
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده.......1
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1-دیباچه........................................... 4
1-2-بیان مساله و چگونش موضوع پژوهش................... 5
1-3-اهمیت و ضرورت پژوهش.............................. 9
1-4-اهداف پژوهش.................................... 11
1-4-1-اهداف اصلی........................................... 11
1-4-2-اهداف فرعی........................................... 11
1-4-3-اهداف کاربردی......................................... 12
1-5- سوالات پژوهش...................................... 12
1-5-1- سوال اصلی پژوهش....................................... 12
1-5-2- سوالهای فرعی پژوهش.................................... 12
1-6- فرضیه های پژوهش.................................. 13
1-6-1- فرضیه اصلی............................................ 13
1-6-2- فرضیه های فرعی........................................ 13
1-7- مدل مفهومی پژوهش................................. 14
1-8- مدلهای آماری پژوهش............................... 14
1-9- متغیرهای پژوهش................................... 16
1-9-1- متغیر های وابسته...................................... 16
1-9-2- متغیر مستقل........................................... 17
1-9-3-متغیرهای کنترل........................................ 17
فهرست مطالب
عنوان صفحه
1-10- روش پژوهش....................................... 17
1-11- روش و ابزار گردآوری اطلاعات....................................................................................................17
1-13-قلمرو پژوهش..................................... 18
1-13-1- قلمرو موضوعی.......................................... 18
1-13-2- قلمرو زمانی......................................... 18
1-13-3-قلمرو مکانی......................................... 18
1-14- تعریف واژگان تخصصی پژوهش........................ 19
1-14-1-سرمایهگذاری.......................................... 19
1-14-2- شرکتهای سرمایه گذاری................................ 199
1-14-3- شرکتهای سرمایهپذیر.................................. 19
1-14-4- کیفیت پیش بینی سود.................................... 19
1-14-5-دقت پیش بینی سود...................................... 19
1-14-6-خطای پیش بینی سود..................................... 19
1-14-7- تصمیم گیریهای سرمایه گذاری............................ 20
1-14-8- بازده عملیاتی......................................... 20
1-14-9-بازده سهام.......................................... 21
1-14-10-بازده غیرعادی سهام................................. 21
1-14-11-سود هر سهم.......................................... 211
1-15-ساختار کلی پژوهش............................... 211
1-16-خلاصه فصل...................................... 21
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینهی پژوهش
2-1-دیباچه........................................... 23
2-2-ادبیات تحقیق..................................... 25
2-2-1-تعریف سرمایهگذاری.................................... 25
2-2-2-تعریف شرکتهای سرمایه گذاری............................ 25
2-2-3-تعریف شرکتهای سرمایه پذیر............................. 26
2-2-4-گزارشگری مالی و هدفهای حسابداری....................... 26
2-2-5-سهام عادی............................................. 27
2-2-6-سود و سود هر سهم...................................... 28
2-2-6-1-..................................... سود28
2-2-6-1-1-........................... تعریف سود28
2-2-6-1-2-......................... مفهوم سود29
2-2-6-1-3-......................... سود و بازده30
2-2-6-1-4-.................... تعریف سود هر سهم30
2-2-6-1-5-...... اهمیتسود هر سهمو کاربردهای آن31
2-2-6-1-6-.............. محدودیت های سود هر سهم32
2-2-6-1-7-اندازهگیری سود هر سهم طبق استاندارد حسابداری شماره 30 ایران33
2-2-7-پیش بینی سود.......................................... 33
