![]() تأثیر سرمایه اجتماعی بر فرهنگ سیاسی دانشجویان و بررسی نقش آنها در تحولات سیاسی مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه شیراز...چکیده هدف این پژوهش سنجش مولفههای سرمایه اجتماعی و تاثیر آن بر فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه شیراز و نقش آنها در آینده تحولات سیاسی است. با توجه به نقش سرمایه اجتماعی در شکل دادن به پیوندهای اجتماعی در مسیر توسعه نهاد های مدنی و مشارکت در انجمنهای مدنی، پایه پژوهش بر مبنای این اصول قرار داده شده است. سرمایه اجتماعی بهعنوان یک مجموعهای از شاخصهای چندگانه و پیششرطی از توسعه سیاسی در جهت اعتلای مشارکتهای مدنی، رابطه مستقیم و تاثیر گذاری بر مقوله فرهنگ سیاسی دارد. این تحقیق با روش پیمایشی و تکنیک پرسشنامهای با حجم377 نفری از دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه شیراز انجام شده است. در این تحقیق بین مولفههای سرمایه اجتماعی و فرهنگ سیاسی با مولفه هایی همچون باورها، نوع تلقی از مشارکت و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی (مشارکت عملی) رابطه معنادار دیده شد، اما بین عضویت در نهادهای مدنی و داوطلبانه و نوع تلقی از مشارکت رابطه ای وجود نداشت. بین متغیرهای دموگرافیک و فرهنگ سیاسی رابطه ای وجود نداشت.نتایج حاصله از رگرسیون گام به گام نشان داد که از بین متغیرهای وارد شده در رگرسیون چند متغیره، متغیرهای اعتماد اجتماعی و تمایل به همکاریهای داوطلبانه در تبیین فرهنگ سیاسی و مولفه های آن موثر بوده اند. آزمونها در مورد متغیرهای اعتماد اجتماعی، تمایل به همکاریهای داوطلبانه و عضویت پیشین در انجمنها حاکی از آن است که با افزایش این مولفههای سرمایه اجتماعی، میزان درگیرشدگی مدنی دانشجویان افزایش مییابد. در مجموع این گونه استنباط میگردد افرادی که دارای سرمایه اجتماعی بالاتر هستند خصلتهای مدنی در آنها تقویت میگردد. کلید واژهها: سرمایه اجتماعی، اعتماد، باور، همکاریهای مدنی، فرهنگ سیاسی فهرست مطالب عنوان صفحه 1- تعریف و بیان مسئله تحقیق.. 2 2- پیشینه و ضرورت انجام تحقیق.. 4 6- تعریف عملیاتی مفاهیم اصلی تحقیق.. 8 7- ترسیم مدل مفهومی و تجربی تحقیق ................... 12 8- محدودیتها و مشکلات تحقیق............................. 13 9- سازماندهی تحقیق.................................. 13 گفتار نخست) تاریخچه، تعریف مفاهیم و تمایز مفاهیم.. 17 ج) تعریف مفهوم سرمایه انسانی و تفاوت آن با سرمایه اجتماعی 20 گفتار دوم) بررسی مفهومی و محتوایی سرمایه اجتماعی در نزد نظریهپردازان مطرح.. 20 گفتار سوم) مقایسه رویکردهای نظری یادشده.. 27 عنوان صفحه گفتار چهارم) مؤلفههای سرمایه اجتماعی.. 29 گفتار پنجم) بررسی نظریات فرهنگ سیاسی.. 32 ب) تعریف مفهومی فرهنگ سیاسی.. 33 ج) گونه شناسی تشریحی فرهنگ سیاسی.. 34 د)سطوح سهگانه مقوله فرهنگ سیاسی از دید آلموند وهمکاران 36 1- روش تحقیق.. 41...................................... 2- تکنیک جمعآوری اطلاعات.. 42 3- جامعه آماری.. 42 4- حجم نمونه و روش نمونهگیری.. 43 5-تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای مستقل و وابسته.. 44 الف) تعریف مفهومی و عملیاتی از متغیرهای مستقل.. 44 ب) تعریف مفهومی و عملیاتی از متغیرهای وابسته.. 45 3-روش آماری و تجزیه و تحلیل دادهها.. 47 4-آمارهای توصیفی........................................ 46 فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها گفتار نخست) توصیف آماری دادهها.. 50 الف- توصیف آماری دادهها برحسب متغیرهای دموگرافیک.. 51 ب) توصیف آماری دادهها برحسب متغیرهای مستقل و وابسته.. 54 گفتار دوم: تحلیل آماری نتایج و دادهها.. 68 عنوان صفحه فصل پنجم:دانشجو، سیاست و آینده تحولات سیاسی کشور گفتار نخست: تجربه جنبش دانشجویی در ایران.. 81 جنبش دانشجویی درگذشته و حال.. 81 موج اول: رویکرد چپگرایی در جنبش دانشجویی.. 82 موج دوم: رویکرد ملی و مذهبی در جنبش دانشجویی.. 83 موج سوم: رویکرد انقلابی جنبش دانشجویی.. 85 موج چهارم: رویکرد دموکراسی خواهی در جنبش دانشجویی.. 86 موج پنجم: انفعال جنبش دانشجویی.. 87 گفتار دوم) آسیبشناسی جنبش دانشجویی.. 88 الف) ابعاد اجتماعی آسیبشناسی جنبش دانشجویی.. 89 ب) ابعاد دانشگاهی در آسیبشناسی جنبش دانشجویی.. 90 گفتار سوم) بررسی دانشجویان دانشگاه شیراز.. 95 الف) مشارکت در انجمنهای داوطلبانه.. 95 گفتارچهارم) نقش دانشجویان درآینده تحولات سیاسی..............................................................................................101 الف) گونه شناسی مطالبات دانشجویی............................................................................................................................103 ب) راهبرد.............................................................................................................................................................................105 نتیجهگیری و ارائه پیشنهادات.. 111 پیوست110 فهرست جدولها عنوان صفحه جدول شماره 1-1- بیان شاخصهای کمیتپذیر از مفاهیم انتزاعی 12 جدول شماره 2-1- ابعاد سرمایه اجتماعی بالا و پایین........... 