آگاهی سازمان از عوامل مهم و تأثیر گذار در کیفیت خدمات

- اهمیت ارائه خدمات با کیفیت توسط اداره ورزش و جوانان

- آگاهی سازمان از میزان فاصله خدمات ارائه شده از وضع مطلوب

- آماده ساختن سازمان جهت جبران شکاف های خدماتی موجود

4.1. اهداف تحقیق

1.4.1. هدف کلی:

1-تعیین شکاف خدمات ادراک شده و مورد انتظار اداره کل ورزش و جوانان استان کهگیلویه و بویراحمد

2.4.1. اهداف اختصاصی:

1-تعیین تفاوت بین خدماتارائهشده و خدمات قابل انتظار،ازنظرقابلیتاعتماد در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد

2- تعیین تفاوت بین خدماتارائهشده و خدمات قابل انتظار،ازنظرقابلیتپاسخگویی در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد

3- تعیین تفاوت بین خدماتارائهشده و خدمات قابل انتظار،ازنظرقابلیتاطمینان دهی در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد

4- تعیین تفاوت بین خدماتارائهشده و خدمات قابل انتظار،ازنظرهمدلی در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد

5- تعیین تفاوت بین خدماتارائهشده و خدمات قابل انتظار،ازنظرعوامل فیزیکی در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد

5.1. سؤالات تحقیق:

1.5.1. سؤال اصلیتحقیق

1-آیا خدمات ارائه شده و مورد انتظار اداره کل ورزش و جوانان استان کهگیلویه و بویراحمد متفاوت می باشد؟

2.5.1. سوالات:

1-آیا خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرقابلیتاعتماد،در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد متفاوت می باشد؟

2- آیا خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرقابلیت پاسخگویی،در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد متفاوت می باشد؟

3-آیا خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرقابلیتاطمینان دهی،در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد متفاوت می باشد؟

4- آیا خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرهمدلی،در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد متفاوت می باشد؟

5- آیا خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرعوامل فیزیکی،در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد متفاوت می باشد؟

6.1. فرضیات تحقیق

  1. بین کیفیت خدمات ارائه شده و کیفیت خدمات مورد انتظار در اداره کل ورزش و جوانان استان کهگیلویه و بویراحمد تفاوت معنی داری وجود دارد.

2. بین خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرقابلاعتماد بودن در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد تفاوت معنی داری وجود دارد.

  1. بین خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرقابلیت پاسخگویی در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد تفاوت معنی داری وجود دارد.
  2. بین خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرقابلیت اطمینان دهی در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد تفاوت معنی داری وجود دارد.
  3. بین خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرقابلیت همدلی در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد تفاوت معنی داری وجود دارد.
  4. بین خدماتارائهشده و خدمات مورد انتظار،ازنظرعوامل فیزیکی در اداره کل ورزش و جوانان کهگیلویه و بویراحمد تفاوت معنی داری وجود دارد.

7.1. قلمرو تحقیق

حدود تحقیق

قلمرو موضوعی: تحقیق به بررسی شکاف کیفیت خدمات ادراک شده و مورد انتظار می پردازد.

قلمرو مکانی: قلمرو مکانی تحقیق اداره کل ورزش و جوانان استان کهگیلویه و بویراحمد می باشد.

قلمروزمانی: تحقیق حاضر در محدوده زمانی نیمه اول سال 1393 انجام پذیرفت.

محدودیت های تحقیق

1. از آنجا که محقق این کار را در سطح یک پروژه پایان نامه کارشناسی ارشد انجام داده است و وقت لازم برای گسترش نمونه ی خود نداشته است ممکن است این امر باعث تضعیف قابلیت تعمیم پژوهش گردد.

2. مراجعه کنندگان بنا به دلایلی از قبیل ذیق وقت و یا عدم آشنائی با ادبیات پژوهش و یا عدم اعتقاد به تحقیق و پژوهش در مواردی از پاسخ دادن به پرسشنامه ها کوتاهی می کنند و یا ممکن است پاسخ دهندگان نیز که به پرسشنامه ها پاسخ داده اند دقت لازم را ننموده باشند و شانس دریافت اطلاعات صحیح کاهش یابد .

 

[1]Lim & Tang

[2]Robinson

[3]Peter et al.

[4]Chua

[5]Dean





شاخص های آنتروپومتریک بازیکنان پست های مختلف فوتبال و هندبال و رابطه با سرعت و چابکی

شاخص های آنتروپومتریک بازیکنان پست های مختلف فوتبال و هندبال و رابطه با سرعت و چابکی

شاخص های آنتروپومتریک بازیکنان پست های مختلف فوتبال و هندبال و رابطه با سرعت و چابکی

 فهرست مطالب

عنوان صفحه

فهرست جدول ها.ی

فهرست شکل ها.... ک

فهرست پیوست ها.....ل

چکیده فارسی....1

چکیده انگلیسی..75

 فصل اول: طرح تحقیق

 عنوان.

1-1. مقدمه...............................................................................................................................................................................5

1-2. بیان مساله.........................................................................................................................................................................7

1-3. اهمیت و ضرورت تحقیق................................................................................................................................................9

1-4. اهداف پژوهش...............................................................................................................................................................10

1-4-1. هدف کلی..................................................................................................................................................................10

1-4-2. اهداف جزئی..............................................................................................................................................................11

1-5. فرضیه‏های پژوهش.......................................................................................................................................................11

1-6. متغیرهای پژوهش...........................................................................................................................................................12

1-6-1. متغیر مستقل...............................................................................................................................................................12

1-6-2. متغیر وابسته...............................................................................................................................................................12

1-7. محدودیت های پژوهش.................................................................................................................................................12

1-7-1. محدویت قابل کنترل..................................................................................................................................................12

1-7-2. محدودیت های غیر قابل کنترل.................................................................................................................................12

1-8. تعریف واژه ها واصطلاحات کاربردی..........................................................................................................................12

 

 

 

فصل دوم مبانی نظری پیشینه تحقیق

 

2 -1. مقدمه.............................................................................................................................................................................15

2-2. مبانی نظری پژوهش ......................................................................................................................................................15

2-2-1. آنتروپومتری..............................................................................................................................................................15

2-2-1-1. شاخص­های آنتروپومتریک....................................................................................................................................15

2-2-2.ورزش هندبال......................................................................................................................................................................................16

2-2-2-1.الگوهای حرکتی در بازی هندبال............................................................................................................................16

2-2-2-2.نیازمندی های فیزیووژیک هندبال .........................................................................................................................17

2-2-3.فوتبال..........................................................................................................................................................................17

2-2-3-1.آنتروپومتری و فوتبال............................................................................................................................................ 17

2-2-4. سرعت ......................................................................................................................................................................17

2-2-4-1.تمرین سرعت.........................................................................................................................................................17

2-2-4-2.روش های افزایش سرعت دویدن......................................................................................................................... 18

2-2-4-3.هماهنگی عصبی عضلانی ......................................................................................................................................18

2-2-4-4.مطالعات در بزرگسالان ..........................................................................................................................................19

2-2-5. چابکی........................................................................................................................................................................19

2-2-5-1.انواع چابکی............................................................................................................................................................19

2-2-5-2.یافته ها و نتایج تحقیقات مربوط به چابکی............................................................................................................20

2-2-5-3.پیشرفت در تغییر مسیر و اجرای حرکت چابکی....................................................................................................20

2-2-5-4.خلاصه بحث .........................................................................................................................................................20

2-2-5-5.سرعت و چابکی در هندبال...................................................................................................................................21

2-2-5-6.چابکی در فوتبال....................................................................................................................................................21

2-2-6.قدرت در هندبال.........................................................................................................................................................21

2-2-7..قدرت عضله در فوتبال............................................................................................................................................. 21

2-3. پیشینه پژوهش­ ..............................................................................................................................................................21

2-4. جمع بندی.................................................................................................................................................................... 23

 

فصل سوم

3-1. مقدمه ............................................................................................................................................................................26

3-2. جامعه آماری و نحوه گزینش آزمودنی ها......................................................................................................................26

3-3.روش پژوهش..................................................................................................................................................................26

3-4. طرح آزمایشی...............................................................................................................................................................26

3-5. پروتکل...........................................................................................................................................................................26

3-6. ابزارهای اندازه گیری.................................................................................................................................................... 27

3-6-1.پرسشنامه .................................................................................................................................................................. 27

3-6-2.ترازو......................................................................................................................................................................... 27

3-6-3.متر نواری ..................................................................................................................................................................27

3-6-4. کولیس...................................................................................................................................................................... 27

3-7.روش اندازه گیری.......................................................................................................................................................... 28

3-7-2. قد نشسته .................................................................................................................................................................28

3-7-3.طول ران ....................................................................................................................................................................28

3-7-4.طول ساق پا .............................................................................................................................................................29

3-7-5.طول دو دست........................................................................................................................................................... 29

3-7-6.طول بازو ...................................................................................................................................................................29

3-7-7.طول ساعد................................................................................................................................................................. 30

3-7-8.طول کف دست.........................................................................................................................................................30

3-7-9.طول آرنج تا نوک انگشت......................................................................................................................................... 30

3-7-10.عرض شانه ............................................................................................................................................................ 31

3-7-12.عرض مچ پا ...........................................................................................................................................................31

3-7-13.عرض مچ دست..................................................................................................................................................... 32

3-7-14.عرض آرنج..............................................................................................................................................................32

3-7-15.دور سینه..................................................................................................................................................................33

3-7-16.دور شکم.................................................................................................................................................................33

3-7-17.دور لگن................................................................................................................................................................. 33

3-7-18.دور مچ پا ...............................................................................................................................................................33

3-7-19.دور ران...................................................................................................................................................................34

3-7-20.دور بازو..................................................................................................................................................................34

3-7-21.دور ساق پا.............................................................................................................................................................34

3-7-22.سرعت....................................................................................................................................................................35

3-7-23.چابکی....................................................................................................................................................................35

3-8. روش آماری و شیوه تجزیه و تحلیل..........................................................................................................................35

 فصل چهارم

4-1. مقدمه.............................................................................................................................................................................37

4-2. تجزیه و تحلیل توصیفی داده­ها......................................................................................................................................37

4-3. بررسی توصیفی متغیرهای پژوهش................................................................................................................................38

4-4. بررسی طبیعی بودن توزیع داده­ها..................................................................................................................................39

4-5. آزمون فرضیه­های پژوهش ...........................................................................................................................................40

فرضیه اول.............................................................................................................................................................................40

فرضیه دوم ............................................................................................................................................................................47

فرضیه سوم............................................................................................................................................................................58

فرضیه چهارم .......................................................................................................................................................................59

فرضیه پنجم..........................................................................................................................................................................60

فرضیه ششم..........................................................................................................................................................................61

فصل پنجم

 

5-1. مقدمه...........................................................................................................................................................................63

5-2. خلاصه پژوهش............................................................................................................................................................63

5-3. بحث و بررسی..............................................................................................................................................................64

5-3-1. بررسی شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان فوتبال و هندبال در پست­های مختلف.................................................64

5-3-2. رابطه بین شاخص­های آنتروپومتریک با سرعت و چابکی........................................................................................67

5-4.نتیجه گیری.....................................................................................................................................................................68

5-5. پیشنهادات......................................................................................................................................................................69

5-5-1. پیشنهادات کاربردی...................................................................................................................................................69

5-5-2.پیشنهادهای پژوهشی..................................................................................................................................................70

فهرست جداول

جداول صفحه

فهرست جدول ها

جدول( 4-1)توصیف ویژگی­های آزمودنی­ها .......................................................................................................................37

جدول( 4-2) میانگین و انحراف استاندارد متغیرها در گروه هندبال و فوتبال.......................................................................38

جدول 4(-3) نتایج آزمون کالموگراف اسمیرنوف در گروه هندبال و فوتبال........................................................................39

جدول( 4-4) مقایسه شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان هندبال در پست­های مختلف .............................................40-44