2-2-8-کیفیت پیشبینی سود..................................... 34
2-2-9- دقت پیش بینی سود...................................... 34
2-2-10-انواع سرمایه گذاری از نظر افق زمانی................... 35
2-2-10-1-.... شرایط احراز سرمایه گذاری بلند مدت35
فهرست مطالب
عنوان صفحه
2-2-10-2-. نکته مهم در مورد سرمایه گذاری بلند مدت36
2-2-11- حجم معاملات............................................ 36
2-2-12-بازده سهام.......................................... 36
2-2-12-1-... رابطهی بین بازده سهام و سود حسابداری37
2-2-13-رابطه بین دقت پیش بینی سود و بازده سهام............... 37
2-2-14-بازده غیرعادی سهام.................................. 37
2-2-14-1-............ بازده غیرعادی و پیشبینی سود38
2-2-15-ریسک.................................................. 39
2-2-15-1-............................. انواع ریسک40
2-2-15-2-.................... ریسک و افشای اطلاعات41
2-2-15-3-..................... ریسک و پیشبینی سود41
2-2-16- شاخص سهام........................................... 43
2-2-16-1-........................... شاخص کل قیمت44
2-2-16-2-انواع گروه های محاسبهی شاخص کل قیمت در بورس تهران44
2-2-17- بازده عملیاتی......................................... 45
2-2-18-ارزش دفتری به ارزش بازار هر سهم....................... 45
2-2-18-1-...................... ارزش دفتری هر سهم45
2-2-18-2-...................... ارزش بازار هر سهم45
2-2-19-اهرم مالی............................................. 45
2-2-19-1-........................ انواع اهرم مالی46
2-2-19-2-...... رابطه اهرم مالی و دقت پیشبینی سود47
2-2-20-اندازه شرکت........................................... 47
فهرست مطالب
عنوان صفحه
2-2-21-کیوتوبین............................................ 47
2-3-پیشینه پژوهش..................................... 48
2-3-1-پیشینه پژوهش های انجام شده در داخل ایران.............. 48
2-3-2- پیشینه پژوهش های انجام شده در خارج از ایران......... 53
2-4-خلاصه فصل....................................... 58
فصل سوم: روششناسی پژوهش
3-1-دیباچه......................................... 60
3-2-روش پژوهش...................................... 61
3-3-قلمرو پژوهش.................................... 61
3-4-جامعه و نمونه آماری پژوهش...................... 61
3-4-1-تعیین حجم نمونه از جامعه غربال شده................... 61
3-5-روشهای گردآوری اطلاعات......................... 63
3-6-ابزار گردآوری اطلاعات........................... 63
3-7-فرضیههای پژوهش................................. 64
3-8-مدل مفهومی پژوهش............................... 64
3-9-مدلهای آماری پژوهش............................. 65
3-10-تعریف عملیاتی متغیرهای پژوهش.................. 67
3-10-1-متغیرهای وابسته..................................... 67
3-10-1-1-افق نگهداری سهام (اعم از کوتاه مدت و بلند مدت) Maintenance67
3-10-1-2-........ تغییرات حجم سرمایهگذاری Δvolume67
3-10-1-3-...................... بازده سهام Yield68
3-10-1-4-............... بازده عملیاتی سهام ROA68
فهرست مطالب
عنوان صفحه
3-10-1-5-نسبتارزشدفتریبهارزشبازارهرسهم BV/MV68
3-10-1-6-............... بازده غیرعادی هر سهمAR69
3-10-2- متغیر مستقل......................................... 69
3-10-2-1-. دقت پیشبینی سود Forecasting Accuracy[t-3,t-1]69
3-10-3- متغیر کنترل......................................... 70
3-10-3-1...................... اندازه شرکتFirmsize70
3-10-3-2-..................... رشد شرکت GROWTH70
3-10-3-3-اهرم مالی (نسبت بدهی) LEVERAGE...... 71
3-10-3-4-.................... کیو توبین Tobin’s Q71
3-11-روش تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیههای پژوهش...... 71
3-11-1-آمار
توصیفی و
استنباطی.......................................................................................................72
3-11-2- نرمال بودن دادهها................................... 72
3-11-3- بررسی همبستگی بین متغیرها........................... 73
3-11-4-انواع مدلها......................................... 73