26 جدول شماره 2-2- ماتریس سرمایه اجتماعی عام گرایانه و خاص گرایانه 28 جدول شماره 3-2- خلاصه سطوح سهگانه الموند و پاول................ 39 جدول شماره 3-1- تعداد نمونه آماری به تفکیک دانشکده، جنسیت و گروه تحصیلی43 جدول 3-2- ضریب پایایی متغیرهای مستقل......................................... 46 جدول 3-3- ضریب پایایی ابعاد فرهنگ سیاسی ............................... 47 جدول شماره ۴-1- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب جنسیت . 51 جدول شماره ۴-2- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب مقطع تحصیلی 51 جدول شماره ۴-3 - توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب گروه تحصیلی 52 جدول شماره ۴-4- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب وضعیت محل زندگی 52 جدول شماره ۴-5- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب وضعیت تحصیلی والدین 53 جدول شماره ۴-6- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب وابستگی و تعلقات مذهبی ................................................................................................................................... 53 جدول شماره ۴-7- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب قومیت.... 54 جدول شماره ۴-8- توزیع فراوانی اعضا برحسب جنسیت و نوع باورهای سیاسی و مدنی ....................................................................................................................... 55 جدول شماره ۴-9- توزیع فراوانی اعضا برحسب جنسیت و نوع تلقی از رفتار مشارکتی ................................................................................................................. 55 جدول ۴-10- توزیع فراوانی اعضا برحسب مقطع تحصیلی و نوع باورهای سیاسی و مدنی ....................................................................................................................... 56 جدول ۴-11- توزیع فراوانی اعضا برحسب مقطع تحصیلی و نوع تلقی از رفتار مشارکتی ............................................................................................................... 57 جدول شماره ۴-12- توزیع فراوانی اعضا برحسب گروه تحصیلی و نوع باورهای سیاسی و مدنی ................................................................................................... 57 جدول شماره ۴-13- توزیع فراوانی اعضا برحسب گروه تحصیلی و نوع تلقی از رفتار مشارکتی 58 جدول شماره ۴-14- توزیع فراوانی اعضا برحسب وضعیت محل زندگی و نوع باورها................................................................................................................................... 59 جدول شماره ۴-15- توزیع فراوانی اعضا برحسب وضعیت محل زندگی و تلقی از نوع رفتار مشارکتی 59 جدول شماره ۴-16- توزیع فراوانی اعضا برحسب وضعیت تحصیلات والدین و نوع باورها .................................................................................................................. 60 جدول ۴-17 توزیع فراوانی اعضا برحسب وضعیت تحصیلات والدین و نوع رفتار مشارکتی ................................................................................................................. 61 جدول ۴-18- توزیع فراوانی اعضا برحسب وابستگی و تعلقات مذهبی و نوع باورها .................................................................................................................. 61 جدول ۴-19- توزیع فراوانی اعضا برحسب وابستگی و تعلقات مذهبی و نوع رفتار مشارکتی ............................................................................................................... 62 جدول ۴-20- توزیع فراوانی اعضا برحسب وضعیت قومیت و نوع باورها 63 جدول ۴-21- توزیع فراوانی اعضا برحسب وضعیت قومیت و نوع تلقی از رفتار مشارکتی ............................................................................................................... 64 جدول ۴-22- توزیع فراوانی اعضا برحسب اعتماد و نوع باورهای سیاسی و مدنی ................................................................................................................................... 65 جدول ۴-23- توزیع فراوانی اعضا برحسب اعتماد اجتماعی و نوع تلقی از رفتار مشارکتی سیاسی .................................................................................................. 65 جدول 4-24- توزیع فراوانی اعضا برحسب تمایل به همکاری با نهادهای داوطلبانه و نوع باورها ........................................................................... 66 جدول 4-25- توزیع فراوانی اعضا برحسب تمایل به همکاری با نهادهای داوطلبانه و نوع تلقی از رفتار مشارکتی....................................... 65 جدول ۴-26- توزیع فراوانی اعضا برحسب عضویت پیشین در گروههای داوطلبانه و نوع باورها.......................................................................................................... 67 جدول ۴-27- توزیع فراوانی اعضا برحسب عضویت پیشین در گروههای داوطلبانه و نوع تلقی از رفتار مشارکتی ............................................................................................................... 