جدول (4-5) آزمون گابریل برای مقایسه زوجی شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان هندبال در پست­های مختلف.......................................................................................................................................................................... 45-47

جدول( 4-6) مقایسه شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان فوتبال در پست­های مختلف.............................................. 48-51

جدول( 4-7) آزمون گابریل برای مقایسه زوجی شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان فوتبال در پست­های مختلف.......................................................................................................................................................................... 52-57

جدول (4-8) بررسی رابطه بین شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان هندبال با متغیر سرعت .............................................58

جدول( 4-9) بررسی رابطه بین شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان فوتبال با متغیر سرعت...............................................59

جدول( 4-10) بررسی رابطه بین شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان هندبال با متغیر چابکی............................................60

جدول (4-11) بررسی رابطه بین شاخص­های آنتروپومتریک بازیکنان فوتبال با متغیر چابکی.............................................61

 فهرست شکل ها

شکل ها

 شکل(3-1) ترازویcmery eb 9003................................................................................................................................27

شکل(3-2)مترنواری..............................................................................................................................................................27

شکل(3-3) کولیس................................................................................................................................................................27

شکل(3-4) اندازه گیری قد ایستاده.......................................................................................................................................28

شکل(3-5) اندازه گیری قد نشسته........................................................................................................................................28

شکل(3-6) اندازه گیری طول ران.........................................................................................................................................29

شکل(3-7) اندازه گیری طول ساق پا....................................................................................................................................29

شکل(3-8) اندازه گیری طول دو دست................................................................................................................................29

شکل(3-9) اندازه گیری طول بازو........................................................................................................................................30

شکل(3-10) اندازه گیری طول ساعد...................................................................................................................................30

شکل(3-11) اندازه گیری طول کف دست............................................................................................................................30

شکل(3-12) اندازه گیری طول آرنج تا نوک انگشت............................................................................................................31

شکل(3-13) اندازه گیری عرض شانه...................................................................................................................................31

شکل(3-14) اندازه گیری عرض زانو....................................................................................................................................31

شکل(3-15) اندازه گیری عرض مچ پا.................................................................................................................................32

شکل(3-16) اندازه گیری عرض مچ دست...........................................................................................................................32

شکل(3-17) اندازه گیری عرض آرنج..................................................................................................................................32

شکل(3-18) اندازه گیری دور سینه......................................................................................................................................33

شکل(3-19) اندازه گیری دور شکم......................................................................................................................................33

شکل(3-20)اندازه گیری دور لگن........................................................................................................................................33

شکل(3-21) اندازه گیری دور مچ پا.....................................................................................................................................34

شکل(3-22) اندازه گیری دور ران........................................................................................................................................34

شکل(3-23) اندازه گیری دور بازو.......................................................................................................................................34

شکل(3-24) اندازه گیری دور ساق پا..................................................................................................................................34

شکل( 3-25) تست 20 متر..................................................................................................................................................35

شکل(3-26)آزمون ایلینویز...................................................................................................................................................35

 فهرست پیوست ها

پیوست ها صفحه

پیوست شماره 1 : فرم دعوت به همکاری و رضایت نامه.........................................................................76

پیوست شماره 2 : فرم اندازه گیری فاکتور های آنتروپومتریکی،سرعت و چابکی.....................................77

 چکیده:

هدف از انجام این پژوهش تعیین شاخص های آنتروپومتریک بازیکنان پست های مختلف فوتبال و هندبال و رابطه آنها با سرعت و چابکی می باشد. 22 مورد شاخص آنتروپومتریک در 58 بازیکن (در هندبال میانگین سن 07/22، قد 61/182، وزن 92/82، وانحراف استاندارد سن 24/2، قد 48/5، وزن 42/5. و درفوتبال میانگین سن 33/25، قد 67/182، وزن 60/76، وانحراف استاندارد سن 47/3، قد 73/4، وزن 34/6. ) شاغل در لیگ استان گیلان در رشته­های ورزشی فوتبال و هندبال اندازه گیری شد. میزان چابکی و سرعت آزمودنی­ها در قالب دو آزمون چابکی ایلینویز و 20 متر سرعت در هر دو گروه هندبال و فوتبال اندازه­گیری شد. برای بررسی طبیعی بودن توزیع داده­ها در هر یک از اندازه­گیری­های انجام شده از آزمون کالموگراف- اسمیرنوف استفاده شد. برای مقایسه شاخص­های آنتروپومتریک بین پست­های مختلف از آزمون تجزیه و تحلیل واریانس و آزمون تعقیبی گابریل و برای بررسی ارتباط شاخص­های آنتروپومتریک با سرعت و چابکی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده گردید. کلیه آزمون­های آماری توسط نرم افزار SPSS نسخه 18 در سطح معنی­داری(05/0 p <) انجام شد.

نتایج آزمون گابریل با مقایسه زوجی شاخص­های عرض زانو و عرض مچ پا بازیکنان هندبال در پست­های مختلف نشان داد که شاخص عرض زانو در دروازه­بانان نسبت به بازیکنان خط زن به طور معنی­داری بیشتر بود. همچنین شاخص عرض مچ پا نیز در دروازه بانان نسبت به بازیکنان گوش به طور معنی­دار بیشتربود. همچنین مقایسه زوجی شاخص­های وزن و طول دو دست بازیکنان فوتبال در پست­های مختلف نشان داد که شاخص وزن در مدافعین و هافبک­ها به طور معنی­داری از مهاجمین بیشتر بود. طول دو دست در دروازه­بانان به طور معنی­داری از مهاجمین بیشتر بود. شاخص­های قد و قد نشسته بازیکنان فوتبال در پست­های مختلف نشان داد که شاخص قد در دروازه­بان­ها و هافبک­ها به طور معنی­داری از مهاجمین بیشتر بود. همچنین شاخص قد نشسته نیز در مدافعین به طور معنی­داری از مهاجمین بیشتر بود.

نتایج نشان داد که از بین شاخص­های آنتروپومتریک هندبالیست­ها، وزن، قد نشسته، عرض آرنج و دور مچ پا با میزان سرعت و طول ساق پا، طول ساعد، آرنج تا نوک انگشت، دور سینه، و دور ران با میزان چابکی رابطه منفی، معنی­دار و دور بازو با میزان چابکی رابطه مثبت و معنی­داری داشتند (05/0 P<). از بین شاخص­های آنتروپومتریک فوتبالیست­ها، قد، قد نشسته، طول ران، طول دو دست، آرنج تا نوک انگشت، عرض زانو، عرض مچ پا، و دور شکم با میزان سرعت، طول دو دست، طول بازو، دور لگن، و دور شکم با میزان چابکی رابطه منفی و معنی­داری داشتند (05/0 P<). با توجه به مطالعات وبررسیهای که انجام شد به این نتیجه رسیدیم که در پستهای مختلف فوتبال، دروازه بان ها و مدافع ها نسبت به هافبک ها، وهافبک ها نیز نسبت به مهاجم ها از جثه بزرگ تری برخوردار باشند. ودرپست های مختلف هندبال هم دروازه بان ها و بغل زن ها نسبت به خط زن ها، وخط زن ها نسبت به گوش زن ها جثه بزرگ تری برخوردار باشند.

 واژه های کلیدی: فوتبال، هندبال، آنتروپومتری، سرعت، چابکی.

  فصل اول

  1-1. مقدمه

در حال حاضر در تمام رشته های ورزشی از علوم مذکور و نیز تکنولوژی های مختلف در جهت هر چه بهتر اجرا نمودن حرکات و مهارت های ورزشی و پیاده نمودن تاکتیک های مختلف تیمی جهت کسب موفقیت استفاده می شود . از جمله رشته هایی که توانسته است از ابعاد مختلف علوم بهره کافی ببرد رشته ورزشی فوتبال[1] می باشد.فوتبال،پرطرفدارترینورزشدنیااستکهتوسط بسیاریازمردان،زنان،کودکانوبزرگسالاندرسطوحمختلفرقابتیانجام می گیرد که تعداد شرکت کنندگان در 208 کشور برای رسیدن به سطح حرفه ای 200 هزار نفر و در سطح آماتور 200 میلیون نفر تخمین زده شده(28). بیشتر بازیکنان طی مسابقه فوتبال (90 دقیقه)،به طور معمول مسافتی بین 12-10 کیلومتر در شدت نزدیک به آستانه بی هوازی (90-80 درصد حداکثر ضربان قلب یا 80-70 درصد حداکثر اکسیژن مصرفی) می دوند(19،33). بر همین اساس، تخمین زده شده است سوخت و ساز هوازی،90 درصد از هزینه انرژی یک بازیکن را طی مسابقه فوتبال تامین می کند(33،19). درمیاناینفعالیتبازیکنبه بسیاریازحرکاتانفجاری ازقبیلپرشها،شوت زدنها،تکلها، چرخشها،استارتها،تغییرموقعیتوازهمهمهم ترفعالیتهاییکهبازیکنبهطورمستقیمدرگیربازیباتوپورقابتبرایتصاحبآناست،نیازدارد(38). با توجه به ماهیت فوتبال ابعاد بزرگ بدن می تواند به اجرای حرکات سریع، قدرتمند بپردازد(60). همچنین متغیرهای مهم برایاندازه گیریعملکرد در فوتبالشرایط فیزیکی، مهارت های فنی وتکنیکی است(50).فوتبال با داشتن بیش از 200 عضو در فدراسیون بین المللی فوتبال[2] یکی از رایج ترین ورزش ها در جهان محسوب می شود. تعداد زیاد تماشاگران و علاقمندان به این رشته ورزشی نمایانگر این مطلب است و این همه بخاطر جذابیت و زیبایی خاص فوتبال می باشد که توانسته است به عنوان یک ورزش کامل و پر تحرک در جهان مطرح شود(45). حضور بیش از اندازه تماشاگران در دیدارهای داخلی، ملی، قاره ای و جهانی در ورزشگاه ها و ایجاد سیستم های ماهواره ای و برخورداری از بینندگان چند صد میلیونی پخش تلویزیونی، فوتبال را به عنوان مردمی ترین ورزش جهان معرفی کرده است(10). هندبال[3] که یک ورزشی پرتحرک و در ردیف ورزشهای خشن معرفی شده در مدت یک ساعت و یا حتی بیشتر بازی می شود، و از مجموعه مهارت ها و حرکات مثل دویدن- راه رفتن- پریدن – توقف کردن – عقب و جلو رفتن – پرتاب کردن و برخوردهای فیزیکی در دفاع و حمله...تشکیل شده است . از بررسی تحقیقات داخلی و خارجی چنین نتیجه گیری می شود که بین ویژگیهای پیکر سنجی و آمادگی های عمومی ورزشکاران هندبال ارتباطی قوی وجود دارد. بطوریکه اکثراً اندازه قد، ابعادبدنی، جثه قوی، بلندی طول اندام بالائی، اندازه وجب دست پرتاب را جزء فاکتورهای اصلی و عمومی بازیکنان می دانند. علاوه بر ویژگیهای عمومی فوق خصوصیات بازیکنان در هر پست مختلف بازی هندبال با یکدیگر متفاوت است که در انتخاب افراد می بایست ملاک قرار گیرد(5).

امروزه در سطوح بالای ورزشی، استعداد یابی از جایگاه بسیار بالایی برخوردار است ومتخصصین وکارشناسان زبده حیطه علوم ورزشی فاکتورهای مختلفی را در سوق دادن یک شخص بسوی ورزش خاصی در نظر می گیرند. یکی از مهمترین شاخصهای استعداد یابی اندازه های بدنی وارتباط آن با فاکتورهای مهم مورد نیاز یک رشته ورزشی می باشد. بنابر این کشف و شناسایی استعداد در ورزشهای تیمی مشکل تر از ورزشهای انفرادی نظیر دو و میدانی، دوچرخه سواری و قایقرانی است، چراکه تعیین عوامل پیش بینی کننده عملکرد در این رشته های ورزشی آسان تر است و در گذشته توسط متخصصین مشخص شده اند(48).