3-11-5- انتخاب الگوی مناسب برای برازش مدلهای رگرسیونی فرضیههای پژوهش...................................................... 73
3-11-5-1-.................. آزمون چاو یا F مقید73
3-11-5-2-.......................... آزمون هاسمن73
3-11-6-مفروضات رگرسیون کلاسیک............................... 73
3-11-7- خود همبستگی......................................... 77
3-11-7-1-................ آزمون دوربین – واتسون77
3-11-8-نحوه تصمیم گیری برای رد یا پذیرش فرضیهها.............. 79
3-11-9-رگرسیون لجستیک........................................ 79
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها
4-1-دیباچه......................................... 83
4-2-آمار توصیفی و تحلیل آن......................... 83
4-3-بررسی اعتبار مدل فرضیهها....................... 84
4-3-1-بررسی نرمال بودن توزیع متغیر وابسته.................. 85
4-3-2-بررسی همبستگی بین متغیرها............................ 86
4-3-2-1-.................. نتایج ماتریس همبستگی86
4-3-3-برازش مدلها و آزمون فرضیههای پژوهش................... 87
4-3-3-1-................... برازش مدل اول پژوهش88
4-3-3-1-1-.................. انتخاب مدل مناسب88
4-3-3-1-2-................... معناداری کل مدل89
4-3-3-1-3-........................ ضریب تعیین89
4-3-3-1-4-............... آزمون دوربین-واتسون89
4-3-3-1-5-........................... ضریب VIF90
4-3-3-2-................... برازش مدل دوم پژوهش90
4-3-3-2-1-.................. انتخاب مدل مناسب91
4-3-3-2-2-................... معناداری کل مدل92
4-3-3-2-3-........................ ضریب تعیین93
4-3-3-2-4-............... آزمون دوربین واتسون93
4-3-3-2-5-.............. تشخیص همسانی واریانس93
4-3-3-2-6-........................... ضریب VIF94
4-3-3-2-7-............ آزمون فرضیهی دوم پژوهش94
فهرست مطالب
عنوان صفحه
4-3-3-3-................... برازش مدل سوم پژوهش96
4-3-3-3-1-.................. انتخاب مدل مناسب96
4-3-3-3-2-.............. تشخیص همسانی واریانس96
4-3-3-3-3-................... معناداری کل مدل97
4-3-3-3-4-........................ ضریب تعیین98
4-3-3-3-5-............... آزمون دوربین-واتسون98
4-3-3-3-6-........................... ضریب VIF98
4-3-3-3-7-............ آزمون فرضیهی سوم پژوهش98
4-3-3-4-................ برازش مدل چهارم پژوهش100
4-3-3-4-1-................. انتخاب مدل مناسب100
4-3-3-4-2-............. تشخیص همسانی واریانس100
4-3-3-4-3-.................. معناداری کل مدل101
4-3-3-4-4-.............. آزمون دوربین-واتسون102
4-3-3-4-5-.......................... ضریب VIF102
4-3-3-4-6-......... آزمون فرضیهی چهارم پژوهش102
4-3-3-5-برازش مدل پنجم...................... 103
4-3-3-5-1-................. انتخاب مدل مناسب103
4-3-3-5-2-............. تشخیص همسانی واریانس104
4-3-3-5-3-.................. معناداری کل مدل104
4-3-3-5-4-....................... ضریب تعیین105
4-3-3-5-5-.............. آزمون دوربین-واتسون105
4-3-3-5-6-.......................... ضریب VIF106
فهرست مطالب
عنوان صفحه
4-3-3-5-7-......... آزمون فرضیه ی پنجم پژوهش107
4-3-3-6-...................... برازش فرضیه ششم108
4-3-3-6-1-انتخاب مدل مناسب108
4-3-3-6-2-جهت تشخیص همسانی واریانس108
4-3-3-6-3-معناداری کل مدل108
4-3-3-6-4-ضریب تعیین108
4-3-3-6-5-آماره دوربین واتسون108
4-3-3-6-6-ضریب VIF109
4-3-3-6-7-آزمون فرضیه ی ششم پژوهش110
5- فصل پنجم: خلاصه، نتیجهگیری و پیشنهادها
5-1-دیباچه........................................... 112
5-2-اهم نتایج مدل و آزمون فرضیات به شرح زیر بوده است. 113
5-2-1- نتیجهی آزمون فرضیهی اول پژوهش......................... 113
5-2-2-نتیجهی آزمون فرضیهی دوم پژوهش......................... 114
5-2-3-نتیجهی آزمون فرضیهی سوم پژوهش......................... 114
5-2-4-نتیجهی آزمون فرضیهی چهارم پژوهش...................... 115
5-2-5-نتیجه آزمون پنجم پژوهش................................ 115
5-2-6-نتیجه آزمون ششم پژوهش................................. 116