66 جدول شماره 4-28- آزمون رابطه بین اعتماد اجتماعی و نوع باورها 68 جدول شماره 4-29-آزمون رابطه بین اعتماد اجتماعی و نوع تلقی از مشارکت68 جدول شماره 4-30- آزمون رابطه بین اعتماد اجتماعی و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی.................................................................................................................. 69 جدول شماره 4-31- آزمون رابطه بین میزان عضویت پیشین در انجمنهای داوطلبانه و باورها...................................................................................... 70 جدول شماره 4-32- آزمون رابطه بین عضویت پیشین در انجمنهای داوطلبانه و نوع تلقی از مشارکت...................................................................................... 70 جدول شماره 4-33- آزمون رابطه بین عضویت پیشین در انجمنهای داوطلبانه و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی.............................................................................................. 71 جدول شماره 4-34- آزمون رابطه بین تمایل به همکاری با انجمنهای داوطلبانه و نوع باورها..................................................................................................... 71 جدول شماره 4-35- آزمون رابطه بین تمایل به همکاری با انجمنهای داوطلبانه و نوع تلقی از مشارکت.................................................................................................................. 72 جدول شماره 4-36- آزمون رابطه بین تمایل به همکاری با انجمنهای داوطلبانه و نوع مشارکت..................................................................................................... 73 جدول شماره ۴-37- آزمون رابطه بین جنسیت و فرهنگ سیاسی 73 جدول شماره ۴-38- آزمون رابطه بین مقطع تحصیلی و فرهنگ سیاسی 74 جدول شماره ۴-39- آزمون رابطه بین گروه تحصیلی و فرهنگ سیاسی 74 جدول شماره ۴-40- آزمون رابطه بین محل زندگی و فرهنگ سیاسی 75 جدول شماره ۴-41- آزمون رابطه بین تحصیلات والدین و فرهنگ سیاسی 75 جدول شماره ۴-42- آزمون رابطه بین مذهب و فرهنگ سیاسی.... 76 جدول شماره ۴-43- آزمون رابطه بین قومیت و فرهنگ سیاسی. 76 جدول شماره 5-1- فراوانی عضویت در انجمن فرهنگ و سیاست96 جدول شماره 5-2- فراوانی عضویت در بسیج دانشجویی ............... 96 جدول شماره فراوانی 5-3-عضویت در انجمن اسلامی ....................... 97 جدول شماره 5-4-توزیع فراوانی برحسب باورها............................. 97 جدول شماره 5-5- توزیع فراوانی اعضا برحسب مشارکت و نوع باورهای سیاسی و مدنی ........................................................................................................................ 98 جدول شماره 5-6- فراوانی برحسب اعتماد بین فردی .................. 99 جدول شماره 7-5- فراوانی برحسب اعتماد و همکاری .................. 100 جدول شماره 8-5- فراوانی برحسب اعتماد مدنی ............................ 101 فصل اول مقدمه و کلیات پژوهشتعریف و بیان مسئله تحقیق سرمایه اجتماعی، مفهومی است که در چند دهه اخیر در محافل علمی و دانشگاهی از زاویههای گوناگون مورداستفاده واقع شده است؛ این مفهوم در حکم دارایی اجتماعی است و هرچه در سطح بالاتر باشد جامعه از انسجام و استحکام بالاتری برخوردار خواهد بود. ازنظر بانک جهانی، سرمایه اجتماعی، متشکل از نهادها، روابط و هنجارهایی است که در شکل دادن به کیفیت و کمیت یک جامعه نقش آفرینی میکنند. از این منظر سرمایه اجتماعی بهعنوان یک مفهومی کارآمد در حوزه جامعهشناسی سیاسی همانند یک منبع قابل استفاده و کارآمد میتوان در حوزه بستر اجتماعی به کار برده شود. بدیهی است نوع و نگاه متناسب با کارکرد هر جامعه را صرفاً نمیتوان از منظر یک عامل خاص بررسی کرد و تنها به یک سطح تحلیل بسنده نمود؛ لذا سرمایه اجتماعی بهعنوان یک چارچوب تحلیلی بین سطوح مختلف تحلیل از جامعیت برخوردار است. این مفهوم در سه سطح میانی، خرد و کلان تقسیمبندی میشود. سرمایه اجتماعی در سطح خرد، اشاره به افراد موجود در شبکه دارد که براثر تعامل این افراد، شناخت و هویت اعضا شکل میگیرد. سرمایه اجتماعی در سطح میانی، به اجتماعات، گروهها و سازمانها اشاره نموده و باعث تقویت و ساخت بنیه ارزشی و تعاملی گروه میشود؛ و بالاخره، سرمایه اجتماعی در سطح کلان، به جامعه که دربرگیرنده سازمانها و گروههای مختلف میباشد تمرکز داشته و موجب شکلگیری و تقویت مراودات و ارتباطات جمعی گردیده و ارزشهای مشترک را بهبود میبخشد (طلوعی اشلقی و کاووسی، ۱۳۸۵: ۵۶) سرمایه اجتماعی با شاخصهای یاد شده از زاویههای گوناگون مانند وابستگی توسعه اقتصادی و اجتماعی به این مفهوم، نقش آن در تعمیق و تحکیم دموکراسی و حکمرانی خوب و غیره موردمطالعه قرارگرفته است. در چند دهه اخیر مؤسسات بینالمللی همچون بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول و مؤسسات آکادمیک و تحقیقاتی بر نقش سرمایه اجتماعی و مؤلفههای فرهنگی در توسعه تأکید زیادی داشتهاند. برای مثال رابرت پاتنام[1] از نظریهپردازان اصلی این