در ادامه اشاره ای هم به چابکی و سرعت داشته باشیم .قابلیت تغییر مسیر حرکت، تغییر وضعیت بدن و یا هر دوی آنها و داشتن عکس العملهای مناسب که در حداقل زمان و با مهارت، دقت، تعادل[4] و سرعت انجام می شود را چابکی[5] گویند(13).چابکی یکی از عوامل بسیار ضروری برای ورزشکاران و مجموعه ای از عوامل جسمانی دیگر از قبیل سرعت[6]، سرعت عکس العمل، قدرت[7] و هماهنگی و تعادل است. بنابراین فرد چابک باید کلیه عوامل جسمانی[8] فوق را در حد قابل قبول داشته باشد. با این حال می توان گفت که چابکی در ورزش ها و عملکردهای مختلف ورزشی متفاوت بوده و ورزشکار در هر حرکت ورزشی به بعضی از عوامل جسمانی احتیاج بیشتری دارد(13). به طور مثال یک مشت زن باید با چابکی خویش را از ضربات حریف مصون دارد او در این عمل با سرعت عکس العمل خویش از ضربات حریف می گریزد و یا یک وزنه بردار نیز بعد از آنکه در شروع حرکت خویش وزنه را تا حد مطلوب بالا کشید با چابکی خویش که در این حالت بیشتر شامل سرعت حرکت و سرعت تغییر مسیر است زیر وزنه قرار می گیرد. چابکی می تواند عمومی باشد و شامل همه بدن فرد شود در مثال های بالا کلیه بخش های بدن در چابکی شرکت دارند. گاه نیز از چابکی موضعی بحث به میان می آید که این نوع از چابکی در ارتباط با یک بخش از بدن خواهد بود ( چابکی یکی از اندامها مثل دست و پا). برای مثال یک والیبالیست در لحظه ای که با یک حرکت دست از خوابیدن توپ در زمین جلوگیری می کند از چابکی موضعی استفاده نموده است. فاکتور چابکی در بسیاری از فعالیت های ورزشی به عنوان عامل تعیین کننده موفقیت است. استارت های سریع، توقف های ناگهانی و تغییرات سریع در مسیر حرکت می تواند نمونه هایی از چابکی باشند(41).

رابطه شاخص های آنتروپومتریک[9] با فاکتورهای مختلف آمادگی جسمانی در برخی از مطالعات مورد بررسی قرار گرفته است.امروزهعواملآمادگیجسمانیرابهدوبخش،یعنیآمادگیجسمانیمرتبطباسلامتیوآمادگیحرکتیتقسیم بندیکردهاند. آمادگیجسمانیمرتبطباسلامتی،بهتوسعهویژگی هایموردنیازبرایاجرایعملکردخوبوهمچنینحفظشیوهزندگیسالمتوجهمیکندکهشاملقدرتواستقامتعضلانی،استقامتقلبی_تنفسی(آمادگی هوازی)، انعطاف پذیری و ترکیب بدنمیباشد(24). همچنینعواملآنتروپومتریکمثلوزنودرصدچربینیزباسلامتوطولعمرانساندرارتباطنزدیکمیباشند(34).برایناساس،یکیازروش هایعلمیومعتبربرایارزیابیسلامتافراددرتمامسنین،سنجشترکیببدنیوآمادگیجسمانیمی باشد(23).ازاینرو،محققینمعتقدندکهاندازهگیریعواملآنتروپومتریکوآمادگیجسمانیبایدبه عنوانیکعاملسلامتیوشاخصیازشیوهزندگیسالمبرایتوسعهاستانداردهایرشدملیکودکانونوجواناندرنظر گرفتهشود.

1-2. بیان مساله

شناخت کافی از علوم مختلف ورزش در رسیدن به اوج موفقیت اهمیت بسیاری دارد، اما به کارگیری این علوم بدون تعیین پیش نیازهای اولیه فرصت به کارگیری مفید علوم را محدود می کند. با توجه به این، از جمله وظایف مربیان، غیر از آگاهی از علوم ورزشی، توانایی در انتخاب نیروی مستعد برای رشتة مورد نظر است، که به نظر بیشتر صاحب نظران و متخصصان فن، عاملی فوق العاده مهم و پیش نیاز اولیه و لازم برای موفقیت درورزش است. بی شک بی توجهی به برخی از عوامل یا پیش نیازهای اولیه و تعیین کننده که تحت عنوان استعدادیابی مطرح است، اگرچه احتمال موفقیت را ناممکن نمی سازد، بی تردید احتمال آن را محدود و ضعیف خواهد کرد. این پیش نیازها ممکن است دارای جنبه های آنتروپومتریکی، فیزیولوژیکی[10]، مهارتی، روانشناختی و ... باشد(15). آنتروپومتری نیز مانند دیگر بخشهای علمی به قوانین خاص اندازه گیری بستگی دارد، که توسط شاخص های استاندارد ملی و بین المللی مشخص می شود(38).در زمینة کسب پیروزی و موفقیت برای ورزشکاران، دو عامل وراثت و محیط مطرح است. با توجه به این مسئله، دست یافتن به مقام های قهرمانی در سطوح مختلف نیز می تواند ریشه در رابطة انسان با عوامل مذکور داشته باشد، ازاین رو شناخت تفاوت های فردی، لازم و ضروری است. رشته های ورزشی و مهارت های خاص هر رشته مستلزم ترکیبی از عواملی همچون ساختار بدنی، قدرت، استقامت، توان، چابکی، سرعت واکنش و... است(15).

در مطالعه ای شاخص های تیپ بدنی در تعدادی از ورزشکاران مرد اندونزیایی در تعدادی از ورزش ها گزارش کردند، این افراد از ورزش های بدمینتون، فوتبال، والیبال انتخاب شده بودند و در سنین 20 تا 30 سال قرار داشتند. گروه کنترل نیز از دانشجویان غیر ورزشکار انتخاب شدند. بنابر نتایج به دست آمده، فوتبالیست ها متوزان بودند، بازیکنان بدمینتون نسبتاٌ تیپ بدنی متوسطی داشتند و بازیکنان والیبال عضلانی– لاغر و دانشجویان (گروه کنترل) لاغر– عضلانی بودند. در مقایسه با میانگین جهانی در هر یک از ورزش ها، بازیکنان اندونزی یایی کوتاه تر و سبک تر بوده و در مقابل بازیکنان بدمینتون جنوب استرالیا که تیپ عضلانی بودند، این بازیکنان پیکر متوسطی داشتند. بازیکنان والیبال در سطح جهانی از نظر تیپ بدنی به دو گروه لاغر- عضلانی و عضلانی - لاغر تقسیم شده که والیبالیست های اندونزی یایی در گروه دوم قرار گرفتند(41).

 

[1]Foot ball

[2]FIFA

[3]Hand ball

[4]Balance

[5]Agility

[6]Speed

[7]Power

[8]Physical factors

[9]Anthropometric

[10]Physiological





تاثیر سیستم های حسابداری مدیریت بر سرمایه های فکری در سازمان تامین اجتماعی

تاثیر سیستم های حسابداری مدیریت بر سرمایه های فکری در سازمان تامین اجتماعی

تاثیر سیستم های حسابداری مدیریت بر سرمایه های فکری در سازمان تامین اجتماعی

 

 فهرست مطالب

فصل اول کلیات پژوهش

1-1- مقدمه. 3

1-2- بیان مسأله. 4

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش. 5

1-4- هدف پژوهش. 6

1-5- فرضیه‌های پژوهش. 6

1-5-1- فرضیه‌ اصلی. 6

1-5-2- فرضیه های فرعی. 6

1-6-روش انجام پژوهش. 7

1-6-1- روش پژوهش و گردآوری داده­ها. 7

1-6-2- جامعه آماری و نمونه پژوهش. 8

1-6-3- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها. 8

1-7- استفاده کنندگان از نتایج پژوهش. 9

1-8- تعریف واژه‌های کلیدی. 9

1-9- ساختار پژوهش. 10

فصل دوم مبانی نظری پژوهش

2-1- مقدمه. 12

2-2- مبانی نظری. 12

2-2-1- مفاهیم و تعریف سرمایه فکری. 12

2-2-1-1- سیر تاریخی سرمایه فکری. 17

2-2-1-2- عناصر سرمایه فکری. 18

2-2-1-3-روشهای اندازه گیری سرمایه فکری. 19

2-2-2- سیستم­های حسابداری مدیریت. 38

2-2-3- حسابداری مدیریت و سرمایه فکری. 40

2-3- پیشینه پژوهش. 42

2-3-1- پژوهش­های خارجی. 44

2-3-2- پژوهش­های داخلی. 44

2-4- خلاصه فصل. 48

فصل سوم روش اجرای پژوهش

3-1- مقدمه. 50

3-2- تعریف پژوهش. 50

3-3- متغیرهای پژوهش. 51

3-3-1- متغیر مستقل. 51

3-3-2- متغیر وابسته. 52

3-4- قلمرو پژوهش. 52

3-5- جامعه و نمونه آماری. 52

3-6- روش پژوهش و گردآوری داده­ها. 53

3-7- طراحی پرسشنامه. 53

3-8- روش تجزیه و تحلیل داده ها و ازمون فرضیه ها. 51

3-9- ازمون نرمال بودن داده ها(کولموگوروف- اسمیرنوف) 55

3-10- ضریب همبستگی. 55

3-11- خلاصه فصل. 55

فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده­ها

4-1- مقدمه. 57

4-2- آمار توصیفی متغیرهای پژوهش. 57

4-3- روایی و پایایی پرسشنامه. 63

4-4- آزمون نرمال بودن متغیرها. 64

4-5- آزمون فرضیه­های پژوهش. 65

4-6- رتبه بندی متغیرهای مستقل سیستم­های حسابداری مدیریت 74

4-7-خلاصه فصل. 75

فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادها

5-1- مقدمه. 77

5-2- مروری بر نتایج به دست آمده از پژوهش. 77

5-3- پیشنهادهای پژوهش. 80

5-3-1- پیشنهادهای حاصل از یافته‌های پژوهش. 80

5-3-2- پیشنهاد برای پژوهش‌های آینده. 81

5-4- محدودیت­های پژوهش. 81

5-5- خلاصه فصل. 81

پیوست­ها. 82

فهرست منابع. 92

 بررسی تاثیر سیستم­های حسابداری مدیریت بر سرمایه های فکری

درسازمان تامین اجتماعی

 چکیده

هدف این پژوهش، بررسی رابطه بین سیستم­های حسابداری مدیریت و توسعه سرمایه فکری در سازمان تأمین اجتماعی می­باشد. بدین منظور رابطه سه معیار شیوه استفاده از سیستمهای حسابداری مدیریت، نوع اطلاعاتی که به وسیله سیستمهای حسابداری مدیریت تهیه می­شود و نوع تصمیماتی که توسط سیستمهای حسابداری مدیریت پشتیبانی و حمایت می­شود با اجزای سرمایه فکری شامل سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه مشتری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه و تحلیل فرضیه­های پژوهش نشان می­دهد که به طور کلی، با توجه با آزمون ضرایب همبستگی بین متغیرهای پژوهش، از بین 12 فرضیه مطرح شده فقط چهار فرضیه پذیرفته شد که مربوط به رابطه بین متغیرهای شیوه استفاده از سیستمهای حسابداری مدیریت و سرمایه انسانی، نوع تصمیماتی که توسط سیستمهای حسابداری مدیریت پشتیبانی می­شود و سرمایه ساختاری، سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری، و سرمایه ساختاری و سرمایه مشتری می­باشد، مورد پذیرش واقع شد. در هر چهار فرضیه نیز رابطه بین متغیرها مستقیم می‏باشد.

واژه­ های کلیدی:سیستمهای حسابداری مدیریت، سرمایه فکری، سازمان تأمین اجتماعی

 فصل اول

کلیات پژوهش

 1-1- مقدمه

هدف این فصل ارائه چارچوب و طرح کلی تحقیق است. پس از ارائه مقدمه به بیان مساله، اهمیت و ضرورت پژوهش و اهداف تحقیق پرداخته شده است. در ادامه نیز فرضیه­ها و روش تحقیق ارائه خواهد شد.