5-3- پیشنهادهای پژوهش.............................. 117
5-3-1-پیشنهادهای برگرفته از نتایج پژوهش حاضر.............. 117
5-3-2-پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی...................... 119
5-4-خلاصهی فصل........................................ 120
پیوستها
پیوست الف)لیست شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران(نمونهی آماری).....................121
پیوست ب) نمودارهای پراکنش باقیمانده در مقابل مقادیر برآورد شده جهت تشخیص همسانی واریانس...................122
پیوست ج) ماتریس همبستگی بین متغیرها وابسته و مستقل.......................................................................124
پیوست د) خروجیهای نرمافزار
...............................................................................................................124
فهرست منابع فارسی142
فهرست منابع لاتین146
چکیده........................................................................................................................................................148
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2-1- پیشینه پژوهشهای انجام شده در داخل ایران. 51
جدول 2-2- پیشینه پژوهشهای انجام شده در خارج ایران. 56
جدول 3-1- تعیین حجم نمونه آماری پژوهش............. 62
جدول 4-1- آمار توصیفی - شاخص های مرکزی............ 84
جدول 4-2- آزمون کلموگروف اسمیرنف برای بررسی نرمال بودن متغیر وابسته تحقیق........................................ 86
جدول 4-3-نتایج آزمون همبستگی پیرسون............... 86
جدول 4-4- نام متغیرهای کنترلی..................... 88
جدول 4-5- آزمون چاو و آزمون هاسمن برای انتخاب مدل مناسب 88
جدول 4-6- نتایج پانلی برای فرضیه ی اول............ 89
جدول 4-7- نتایج آزمون چاو و هاسمن برای تشخیص مدل مناسب92
جدول 4-8- برآورد مدل پانل برای فرضیه ی دوم........ 92
جدول 4-9-نتایج آزمون چاو و هاسمن برای تشخیص مدل مناسب96
جدول 4-10- برآورد مدل پانل برای فرضیه ی سوم....... 97
جدول 4-11- نتایج آزمون چاو و هاسمن برای تشخیص مدل مناسب 100
جدول 4-12- برآورد مدل پانل برای فرضیه ی چهارم.... 101
جدول 4-13- نتایج آزمون چاو و هاسمن برای تشخیص مدل مناسب 103
جدول 4-14- برازش مدل پانل برای فرضیه ی پنجم...... 104
جدول 4-15-: نتایج آزمون چاو و هاسمن برای تشخیص مدل مناسب 107
جدول 4-16- برازش مدل پانل برای فرضیه ششم......... 108
جدول 5-1- چکیدهی فرضیههای پژوهش.................. 116
فهرست نمودارها و شکلها
عنوان صفحه
نمودار 4-1- نمودار پراکندگی – فرضیه ی شماره ی 2 – متغیر وابسته: تغییرات حجم....................................... ..93
نمودار 4-2- آمارهی t
.........................................................................................................................94
نمودار4-3- نمودار پراکندگی – فرضیه ی شماره 3- متغیر وابسته: لگاریتم بازده سهام.................................. 97
نمودار4-4- نمودار پراکندگی- فرضیه ی شماره 4- متغیر وابسته: بازده عملیاتی...................................... 101
نمودار4-5- نمودار پراکندگی- فرضیهی پنجم- متغیر وابسته: ................................................... 104
نمودار4-6- نمودار پراکندگی- فرضیهی ششم- متغیر وابسته: بازدهی غیرعادی............................................ 107
شکل1-1- مدل مفهومی
پژوهش........................................................................................................14
شکل3-1- مدل مفهومی
پژوهش........................................................................................................68
چکیده
یک عامل اصلی از سرمایهگذاری موفق، توانایی مدیریت در پیش بینی بازدهی
پروژهها است؛ به دلیل اینکه پیشبینی، یک نقش اصلی در روشهای ارزیابی
سرمایهگذاری بازی می کند . بنابراین، تصمیمات سرمایهگذاری شرکتها به
مدیرانی برای پیشبینی جریان نقدی مورد انتظار از سرمایه گذاری های بالقوه
نیاز دارد. اگرچه این پیشبینی و تخمین ، یک جزء حیاتی از سرمایه گذاری
موفق بوده و وابسته به ارزش شرکت می باشد، اما بیشترین این پیش بینی ها
داخلی بوده و در نتیجه به طور مستقیم قابل مشاهده توسط ذینفعان خارجی نیست.