رویکرد، نقش سرمایه اجتماعی و سنتها و باورهای مدنی بهویژه اعتماد و همکاری را در توسعه اقتصادی و سیاسی چه بهصورت نظری و چه بهصورت مصداقی با بر شمال و جنوب ایتالیا موردمطالعه قرارداده است و دیگران، یافتههای نظری و مصداقی او را در ارتباط با کشورها و مناطق دیگر پیگیری میکنند. فوکویاما[2] با شیوهای غیرمستقیم با اعتماد به نقش سرمایه در امر توسعه اجتماعی، فقدان این سرمایه را مساوی با بروز انواع آسیبهای اجتماعی میداند و طی چند دهه اخیر آن را در امریکا اندازهگیری میکند. او با توجه به یافتههای نظری کلمن[3] – بوردیو[4] و پیمایش بزرگ پاتنام، وضعیت سرمایه اجتماعی را با تکیه بر اعتماد اجتماعی در کشورهای صنعتی مطالعه مینماید. او نقش هنجارهای تعاملات اجتماعی بسیار مهم میداند و معتقد است سرمایه اجتماعی به وجود آورنده اعتماد و جامعه مدنی است.(یار محمد توسکی و توسلی، ۱۳۸۴: ۱۸) ﭘﺎﺗﻨﺎﻡ ﺩﺭ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﺍﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ، مشارکتهای ﻣـﺪﻧﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﺷـﻜﺎﻝ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﻲﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﭼﻪ ﺍﻳﻦ شبکهها ﺩﺭ جامعهای متراکمتر ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺍﺣﺘﻤـﺎﻝ ﻫﻤﻜﺎﺭﻱ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﺍﺳـﺖ ﻭ ﺑﺎﻋـﺚ میگردد ﻛـﻪ هزینههای ﺑـﺎﻟﻘﻮﻩ ﻋﻬﺪﺷﻜﻨﻲ ﺩﺭ ﻫﺮ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﺍﻱ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ. ﻫﻨﺠﺎﺭﻫﺎﻱ ﻗﻮﻱ ﻣﻌﺎﻣﻠـﻪ ﻣﺘﻘﺎﺑـﻞ ﺭﺍ ﺗﻘﻮﻳـﺖ ﻛﻨـﺪ، ﺍﺭﺗﺒـﺎﻁ ﺭﺍ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻭ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﺑﻮﺩﻥ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺑﺨﺸﺪ ﻭ شبکههای ﻫﺎﻱ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻣﺪﻧﻲ ﺗﺠﺴﻢ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﭘﻴﺸﻴﻨﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﻫﻤﻜﺎﺭﻱ ﺍﺳﺖ. (پاتنام، 1380: 297) در حال حاضر بهطورکلی پذیرفتهشده است که این اجزای مختلف سرمایه اجتماعی، یعنی سطح بالا فعالیتها و تعاملات در انجمنهای داوطلبانه، کاهش هزینههای اجتماعی و تأثیر اجتماعی بهدستآمده از اعتماد به مردم و نهادها، همکاری قدرتمند نسبت به عملکرد و تعمیق دموکراسی است (Ikeda & Yamada, 2003. 4). ﭘﺲ ﺩﺭ ﺗﻌﺮﻳﻒ، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﻨﺒﻌﻲ ﺟﻬﺖ ﻛﻨﺶ ﺟﻤﻌﻲ ﺗﻠﻘـﻲ میگردد ﻭ ﺍﻳـﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺁﮔﺎﻫﻲ ﻭ ﺗﻮﺟﻪ ﻳﺎ ﺩﺍﻧﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺍﻣﻮﺭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺍﺳﺖ ﻳﺎ ﺳﻴﺎﺳﻲ. ﻳﻌﻨـﻲ ﺁﮔـﺎﻫﻲ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ علاقهمندی ﻭ دلنگرانی ﺍﺳﺖ، ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻨﺠﺎﺭﻫﺎﻱ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ (ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻳـﺎ تعمیمیافته ﻭ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﻧﻬﺎﺩﻱ/ ﻣﺪﻧﻲ)، ﻫﻨﺠﺎﺭﻫﺎ ﻭ ﻳﺎ ﺭﻓﺘﺎﺭﻫﺎﻱ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ شبکههاﻱ ﺍﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻋﻤـﻞ میکنند و عناصر رسمی شبکهها و مشارکت رسمی و غیررسمی میباشند (ناطق پور و فیروزآبادی، ۱۳۸۵: ۱۶۳) دانشجویان مهمترین سرمایههای انسانی و آیندهسازان هر مملکت هستند. آگاهی و اطلاع از میزان سرمایه اجتماعی آنها و دانستن نوع ارتباط آن با نحوهی تعریف و برداشت آنان از جنبههای اجتماعی و سیاسی دانشگاه و نظام سیستم سیاسی برای هر نوع برنامهریزی اجتماعی و فرهنگی آنان ضروری است. دانشگاه و دانشجو بهعنوان مهمترین نیروی کنشی و تاثیرگزار در روند تحولات کشور بهخصوص نقش دانشجویی در شکل دادن به بعضی از تحولات و بهعنوان قشری که در جامعه امروز ایران بهعنوان گروه فعال و نخبه در جهت آگاهیهای اجتماعی و مشارکتهای سیاسی سرآمد شناخته میشوند؛ و دانشجو را بهعنوان نیرویی آگاه و آشنا به مسائل جاری کشور میبینند؛ ضروری بود که نوع و نگاه دانشجو به مسائل کشور مورد تحلیل قرار گیرد و باورها و نوع نظام فکری آنان نسبت به حکومت و جامعه را در افقهای کوتاهمدت و بلندمدت مورد بررسی و تأثیر افکار و عملکرد آنان را در حال و آینده کشور را مورد پژوهش قرار داد.