از دیدگاه حسابداری مالی سرمایه‌ها به دو دسته ملموس (مشهود) و غیرملموس(نامشهود) طبقه بندی می‌شوند. دارایی‌های و سرمایه‌های ملموس شامل تمامی امکانات فیزیکی مانند زمین ، ساختمانها وتجهیزات تولیدی می‌باشد، اما شناخت سرمایه‌های ناملموس برای سازمانها امری مبهم می‌باشد. مفهوم سرمایه انسانی ریشه در ادبیات اقتصادی دارد(بکر، 1996). در حقیقت ویژگی‌های کیفی افراد سرمایه آنها هستند. سرمایه انسانی نه سرمایه فیزیکی نه سرمایه‌ مالی محسوب می‌شود بلکه سرمایه انسانی به عنوان دانش، مهارت، خلاقیت وسلامت فرد تعریف شده است (بکر، 2002).

ادبیات مربوط به سرمایه فکری بیانگر ارزش و ماهیت نامشهود این منابع می باشد. نخستین تلاش های مرتبط با مفاهیم سرمایه فکری مرهون مطالعات مچلاپ در سال 1962 میلادی است، اما به لحاظ تاریخی ابداع مفهوم سرمایه فکری به سال 1969 توسط گالبرایس نسبت داده می­شود. وی اعتقاد داشت سرمایه فکری چیزی فراتر از ذهن بوده و در برگیرنده اقدام فکری نیز می گردد. این امر بدین معنی است که در ادبیات سرمایه فکری در تشریح مفهوم سرمایه فکری، حرکت از داشتن دانش به سمت استفاده از دانش به این نکته اشاره دارد که روابط و فرآیندها برای اینکه به عنوان سرمایه فکری محسوب گردند، باید دانش را به محصول یا خدمتی تبدیل نمایند که برای سازمان، شرکت یا غیره ارزشمند است. همچنین این امر منجر به فرآیندی می گردد که ما را از داشتن دانش به سمت استفاده از دانش می برد که این موضوع نیز منجر به ارائه تعاریف مختلف از سرمایه فکری می گردد. ادوینسون و مالون می­گویند سرمایه فکری اطلاعات و دانش مورد استفاده برای کارکردن، برای ایجاد ارزش است (واسیل، 2008). به تازگی، محققان تعریف جامعی درباره­ی سرمایه فکری ارایه کرده اند در این تعریف شرایط لازم برای شناسایی این دارایی نیز بیان شده است. "سرمایه فکری یک نوع دارایی است که، توانایی بنگاه اقتصادی را برای ایجاد ثروت اندازه گیری می کند. این دارایی ماهیت عینی و فیزیکی ندارد و یک دارایی نامرئی است که ازطریق به کارگیری دارایی های مرتبط با منابع انسانی، عملکرد سازمانی و روابط خارج از بنگاه اقتصادی به دست می‏آید. همه این ویژگی ها باعث ایجاد ارزش در درون سازمان می شود و ارزش به دست آمده به دلیل این که یک پدیده کاملا درون سازمانی است، قابلیت خرید و فروش ندارد" (رس و بارونس، 2005).سرمایه فکری زاده عرصه علم و دانش است. هنوز این واژه در دوران تکوین خود بسرمی برد. علی رغم این که ، سیستم های بیشتری در حال استفاده از سرمایه فکری هستند، اما هنوز هم بسیاری از افراد شاغل در سازمان ها و بنگاه های اقتصادی اطلاعی از این مفهوم ندارند (زنجیردار و همکاران، 1387). نتایجتحقیقاتنشانداده استکهشرکتهاییکهازسطح بیشتریازکنترلوتمرکزرویداراییهاینامشهودخودبرخوردارندبهنسبتشرکتهاییکه نسبتبه این داراییهاوبطوراخصسرمایههایفکریبیتوجهاند،دارایعملکردوبازگشت سرمایهبهترونوسان قیمتسهاماینشرکتها کمتربودهاست (برامهندکار، 2007).

 1-2- بیان مسأله

در نیمه دوم قرن بیستم با توسعه اطلاعات و پیشرفت سریع فناوری، تحولی عظیم در تمام جنبه­های زندگی و فعالیت های بشر ایجاد شده که این امر باعث حرکت به سمت اقتصاد دانش محور و تغییر پارادیم حاکم بر اقتصاد صنعتی شده است (همتی و همکاران، 1389). در چنین فضایی، دانش و دارایی های نامشهود بعنوان مهمترین منبع و مزیت رقابتی سازمان ها شناخته شده است. در حقیقت جهان پس از انقلاب کشاورزی و صنعتی که در آن زمین، سرمایه و نیروی کار منابع اصلی به حساب می آمدند شاهد انقلاب اطلاعاتی است که در آن منابع اصلی بر پایه دانش و اطلاعات شکل گرفته است. در عصر دانش، سرمایه فکری موضوعی با اهمیت می باشد که مدیریت صحیح آن در محیط پرتلاطم و چالش برانگیز امروزی، رمز موفقیت شرکتها محسوب می‏شود (مجتهدزاده، 1381).

یکی از مهمترین چالشها و مشکلات سیستم های حسابداری سنتی، عدم انعکاس ارزش سرمایه­های فکری در صورتهای مالی و گزارشات واحدهای تجاری است. در حالیکه امروزه نقش سرمایه های فکری در ایجاد ارزش برای شرکتها و واحدهای تجاری بسیار بیشتر از نقشی است که سرمایه های مالی در واحدها ایفا می کنند. آگاه شدن مدیران از نقشی که دارایی­های نامشهود از قبیل سرمایه فکری در ایجاد ارزش برای سازمان دارد، نیازمند سیستم­های حسابداری است که ارزش سرمایه فکری را اندازه­گیری و گزارش کند (مار و چاتزکل، 2004؛ تیلز و همکاران، 2007). در این میان، حرفه حسابداری و حسابداران نقش مهمی برای یافتن راههای موثر جهت کنترل و اندازه گیری و سنجش سرمایه های فکری بوسیله مدلها و روشهای ارزیابی این سرمایه ها بر عهده دارند. نواس و همکاران (2012) نیز بیان می­کنند که حسابداری مدیریت می­تواند روشی موثر برای منابع سازمانی و شرح ارتباط آن برای فرایند ایجاد ارزش در سازمان باشد.به همین دلیل، در نظر گرفتن حسابداری مدیریت به عنوان مکمل سرمایه فکری منطقی به نظر می­رسد (نواس و همکاران، 2012). بنابراین در این پژوهش، به دنبال بررسی رابطه بین سیستم­های حسابداری مدیریت و سرمایه فکری در سازمان خواهیم بود تا این موضوع روشن شود که آیا سیستم­های حسابداری مدیریت و اطلاعاتی که فراهم می­کند، با سرمایه فکری رابطه­ای دارد و آیا می­تواند به مدیران در شناخت بیشتر نحوه ایجاد ارزش توسط سرمایه فکری در سازمان کمک کند.

 1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش

بسیاریازسیستمهایحسابداریفعلیازنقشواهمیتفزایندهحقمالکیتمعنویودانشدرسازمانهاییعصرنوینغافلبودهوازتوانسنجشارزشواقعیدارایی­هادرمحاسباتشانناتوانند.بهعبارتدیگر،صورت­هایمالیدرتشریحارزشواقعیشرکت­هاازمحدودیت­هایبسیاریبرخوردارهستند.درجوامعدانشمحورکنونی،بازدهسرمایهفکریبکارگرفتهشدهبسیاربیشترازبازدهسرمایه‏هایمالیبهکارگرفتهشده،اهمیتیافتهاست اینبهآنمعناستکهدرآیندهدرمقایسهباسرمایههایفکری،نقشواهمیت سرمایههایمالیدرتعیینقابلیتسودآوریپایدار،کاهشچشمگیریخواهدیافت. اینموضوعموجایجادفاصلهبینارزش واقعی شرکتهاوسازمانهاباآنچهکهدرمحاسباتحسابداریسنتیاعمالمی­گردد،شده است. افزایششکافبینارزشواقعیودفتریشرکت­ها،توجهمحققانرابرایتوضیحارزشنامرئیکهدراینبینازصورت­هایمالی حذفشده،جلبکردهاست.ارزشیکهازآنتحتعنوانسرمایهفکرینامبرده می­شودودرتمامیابعادسازمانهمچونیکپیکره دانشحضوردارد،امانادیدهگرفتهمی­شود.

از طرفی، یکی از سیستم­های اطلاعاتی که می­تواند سازمان را در اندازه­گیری و استفاده صحیح و بهینه از سرمایه فکری یاری کند، حسابداری مدیریت می­باشد. حسابداری مدیریت، که در طول قرن بیستم ارزش خود را از دست داده بود (جانسون و کاپلان، 1987)، در حال حاضر چشم انداز و مجموعه ای از ابزار است که به ویژه گسترش حوزه­های خود را گسترش داده و در نتیجه، فرصتی مناسب است برای برخورد با برخی چالش­های مستقیم یا غیر مستقیم مربوط بهسرمایه فکریو تاثیر آن بر سازمان.پارادایم حسابداری مدیریت در حال حاضر روش مدیریت موثر منابع سازمانی و ارتباط آن را برای فرایند ایجاد ارزش در سازمان نشان می­دهد.به همین دلیل، در نظر گرفتن حسابداری مدیریت به عنوان مکمل سرمایه فکری منطقی به نظر می­رسد (نواس و همکاران، 2012).

در سازمان تأمین اجتماعی هم مانند بسیاری از سازمان­های نیرو محور دیگر، سرمایه انسانی از عوامل اصلی موفقیت سازمان به شمار می­رود. لذا انجام پژوهش­هایی در این زمینه از اهمیت فراوانی برخوردار است. در این مطالعه نیز به بررسی رابطه بین سیستم­های حسابداری مدیریت و سرمایه انسانی در سازمان تأمین اجتماعی خواهیم پرداخت.

 1-4- هدف پژوهش

اهداف این در سه حوزه کاربردی، محتوایی و کاربردهای خاص به صورت زیر است:

کاربردی: هدف کاربردی کمک به مدیران سازمان تامین اجتماعی است تا با ارزیابی ارتباط سیستم­های حسابداری مدیریت خود با توسعه سرمایه فکری، بتوانند از این دارایی با ارزش استفاده کنند.

محتوایی: هدف محتوایی این پژوهش­ بررسی رابطه بین سیستم­های حسابداری مدیریت و توسعه سرمایه فکری در سازمان تأمین اجتماعی می­باشد.

کاربردهای خاص: نتایج این پژوهش می­تواند مورد استفاده مدیران سازمان تأمین اجتماعی، مدیران سایر سازمان­ها و پژوهشگران حوزه سرمایه فکری قرار بگیرد.

1-5- فرضیه‌های پژوهش

با توجه به مطالب عنوان شده و هدف مورد نظر پژوهش، فرضیه­های پژوهش به شرح زیر مورد بررسی قرار خواهد گرفت:

1-5-1- فرضیه­ اصلی

فرضیه­ اصلی پژوهش عبارت است از:

1- سیستم­های حسابداری مدیریت به توسعه سرمایه فکری در سازمان تأمین اجتماعی کمک می‏کند.