با این حال انتظار می رود که توانایی پیش بینی پروژهها توسط مدیریت، که
از نوع پیشبینیهای داخلی است،در پیشبینیهای خارجی و داوطلبانه مدیریت ،
مانند پیشبینی سود ظاهر گردد.
و اما اهمیت سود پیشبینی شده به میزان انحرافی که با مقدار واقعی آن
دارد، وابسته است. هر چه میـزان ایـن انحـراف کمتر باشد، پیشبینی از دقت
بیشتری برخوردار است. پژوهشها نشان میدهد، بازار برای برآورده شدن
انتظارات سود هـر سهم ارزش قابل ملاحظهای قائل است و نسبت به برآورده نشدن
آن نیز واکنش نشان میدهد.
هدف این پژوهش نیز مطالعهی تاثیر کیفیت پیشبینی سود شرکت سرمایهپذیر
با تصمیمگیریهای سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذار در بورس اوراق بهادار
تهران میباشد . در این پژوهش،از دقت پیشبینی سود به عنوان معیار
اندازهگیری کیفیت پیشبینی سود استفاده گردید.بدین منظور تعداد 121 شرکت
از بین شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بین سالهای 1388
تا 1392 به عنوان نمونه شرکتهای سرمایه پذیر انتخاب گردید که از یک سو
تاثیر میانگین سه سالهی دقت پیشبینی سود هر سهم شرکتهای سرمایهپذیر بر
روی تصمیمات سرمایه گذاری شرکتهای سرمایه گذار، اعم از تغییرات حجم
سرمایهگذاری و افق نگهداری سهام توسط شرکت سرمایه گذار (سرمایهگذاری بلند
مدت و کوتاه مدت) مورد بررسی قرار گرفت و از سوی دیگر تاثیر آن بر روی
بازدهی سهام و بازده عملیاتی و بازده غیرعادی و نسبت ارزش دفتری به ارزش
بازار شرکت سرمایه پذیر مورد بررسی قرار داده شد.
این پژوهش از نظر نوع هدف جزء پژوهشهای کاربردی است و روش پژوهش از نظر
ماهیت و محتوایی همبستگی میباشد. انجام پژوهش در چارچوب استدلالات قیاسی-
استقرایی صورت گرفته است.و در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل فرضیه ها از
تحلیل پانلی کمک گرفته شده است. یافته های پژوهش بیانگر یک رابطه ی مثبت و
معنادار بین دقت پیش بینی سود شرکت سرمایه پذیر با افق نگهداری سهام توسط
شرکت سرمایه گذار و بازده سهام و بازده عملیاتی و نسبت ارزش دفتری هرسهم به
ارزش بازار شرکت سرمایه پذیر می باشد. و اما پژوهش نشان داد که بین دقت
پیش بینی سود شرکت سرمایه پذیر با تغییرات حجم سرمایه گذاری در آن شرکت در
دفاتر شرکت سرمایه گذار و بازده غیرعادی شرکت سرمایه پذیر رابطه ی معنا
داری وجود ندارد.
واژگان کلیدی: کیفیت پیش بینی
سود ، دقت پیش بینی سود، تصمیمات سرمایه گذاری،شرکت سرمایه گذار،شرکت
سرمایه پذیر، افق نگهداری سهام ، حجم سرمایه گذاری ، بازده عملیاتی ،بازده
سهام،بازده غیرعادی
1- فصل اول کلیات پژوهش
1-1- دیباچه
تصمیمات سرمایهگذاری شرکتها به مدیرانی برای پیشبینی جریان نقدی مورد
انتظار از سرمایهگذاریهای بالقوه نیاز دارد. اگرچه این پیشبینی و
تخمین، یک جزء حیاتی از سرمایه گذاری موفق بوده و وابسته به ارزش شرکت می
باشد، اما بیشترین این پیش بینیها داخلی بوده و در نتیجه به طور مستقیم
قابل مشاهده توسط ذینفعان خارجی نیست. با این حال انتظار میرود که توانایی
پیش بینی پروژهها توسط مدیریت، که از نوع پیشبینیهای داخلی است، در
پیشبینیهای خارجی و داوطلبانه مدیریت، مانند پیشبینی سود ظاهر گردد
(گودمن و همکاران[1]،2013).