سرمایه اجتماعی بهعنوان یکی از شاخصهای توسعه اجتماعی و فرهنگی در کشورها به شمار میرود. یکی از گروه های عمده جامعه که شرکت آنان در روند اداره جامعه و توسعه سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ضروری به نظر میرسد، دانشجویان هستند. سرمایه اجتماعی دانشجویان بزرگترین گروه جمعیتی در کشورهای در حال توسعه و مسؤولان اداره جامعه در آینده محسوب می شوند، اهمیت خاصی برای ثبات سیاسی و پویایی جامعه دارد. در این پژوهش نقش سرمایه اجتماعی را بهعنوان عاملی در جهت همگرایی در ارتباطات بین افراد و گروهها و همچنین تاثیرش بر فرهنگ سیاسی که میتواند بر روند شکل پذیری تفکرات و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی در نزد افراد کنشگر و غیر کنشگر به همراه داشته باشد موردسنجش قرار گرفته است. فرهنگ سیاسی به عنوان مقولهای تاثیر پذیر از حوزههای سرمایه اجتماعی همچون مشارکت و اعتماد و جایگاه این نگاه از سرمایه اجتماعی باعث میشود اعضای جامعه به یکدیگر اعتماد کنند و با تشکیلگروهها و انجمنهای داوطلبانه مسیر همکاری را در جهت حصول به توافق نهایی در جهت میل به خواسته های اجتماعی را سبب شود. 2- پیشینه و ضرورت انجام تحقیقهیچ تحقیقی در خلأ صورت نمیگیرد، هر تحقیقی در تداوم تحقیقات پیشین انجام میشود هم از دوبارهکاری در آن اجتناب میشود، هم از دادههای پیشین برخوردار میگردد. ارتقا دانش نیز به همین تداوم وابسته است. هر پژوهش باید متکی بر دستاوردهای پیشین باشد، درحالیکه خود همسخنی تازه دارد و هم روش دقیقتری در شناخت پدیده بکار میگیرد (ساروخانی، ۱۳۷۸: ۱۴۶). پیشینه داخلی امامجمعه زاده، رهبر قاضی، عیسی نژاد و مرندی (۱۳۹۱) به (بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی و مشارکت سیاسی دانشجویان در دانشگاه اصفهان) پرداخته اند. این مطالعه بر روی ۱۸۸ نفر از دختران و پسران دانشجوی دانشگاه اصفهان صورت گرفته است؛ برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه استفادهشده که اعتبار آن به روش صوری و پایایی آن، به کمک آماره الفبای کرونباخ سنجیده شده و دادهها از طریق نرمافزار spss تجزیه و تحلیل شدهاند. با تقسیم سرمایه اجتماعی به ۳ متغیر (اعتماد اجتماعی، هنجارهای اجتماعی و شبکههای اجتماعی)، با در نظر گرفتن دو وجه از مشارکت سیاسی یعنی عوامل روانشناختی – نگرشی و شیوه مشارکت (رسمی یا غیررسمی)، مشاهده میشود که همبستگی معناداری میان ابعاد سرمایه اجتماعی و میزان مشارکت سیاسی پاسخگویان وجود دارد. محمدی فر، مسعود نیا و مرادی (۱۳۹۰) تحقیقی تحت عنوان (بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی و فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه اصفهان) با روش پیمایشی انجام دادند. در این تحقیق ابزار گردآوری اطلاعات بهصورت پرسشنامهای و جامعه آماری آن دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان بودند که تعداد ۱۲۰ نفر به شیوه تصادفی سیستماتیک برای این مطالعه انتخاب شدند؛ که نتایج حاصله از این تحقیق نشان داد که بین متغیر میزان سرمایه اجتماعی بافرهنگ سیاسی محدود (۳۸%- =r)، مشارکتی (۴۲% =r) و تبعی (۱۶%- =r) و همچنین میان متغیر امنیت اجتماعی بافرهنگ سیاسی محدود (۱۹%- =r)، تبعی (۱۴%- =r) و مشارکتی (۲۹% =r) رابطه وجود دارد. در پژوهشی دیگر (بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و هویت جمعی در میان دانشجویان ۱۸-29 ساله در دانشکده علوم اجتماعی علامه طباطبایی) توسط هزارجریبی و لهراسبی (۱۳۹۰) انجام گرفت. این مطالعه از نوع پیمایشی بر روی ۳۳۴ نفر از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی علامه طباطبایی که ۲۵۳ نفرشان زن و ۸۱ نفرشان مرد بودهاند و با روش نمونهگیری تصادفی انتخابشدهاند، صورت گرفته است. ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامهای بوده است؛ و برای تحلیل دادهها از آمار توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون و ضریب تعیین آر – اسکوائر برای پیشبینی میزان تغییرات متغیر وابسته با متغیر مستقل استفادهشده است. نتایج پژوهش حاضر نشان داد در کل سرمایه اجتماعی تأثیری مستقیم و معناداری بر هویت جمعی دارد. تحقیقی تحت عنوان (بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و هویت ملی دانشجویان دانشگاه شیراز)توسط جهانگیری و معینی (۱۳۸۹) انجام گرفت. در این پژوهش با استفاده ازنظریه گیدنز در مورد هویت و نظریه وولاک و نارایان در مورد سرمایه اجتماعی به روش پیمایشی در بین ۳۶۰ نفر از دانشجویان دانشگاه شیراز به تحقیق پرداختند. متغیرهای مستقل شامل متغیرهای جمعیت شناختی، اقتصادی- اجتماعی، اعتماد اجتماعی، مشارکت، تعاملات اجتماعی، جهتگیری مذهبی و عزتنفس بودند، متغیر وابسته پژوهش نیز هویت ملی بود. در این تحقیق رابطه معناداری بین سرمایه اجتماعی و هویت ملی مشاهده شد. تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان داد که چهار متغیر (جهتگیری مذهبی، سرمایه اجتماعی، محل تولد و سن) درمجموع ۳۲% از تغییرات در متغیر وابسته هویت ملی را تبیین کردند. نمودار تحلیل مسیر نشان داد که متغیر جهتگیری مذهبی نسبت به دیگر متغیرها داری تأثیر بیشتری بر هویت ملی بود. فاطمه ابوترابیزارچی (۱۳۸۹) به (بررسی عوامل فرهنگی، اجتماعی و روانشناختی مرتبط با فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه شیراز) پرداخت. ازنظرات الموند و وربا و اینگلهارت بهعنوان چارچوب نظری استفاده کرد. این تحقیق با تکنیک پیمایشی و حجم نمونه ۴۳۰ نفری انجام شد. نتایج تحقیقات حاکی از این بود که ۴/۱۷ درصد از کل دانشجویان دارای فرهنگ سیاسی محدود، ۵/۶۶ درصد فرهنگ سیاسی تبعی و ۱۶ درصد فرهنگ سیاسی مشارکتی هستند. پیشینه خارجی استوات[5]، کناپ[6] و هارمس[7] (۲۰۰۸) در تحقیقی تحت عنوان (گزارش پیمایشی از سرمایه اجتماعی در شهرستان گرین) در ماه مه و ژوئن ۲۰۰۸، این محققان مرکز علوم اجتماعی و تحقیقات سیاست عمومی در دانشگاه ایالتی میسوری تلفنی ۷۹۹ نفر را بهطور تصادفی از ساکنان شهرستان گرین انتخاب