 1-5-2- فرضیه­های­ فرعی

به منظور آزمون فرضیه اصلی فرضیه­های فرعی زیر بر اساس ابعاد سیستمهای حسابداری مدیریت و سرمایه فکری مطرح می­شود:

1-1- شیوه استفاده از سیستمهای حسابداری مدیریت تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه انسانی در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-2- شیوه استفاده از سیستمهای حسابداری مدیریت تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه ساختاری در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-3- شیوه استفاده از سیستمهای حسابداری مدیریت تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه مشتری در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-4- نوع اطلاعاتی که به وسیله سیستمهای حسابداری مدیریت تهیه می­شود تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه انسانی در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-5- نوع اطلاعاتی که به وسیله سیستمهای حسابداری مدیریت تهیه می­شود تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه ساختاری در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-6- نوع اطلاعاتی که به وسیله سیستمهای حسابداری مدیریت تهیه می­شود تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه مشتری در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-7- نوع تصمیماتی که توسط سیستمهای حسابداری مدیریت پشتیبانی و حمایت می­شود تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه انسانی در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-8- نوع تصمیماتی که توسط سیستمهای حسابداری مدیریت پشتیبانی و حمایت می­شود تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه ساختاری در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-9- نوع تصمیماتی که توسط سیستمهای حسابداری مدیریت پشتیبانی و حمایت می­شود تاثیر مستقیمی بر توسعه بعد سرمایه مشتری در سازمان تأمین اجتماعی دارد.

1-10- بین ابعاد سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری ارتباط معناداری وجود دارد.

1-11- بین ابعاد سرمایه انسانی و سرمایه مشتری ارتباط معناداری وجود دارد.

1-12- بین ابعاد سرمایه ساختاری و سرمایه مشتری ارتباط معناداری وجود دارد.

 1-6- روش انجام پژوهش

1-6-1- روش پژوهش و گردآوری داده­ها

روش این پژوهش از نظر ماهیت از نوع تحقیقات پیمایشی و از نوع همبستگی است. روش انجام تحقیق بدین صورت خواهد بود که ابتدا بر اساس پرسشنامه، اطلاعات لازم در ارتباط با سیستم­های حسابداری مدیریت و سرمایه فکری گرداوری خواهد شد. سپس با کمک روش­های آماری رابطه بین این دو متغیر مورد بررسی قرار خواهد گرفت. روش گرداوری داده­های این پژوهش استفاده از پرسشنامه برای سنجش سیستمهای حسابداری مدیریت و سرمایه فکری می­باشد. برای نگارش و جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز بخش مبانی نظری نیز، به گونه عمده از مجلات تخصصی انگلیسی و فارسی استفاده خواهد شد.

 1-6-2- جامعه آماری و نمونه پژوهش

جامعه­ی‌ آماری این پژوهش شامل مدیران ارشد و روسای حسابداری شعب مختلف سازمان تامین اجتماعی تهران است.

 1-6-3- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها

رای تجزیه و تحلیل اطلاعات در این پژوهش از روش همبستگی استفاده خواهد شد. پس از جمع‏آوری داده­های کورد نیاز، با استفاده از نرم افزار spss داده­های گرداوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. مدل مفهومی پژوهش به صورت زیر است:

 کل 1 – مدل مفهومی پژوهش (بر اساس مطالعه نواس و همکاران، 2012)

متغیرها و مدل­های اندازه­گیری سرمایه فکری و سیستم‏های حسابداری مدیریت نیز به صورت زیر خواهد بود:

متغیر مستقل: مدل اندازه گیری سیستم­های حسابداری مدیریت- در این پژوهش از ابزار پرسشنامه و بر اساس پرسشنامه سیستمهای حسابداری مدیریت مطالعه نواس و همکاران (2012) استفاده خواهد شد تا میزان استفاده از سیستمهای حسابداری مدیریت در سازمان تأمین اجتماعی مشخص گردد. ابعاد سیستمهای حسابداری مدیریت در این پرسشنامه عبارتند از 1) شیوه استفاده از سیستمهای حسابداری مدیریت، 2) نوع اطلاعاتی که به وسیله سیستمهای حسابداری مدیریت تهیه می­شود، و 3) نوع تصمیماتی که توسط سیستمهای حسابداری مدیریت پشتیبانی و حمایت می­شود. برای هر کدام از این ابعاد پرسشنامه­ای طراحی خواهد شد تا بتوان بر اساس آن­ این ابعاد را به داده­های کمی تبدیل کرد.

متغیر وابسته: سرمایه فکری- سرمایه فکری شامل سه بعد سرمایه انسانی، ساختاری و مشتری می­باشد. برای بررسی این ابعاد در سازمان تأمین اجتماعی و نحوه کمک سیستم­های حسابداری مدیریت برای توسعه آن­ها، از ابزار پرسشنامه استفاده خواهد شد. بدین ترتیب که از مدیران خواسته خواهد شد تا میزان اجرای هر کدام از ابعاد سرمایه فکری در سازمان را بر اساس طیف لیکرت (امتیاز 1 به بسیار کم تا امتیاز 5 برای بسیار زیاد) مشخص کنند.

1-7- استفاده‌کنندگان از نتایج پژوهش

کاربرد اصلی این پژوهش کمک به مدیران سازمان تأمین اجتماعی (و هر سازمانی) برای ارزیابی توانایی سیستم­های حسابداری مدیریت در توسعه سرمایه فکری سازمان می­باشد.

 1-8- تعریف واژه­های کلیدی

سرمایه انسانی: سرمایه انسانی نشان دهنده موجودی دانش افراد یک سازمان است (بونتیس و همکاران، 2002). روس و همکاران(1997) نیز بحث می کنند که کارکنان، سرمایه فکری را از طریق شایستگی، نگرش و چالاکی فکری شان ایجاد می کنند. همچنین بروکینگ (1996) معتقد است دارایی انسانی یک سازمان شامل مهارتها، تخصص، توانایی حل مسأله و سبک های رهبری است.

سرمایه ساختاری: سرمایه ساختاری شامل همه ذخایر غیر انسانی دانش در سازمان می شود که در برگیرنده پایگاه های داده، نمودارهای سازمانی، دستورالعمل های اجرایی فرآیندها، استراتژی ها، برنامه های اجرایی و به طور کلی هر آنچه که ارزش آن برای سازمان بالاتر از ارزش مادی اش باشد،است (روس و همکاران، 1997). به عبارت روشن تر، روس و همکارانش معتقدند سرمایه ساختاری عبارت است از «هر آنچه که در شرکت باقی می ماند پس از آنکه کارکنان به هنگام شب به خانه می روند».

سرمایه مشتری: استیوارت (1997) اظهار می­دارد موضوع اصلی سرمایه مشتری، دانش موجود در کانال های بازاریابی و روابط با مشتریان است. سرمایه مشتری نشان دهنده توانایی بالقوه یک سازمان به خاطر عوامل نامشهود بیرونی اش است. همچنین، چن و همکارانش (2004) سرمایه مشتری را در قالب قالبیت بازاریابی، شدت بازار و وفاداری مشتری طبقه بندی می­کنند.

 فصل دوم مبانی نظری پژوهش

2-1- مقدمه. 12

2-2- مبانی نظری. 12

2-2-1- مفاهیم و تعریف سرمایه فکری. 12

2-2-1-1- سیر تاریخی سرمایه فکری. 17

2-2-1-2- عناصر سرمایه فکری. 18

2-2-1-3-روشهای اندازه گیری سرمایه فکری. 19

2-2-2- سیستم­های حسابداری مدیریت. 38

2-2-3- حسابداری مدیریت و سرمایه فکری. 40

2-3- پیشینه پژوهش. 42

2-3-1- پژوهش­های خارجی. 44

2-3-2- پژوهش­های داخلی. 44

2-4- خلاصه فصل. 48

فصل سوم روش اجرای پژوهش

3-1- مقدمه. 50

3-2- تعریف پژوهش. 50

3-3- متغیرهای پژوهش. 51

3-3-1- متغیر مستقل. 51

3-3-2- متغیر وابسته. 52

3-4- قلمرو پژوهش. 52

3-5- جامعه و نمونه آماری. 52

3-6- روش پژوهش و گردآوری داده­ها. 53

3-7- طراحی پرسشنامه. 53

3-8- روش تجزیه و تحلیل داده ها و ازمون فرضیه ها. 51

3-9- ازمون نرمال بودن داده ها(کولموگوروف- اسمیرنوف) 55

3-10- ضریب همبستگی. 55

3-11- خلاصه فصل. 55

فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده­ها

4-1- مقدمه. 57

4-2- آمار توصیفی متغیرهای پژوهش. 57

4-3- روایی و پایایی پرسشنامه. 63

4-4- آزمون نرمال بودن متغیرها. 64

4-5- آزمون فرضیه­های پژوهش. 65

4-6- رتبه بندی متغیرهای مستقل سیستم­های حسابداری مدیریت 74

4-7-خلاصه فصل. 75

فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادها

5-1- مقدمه. 77

5-2- مروری بر نتایج به دست آمده از پژوهش. 77

5-3- پیشنهادهای پژوهش. 80

5-3-1- پیشنهادهای حاصل از یافته‌های پژوهش. 80

5-3-2- پیشنهاد برای پژوهش‌های آینده. 81

5-4- محدودیت­های پژوهش. 81

5-5- خلاصه فصل. 81

پیوست­ها. 82

فهرست منابع. 92





بررسی اثر 8 هفته تمرین هوازی بر سطوح پلاسمایی آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) زنان دارای اضافه وزن

بررسی اثر 8 هفته تمرین هوازی بر سطوح پلاسمایی آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) زنان دارای اضافه وزن

بررسی اثر 8 هفته تمرین هوازی بر سطوح پلاسمایی آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) زنان دارای اضافه وزن

چکیده

آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) مترشحه از اندوتلیال عروق یکی از عوامل اصلی تنظیم فشار خون می‌باشد. اطلاعات اندکی در مورد تأثیر فعالیت ورزشی بر سطوح پلاسمایی ACE وجود دارد. هدف این پژوهش بررسی اثر یک دوره تمرین هوازی بر سطوح پلاسمایی ACE در زنان با وزن طبیعی و دارای اضافه وزن بود. آزمودنی‌های این پژوهش شامل 14 زن دارای اضافه وزن (50- 20 ساله) بود. سطوح پلاسمایی، شاخص‌های پیکرسنجی، اکسیژن مصرفی بیشینه (Vo2max) و فشار خون سیستولیک و دیاستولیک پیش و پس از دوره‌ی تمرینی ارزیابی شد. برنامه‌ی تمرین هوازی در هفته اول با شدت 45-40 درصد حداکثر ضربان قلب ذخیره بود و به تدریج در هفته هشتم به 80-70 درصد حداکثر ضربان قلب ذخیره رسید. پس از 8 هفته تمرین هوازی سطوح پلاسمایی ACE به طور معناداری در آزمودنی‌ها افزایش یافت. تمرین هوازی همچنین منجر به کاهش معنادار درصد چربی و دور کمر و عدم تغییر گلوکز، انسولین، مقاومت انسولینی، وزن، BMI، فشار خون سیستولیک، فشار خون دیاستولیک، Vo2max و همچنینارتباط معنادار منفی بین وزن و ACE شد. در مجموع یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که 8 هفته تمرین هوازی منجر به افزایش سطوح پلاسمایی ACE در زنان دارای اضافه وزن، بدون تغییرات معنادار در ترکیب بدنی و فشار خون آن‌ها شد. مطالعات بیشتر با تعداد آزمودنی‌های زیادتر به منظور تائید این نتیجه ضرورت دارد.