بنابراین این نوع از پیشبینیها که به طور داوطلبانه افشاء میگردد، ممکن
است برای سهامداران خارجی پر ارزش باشد؛ نه تنها به خاطر فراهمآوردن
انتظارات مدیران از سود دوره بعدی، بلکه به دلیل افشای اطلاعات در مورد
دانش مدیران از محیط اقتصادی شرکت؛ و توانایی پیش بینی چشمانداز تجاری
درآینده،که یک جزء اصلی در فرآیند تصمیمگیری سرمایهگذاری میباشد.(ترومن[2]،1986)
سود یکی از اقلام مهم و اصلی صورتهای مالی است که توجه استفادهکنندگان
صورتهای مالی را به خود جلب میکند. سرمایهگذاران، اعتباردهندگان،
مدیران، کارکنان شرکتها، تحلیلگران، دولت و دیگر استفادهکنندگان
صورتهای مالی از سود به عنوان مبنایی جهت اتخاذ تصمیمهای سرمایهگذاری،
اعطای وام، سیاست پرداخت سود، ارزیابی شرکتها، محاسبه مالیات و سایر
تصمیمهای مربوط به شرکت استفاده میکنند(قاسمی،1384).
میزان سودآوری یک شرکت از مهمترین معیارهای ارزیابی شرکتها توسط
سرمایهگذاران است. سودهای گزارش شده شرکت، اطلاعات مربوط به گذشته هستند،
ولی با توجه به آنها میتوان نحوه فعالیت شرکت و میزان موفقیت آن را در
گذشته ارزیابی نمود. چنانچه سرمایهگذاران گذشته را مبنایی برای آینده
قرار دهند، آنها با استفاده از اطلاعات گذشته میتوانند حدس بزنند که در
آینده وضعیت شرکت چگونه خواهد بود، ولی تنها این یک حدس است که براساس
اطلاعات گذشته بدست آمده است، در حالی که آینده ممکن است با گذشته تفاوت
داشته باشد(عربی مزعه شاهی،1380). و اما سرمایهگذارا ن نیازمند اطلاعاتی
راجع به آینده شرکت میباشند(روگرز و همکاران[3] ،2009).
بنابراین با توجه به این نیاز و نیازهای دیگر استفادهکنندگان و
سرمایهگذاران، مدیران نسبت به پیشبینی سود هر سهم اقدام میکنند.
پیشبینی سود و تغییرات آن به عنوان یک رویداد اقتصادی از دیرباز مورد
علاقه سرمایهگذاران و مدیران و تحلیلگران و دیگر استفادهکنندگان بوده
است. مهمترین منبع اطلاعاتی سرمایهگذاران و دیگر استفاده کنندگان
پیشبینی سود ارائه شده توسط شرکت هاست(ملکیان و همکاران،1389).
در ایران نیز، براساس ردیف (7) بند (ج) مدیران شرکتهای پذیرفته شده در
بورس اوراق بهادار تهران، موظف هستند که پیشبینی درآمد متعلق به هر سهم
خود را به صورت سهماهه و یک ساله برآورد و حداکثر 20روز بعد از پایان دوره
سه ماهه به مدیریت نظارت بر شرکتهای سازمان بورس اوراق بهادار تهران
ارسال نمایند (لطفی و حاجی پور، 1389).
با توجه به اهمیت پیشبینی سود شناخت عوامل موثر در پیشبینی آن،
اطلاعات مفیدی را برای ذینفعان فراهم میکند. اما آنچه در این مقوله حائز
اهمیت میباشد، توجه به کیفیت سودی است که به عنوان پیشبینی کننده مورد
استفاده قرار میگیرد (مومن زاده گل،1390). اما شاخصها و معیارهای متعددی
برای سنجش کیفیت سود وجود دارد که ما در این پژوهش از معیار دقت پیشبینی
سود استفاده خواهیم نمود.