کردند. در این نظرسنجی، پرسشها خواسته شد در مورد چگونگی نحوه تماس ساکنان شهرستان گرین با خانواده، دوستان، همسایگان و نهادهای مدنی میباشد. نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان داد: اعتماد عمومی ساکنان شهرستان گرین نسبت به میانگین ملی در سطح نسبتاً بالایی هست. ماری کالدور[8] (۲۰۰۳) در مقالهای بهعنوان (جامعه مدنی و مسئولیت) بیان میکند که اعتماد و سرمایه اجتماعی وقتی در بین گروههای جامعه مدنی وجود دارد که آنها صدای مردم فقیر را شناخته و به گوش جامعه برسانند و این امر به مسئولیتپذیری که در جامعه مدنی وجود دارد برمیگردد. کالدور معتقد است که برای افزایش مسئولیتپذیری کنشگران جامعه مدنی جهت کمکرسانی به مردم فقیر چندراه وجود دارد: ۱- ازآنجاییکه مؤسسات غیردولتی بخش قابل احترامی در جامعه مدنی هستند، ولی حق انحصار را نباید به آنها داد بلکه نقش دیگر نهادهای اجتماعی نیز هم مؤثر است. ۲- فعالیت مؤسسات غیردولتی را باید تنظیم کرد. فرلاندر[9] و تیمس[10] (۲۰۰۱) در تحقیقی با عنوان (شبکههای محلی و سرمایه اجتماعی) رابطه بین شبکه محلی و سرمایه اجتماعی (شبکه، حمایت و اعتماد) در اجتماعات محلی را موردبررسی قراردادند. تحلیل اولیه نشان داد که سطح پایینی از سرمایه اجتماعی در پاسخگویان وجود دارد. همچنین تعداد کمی از پاسخگویان خود را از طریق اجتماع شناسایی کردند و حس تعلق به آن دارند. (همبستگی اجتماعی، سرمایه اجتماعی و همسایگی) عنوان تحقیقی است که توسط فارست[11] و کیرنز[12] (۲۰۰۱) انجامگرفته است. این تحقیق نشان میدهد که چگونه سرمایه اجتماعی میتواند به حوزه مناسبی برای عمل سیاسی در سطح همسایگی منفصل شود و اینکه چگونه مفاهیمی مانند همبستگی اجتماعی و سرمایه اجتماعی میتوانند برای اهداف تحقیق عملی شوند. در این تحقیق، نگارنده درصدد بررسی فهم تحلیلی و بین مؤلفههای سرمایه اجتماعی همچون: میزان اعتماد، نوع تلقی نسبت به همکاری و مسئولیتپذیری مدنی و تجربههای مشارکت و عضویت پیشین در نهادهای داوطلبانه اجتماعی و مدنی بهعنوان متغیر مستقل و مؤلفههای فرهنگ سیاسی همچون نوع باورها و عقاید سیاسی و مدنی، نوع تلقی از مشارکت سیاسی شهروندان بهصورت مثبت و منفی و میزان فعالیتهای سیاسی و اجتماعی بهعنوان متغیر وابسته استفادهشده است. همینطور، مشارکت دانشجویان در جهت بهبود مدیریت دانشگاه و نقادی سیاستها و تصمیمات دانشگاهی و کلان کشور موردتوجه قرار میگیرد. درمجموع به دلایلی همچون تفاوت جامعه آماری موردمطالعه و تفاوت در متغیرهای مستقل و وابسته و اینکه استفاده انجام این تحقیق را از ضرورت بالایی برخوردار میسازد. 3-اهداف تحقیق در این تحقیق دودسته از اهداف موردبررسی قرار می گیرند. هدف کلی این تحقیق تأثیر مؤلفههای سرمایه اجتماعی بر فرهنگ سیاسی دانشجویاناست و عمده اهداف جزئی تحقیق عبارت است از:
4-سؤالات تحقیقالف) سؤالات اصلی:تا چه میزان بین مؤلفههای سرمایه اجتماعی و فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه شیراز رابطه وجود دارد؟ ب) سؤالات فرعی
5-فرضیه های تحقیقدر این قسمت برای پرهیز از تکرار پاسخ، فقط فرضیه کلی تحقیق در ارتباط با سؤال کلی تحقیق طرح میشود و این فرضیه میتواند در مورد سؤالات فرعی تکرار شود. بین مؤلفههای سرمایه اجتماعی (همچون: اعتماد، همکاری جویی و مشارکت پیشین در شبکهها و انجمنهای مدنی و غیررسمی) و مؤلفههای فرهنگ سیاسی دانشجویان (همچون: نوع باورهای سیاسی و مدنی، نوع تلقی از رفتار مشارکتی سیاسی و مدنی و میزان فعالیتهای سیاسی و اجتماعی) ارتباط و همبستگی وجود دارد. 6-تعریف عملیاتی مفاهیم اصلی تحقیقالف) سرمایه اجتماعیسرمایهاجتماعی عبارت است از ارتباطات و شبکههای اجتماعیای که میتوانند حس همکاری و اطمینان را در میان افراد یک جامعه پدید آورند. امروز بر جامعهشناسان ثابت شده که یکی از ابعاد مهم هر توسعهای توجه به سرمایههای اجتماعی است. از اینرو سرمایهاجتماعی، یکی از مهمترین شاخصههای رشد و توسعه هر جامعهای به شمار میآید. از دیدگاه بانک جهانی به نهادها، روابط و هنجارهایی که در شکل دادن به کیفیت و کمیت یک جامعه اشاره دارد. پیر بوردیو سرمایه اجتماعی را منابعی میداند که دسترسی به کالاهای جمعی را فراهم میسازد. سطح تحلیل را رقابتهای طبقاتی و بازدهی آن بهصورت خصوصی و طبقاتی میباشد. آپهوف سرمایه اجتماعی را به دو طبقه مرتبط به هم تقسیمبندی کرد: سرمایه اجتماعی ساختاری و شناختی. ازنظر وی سرمایه اجتماعی شناختی از فرایندهای ذهنی مشتق شده که نتیجه ان ایده ها بوده و بوسیله فرهنگ و ایدئولوژی تقویت میشود. سرمایه اجتماعی ساختاری به نقش ها، قواعد، رسوم و رویه ها اشاره دارد. ازنظر پاتنام سرمایه اجتماعی بهعنوان بخشهایی از سازمان اجتماعی، همانند اعتماد، هنجارها و شبکهها تعریف میشوند که میتوانند با تسهیل کنشهای هماهنگ کارایی جامعه را افزایش دهند. هدف، کارکرد کنش جمعی و کسب منفعت متقابل میباشد. سطح تحلیل: مناطق، اجتماعات در مقیاسهای ملی و بینالمللی و بازدهی آن بهصورت جمعی میباشد. ازنظر وی اعتماد اجتماعی مهمترین مؤلفه سرمایه اجتماعی است و همکاری و تعاون داوطلبانه، درجایی که ذخیره و انباشتی اساسی از سرمایه اجتماعی در قالب قواعد تبادل و شبکههای تعهد مدنی وجود داشته باشد، به آسانی صورت میگیرد. فوکویاما به یک برداشت تعمیمیافته