واژگان کلیدی:آنزیم مبدل آنژیوتانسین، تمرین هوازی، فشار خون، درصد چربی، ترکیب بدن

 فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول- مقدمه و طرح پژوهش 1

1-1-مقدمه..... 2

1-2- بیان مسئله.... 3

1-3- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش... 6

1-4- اهداف پژوهش... 7

1-4-1- هدف کلی.. 7

1-4-2- اهداف جزیی.. 7

1-5- فرضیه­های پژوهش 7

1-6- محدودیت­های پژوهش.. 8

1-7- تعریف واژه­ها و اصطلاحات پژوهش........................................................... 9

فصل دوم- پیشینه نظری پژوهش 10

2-1- مقدمه .................................................................................................................. 11

2-2- مبانی نظری پژوهش......................................................................................... 11

2-2-1- اضافه وزن.................................................................................................... 11

2-2-2- سیستم رنین – آنژیوتانسین – آلدوسترون................................. 12

2-2-3- آنزیم مبدل آنژیوتانسین...................................................................... 15

2-2-3-1- ساختار آنزیم مبدل آنژیوتانسین............................................ 16

2-2-3-2- پلی مورفیزم آنزیم مبدل آنژیوتانسین................................ 17

2-2-3-3- آنزیم مبدل آنژیوتانسین و عملکرد استقامتی................. 18

2-2-3-4- آنزیم مبدل آنژیوتانسین و عملکرد قدرتی........................ 19

2-2-3-5- مطالعاتی که ارتباط آنزیم مبدل آنژیوتانسین و عملکرد جسمانی را نشان نمی‌دهند............................................................................................................... 20

2-2-3-6- بیان آنزیم مبدل آنژیوتانسین در بافت‌ها............................ 20

2-2-3-7- تنظیم آنزیم مبدل آنژیوتانسین.................................................. 21

2-2-4- آنزیم مبدل آنژیوتانسین و بیماری‌ها.......................................... 22

2-2-4-1- آنزیم مبدل آنژیوتانسین و دیابت............................................. 22

2-2-4-2- آنزیم مبدل آنژیوتانسین و بیماری‌های قلبی........ 23

2-2-4-2- آنزیم مبدل آنژیوتانسین و فشار خون.............. 24

2-3-ادبیات پیشینه....................................... 24

2-3-4-2- اثرتمرینات ورزشی بر آنزیم مبدل آنژیوتانسین..... 24

2-4-جمع بندی و نتیجه گیری کلی........................... 25

فصل سوم- روش­شناسی پژوهش 27

3-1- مقدمه.................................................................................................................... 28

3-2- طرح پژوهش.......................................................................................................... 28

3-3- جامعه و نمونه آماری پژوهش.................................................................. 28

3-4- متغیرهای پژوهش..................................... 29

3-4-1- متغیر مستقل................................................................................................ 29

3-4-2- متغیرهای وابسته...................................................................................... 29

3-4-3- متغیرهای کنترل......................................................................................... 29

3-5- برنامه تمرینی آزمودنی‌ها....................................................................... 29

3-6- ابزارهای جمع آوری داده‌ها..................................................................... 30

3-7- روش گردآوری اطلاعات.................................................................................... 31

3-8- روش‌های آزمایشگاهی و اندازه‌گیری آنالیت‌ها................................ 33

3-9- روش تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها...................................................... 34

فصل چهارم- یافته­های پژوهش و تجزیه و تحلیل داده­ها 35

4-1- مقدمه.................................................................................................................... 36

4-2- تجزیه و تحلیل توصیفی داده‌ها............................................................. 36

4-2-1- تغییرات شاخص‌های آنتروپومتریک و توان هوازی آزمودنی‌ها در مراحل قبل و بعد از 8 هفته تمرین هوازی.......................................................................... 36

4-2-2- تغییرات فشار خون آزمودنی‌ها در مراحل قبل و بعد از 8 هفته تمرین هوازی................................................................................................................................ 37

4-2-3- تغییرات گلوکز و انسولین آزمودنی‌ها در مراحل قبل و بعد از 8 هفته تمرین هوازی................................................................................................................. 38

4-3- تجزیه و تحلیل استنباطی داده­ها......................................................... 38

4-3-1- فرضیه اول...................................................................................................... 38

4-3-2- فرضیه دوم...................................................................................................... 39

4-3-3- فرضیه سوم...................................................................................................... 39

فصل پنجم- بحث و نتیجه­گیری 42

5-1- مقدمه.................................................................................................................... 43

5-2- خلاصه پژوهش........................................................................................................ 43

5-3- بحث در خصوص نتایج پژوهش....................................................................... 44

5-3-1- تغییرات سطوح پلاسمایی ارتباط آنزیم مبدل آنژیوتانسین در پاسخ به تمرینات هوازی............................................................................................................ 44

5-3-2- تغییرات مقاومت انسولین در پاسخ به تمرینات هوازی...... 47

5-4- نتیجه‌گیری.......................................................................................................... 50

5-5- پیشنهادات.......................................................................................................... 50

پیوست 1- رضایت آگاهانه...................................................................................... 51

پیوست 2- پرسش‌نامه‌ی پیشینه‌ی تندرستی........................................................ 56

منابع و مآخذ ............................................................................................................ 60

 فهرست شکل­ها

عنوان صفحه

 شکل2-1- طرح کلی از سیستم رنین – آنژیوتانسین – آلدوسترون.... 14

شکل2-2- وظایف کلی ACE و ACE2....................................................................... 16

شکل 2-3-طرحی کلی از ژنوتیپ ACE............................................................... 19

 فهرست جدول­ها

عنوان صفحه

 جدول 3-1- مراحل اجرای طرح پژوهش................................................................ 30

جدول 4-1- تغییرات شاخص‌های آنتروپومتریک و توان هوازی آزمودنی‌ها قبل و بعد از 8 هفته تمرین هوازی......................................................................................... 37

جدول 4-2- تغییرات فشار خون آزمودنی‌ها آزمودنی‌ها قبل و بعد از 8 هفته تمرین هوازی................................................................................................................. 38

جدول 4-3- تغییرات گلوکز و انسولین آزمودنی‌ها آزمودنی‌ها قبل و بعد از 8 هفته تمرین هوازی..................................................................................................... 38

جدول 4-5- تغییرات آنزیم مبدل آنژیوتانسین آزمودنی‌ها قبل و بعد از 8 هفته تمرین................................................................................................................................ 39

جدول 4-6- تغییرات شاخص HOMA آزمودنی‌ها قبل و بعد از 8 هفته تمرین 39

جدول 4-7- نتایج آزمون، بین تغییرات سطوح پلاسمای ACE با تغییرات مقاومت انسولینی......................................................................................................................... 39

جدول 4-8- نتایج آزمون، بین تغییرات سطوح پلاسمای ACE با تغییرات فشار خون............................................................................................................................................. 40

جدول 4-9- نتایج آزمون، بین تغییرات سطوح پلاسمای ACE با تغییرات آنتروپومتریکی و توان هوازی............................................................................ 40

 

 

 

 

فصلاول

مقدمه و طرح پژوهش

 

 1-1- مقدمه

در سال 2000 چاقی به آن حد افزایش یافت که سازمان بهداشت جهانی (WHO) آن را به عنوان بزرگترین تهدید کننده سلامتی در دنیا معرفی کرده است[1]. اپیدمی جهانی چاقی و مشکلات سلامتی مرتبط با آن مانند دیابت و دیگر بیماری‌ها خواستار اقدامات موثر برای کمک به افراد چاق و دارای اضافه وزن که درصدد کاهش وزن هستند می‌باشد [2]. از طرفی چاقی منجر به افزایش فشار خون و خطرات قلبی – عروقی نیز می‌شود. در بافت چربی فعالیت زیادتری از آنژیوتانسیوژن[1](AGT)، رنین[2]، آلدوسترون[3]، آنزیم مبدل آنژیوتانسین[4](ACE)نشان داده شده است، علاوه بر این افزایش بیانسیستم رنین – آنژیوتانسین – آلدوسترون[5] (RAAS) مخصوصا در بافت چربی جوندگان چاق توصیف شده است[3]. ACE یک متالوپپتید روی[6] و کتالیزگر تجزیه دی پپتید[7] یا تری پپتید[8] از پایانه کربوکسیل الیگوپپتید[9] است [2]. مهمترین فرآورده ACE از AGT آنژیوتانسینΙΙ[10] (AngΙΙ) شناخته شده است که سیستم آنژیوتانسین – رنین را شکل می‌دهد و در افزایش فشار خون و باز جذب آب و نمک همکاری میکند[2].

مطالعات نشان می‌دهند که بیان ACE توسط عوامل اندوژن و نیز اگزوژن از جمله فاکتورهای رشد اندوتلیال عروقی، استرادیول ، گلوکوکورتیکوئیدها ، هورمون‌های تیروئید و مصرف کم نمک تحت تاثیر قرار می‌گیرد. به طور متناوب، ممکن است ACE سطح پروتئین و تغییرات فعالیت آنزیماتیک را تنظیم کند بدون آن که تغییری در سطح بیان آن ایجاد شود (2). در بعضی از مطالعات به نقش ACE به عنوان یکی از ریسک فاکتورها در بروز بیماری‌های عروق کرونر[11] (CAD) توجه شده است [4]، علاوه بر این ACE به عنوان یکی از اجزای RAAS نقش مهمی در تنظیم فشار خون از طریق آبشارهای واکنش بیوشیمیایی دارد [5]، همچنینمحققان بیان کردند که سطح ACE پلاسما در افراد دیابتیبالاتر است [6]. به نظر می‌رسد که فعالیت پایین ACE منجر به بهبود متابولیسم گلوکز می‌شود. وانگ و همکاران گزارش کردند که ACE رابطه مستقیمی با وزن بدن دارد[2] و کم تحرکی و عدم فعالیت ورزشی عاملی است که در فرایند افزایش فعالیت AngΙΙ نقش مهمی را ایفا می‌کند [7]، از طرفی مطالعات بسیار اندکی در مورد تاثیر ورزش بر سطوح ACE پلاسما وجود دارد. مطالعه حاضر نیز با توجه به اهمیت نقش فعالیت بدنی و تمرین منظم در سلامت افراد جامعه طراحی شده است تا نقش ورزش رادر سطوح پلاسمایی ACE در افراد دارای اضافه وزن بررسی کند.

 1-2- بیان مسئله

چاقی یکی از عوامل خطرساز مهم برای ایجاد اختلالات سوخت وسازی به ویژه سوخت وساز چربی، دیابت نوع دو، مقاومت به انسولینی، بیماری‌های صفراوی، بیماری‌های تنفسی و تعدادی از سرطان‌ها است که شیوع این اختلالات در اکثر کشورهای پیشرفته و صنعتی به سرعت رو به افزایش می‌باشد. افزایش چربی بدن همچنین یک عامل مستقل خطرزا برای بیماری‌های قلبی - عروقی و پرفشار خونی می‌باشد [8]. چاقی همچنین سایر بیماری‌های مرتبط با افزایش غلظت سرمی سایتوکاین‌های التهابی را افزایش می‌دهد. التهاب، سازوکار اصلی ایجاد تصلب شرایین و مقاومت به انسولین است. در حال حاضر، تصور می‌شود که وضعیت التهابی می‌تواند باعث پیشرفت مقاومت به انسولین و دیگر اختلال‌های مرتبط با چاقی مانند سندرممتابولیکی ‌شود [9]. چرا که نشان داده شده است 80 درصد بیماران دیابت نوع 2 چاق هستند و چاقی نیز با افزایش مقاومت به انسولین، فشار خون، چربی و انسولین همراه استکه همه آنها از طریق رژیم غذایی و مداخله در شیوه زندگی و نیز درمان دارویی قابل تعدیل می‌باشد [10]. نشانداده شده است که در جریان خون زنان چاق AGT، رنین، آلدوسترون و ACE نسبت به زنان لاغر بیشتر بودهاست [11]. علاوه بر این افزایش بیان RAAS در بافت چربی مخصوصا در جوندگان چاق توصیف شده است (3).