اهمیت سود پیشبینی شده به میزان انحرافی که با مقدار واقعی آن دارد،
وابسته است. هر چه میـزان ایـن انحـراف کمتر باشد، پیشبینی از دقت بیشتری
برخوردار است. پژوهشها نشان میدهد، بازار برای برآورده شدن انتظارات سود
هـر سهم ارزش قابل ملاحظهای قائل است و نسبت به برآورده نشدن آن نیز
واکنش نشان میدهد(ریس[4]،2007).
اغلب مطالعات قبلی سود جاری را به عنوان معیار بازده سرمایهگذاریها و
همچنین معیاری برای تصمیمات سرمایهگذاری سرمایهگذاران قلمداد نموده اند
اما این پژوهش پیشبینی سود در سنوات قبل از وقوع (سه سال قبل) را به عنوان
معیار بازده سرمایهگذاریهای شرکت سرمایهپذیر و به تبع آن تصمیمات
سرمایهگذاری شرکتهای سرمایهگذاری ، درنظر گرفته و تاثیر کیفیت پیشبینی
سود را با استفاده از معیاردقت پیشبینی سود بر روی تصمیمگیریهای
سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذار در بورس اوراق بهادار تهران ، مورد آزمون
قرار میدهد
1-2- بیان مساله و چگونش موضوع پژوهش
سود از تغییر در حقوق صاحبان سهام یا تغییر در خالص داراییهای یک واحد
تجاری طی یک دوره مالی ناشی میگردد، به بیان دقیقتر سود برآیند کلیه
تغییرات در حقوق صاحبان سرمایه طی یک دوره مالی، به استثنای تغییرات ناشی
از سرمایهگذاری توسط صاحبان و توزیع منابع بین آنها
میباشد(عالیپور،1383).
سود از جمله برترین شاخصهای اندازهگیری فعالیتهای یک واحد اقتصادی
است. (ثقفی و آقایی،1373) اما سهامداران فقط به سود دوره جاری توجه
نمیکنند، بلکه آنها برای تعیین ارزش سهام به سودهای آتی نیز توجه
دارند(پنمن[5]،2003 ).
پیش بینی، فرآیند برآورد موقعیتهای ناشناخته است. یک پیشبینی یک
پیشگویی در مورد رویدادهای آینده در اختیار میگذارد و میتواند تجارب
گذشته را به پیشبینی حوادث آینده مبدل سازد(کالپی و همکاران[6]،1992).
پیشبینی به سرمایهگذاران کمک میکند تا فرآیند تصمیمگیری خود را
بهبود بخشند و خطای تصمیمهای خود را کاهش دهند. آنها علاقه دارند، منافع
آینده سرمایهگذاری خود را برآورد نمایند تا بتوانند درباره دریافت سود
نقدیآینده و نیز ارزش سهام خود داوری کنند (زیبا خواجه محمود،1390).
و شواهد تجربی نشان میدهد، سرمایه گذاران به اطلاعاتی نظیر پیشبینی
سود هر سهم اتکا کرده و در قیمتگذاری سهام از آن استفاده میکنند. این
پیشبینیها بیانگر انتظارات مدیریت از عملکرد آتی شرکت است. بنابراین دقت
این پیشبینیها که مبنای تصمیمگیری آنهاست برای سرمایه گذاران حائز
اهمیت بوده و خطای پیشبینی سود عامل مهمی در عملکرد بازار ثانویه
است(کردستانی و آشتاب،1389).
و همانطور که گفته شد اهمیت سود پیشبینی شده به میزان انحرافی که با
مقدار واقعی آن دارد، وابسته است. هر چه میـزان ایـن انحـراف کمتر باشد،
پیشبینی از دقت بیشتری برخوردار است. پژوهشها نشان میدهد، بازار برای
برآورده شدن انتظارات سود هـر سهم ارزش قابل ملاحظهای قائل است و نسبت به
برآورده نشدن آن نیز واکنش نشان میدهد(ریس،2007).
ویویان[7](2008)
با مطالعه نمونه بزرگی از شرکتها در سالهای 1996 تا 2006 به رابطه معکوس
و محکمی بین دقـت پیشبینی مدیریت و خطای پیشبینی مدیریت دست یافت، این
ارتباط برای افق زمانی کوتاهمدت ضعیفتـر و بـرای افـق زمانی بلندمدت
قویتر بود.