از اعتماد توجه دارد که آن را برحسب انتظار حاصلشده در درون یک اجتماع هنجارمند، که مبتنی بر رفتار تعاونی و هنجارهای مشترک است، تعریف میکند. ﭘﺮوﺳﺎک معتقد است اعتماد مهمترین اﺑﻌﺎدی ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺎ را در ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻳﺎری رﺳﺎﻧﺪ. اﻳﻦ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻌﺎﻣﻼت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻮﺟﻮد در ﮔﺮوﻫﻬﺎ، اﻧﺠﻤـﻦﻫـﺎ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺳﺖ. ﺑﻪ ﺧﺼﻮص اﮔﺮ اﻳﻦ اﻋﺘﻤﺎد از ﺳﻄﺢ ﻓﺮدی ﺑﻪ ﺳـﻄﺢ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ اﻧﺘﻘـﺎل ﻳﺎﺑﺪ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺎ ارزش ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﺷﻮد. اﻓﺰاﻳﺶ اﻋﺘﻤﺎد ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ در جامعه ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻛﺎراﻳﻲ را ﺑﺎﻻ ﺑﺒﺮد (ﭘﺮوﺳﺎک و دانپورت، 1380: 87). زﺗﻮﻣﻜﺎ در ﺑﺤﺚ اﻋﺘﻤﺎد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﺌﻮری (ﺻﻴﺮورت اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻓﺮﻫﻨـﮓ اﻋﺘﻤـﺎد) را ﻣﻄﺮح ﻛﺮده و ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ با ﻇﻬﻮر ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻋﺘﻤﺎد ﻣﻘﺪاری از ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻋﺘﻤـﺎد ﻓﻄـﺮی و ذاﺗـﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﺳﻨﺖ اﻋﺘﻤﺎدﻳﺎﺑﻲ، اﻋﺘﻤﺎدی ﺷﺮوع ﻣﻲ ﮔﺮدد که ﭘﺲ از آن، ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺎﺧﺘﺎری اﺣﺘﻤـﺎل ﺗﺠـﺎرب ﻣﺜﺒﺖ و ﺑﺎ ارزش اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻴﺰ ﺑﺮآورده و ﻳﺎ ﻧﻘﺾ ﺷﺮوط اﻋﺘﻤﺎد را اﻓﺰاﻳﺶ و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﻨـﺪ. اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﺪاد ﻛﻨﺸﮕﺮان، ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﺎری را ﺑﺮای ﭘﺬﻳﺮش و ﻳﺎ ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ آﺳﺎنﺗﺮ ﻣﺨﺎﻃﺮه اﻋﺘﻤﺎد ﻓﺮاﻫﻢ و ﻳﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﻣﻲ ﮔﺮدد (زﺗﻮﻣﻜﺎ، 1386: 236). گیدنز در یک تقسیمبندی کلی اعتماد را در چهار سطح مورد بررسی قرارداد، اعتماد بنیادین که در سطح فردی و روانشناسی بررسی میشود، اعتماد بین شخصی، اعتماد تعمیمیافته و اعتماد به نظام یا سیستم که در سطح جامعه بحث میشود. رهیافتهای سهگانه به اعتماد در بررسی ادبیات جامعهشناختی اعتماد به سه رهیافت فکری جامع برخورد میکنیم: 1- روانشناسی اجتماعی: در این حوزه اعتماد بهعنوان ویژگی فردی مطرح میشود و بر احساسات، عواطف و ارزشهای فردی تاکید میشود و در بررسی اعتماد، تئوری شخصیت و متغیرهای فردی مورد توجه قرار میگیرد. 2- جامعهشناختی: در این رهیافت اعتماد را بهعنوان ویژگی روابط اجتماعی یا ویژگی نظام اجتماعی مفهومسازی میکند. اعتماد در این دیدگاه بیشتر بهعنوان یک ویژگی جمعی مورد توجه قرار میگیرد. در این شیوه برای مثال سیستمها یا نظامهای با درجه اعتماد بالا یا پایین ارزیابی میشوند (امیرکافی,1380: 18). 3- رهیافت ترکیبی: رهیافت سوم در مقابل دو رهیافت دیگر، بر توانایی بالقوه اعتماد اجتماعی در پر کردن شکاف میان سطوح خرد و کلان در نظریه اجتماعی تأکید میکند(اوفه، 1384: 208).این نوع برداشت از اعتماد این توانایی را به ما میدهد که نشان دهیم چگونه اعتماد در سطح فردی با اعتماد در سطح کلی که انتزاعیتر است رابطه برقرار میکند. سرمایه اجتماعی را میتوان بهعنوان بستری از کنشهای جمعی و هماهنگ تعریف کرد که در غایت مشارکت، نهادهای داوطلبانه مدنی، اعتماد بهصورت افقی و عمودی و هنجارهای پذیرفتهشده از سوی جامعه به منصه ظهور میرسد. هدف: کارکرد کنش جمعی، پیوندهای دموکراتیک و ایجاد روابط گفتمانی. سطح تحلیل: ساختارهای اجتماعی و بازدهی آن بهصورت جمعی میباشد. در بحثی دیگر از سرمایه اجتماعی درگیر شدگی مدنی مطرح است که به صورت عضویت پیشین در انجمنها و میزان تمایل به همکاری با انجمنهای داوطلبانه مطرح است؛ و در شبکهای از عضویت پیشین در نزد افراد و میزان تمایل به همکاری داوطلبانه در جهت مشارکتهای مدنی مفهومپردازی میشود. مشارکت مدنی خصلتی خود تقویتکننده دارد که باعث محو شدن همبستگیهای مکانیکی و شکلگیری روابط ارگانیکی بر پایههای مشارکت میباشد. ب) فرهنگ سیاسیاز دید دایره المعارف علوم اجتماعی آمریکا، فرهنگ سیاسی عبارت است از: مجموعهای از نگرشها، عقاید و احساسات که به فرآیند سیاسی نظم و معنا میبخشد و فرصتهای زیربنایی و قواعد حاکم بر رفتار سیاسی در نظام سیاسی را مشخص و تبیین میکند (سردارآبادی،1380: 155) فرهنگ سیاسی یکی از الگوهای رایج نظامهای اجتماعی بوده و مشروعیت نظامهای سیاسی تا اندازهی زیادی بر آن استوار میباشد. این فرهنگ پدیدهای است که در زندگی اجتماعی امروز نمیتوان از آن گریز کرده و نفوذ انکار ناپذیری در رفتارهای سیاسی اعضای جامعه دارد و یکی از شاخصهای مهم و عمدهی رشد و توسعه به شمار میرود. باور به سلسله مراتب سیاسی یا برابری سیاسی، اعتماد یا بیاعتمادی، بدبینی و خوشبینی، احساس امنیت یا ناامنی، گرایش به وفاداری