RAAS مجموعه به هم بافته‌ای جهت حفظ تعادل فشارخون و مایعات / الکترولیت‌های بدن است. ماده اصلی تشکیل دهنده این سیستم آنژیوتانسیوژن، یک α- گلیکوپروتئین است که در کبد تولید و آزاد می‌شود و توسط آنزیم رنین به AngΙ تبدیل می‌شود. آنزیم ACE که برای اولین بار توسط اسکدز [12]و همکاران در سال 1950 کشف شد، گلیکوپروتئینی است در سطح سلول که قسمت اعظم آناز جمله جایگاه فعال آن به سمت خارج سلول قرار گرفته است، یعنی به صورت یک اکتوآنزیم است. ACEعلاوه بر تبدیل Ang مسئول بی اثر سازی مادة اتساع کننده عروق یعنی برادی کینین[13] (BK) است [12]. AngΙΙ یک پپتید چند کاره است که در بافت‌های مختلفی فعال می‌شود. AngΙΙ آزاد سازی آلدوسترون از غدد فوق کلیوی را تحریک می‌کند و باعث انقباض شریان کلیوی می‌شود و بدین ترتیب افزایش بازجذب آب و نمک در کلیه‌ها اتفاق می‌افتد [13]. مطالعات نشان می‌دهندکه بیان ACE توسط عوامل اندوژن[14] و نیز اگزوژن[15] از جمله فاکتورهای رشد اندوتلیال عروقی، استرادیول[16]، گلوکوکورتیکوئیدها[17]، هورمون‌های تیروئید و مصرف کم نمک تحت تاثیر قرار می‌گیرد [2]. به طور متناوب، ممکن است ACE سطح پروتئین و تغییرات فعالیت آنزیماتیک را تنظیم کند بدون آن‌که تغییری در سطح بیان آن ایجاد شود. مهار‌کننده‌های ACE به نقاط فعال ACE متصل می‌شوند و در نتیجه فعالیت ACE را مهار می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که درمان طولانی مدت با مهارکنندههای ACE باعث افزایش بیان ACE در سلول‌های اندوتلیال و همچنین گردش خون می‌شود [14].

در بعضی از مطالعات به نقش ACE به عنوان یکی از ریسک فاکتورها در بروز بیماری‌های عروق کرونر (CAD) توجه شده است. ACE اگر چه در سیستم آنژیوتانسین - آلدوسترون دخالت دارد، اما در غشاء شریان‌ها نیز نقش فیزیولوژیک داشته و سبب تسریع در تشکیل ترومبوز می‌شود. مطالعات انجام شده نشان داده است که فعالیت ACE احتمالاً در طول فعالیت پلاک آتروما وجود داشته و رشد و تغییرات پلاک ممکن است متاثر از محصول آنزیم ANGII و BK باشد. بعلاوه قسمت‌هایی از این آنزیم در بخشی از عروق درگیر شده و در طول دوره فعالیت پلاک، تغییر یافته و ممکن است فعالیت آن را در خون تحت تاثیر قرار دهد [4].

طبق گزارش شریفی و همکاران احتمالاً افزایش ACE سرم به عنوان یک عامل مستقل در بروز CAD نقش دارد و مهار آن می‌تواند فرایند آترواسکلروز را به تاخیر اندازد. ACE به عنوان یکی از اجزای RAAS نقش مهمی در تنظیم فشار خون از طریق آبشارهای واکنش بیوشیمیایی دارد. افزایش در فعالیت ACE پلاسما ممکن است فشار خون را از طریق افزایش تولید AngΙΙ افزایش دهد [5]. محققان بیان کردند که سطح ACE پلاسما در افراد دیابتی نیز بالاتر است، علاوه بر آن بالارفتن سطح ACE سرم در بیماران دیابتی با عوارض قلبی عروقی یا دیابتی نفروپاتی نشان داده شده است [6]. منصور و همکاران بیان کردند که افزایش شدید سطح ACE در گروه‌های دیابتی وجود دارد، همچنین گزارش کردند سطح فعالیت ACE در بیماران دیابتی نفروپاتی از بیماران دیابت نوع 2 بالاتر است [15]. وانگ و همکاران[18] گزارش کردند که ACE رابطه معناداری را با اینترلوکین-6 دارد، همچنین دریافتند که با عوامل التهابی از جمله مهارکننده مهاجرت ماکروفاژها[19]، ماتریکس متالوپپتید-9[20]، هیپتوگلوبین[21] مرتبط می‌باشد. این محققان همچنین بیان داشتند که ACE رابطه مستقیمی با وزن بدن دارد [2].

گزارش شده است که کم تحرکی و عدم فعالیت ورزشی نیز عاملی است که در فرایند افزایش فعالیت AngΙΙ نقش مهمی را ایفا می‌کند. کم تحرکی عواملی را که به نحوی در افزایش غلظت آنژیوتانسین و حساسیت به آن را موثر هستند، تحریک می نماید. این احتمال وجود دارد که کم تحرکی احتمالا از طریق افزایش سطح سدیم سرم، افزایش سطح گیرنده‌های 1AT و AT2 و نیز بیشتر شدن بیان ژن رنین و تحریک سیستم رنین - آنژیوتانسین، منجر به افزایش سطح AngΙΙ می شود [7]. بررسی‌ها نشان می‌دهد که فعالیت‌های ورزشی منجر به کاهش گیرنده‌های AngΙΙ شده و همچنین حساسیت به AngΙΙ را کم می‌کند [16]. لذا با توجه به وجود ارتباط بین غلظت ACE پلاسمایی با وزن بدن و BMI (2) تغییرات این آنزیم در پاسخ به برنامه‌های ورزشی که با هدف بهبود ترکیب بدنی و کاهش وزن افراد ارائه شده است مورد توجه محققان علوم ورزشی قرار گرفت که البته تعداد این مطالعات بسیار اندک است. بطور مثال انگلی و همکاران[22] با بررسی اثر 13 هفته کاهش انرژی مصرفی (600 کالری روزانه) همراه با تمرینات ژیمناستیک در آب در زنان چاق یائسه که کاهش 5 درصدی در وزنشان داشتند دریافتند که سطوح ACE در خون بعد از کاهش وزن به طور معناداری در بدن کم شده است، این محققین گزارش کردند که بیان ACE در بافت چرب نیز کاهش یافته است [3].لذا با توجه به تعداد اندک مطالعات انجام شده و همچنین گسترش چاقی و اضافه وزن در جامعه زنان کشورهای در حال توسعه، محقق درصدد است تا تغییرات این آنزیم را پس از یک دوره تمرین هوازی در زنان دارای اضافه وزن مورد بررسی قرار دهد.

[1] Angiotensinogen

[2] Renin

[3] Aldosterone

[4] Angiotensin-converting enzyme

[5] Renin Angiotensin Aldosterone system

[6] zinc metallopeptidase

[7] dipeptides

[8] tripeptides

[9] oligopeptides

[10] angiotensin II

11 Coronary Artery Disease

1Skedz

2 Bradykinin.

3 Endogenous

4 Exogenous

5Estradiol

6glucocorticoids

1 Wang et al

2 Macrophage migration inhibiting factor

3 Matrix metallopeptidase 9

4 Haptoglobin

[22] Engli et ai





مقایسه سلامت روانی و ابعاد آن در دانش آموزان پسر دبیرستانی ورزشکار و غیر ورزشکار مدارس شبانه روزی شهرستان مرودشت

مقایسه سلامت روانی و ابعاد آن در دانش آموزان پسر دبیرستانی  ورزشکار و غیر ورزشکار مدارس شبانه روزی شهرستان مرودشت

مقایسه سلامت روانی و ابعاد آن در دانش آموزان پسر دبیرستانی ورزشکار و غیر ورزشکار مدارس شبانه روزی شهرستان مرودشت

 

  چکیده

هدف از این تحقیق مقایسه سلامت روانی و ابعاد آن در دانش آموزانپسر دبیرستانی ورزشکار و غیر ورزشکار مدارس شبانه روزی شهرستان مرودشت بود. بدین منظور تعداد 324 نفر از دانش­آموزان این مدارس در پژوهش شرکت کردند که از این تعداد 150 نفر از ورزشکاران و تعداد 174 نفر از دانش­آموزان غیرورزشکار بودند. پرسشنامه سلامت روانی توسط شرکت­کنندگان تکمیل شد. برای آزمون فرضیه­های تحقیق از روش آماری تی در گروه­های مستقل و تحلیل واریانس دو ­راهه استفاده و سطح معناداری برای کلیه فرضیه­ها 05/0 در نظر گرفته شد. نتایج در نمره سلامت عمومی روانی دو گروه تفاوت معناداری را نشان نداد. در ابعاد نشانه­های جسمانی، اضطراب و بی­خوابی، اختلال در عملکرد اجتماعی و افسردگی بین گروه دانش­آموزان ورزشکار و غیرورزشکار تفاوت معناداری مشاهده نگردید. با توجه به یافته­های این تحقیق در کل می­توان نتیجه­گیری کرد که بین دانش­آموزان ورزشکار و غیرورزشکار در مدارس شبانه­روزی در سلامت روانی تفاوت معناداری وجود ندارد.

 کلید واژه­ها: سلامت روانی، دانش­آموزان، مدارس شبانه­روزی، ورزشکار، غیرورزشکار، مرودشت

 فهرست مطالب

  عنوان صفحه

 فصل اول: مقدمه

1-1-کلیات... 2

1-2-بیان مساله.. 5

1-3-ضرورت و اهمیت پژوهش. 7

1-4-اهداف پژوهش... 9

1-4-1-هدف کلی.. 9

1-4-2- اهداف اختصاصی... 9

1-4-3- هدف فرعی.. 10

1-5-سئوالات پژوهش... 10

1-5-1- سئوال اصلی.......................... 10

1-5-2-سئوالات اختصاصی....................... 10

1-5-3-سئوال فرعی........................... 10

1-6-تعریف مفهومی متغیرها..................... 11

1-6-1- سلامت روانی.......................... 11

1-6-2- ورزش................................ 11

1-6-3- دانش­آموزان ورزشکار.................. 11

1-6-4- دانش­آموزان غیر ورزشکار.............. 11

1-6-5-مدارس شبانه­روزی...................... 11

عنوان صفحه

 

1-7-خرده مقیاس­های سلامت روان.................. 12

1-7-1-نشانه­های جسمانی...................... 12

1-7-2-اضطراب و بی خوابی.................... 12

1-7-3- اختلال در عملکرد اجتماعی............. 12

1-7-4- افسردگی، علائم ویژه افسردگی.......... 12

 

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1- مفهوم سلامت روان......................... 14

2-2- تاریخچه بهداشت روان..................... 15

2-3- تعاریف سلامت روان........................ 17

2-4- سلامت روان از دیدگاههای مختلف............ 18

2-5-سلامت روانی از نظر مکاتب مختلف............ 19

2-5-1- مکتب زیست گرایی..................... 19

2-5-2- مکتب رفتار گرایی.................... 20

2-5-3-مکتب روانکاری........................ 20

2-5-4-مکتب انسانگرایی...................... 21

2-5-5-مکتب بوم شناسی....................... 21

2-6- اصول سلامت روانی......................... 21

2-7- اهداف ایجاد سلامت روان................... 24

2-7-1- پیشگیری اولیه....................... 25

2-7-2- پیشگیری ثانوی(درمان)................ 25

2-7-3- پیشگیری ثالث........................ 26

2-8- سلامت روان و نوجوانی و مدرسه............. 26

عنوان صفحه

 

2-9- بزرگی مسأله سلامت روان................. 28

2-10- اهداف عمومی تربیت بدنی در وزارت آموزش و پرورش 30

2-11- اهداف اختصاصی تربیت بدنی در آموزش و پرورش 31

2-12- اصول تدریس تربیت بدنی در آموزش و پرورش. 31

2-13- در تدریس درس تربیت بدنی اصول ذیل باید مورد توجه قرار گیرد............................................ 32

2-14- خصوصیات رشد و اهداف تخصصی تربیت بدنی در مقطع متوسطه 32

2-15- ویژگی­های عمومی پسران................... 33

2-16- دسته بندی رشته ­های ورزشی............... 34

2-17- اصول روانی انتخاب فعالیت­های ورزشی...... 34

2-18- ویژگی­های ورزش.......................... 35

2-19- فواید ورزش............................. 36

2-20- سه حیطه کسب سلامتی...................... 37

2-20-1- اهداف جسمانی (فواید جسمانی)........ 37

2-20-2- اهداف روانی (فواید روانی).......... 38

2-20-3- اهداف اجتماعی(فواید اجتماعی)....... 39

2-21- چرا ورزش می­کنیم؟....................... 40

2-21-1- کنترل وزن.......................... 40

2-21-2- کاهش خطر بیماریهای قلبی_عروقی...... 40

2-21-3- کاهش فشار روانی و افسردگی.......... 41

2-21-4- لذت بردن........................... 41

2-21-5- ایجاد عزت نفس...................... 41

2-21-6- مشارکت در امور اجتماعی............. 41

2-22- چرا ورزش نمی­کنیم؟...................... 42

2-23- اساسنامه‌ مدارس‌ شبانه‌­روزی‌............... 43

عنوان صفحه

 