جهانخانی و صفاریان به بررسی واکنش بازار سهام نسبت به اعلان سـود
بـرآوردی هـر سـهم 4 هفته قبل از اعلان طی سالهای 1374 و 1376 در بـورس
اوراق بهادار تهران پرداختند و دریافتند که سود برآوردی انتشار یافته
هرسـهم دارای محتـوای اطلاعـاتی بـوده و باعـث تغییـر قیمت و حجم معاملات
سهام در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران شـده اسـت.
و اما یکی از اهداف سرمایهگذاران برای خرید سهام، دریافت سود نقدی سهام
است. در نتیجه این عامل به مقدار زیادی روی تصمیمگیری آنها موثر است
(هالستد[8]،2002).
و دیگر آنکه بازده کل سهام در بورس اوراق بهادار، همواره مورد توجه
تصمیمگیرندگان اقتصادی و مالی است. این شاخص نشان دهنده بازدهی کل بازار
سهام است و کارشناسان مالی و اقتصادی جامعه توجه زیادی به این شاخص دارند.
آنها با استفاده از بازده کل سهام در بورس اوراق بهادار به تحلیل وضعیت و
ارزیابی عملکرد میپردازند. علاوه بر اینکه بخشی از بازده سهام را سود
دریافتی سهامداران تشکیل میدهد، سود نشانهای است که موجب تغییر باورهای
سرمایهگذاران می شود و تغییر قیمت اوراق بهادار نیز معیار قابل مشاهدهای
از تغییر نظاممند باورهای سرمایهگذاران است که تحت تأثیر محتوای اطلاعاتی
سودهای حسابداری تغییر یافته است(پاکدامن و همکاران،1390).
چن و فیرث[9](1999)
دقت پیشبینی سود و ارتباط آن بـا بـازده اولیـهی سهام شرکتهای
جدیدالورود را در چین مورد بررسی قرار دادند. آنـان تمـامی شـرکتهای
جدیدالورد به بورس اوراق بهادار شانگهای و بورس اوراق بهـادار شـن ژن را در
طـی سالهای 1996 -1991 مطالعه کردند و دریافتند که پیشبینی سود این
شرکتها بـه طور متوسط دقیق است و سود پیشبینی شده بـا ارزشـیابی
شـرکتهـا ارتبـاط دارد.
فیرث و همکاران[10](2005)
نیز با انتخاب 175 شرکت از 468 شرکت که طـی سـالهـای 1996-1991 در بورس
اوراق بهادار تایلند به ثبت رسیده بودند به مطالعـهی رابطـهی دقت پیش
بینی سود و بازده اولیهی سهام شرکتهای جدیدالورود پرداختند و دریافتند که
بین خطای پیشبینی سود و بازده اولیهی سهام رابطـهی مثبـت و معنـی دار
وجـود دارد.
بررسیهای اخیر نشان میدهد که بازده غیرعادی میتواند تحت تاثیر
اطلاعات مالی شرکتها باشد. به عبارت دیگر عدهای از سرمایهگذاران
توانستهاند با استفاده از تعدادی از نسبتهای مالی، همانند سود -هر سهم-
نرخ بازده مورد انتظاری را محاسبه کنند که به علت عدم اطلاع سایر سرمایه
گذاران از این رابطه، این اطلاعات در قیمت واقعی سهام منعکس نشده و سبب
ایجاد بازده اضافی برای آن گروه از سرمایه گذارانی شده که از این رابطه
آگاهی داشتهاند. بر این اساس، در صورتی که اکثر سرمایهگذاران از وجود این
رابطه آگاه شوند، بازده غیرعادی در بازار سرمایه تا حدی کاهش پیدا میکند و
بنابراین کارایی بازار افزایش پیدا خواهد کرد. در نتیجه شناسایی اطلاعات
مالی انتشار یافته و بررسی رابطه آن با بازدهی غیرعادی از اهمیت فراوانی
برخوردار است(کوشا ،1389).
[1].Goodman et al, 2013
[2].Truman, 1986
[3].Rogers et al, 2009
[4].Rees, 2007
[5].Penman, 2003
[6] .Collopy, et al
[7].Vivian, 2008
[8].Halstead, 2002
[9]. Chen and Firth, 1999
[10]. Firth and et al, 2005