ملی یا وفاداری قومی، ارزشهای دموکراتیک و غیر دموکراتیک، مشارکت سیاسی و عدم آن و… از جمله مواردی است که با فرهنگ سیاسی و بهتبع آن با الگوهای جامعه ارتباط مستقیم دارد. رویکردهای مربوط به قدرت، دولت، حکومت، ملت، حاکمیت، مشروعیت، آزادی، دموکراسی، عدالت اجتماعی، مشارکت، برابری، حقوق اساسی، هویت سیاسی، انتخابات و سایر پدیدههای مربوط به قلمروی سیاست نیز از عناصر دیگر است که ریشه در باورها، نگرشها، هنجارها و در نتیجه فرهنگ سیاسی یک جامعه دارد. آنچه میتوان از تعاریف فوق برداشت کرد این است که فرهنگ سیاسی درواقع بر ارزشها، باورها که بر روند تحولات جامعه نظم میدهد استوار بوده و اینکه چه چیزی را میتوان بهعنوان ارزشها و باورهای سیاسی یادآور شد. رزاقی در تعریف مفروضات فرهنگ سیاسی، باور را بهعنوان مقوله مهم از فرهنگ سیاسی مطرح میکند که آن را به در چهار وجه تقسیمبندی میکند: 1. در هر جامعهای، فرایندهای سیاسی آن جامعه بهوسیله یک فرهنگ سیاسی معین، معنا و جهت مییابد؛ 2. رفتار سیاسی در یک جامعه از یک سلسله باورها، احساسات و شناختها ریشه میگیرد؛ 3. تحول این باورها، احساسات و شناختها بنابر الگو و انگاره خاصی صورت میگیرد نه برحسب اتفاق؛ 4. فرد، این باورها، احساسها و ارزشها را درونی میکنند و اینها بهصورت جزئی از شخصیت افراد و منشأ رفتار آنها در میآید (رزاقی، 1375:200) با توجه به مفهوم باور در فرهنگ سیاسی، قابل تصور است اگر جامعهای دارایباورهای مدنی باشند مسلماً روند انتقادپذیری نسبت به حکومت و پی گیری مطالبات بر اساس شاخصهای مدنیت پیش خواهد رفت. اگر این باورها در حالت سنتی باشند در روند جامعهپذیری سیاسی شخصیت افراد بر مبنای نگاه سنتی از جامعه و حکومت باقی خواهد ماند. در این نگرش قضاوت نسبت به نظام بر مبنای نگرش احساسی است که مانع از ارزیابی دقیق روند واقعی جریانات میشود. ج) بیان شاخصهای کمیتپذیر از مفاهیم انتزاعی جدول شماره 1-1- بیان شاخصهای کمیتپذیر از مفاهیم انتزاعی 7-ترسیم مدل مفهومی و تجربی تحقیقشکل شماره 1-1- ترسیم مدل مفهومی و تجربی تحقیق 8-محدودیتها و مشکلات تحقیقهر پژوهشی با محدودیتهای مواجهه است بهخصوص اینکه تحقیقات پیمایشی باشد ازجمله محدودیتهایی که در این تحقیق وجود داشته است. میتوان به موارد ذیل اشاره گرد. پژوهش در حوزههای جامعهشناسی سیاسی بیشک با محدودیتهایی مواجهه است. حساسیتبرانگیز بودن موضوع تحقیق واکنشهای زیادی را برانگیخت و گاهی همراه با تندرویهایی از جانب عدهای از دانشجویان بود و یا اینکه دانشجویانی پرسشنامه را بدون جواب دادن به محقق بازمیگرداندند گه علت اصلی را در این میدانستند که ما سیاسی نیستیم و گاها از توضیحات محقق نیز اقناع نمیشدند. عواملی چون ترس و عدم اطمینان و رویکرد محافظه باعث شده بود تا تعداد پرسشنامه بیش از آن چیزی که انتظار داشتیم نباشد. بااینحال که محقق کاملاً اهداف خود را از تحقیق تشریح میکرد بازهم از ناملایمات در رنج بود توزیع پرسشنامهها یک ماه به طول برد. باوجود این محقق سعی کرد پرسشنامه را در اختیار افرادی قرار دهد که علاقهمند به پاسخگویی بودند. 9-سازماندهی تحقیقفصل اول: کلیات در این فصل مسائلی همچون طرح مسئله، اهمیت تحقیق، اهداف تحقیق، مطالعات انجام شده در این زمینه اشاره خواهد شد؛ و در آخر نیز، مدل نظری تحقیق و فرضیات تحقیق اشاره خواهد شد. فصل دوم: مبانی نظری پژوهش در این فصل به بررسی مفهوم سرمایه اجتماعی و همچنین نظریات مختلف در مورد این مفهوم را مورد واکاوی قرار خواهیم داد. نظریات اشخاصی همچون بوردیو، کلمن، پاتنام، فوکویاما را موردبررسی قرار میدهیم؛ و همچنین چارچوب نظری تحقیق ارائه خواهد شد فصل سوم: روششناسی تحقیق مباحثی همچون روش تحقیق، تکنیک پژوهش، ابزار جمعآوری اطلاعات، جامعه آماری، حجم نمونه، تعریف مفهومی و عملیاتی از متغیرها و روشهای آماری و تجزیه و تحلیل دادهها اشاره خواهد شد. فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها در این فصل اطلاعات و دادههای جمعآوریشده از پاسخگویان مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد. فصل پنجم: نقش دانشجویان در تحولات سیاسی و نتیجهگیری در این فصل در راستای پرسشنامه و متغیرهای پایاننامه، نقش فعلی دانشجویان در تحولات سیاسی کشور بررسی میشود. و همچنین به نتیجهگیری و یافتههای تحقیق نیز موردبررسی قرار میگیرد [1] Robert Putnam [2] Fukuyama [3] Colman [4] Bourdieu [5] Stout [6] Knapp [7] Harms [8] Caldor [9] Freelander [10] Times [11] Forrest [12] Kearns |
![]() وکتور استیکر(2)-با فرمت های Ai-EPS-PNG-PSDوکتور استیکر(2) با موضوع Love-با فرمت های Ai-EPS-PNG-PSD قابل ویرایش کامل در ایلاستریتور/در فتوشاپ بصورت هر طرح در یک لایه(لایه ای)/با کیفیت عالی وکتوری.
|
![]() طرح برش لیزری کارت عروسی در 12 طرح بسیار زیباطرح برش لیزری کارت عروسی در 12 طرح بسیار زیبا شامل کارتهای عروسی و عقد و مراسمات مختلف |
![]() طرح برش لیزری جعبه فنری در 8 سایزطرح برش لیزری جعبه فنر در سایزهای 5-5-3 سانتی متر 10-2-5 سانتی متر 16-2-5 سانتی متر 5-10-5 سانتی متر 12-5-10 سانتی متر 21-6.5-15 سانتی متر 26-5-20 سانتی متر 26-8.5-20 سانتی متر طرحهای حاضر جزء پرفروشترینهای بازار می باشد جعبه جواهرات، جعبه کارت، جعبه ساعت و ........ |