2-24- دستورالعمل اجرایی مدارس شبانه­روزی...... 48

2-25- پژوهشهای پیشین........................ 52

 

فصل سوم: روش پژوهش

3-1-مقدمه.................................... 67

3-2- روش­شناسی پژوهش.......................... 67

3-2-1- طرح پژوهش........................... 67

3-2-2- جامعه آماری......................... 68

3-2-3- نمونه آماری و روش نمونه‌گیری......... 68

3-3- متغیرها................................. 68

3-4- تعریف عملیاتی متغیرها................... 69

3-4-1- سلامت روان........................... 69

3-4-2- نشانه­های جسمانی..................... 69

3-4-3- اضطراب.............................. 70

3-4-4- اختلال در عملکرد اجتماعی............ 70

3-4-5- افسردگی............................. 70

3-5- ابزار جمع­آوری داده­ها................... 70

3-6- روش اجرا............................... 73

3-7- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات............... 74

  عنوان صفحه

 فصل چهارم: یافته­های پژوهش

4-1- مقدمه.................................. 76

4-2- یافته­های توصیفی........................ 76

4-3- یافته‌های استنباطی...................... 77

4-3-1- سوال اول پژوهشی..................... 77

4-3-2- سوال دوم پژوهشی..................... 78

4-3-3- سوال سوم پژوهشی..................... 79

4-3-4- سوال چهارم پژوهشی................... 80

4-3-5- سوال پنجم پژوهشی.................... 81

4-3-6- سوال ششم پژوهشی..................... 82

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری

5-1- مقدمه................................... 84

5-2- خلاصه پژوهش............................. 84

5-3- بحث و نتیجه­گیری........................ 85

5-3-1 سوال اول............................ 85

5-3-2 سوال دوم............................ 86

5-3-3 سوال سوم............................ 87

5-3-4 سوال چهارم.......................... 89

5-3-5 سوال پنجم........................... 90

5-3-6 سوال ششم............................ 91

5-4- محدودیت­های پژوهش...................... 92

5-5- پیشنهادها............................. 92

عنوان صفحه

 5-5-1 پیشنهادها­ی کاربردی.................. 92

5-5-2 پیشنهادها­ی پژوهشی................... 93

 فهرست منابع

منابع فارسی................................. 94

منابع انگلیسی............................... 100

 فهرست جدول­ها

 عنوان صفحه

 جدول 4-1: شاخص­های آماری سلامت روان و ابعاد آن.. 76

جدول 4-2: نتایج آزمون تی مستقل جهت سنجش سلامت روان در دو گروه.77

جدول 4-3: نتایج آزمون تی مستقل جهت سنجش نشانه­های جسمانی در دو گروه.......................................... 78

جدول 4-4: نتایج آزمون تی مستقل جهت سنجش اضطراب و بی­خوابی در دو گروه.......................................... 79

جدول 4-5: نتایج آزمون تی مستقل جهت سنجش اختلال در عملکرد اجتماعی.............................................. 80

جدول 4-6: نتایج آزمون تی مستقل جهت سنجش افسردگی در دو گروه 81

جدول 4-7: نتایج آماری آزمون لامبدای ویلکز در مورد سلامت روان و ابعاد آن...................................... 82

 فصل اول

 مقدمه

1-1- کلیات

 امروزه پیشرفت­های گسترده در فناوری، به وضوح، سبک و شیوه­ی زندگی بسیاری از جوامع بشری را تحت تأثیر خود قرار داده است که نمود این امر در کشورهای صنعتی مشخص­تر می­باشد. علیرغم پدیدار شدن بحران انرژی در آینده جهان، کاهش قابل ملاحظه­ای در فعالیت­های حرکتی و بدنی افراد جامعه، به علت پدیدار شدن ماشین و جایگزینی رفاه و کم تحرکی به جای تلاش و کوشش بدنی، رخ داده است. مردم روز به روز بیشتر و بیشتر بی­تحرک شده و بسیاری از افراد فقط در اوقات فراغت اندک و محدود خود، امکان انجام فعالیت­های حرکتی و ورزشی را پیدا می­کنند(مددی و نیرومند، 1369)

در دهه اخیر به نقشی که ورزش و فعالیت­های بدنی در درمان مشکلات روانی و بهبود سلامت روانی بازی می­کند توجه بیشتری شده است. در یکی از پژوهش­ها فوایدی که در نتیجه تغییرات فیزیولوژیکی در طول ورزش مستند شده است شامل بهبود وضع روانی و خلق و خُوی و کنترل اضطراب و افسردگی است. همچنین این پژوهش بیان می­کند تغییرات اجتماعی- فرهنگی و روانی برخاسته از ورزش و فعالیت فیزیکی فواید سلامت روانی با ارزشی را به همراه دارد (کارلس و داگلاس[1]،2010).

"فعالیت بدنی[2]" عبارت است از مجموعه فعالیت­هایی که موجب ورزیده شدن بدن و حرکات آدمی می­شود و بدین وسیله جمال و زیبایی در وجود آدمی توسعه می­یابد و او را به زیبایی مطلق نزدیک می­کند. که البته بایستی اذعان نمود که تعریف فوق یک مفهوم کلی و فراگیر از همه­ی انواع فعالیتهای بدنی ، تفریحی رقابتی می­باشد؛ بنابراین، ژرژمانیان[3] فرانسوی در تعریف ورزش می­گوید: ورزش عبارت از فعالیت و اشتغال در ساعات بیکاری است که جنبه حرکات در آن، بیش از سایر جنبه­هاست و در عین حال فعالیتی است مربوط به بازی که می­تواند حرکات و فعالیت­هایی را در برگیرد که دال بر انجام دادن کاری است. لذا این­گونه فعالیت­ها که به صورت رقابت­انگیز انجام می­شود، دارای دستورالعمل و قواعد ویژه­ای است و امکان دارد به فعالیت حرفه­ای نیز تبدیل شود (شعبانی بهار، 1384).

نظام آموزشی "مدرسه" نقش بسیار مهمی در آموزش سلامت و ارتقای آن در دوران کودکی و بعد از آن ایفا می­کند و باعث بهبود شخصیت دانش­آموزان، نگرش، مهارت و نیز آگاهی آنان می­شود. آموزش برای افزایش شرکت نوجوانان و جوانان در فعالیت­های جسمانی، یکی از راهکارهای مهم حمایت از ارتقای رفتارهای مؤثر در سلامت است (آزرمی، 1371).

به باور تونز[4] و همکاران (1371)، مدارس بستری اساسی در انتقال گسترده آموزش سلامت فراهم می­کنند (تابشیان، 1371). مدارسشبانه­روزی[5]بهمنظورایجادفرصتمناسببرایتحصیلدانش­آموزانروستاییوحاشیه­نشینشهرهاتأسیس شد (عباسیان اسفرجانی،[6]2001). بی­توجهیبهوضعیتنوجوانانیکهدراینمدارستحصیلمی­کنندممکناستعواقبنامطلوبیبهدنبالداشتهباشد؛چراکهآناندرسنینمدرسهدوراننوجوانیخودراشروعوطیمی­­نمایندوایندورانباتغییراتژرفروان­شناختی،زیست­شناختیواجتماعیخاصیهمراهاست (کتیبه[7]، 2001).

اینامربه­خصوصدرنوجوانانیکهمجبورهستنددورازخانوادهوباجامعه­ایغیرازخانوادهارتباطتنگاتنگیداشتهباشند،مهمتراست. اینمحیطاجتماعیمی­تواندتأثیراتبسیاریبرآنان داشتهباشد. بررسی­هانشاندادهاستکهممکناستمسایلیهمچوناضطراب،غمگینی،وکناره­­گیریاجتماعیدرآنهامشاهدهشود. زیرامیزانتنیدگیدانش­آموزانیکهدرمؤسساتشبانه­روزیزندگیمی­کنندبیشترازآنهاییاستکهباوالدینخودزندگیمی­کنند (چاووشی­فر[8]،2000).

چه بسیارافرادیکهدرهمانمراحلابتداییتحصیلات دبیرستانیبهدلیلاسترس­هایروانیومتعاقبآنابتلای بهبیماری­هایروانیازتحصیلکنارهگرفته­اندویاعده­ایپسازورودبهدانشگاهبهدلیلمشکلاتروانیکهاز سال­هایقبلداشته­انددچارکاهشبازدهفکریوعملی شدهو یاپسازفراغتازتحصیلات،سلامتروانیآنهابه خطرافتادهاست (حسینی، موسوی و رضازاده[9]، 2003).

مدارسشبانه­روزی ازدیربازمخالفانوموافقانخاصخودراداشتهاست .کودکانونوجوانان ساکنمدارسشبانه­روزی بهدلیل جداییطولانیمدتازوالدینوفرهنگخودبهاحتمالبیشتر دچارافسردگی،احساسغمغربتواضطرابجداییمی­شوند (تروبر[10]، 1999).

هوسیوگیو[11]) 2005 ( نیزدربررسیخوددریافتندکهاختلال­های روانی،مشکلاترفتاریو تحصیلیکودکانونوجوانانیکهدرمدارسشبانه­روزی بهسرمی­برند، ازهمتایانخودکهبا خانوادهزندگیمی­کنند، بیشتروعزتنفسوارتباطاتومهارت­های اجتماعیآنها نیز کمتراست.

درزمینةورزشوسلامتروانی[12]،قبلاًتصورعمومیبراینبودکهفعالیتورزشیبرایسلامتجسمانیمفیداست.امروزهبراینامرتوجهشدهکهورزشعلاوهبرسلامتجسمانی،درارتقایسلامت­­­روانینیزمؤثر است. ورزشنقشمهمیدرسلامتروانیدارد،بهطوریکهدرسال2002شعارسازمانبهداشتجهانی[13]"تحرکرمزسلامتی"بود (لاندرس[14]،2005).

توجه به ابعاد سلامت نه تنها در بهبود سلامت مؤثر است بلکه زمینه­ی مساعدی نیز برای شکوفایی استعدادهای نهفته فراهم می­آورد. چنانکه میلانی­فر (1382)، به نقل از لوینسن[15] و همکارانش بیان می­کند سلامت روان عبارت است از: اینکه فرد چه احساسی نسبت به خود، دنیای اطراف محل زندگی اطرافیان، مخصوصاً با توجه به مسئولیتش در مقابل دیگران، چگونگی سازش وی درباره خود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویش دارد. اکثریت روان پزشکان توانایی سازش با محیط، انعطاف­پذیری به قضاوت عادلانه و منطقی در مواجهه با محرومیت­ها و فشار­ها را ملاک سلامت و تعادل روان می­دانند (میلانی­فر،1382).

از آنجا که هدف سلامت روان فقط منحصر به تشریح علل اختلالات رفتار نبوده، بلکه هدف آن به وجود آمدن عواملی که مکمل زندگی سالم و نرمال و نیز درمان اختلالات جزیی رفتار به منظور جلوگیری از وقوع بیماری‌های شدید روانی است. به طور کلی می­توان گفت هدف سلامت روان" پیشگیری" است (شاملو،1382).

[1]- Carless & Douglas

[2]-Exercise

[3]- Georrge Manian

[4]-Townes

[5]-boarding schools

[6]- Abassian Esfarjani

[7]- Katibeh

[8]- Chavooshifar

[9]- Hosseini, Moosavi& Reza zadeh

[10] - Thurber

[11]-Hussey & Guo

[12]- Mental health

[13]- World Heath organization

[14]- Landers

[15]- Louensen